Verslag van een schriftelijk overleg over de reactie op de motie van de leden Agema en Dijk over het afschaffen van de kilometerregistratie voor het Valysvervoer (Kamerstuk 24170-297) (Kamerstuk 24170-307)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202524 170GehandicaptenbeleidNr. 333 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 6 december 2024 De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft eenaantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksge-zondheid, Welzijn en Sport over haar reactie op de motie van de ledenAgema en Dijk over het afschaffen van de kilometerregistratie voor hetValysvervoer (Kamerstuk 24 170, nr. 307).De voorzitter van de commissie,EerdmansAdjunct-griffier van de commissie,Heller kst-24170-333ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3331 InhoudsopgaveI.Vragen en opmerkingen vanuit de fracties2Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie2Vragen en opmerkingen van de leden van deGroenLinks-PvdA-fractie2Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie4Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractie4Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie4Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie4Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie5II.Reactie van de Staatssecretaris5 I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractieDe leden van de PVV-fractie hebben teleurgesteld kennisgenomen van dereactie van de Minister op de aangenomen motie van de leden Agema enDijk over het afschaffen van de kilometerbegrenzing (PKB) voor hetValysvervoer en hebben daarover enkele opmerkingen. Allereest wijzendeze leden erop dat de aanhef bij een motie (Kamerstuk 24 170, nr. 297)«gehoord de beraadslaging» betekenis heeft. De teleurstelling zit hem erindat het lijkt alsof de Minister de beraadslaging met de vele argumentenniet betrokken heeft bij de brief. Deze leden geven aan nooit gezegd tehebben dat er sprake is van een papieren registratie, want dat is niet zo.Genoemde leden vragen daarom nogmaals aan de Minister de aange-nomen motie uit te voeren.De ergernis van de leden van de PVV-fractie gaat over het feit dát mensenmet een beperking moeten registreren waar en wanneer ze ergensnaartoe gaan (maandelijks factuur) en mensen zonder beperking niet. Hetstreven naar een inclusieve samenleving moet ook gelden voor mensenmet een beperking die gebruik maken van bovenregionaal Valysvervoer.De overheid heeft als doel de toegankelijkheid van het openbaar vervoer(ov) in 2040 op orde te hebben. Tot die tijd is een aanzienlijke groepmensen met een beperking aangewezen op Valysvervoer.Er is een hoog en een laag kilometerbudget. Bij overschrijding van hetaantal kilometers moet betrokkene zeven keer het treintarief (!) betalen.Dat vinden deze leden ongekend buitenproportioneel. Gelijkwaardigheidbetekent dat de kilometerbegrenzing wordt afgeschaft en dat mensen diegebruik maken van het Valysvervoer te allen tijde het treintarief perkilometer betalen, net als mensen die niet zijn aangewezen op hetValysvervoer.Deze leden ergeren zich aan het niet willen kijken naar de dekking binnenhet Valysbudget door de Minister. Valysvervoer staat als kostenpost van62 miljoen euro op de begroting van het Ministerie van VWS. Slechts eenklein deel van de gebruikers geeft aan behoefte te hebben aan meerkilometers. Het systeem zorgt ook onder andere voor beslismedewerkersen dergelijke. Deze leden hebben eerder aangegeven daar voor dedekking naar te willen kijken. Hoeveel medewerkers zijn er minder nodigals de aanvraag- en beslismedewerkers en andere medewerkerswegvallen en wat scheelt dat?Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractieDe leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben met interesse kennisge-nomen van de uitleg van de Minister over de kilometerregistratie. Zij lezenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3332 dat de kilometerregistratie in principe is geautomatiseerd en dat degebruiker enkel één keer per maand een afschrift krijgt met de gebruikteritten en de gedeclareerde kilometers. Indien een registratie afwijkt, dientdeze wel handmatig te worden gecontroleerd. Genoemde leden vragen deMinister wie er verantwoordelijk is voor deze controle en bijstelling.De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie lezen dat de Minister stelt dathet loslaten of verhogen van de kilometergrens momenteel niet mogelijkis. Zij wijst daar twee knelpunten voor aan. De eerste is een financieelknelpunt, aangezien er geen middelen op de VWS-begroting staangereserveerd voor een verhoging van de kilometergrens. De tweede iseen gebrek aan chauffeurs en auto’s. Voordat genoemde leden verderingaan op die twee knelpunten, hebben de zij nog een vraag over dehoogte van die grens. Kan de Minister toelichten waar de kilometergrensop is gebaseerd? Wanneer mogen mensen zevenhonderd kilometer perjaar reizen en hoe is de Minister uitgekomen op een grens van zeven-honderd kilometer? Wanneer mogen mensen 2.350 kilometer per jaarreizen en hoe is de Minister uitgekomen om 2.350 kilometer per jaar?De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie zijn erg benieuwd naar hetgebruik van Valys. Kan de Minister aangeven hoeveel kilometer demensen in de lage en hoge kilometer groep gemiddeld gebruiken?Genoemde leden zijn vooral geïnteresseerd in de groep mensen voor wiehet aantal kilometers mogelijk knelt. Kan de Minister aangeven hoeveelmensen nog maar honderd kilometer of minder overhouden, vijftigkilometer of minder overhouden en hoeveel mensen het aantal kilometersvolledig opmaken?De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie wijzen de Minister erop dat zijValys zien als aanvullend ov. Met andere woorden, als het openbaarvervoer niet voldoende toegankelijk is, dan komt men in aanmerking voorValys. Valys is daarmee in veel gevallen een oplossing voor een probleemdat de overheid zelf heeft gecreëerd door onvoldoende rekening tehouden met toegankelijkheid bij de aanbestedingen van het ov. Het isdaardoor in de ogen van genoemde leden extra cru dat sommige mensenin de knel komen met het aantal kilometers. Het feit dat er nog steedsmensen zijn die het maximaal aantal kilometers gebruiken, zien de ledenvan de GroenLinks-PvdA-fractie daarom vooral als een opdracht om hetov te verbeteren. Maar in de tussentijd is er wel een oplossing nodig voorde mensen die hun Valys-kilometers opmaken en voor wie het ov ookgeen oplossing is. Als de Minister niet de kilometergrens wil verhogen,hoe gaat zij dan op korte termijn een oplossing vinden voor deze groepmensen, zoals artikel 20 van het VN-verdrag de Minister ook opdraagt?Met betrekking tot het VN-verdrag wijzen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie de Minister erop dat daar het volgende in artikel 20 staat: «DeStaten die Partij zijn nemen alle effectieve maatregelen om { de persoon-lijke mobiliteit van personen met een handicap te faciliteren op de wijzeen op het tijdstip van hun keuze en tegen een betaalbare prijs». Hieruitkan toch alleen maar worden geconcludeerd dat het verdrag wordtoverschreden op het moment dat mensen hun maximale aantalkilometers hebben opgebruikt? Zo niet, kan de Minister toelichten waaromer wel een maximaal aantal kilometers reizen geldt met aanvullendopenbaar vervoer voor mensen met een beperking en niet voor mensendie zonder beperking met het ov reizen?De Minister stelt ook, zo lezen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie inde brief, dat er een tekort is aan chauffeurs. De leden van genoemdefractie krijgen signalen dat het tekort aan personeel nu ook al totproblemen leidt. Zo moeten mensen nu nog eerder boeken en kunnensommige reizen niet worden gemaakt. Kan de Minister aangeven hoevaak reizen niet kunnen worden gemaakt? Kan de Minister aangeven of,en zo ja welke, tijdelijke maatregelen er zijn genomen nu er een tekort isaan chauffeurs? En kan de Minister aangeven welke stappen er wordenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3333 genomen om het niveau van Valysvervoer zo snel mogelijk weer op peil tebrengen?Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukkenbetreffende de reactie op de motie van de leden Agema en Dijk over hetafschaffen van de kilometerregistratie voor het Valysvervoer. Zij hebbenhierover geen verdere vragen of opmerkingen.Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractieDe leden van de NSC-fractie hebben met belangstelling kennisgenomenvan de reactie en hebben de volgende vragen aan de Minister.De leden van de NSC-fractie vragen de Minister hoeveel mensen ergebruik maken van Valysvervoer.Zij vragen haar tevens of het volledige budget voor Valysvervoer wordtopgemaakt. Mocht niet het hele budget worden opgemaakt, welk bedragwordt dan niet opgemaakt?De leden van de NSC-fractie vragen de Minister verder voor hoeveelmensen het budget voor Valysvervoer niet toereikend is. Op welke manierworden ervaringen van gebruikers van Valysvervoer gemonitord?Genoemde leden constateren dat er op dit moment «tijdelijke maatre-gelen» zijn, zodat een gebruiker van Valysvervoer soms enkele dagen vantevoren een afspraak moet maken in plaats van een uur van tevoren.Welke acties onderneemt de Minister, zodat Valysvervoer weerbetrouwbaar is en gebruikers kort van tevoren een afspraak kunnenmaken?Tenslotte vragen de leden van de NSC-fractie de Minister of de kwaliteiten betrouwbaarheid van de ritten worden meegenomen in de volgendeaanbesteding?Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van debrief over de genoemde motie. Het moet voor mensen met een handicapmogelijk zijn zich op een goede en snelle manier te verplaatsen. Daaromhebben deze leden nog enkele vragen. In hoeverre heeft de Ministeronderzoek gedaan naar de beleving van de gebruikers van het Valys-vervoer en wat waren daar de bevindingen van? Heeft de Minister inbeeld hoeveel mensen boven het gestelde aantal kilometers uitkomt en inhoeverre mensen daardoor gehinderd worden in hun verplaatsingen? Zonee, is zij bereid om daar onderzoek naar te doen, zo vragen de leden vande D66-fractie haar.Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractieDe leden van de BBB-fractie hebben de brief ontvangen waarin de reactievan de Minister op de motie van de leden Agema en Dijk wordtbesproken. Deze motie heeft als doel om de kilometerregistratie voor hetValysvervoer af te schaffen. Zij hebben nog enkele vragen voor deMinister.In de brief lezen de leden van de BBB-fractie dat de Minister van mening isdat zij uitvoering heeft gegeven aan de motie. De leden van de BBB-fractiemerken echter op dat de motie juist vraagt om het afschaffen van de helekilometerregistratie voor het Valysvervoer.De Minister legt vervolgens uit dat het afschaffen van de registratie enadministratie betekent dat het Valysvervoer een open-einde-regelingwordt. De Minister geeft aan dat het niet mogelijk is om precies teberekenen wat dit zou kosten, maar zij verwacht dat dit minimaal enkeleTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3334 tientallen miljoenen euro’s zal bedragen. Zoals de Minister aangeeft,kosten honderd extra kilometers al ruim vier miljoen euro.Tot slot, genoemde leden zijn benieuwd of de Minister toch kan laten zienwat de kosten zouden zijn als alle pashouders een ongelimiteerd aantalkilometers zouden kunnen reizen, rekeninghoudend met de huidige vraagnaar Valysvervoer.Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractieDe leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de reactie van deMinister op de motie van de leden Agema en Dijk die verzoekt om dekilometerregistratie voor het Valysvervoer af te schaffen. Genoemde ledenzijn verbaasd over hoe de Minister deze motie geïnterpreteerd heeft endaardoor als voldaan wordt beschouwd. In de context van het debat isnamelijk naar voren gekomen dat het onrechtvaardig is dat mensen meteen beperking die afhankelijk zijn van bovenregionaal openbaar vervoer(Valys) vanaf een bepaald aantal kilometers geconfronteerd worden meteen exorbitant hoog bedrag per kilometer, wat reizen voor deze groepmensen onbetaalbaar maakt. Deze mensen die al te maken hebben metverminderde bewegingsvrijheid worden dus door het handhaven van hetkilometerbudget extra beperkt. Deze motie had daarom als doel om eeneinde te maken aan het kilometerbudget waardoor pashouders bij gebruikvan Valys niet meer geconfronteerd zouden worden met het commercieeltarief en alleen nog het lage tarief per kilometer zouden betalen voor hunreizen met Valysvervoer. Genoemde leden zijn dus van mening dat deMinister deze motie niet als voldaan kan beschouwen. Hoe gaat deMinister deze motie alsnog uitvoeren?Slechts een beperkte groep maakt gebruik van Valys en het is nog maarde vraag of deze groep massaal vele kilometers meer zullen reizen als ereen einde komt aan de kilometerregistratie. Dit is echter wel het beeld datde Minister in haar reactie schetst. Genoemde leden vragen of de Ministerdit scenario kan onderbouwen. Tot slot willen genoemde leden er ook nogop wijzen dat het VN-Verdrag Handicap geldt in Nederland en dat hetdaaraan gekoppelde programma Onbeperkt Meedoen als doel heeft omvoor mensen met een beperking merkbaar minder drempels op tewerpen. Is de Minister het met genoemde leden eens dat een kilometer-budget een drempel vormt voor mensen met een beperking om zich teverplaatsen en dat een correcte uitvoering van deze motie deze onnodigedrempel kan wegnemen?II. Reactie van de Staatssecretaris Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractieDe leden van de PVV-fractie hebben teleurgesteld kennisgenomen van dereactie van de Minister op de aangenomen motie van de leden Agema enDijk over het afschaffen van de kilometerbegrenzing (PKB) voor hetValysvervoer en hebben daarover enkele opmerkingen. Allereest wijzendeze leden erop dat de aanhef bij een motie «gehoord de beraadslaging»betekenis heeft. De teleurstelling zit hem erin dat het lijkt alsof de Ministerde beraadslaging met de vele argumenten niet betrokken heeft bij debrief. Deze leden geven aan nooit gezegd te hebben dat er sprake is vaneen papieren registratie, want dat is niet zo. Genoemde leden vragendaarom nogmaals aan de Minister de aangenomen motie uit te voeren.Zoals ook toegelicht in mijn brief is het mijn intentie de motie van hetvoormalig Kamerlid Agema (PVV) uit te voeren, maar heb ik besloten om,gelet op de complexiteit, de knelpunten en uitdagingen die er zijn binnenhet doelgroepenvervoer (vervoer conform CAO Zorgvervoer en taxi),alvorens over te gaan tot de uitvoering van de motie, een naderTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3335 onderzoek in te stellen naar de te verwachten effecten van de uitvoeringvan deze motie. In dit onderzoek wordt tevens meegenomen hoe de motieuitgevoerd zou kunnen worden.De ergernis van de leden van de PVV-fractie gaat over het feit dát mensenmet een beperking moeten registreren waar en wanneer ze ergensnaartoe gaan (maandelijks factuur) en mensen zonder beperking niet. Hetstreven naar een inclusieve samenleving moet ook gelden voor mensenmet een beperking die gebruik maken van bovenregionaal Valysvervoer.De overheid heeft als doel de toegankelijkheid van het openbaar vervoer(ov) in 2040 op orde te hebben.Tot die tijd is een aanzienlijke groep mensen met een beperking aange-wezen op Valysvervoer.Er is een hoog en een laag kilometerbudget. Bij overschrijding van hetaantal kilometers moet betrokkene zeven keer het treintarief (!) betalen.Dat vinden deze leden ongekend buitenproportioneel. Gelijkwaardigheidbetekent dat de kilometerbegrenzing wordt afgeschaft en dat mensen diegebruik maken van het Valysvervoer te allen tijde het treintarief perkilometer betalen, net als mensen die niet zijn aangewezen op hetValysvervoer.Deze leden ergeren zich aan het niet willen kijken naar de dekking binnenhet Valysbudget door de Minister. Valysvervoer staat als kostenpost van62 miljoen euro op de begroting van het Ministerie van VWS. Slechts eenklein deel van de gebruikers geeft aan behoefte te hebben aan meerkilometers. Het systeem zorgt ook onder andere voor beslismedewerkersen dergelijke. Deze leden hebben eerder aangegeven daar voor dedekking naar te willen kijken. Hoeveel medewerkers zijn er minder nodigals de aanvraag- en beslismedewerkers en andere medewerkerswegvallen en wat scheelt dat?Als het gaat over het aanvragen en inplannen van ritten, dan worden –zoals aangegeven in de brief van 6 december 20231 – reeds sinds 2014 bijValys geen handmatige administratieve handelingen meer verricht tenaanzien van de kilometerregistratie; dit is een volledig geautomatiseerdproces. Incidenteel is een handmatige correctie van het aantal kilometersnodig, bijvoorbeeld als de maximale rittijd wordt overschreden. Dezekilometers worden dan niet in rekening gebracht. Het gaat slechts omongeveer 0,25% van het aantal ritten. De personele inzet hiervoor is zeerbeperkt. Het is dus niet mogelijk om kosten te besparen door de automa-tische kilometerregistratie af te schaffen.Het uitvoeringsproces ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:–De reiziger belt voor een rit (of bestelt deze digitaal) en deze wordtaangenomen.–Het begin- en eindpunt, gewenste tijd en ondersteuningsbehoefte vande reiziger worden ingevoerd zodat een chauffeur en beschikbaargeschikt voertuig kan worden ingepland.–De data worden onder andere gebruikt voor de planning van dechauffeur en zodat de juiste persoon op de juiste plek en tijd wordtopgehaald en hierbij de juiste ondersteuning kan worden geboden.De Boordcomputer Taxi (BCT) houdt de rit bij en deze data dient alsbasis voor de maandelijkse factuur van de reiziger en de facturengericht aan het Ministerie van VWS (hierna: VWS), als opdrachtgever.–Daarbij kan aan de hand van de automatische registratie wordengetoetst of de vervoerder zich houdt aan de gestelde eisen aan hetvervoer (zoals bijvoorbeeld de maximale tijd die de uitgevoerde ritmag duren).1Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 24 170, nr. 307.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3336 –Op basis van (het totaal aan) registraties krijgt VWS het juiste bedraggefactureerd van Transvision dat de Valys-regeling op dit momentuitvoert in opdracht van het ministerie. Aan de hand hiervan kan ookde verplichte accountscontrole plaatsvinden.Reizigers krijgen maandelijks op een factuur te zien wat er is geredenen hoeveel kilometers zij nog over hebben. Dit is een geautomatiseerdsysteem. Reizigers hoeven dus niet zelf een kilometerregistratie bij tehouden.Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractieDe leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben met interesse kennisge-nomen van de uitleg van de Minister over de kilometerregistratie. Zij lezendat de kilometerregistratie in principe is geautomatiseerd en dat degebruiker enkel één keer per maand een afschrift krijgt met de gebruikteritten en de gedeclareerde kilometers. Indien een registratie afwijkt, dientdeze wel handmatig te worden gecontroleerd. Genoemde leden vragen deMinister wie er verantwoordelijk is voor deze controle en bijstelling.In de enkele gevallen dat de automatische registratie niet goed is gegaanhandelt de klantenservice van Transvision dit af zodra een pashouder hiermelding van maakt. Het verwerken van een bijstelling na facturatie is eenproces dat enkele muisklikken kost en daarmee weinig tijd in beslagneemt. De bijstelling wordt, als deze invloed heeft op het budget, directautomatisch verwerkt in het regiesysteem van Transvision (waarin deritten-, klachten- en budgetadministratie wordt ingevoerd).De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie lezen dat de Minister stelt dathet loslaten of verhogen van de kilometergrens momenteel niet mogelijkis. Zij wijst daar twee knelpunten voor aan. De eerste is een financieelknelpunt, aangezien er geen middelen op de VWS-begroting staangereserveerd voor een verhoging van de kilometergrens. De tweede iseen gebrek aan chauffeurs en auto’s. Voordat genoemde leden verderingaan op die twee knelpunten, hebben de zij nog een vraag over dehoogte van die grens. Kan de Minister toelichten waar de kilometergrensop is gebaseerd? Wanneer mogen mensen zevenhonderd kilometer perjaar reizen en hoe is de Minister uitgekomen op een grens van zeven-honderd kilometer? Wanneer mogen mensen 2.350 kilometer per jaarreizen en hoe is de Minister uitgekomen om 2.350 kilometer per jaar?Ten aanzien van de kilometerbudgetten vind ik het belangrijk om dedoelstelling van het Valys-vervoer te benadrukken. Het is altijd bedoeldgeweest als de ontbrekende schakel in de keten van de voordeur tot eentreinstation en vice versa. Door een zogenaamde ketenrit te boeken, wordthet voor pashouders mogelijk om veel meer kilometers te reizen. Zijkunnen dan naar een ov-voorziening worden gebracht, waardoor deafhankelijkheid van het kilometerbudget minder wordt.Jaarlijks wordt de hoogte van het Persoonlijk Kilometerbudget (PKB) enhet HoogPKB door VWS vastgesteld op basis van de (verwachte)ontwikkeling van het aantal pashouders, het (verwachte) verbruik van dekilometerbudgetten en het beschikbare budget.Om in aanmerking te komen voor Valys standaard PKB hebbenaanvragers een Wmo-indicatie nodig die verband houdt met mobiliteit ofeen schrijven van de gemeente dat de aanvrager behoefte heeft aanbovenregionaal sociaal recreatief vervoer en dat vervoer zelf niet kanorganiseren. Het standaard PKB bedroeg in 2024: 700 reiskilometers.Mensen die door persoonsgebonden blijvende mobiliteitsbeperkingen envanuit strikt medische optiek niet in staat zijn om met de trein te reizen,kunnen in aanmerking komen voor extra reiskilometers met Valys. Om inTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3337 aanmerking te komen voor Valys Hoog PKB kan de Valys-pashouder eenaanvraag doen bij de hiervoor gecontracteerde sociaal medisch indica-tiesteller, thans uitgevoerd door Argonaut Advies B.V. Onderleggerhiervoor is het door de Minister van VWS vastgestelde indicatieprotocol(zie ook HPKB - Hoog persoonlijk kilometerbudget | HPKB (hoogpkb.nl) ).De hoogte van dit zogenoemde Hoog PKB was in 2024: 2.350 reiskilo-meters.Het kilometerbudget heeft afhankelijk van het beschikbare budget in deafgelopen jaren gefluctueerd. Zo heeft in 2012 de toenmalig Staatssecre-taris van VWS de ingrijpende maatregel genomen om het standaard PKBvan 750 kilometer te verlagen naar 450 kilometer2. Dit om Valys betaalbaarte houden. In de jaren daarna is het PKB in stappen weer verhoogd naarde huidige budgetten. Zoals hierboven is aangegeven is sinds 1 december2018 het standaard PKB 700 kilometers per jaar en het Hoog PKB 2.350reiskilometers per jaar.De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie zijn erg benieuwd naar hetgebruik van Valys. Kan de Minister aangeven hoeveel kilometer demensen in de lage en hoge kilometer groep gemiddeld gebruiken?Genoemde leden zijn vooral geïnteresseerd in de groep mensen voor wiehet aantal kilometers mogelijk knelt. Kan de Minister aangeven hoeveelmensen nog maar honderd kilometer of minder overhouden, vijftigkilometer of minder overhouden en hoeveel mensen het aantal kilometersvolledig opmaken?In onderstaande tabel wordt antwoord gegeven op de vragen. Dit zijn degegevens vanuit het jaar 2023.2023# actievepashouders# actievepashoudersPKB volledigbenut# <100KMbudget overWaarvan #<50KM budgetoverPKB136.8096.36912.2151.502HPKB4.96859400180 De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie wijzen de Minister erop dat zijValys zien als aanvullend ov. Met andere woorden, als het openbaarvervoer niet voldoende toegankelijk is, dan komt men in aanmerking voorValys. Valys is daarmee in veel gevallen een oplossing voor een probleemdat de overheid zelf heeft gecreëerd door onvoldoende rekening tehouden met toegankelijkheid bij de aanbestedingen van het ov. Het isdaardoor in de ogen van genoemde leden extra cru dat sommige mensenin de knel komen met het aantal kilometers. Het feit dat er nog steedsmensen zijn die het maximaal aantal kilometers gebruiken, zien de ledenvan de GroenLinks-PvdA-fractie daarom vooral als een opdracht om hetov te verbeteren. Maar in de tussentijd is er wel een oplossing nodig voorde mensen die hun Valys-kilometers opmaken en voor wie het ov ookgeen oplossing is.Als de Minister niet de kilometergrens wil verhogen, hoe gaat zij dan opkorte termijn een oplossing vinden voor deze groep mensen, zoals artikel20 van het VN-verdrag de Minister ook opdraagt?Ik heb besloten om, gelet op de complexiteit, de knelpunten en uitda-gingen die er zijn binnen het doelgroepenvervoer (vervoer conform CAOZorgvervoer en taxi), alvorens over te gaan tot de uitvoering van demotie, een nader onderzoek in te stellen naar de te verwachten effectenvan de uitvoering van deze motie. In dit onderzoek wordt tevens meege-2Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 847, nr. 99.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3338 nomen hoe de motie uitgevoerd zou kunnen worden. Zo wordt onderandere meegenomen dat, in geval de uitvoering van de motie grotenegatieve effecten tot gevolg heeft, tevens onderzocht wordt op welkemanieren er meer flexibiliteit in de regeling kan worden opgenomen.Zoals ook in mijn brief genoemd zal ik de uitkomsten van dit onderzoeknatuurlijk bezien in samenhang met de uitkomsten van de VerkenningPublieke Mobiliteit en de ontwikkelingen binnen het Bestuursakkoordtoegankelijkheid 2030. De uitkomsten van de Verkenning PubliekeMobiliteit worden het eerste kwartaal van 2025 verwacht.Met betrekking tot het VN-verdrag wijzen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie de Minister erop dat daar het volgende in artikel 20 staat: «DeStaten die Partij zijn nemen alle effectieve maatregelen om ... de persoon-lijke mobiliteit van personen met een handicap te faciliteren op de wijzeen op het tijdstip van hun keuze en tegen een betaalbare prijs».Hieruit kan toch alleen maar worden geconcludeerd dat het verdrag wordtoverschreden op het moment dat mensen hun maximale aantalkilometers hebben opgebruikt? Zo niet, kan de Minister toelichten waaromer wel een maximaal aantal kilometers reizen geldt met aanvullendopenbaar vervoer voor mensen met een beperking en niet voor mensendie zonder beperking met het ov reizen?We willen een samenleving zijn waarin kinderen, jongeren en volwas-senen met een beperking dezelfde mogelijkheden hebben als ieder anderom mee te doen en zich te ontwikkelen. Daarom heeft Nederland zichverbonden aan het VN-verdrag inzake de rechten van personen met eenhandicap. Hiertoe heeft de toenmalig Minister van VWS in 2023 samenmet vele partners gewerkt aan de totstandkoming van een meerjarigenationale strategie vanuit de ambities van dit VN-verdrag. Het in depraktijk brengen van de strategie zal stapsgewijs verlopen, aansluitend ophet VN-verdrag Handicap dat ons oproept tot de geleidelijke verwezen-lijking van algemene toegankelijkheid. Bij deze geleidelijke verwezen-lijking hoort ook het maken van keuzes in wanneer, welke activiteiten ofinitiatieven kunnen worden opgepakt. Dit geldt zeker ook voor activiteitendie beleidsmatige en/of budgettaire consequenties hebben.3 Binnen dediverse departementen wordt hard gewerkt aan de verwezenlijking van denationale strategie. Zo is er de afgelopen jaren gewerkt aan het verbeterenvan de toegankelijkheid van het openbaar vervoer. Daarbij is het uiteinde-lijke doel om het OV voor iedereen toegankelijk te maken in 2040, zoalsvastgelegd in het Toekomstbeeld Openbaar Vervoer, het Bestuursakkoordtoegankelijkheid openbaar vervoer 2022–20324 en is bevestigd in deNationale strategie. Naast Valys zijn er veel verschillende vervoersrege-lingen. Voor reizigers is dat verwarrend. In sommige gevallen ontstaatdaarbij het beeld dat Valys verantwoordelijk is voor al het doelgroepen-vervoer.Daarnaast neemt VWS, samen met vier andere departementen, deel aaneen verkenning naar publieke mobiliteit. Vanuit de Ministeries IenW, OCW,VWS (als vakdepartementen), BZK en Financiën is deze verkenninggestart, gericht op het onderzoeken van de mogelijkheden voor hetinrichten van een integraal publiek mobiliteitssysteem. De uitkomsten vandeze verkenning worden het eerste kwartaal van 2025 verwacht.Jaarlijks wordt de hoogte van het PKB en het HoogPKB door VWSvastgesteld op basis van de (verwachte) ontwikkeling van het aantalpashouders, het (verwachte) verbruik van de kilometerbudgetten en hetbeschikbare budget.3Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 24 170, nr. 309.4Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 23 645, nr. 783.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3339 De Minister stelt ook, zo lezen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie inde brief, dat er een tekort is aan chauffeurs. De leden van genoemdefractie krijgen signalen dat het tekort aan personeel nu ook al totproblemen leidt. Zo moeten mensen nu nog eerder boeken en kunnensommige reizen niet worden gemaakt.Kan de Minister aangeven hoe vaak reizen niet kunnen worden gemaakt?Kan de Minister aangeven of, en zo ja welke, tijdelijke maatregelen er zijngenomen nu er een tekort is aan chauffeurs? En kan de Minister aangevenwelke stappen er worden genomen om het niveau van Valysvervoer zosnel mogelijk weer op peil te brengen?In feite kan ieder geboekte reis doorgang vinden. Transvision doet erbinnen de mogelijkheden die de huidige marktomstandigheden biedenook alles aan om pashouders die niet tijdig hebben kunnen reserveren tevoorzien in vervoer. In dat geval kan het voorkomen dat de pashouder nietop het exact door hem gewenste tijdstip kan reizen, maar dat wij hem eenalternatieve tijd bieden waarop de beschikbare capaciteit de reis toelaat.In juli jongstleden zijn de «tijdelijke maatregelen» verder versoepeld,waardoor het voor de reiziger mogelijk is om korter van tevoren de reismet Valys te boeken. Ik hecht eraan hier wel te noemen dat het structurelearbeidsmarkttekort met zich mee brengt dat de maatregelen op ditmoment niet verder versoepeld kunnen worden.Binnen de verbeteragenda doelgroepenvervoer wordt in gezamenlijkheidmet alle betrokken partijen gepoogd enkele knelpunten te beslechten.Daarbij wil ik opmerken dat het tekort aan chauffeurs en een dubbelevergrijzing – van zowel chauffeurs als van reizigers – ervoor zorgen dat ditgeen gemakkelijk op te lossen knelpunt is. Een mogelijke oplossing is hetverkennen van betaalbaar, toegankelijk, beschikbaar en betrouwbarepublieke mobiliteit in aanvulling op het OV-systeem.Zoals ook in mijn brief genoemd zal ik daarom met belangstellingkennisnemen van de uitkomsten van de Verkenning Publieke Mobiliteit.De uitkomsten van deze verkenning worden het eerste kwartaal van 2025verwacht.Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukkenbetreffende de reactie op de motie van de leden Agema en Dijk over hetafschaffen van de kilometerregistratie voor het Valysvervoer. Zij hebbenhierover geen verdere vragen of opmerkingen.Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractieDe leden van de NSC-fractie hebben met belangstelling kennisgenomenvan de reactie en hebben de volgende vragen aan de Minister.De leden van de NSC-fractie vragen de Minister hoeveel mensen ergebruik maken van Valysvervoer. Zij vragen haar tevens of het volledigebudget voor Valysvervoer wordt opgemaakt. Mocht niet het hele budgetworden opgemaakt, welk bedrag wordt dan niet opgemaakt? De leden vande NSC-fractie vragen de Minister verder voor hoeveel mensen hetbudget voor Valysvervoer niet toereikend is. Op welke manier wordenervaringen van gebruikers van Valysvervoer gemonitord?Zoals eerder opgenomen in de beantwoording van dit schriftelijk overlegbij vragen van de GroenLinks-PvdA-fractie staan in onderstaande tabel deaantallen actieve pashouders en hoeveel actieve pashouders dit budget(bijna) helemaal benutten. Dit zijn de gegevens vanuit het jaar 2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 33310 2023# actievepashouders# actievepashoudersPKB volledigbenut# <100KMbudget overWaarvan #<50KM budgetoverPKB136.8096.36912.2151.502HPKB4.96859400180 Zoals de bedragen in onderstaande tabel laten zien, wordt het gehelebudget opgemaakt. Dit betekent dat als alle Valys-reizigers hun kilometer-budget zouden opmaken er een nog groter tekort zou ontstaan.Incl. btw20232024Begroting1€ 62.231.000€ 63.959.000Daadwerkelijke (te verwachten) kosten€ 63.855.006,22€ 67.500.0001 https://www.rijksfinancien.nl/memorie-van-toelichting/2024/OWB/XVI. In onderstaande tabel is het aantal ritten en kilometers opgenomen diebuiten het standaard PKB en Hoog PKB kilometerbudget vallen. Deaantallen houden in dat zo’n 1,5% van het totaal aantal ritten op ditmoment een rit buiten het budget betrof. Voor deze ritten hebben reizigershet commercieel tarief betaald. Dit percentage is geen voorspeller van demogelijke totale behoefte van reizigers ten aanzien van het kilometer-budget.2023# Ritten buiten budget# KM buiten budgetPKB12.850719.607HPKB28015.715 Zoals eerder aangegeven in de brief van 28 maart jongstleden5 naaraanleiding van het schriftelijk overleg inzake nationale strategie rond depositie van mensen met een beperking, krijgt VWS elk kwartaal van deopdrachtnemer – die het Valys-vervoer uitvoert – een rapportage metdaarin onder andere gegevens over de stiptheid van de gereden ritten, hetaantal verwijtbare klachten, het aantal verreden kilometers en dewachttijden bij het callcenter. Mede op basis van deze gegevens vindt elkkwartaal een contractmanagementoverleg plaats. Daarnaast is erminimaal maandelijks overleg over operationele zaken en vindt jaarlijkseen klanttevredenheidsonderzoek plaats. Op deze manier houd ik zicht opde uitvoering van het Valys-vervoer. De uitvoering is tot op hedenconform contractafspraken en dus binnen de afgesproken marges. Als hetValys-vervoer niet conform contractafspraken wordt uitgevoerd dan is hetaan de opdrachtnemer om met verbeterplannen komen. Dat is op ditmoment niet aan de orde. Bovenstaande betekent uiteraard niet dat ergeen klachten zijn en/of dat er geen ontevreden pashouders zijn. Somsgaat er helaas iets mis in de dienstverlening door bijvoorbeeld hetuitvallen van chauffeurs of miscommunicatie. Mijn indruk is dat signalenen klachten door de opdrachtnemer adequaat worden opgepakt.Genoemde leden constateren dat er op dit moment «tijdelijke maatre-gelen» zijn, zodat een gebruiker van Valysvervoer soms enkele dagen vantevoren een afspraak moet maken in plaats van een uur van tevoren.5Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 24 170, nr. 311.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 33311 Welke acties onderneemt de Minister, zodat Valysvervoer weerbetrouwbaar is en gebruikers kort van tevoren een afspraak kunnenmaken?Zoals bij voorgaande antwoorden aangegeven, krijgt VWS elk kwartaalvan de opdrachtnemer – die het Valys-vervoer uitvoert – een rapportagemet daarin onder andere gegevens over de stiptheid van de geredenritten, het aantal verwijtbare klachten, het aantal verreden kilometers ende wachttijden bij het callcenter. Daarnaast is er minimaal maandelijksoverleg over operationele zaken en vindt jaarlijks een klanttevredenheids-onderzoek plaats. Op deze manier houd ik zicht op de uitvoering van hetValys-vervoer. De uitvoering is tot op heden conform contractafspraken endus binnen de afgesproken marges.Zoals eerder aangegeven in de beantwoording van de vragen van deGroenLinks-PvdA-fractie zijn in juli jongstleden de «tijdelijke maatregelen»verder versoepeld, waardoor het voor de reiziger mogelijk is om kortervan tevoren de reis met Valys te boeken. Ik hecht eraan hier wel tenoemen dat het structurele arbeidsmarkttekort met zich mee brengt dat demaatregelen op dit moment niet verder versoepeld kunnen worden.Tenslotte vragen de leden van de NSC-fractie de Minister of de kwaliteiten betrouwbaarheid van de ritten worden meegenomen in de volgendeaanbesteding?Uiteraard zijn kwaliteit en stiptheid van de gereden ritten essentiëleonderdelen van de volgende (voorgenomen) aanbesteding.Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van debrief over de genoemde motie. Het moet voor mensen met een handicapmogelijk zijn zich op een goede en snelle manier te verplaatsen. Daaromhebben deze leden nog enkele vragen.In hoeverre heeft de Minister onderzoek gedaan naar de beleving van degebruikers van het Valysvervoer en wat waren daar de bevindingen van?Heeft de Minister in beeld hoeveel mensen boven het gestelde aantalkilometers uitkomt en in hoeverre mensen daardoor gehinderd worden inhun verplaatsingen? Zo nee, is zij bereid om daar onderzoek naar te doen,zo vragen de leden van de D66-fractie haar.Zoals eerder aangegeven in mijn beantwoording van vragen van deNSC-fractie, waarin ik verwijs naar de brief van 28 maart jongstleden6naar aanleiding van het schriftelijk overleg inzake nationale strategie rondde positie van mensen met een beperking, krijgt VWS elk kwartaal van deopdrachtnemer – die het Valys-vervoer uitvoert – een rapportage metdaarin onder andere gegevens over de stiptheid van de gereden ritten, hetaantal verwijtbare klachten, het aantal verreden kilometers en dewachttijden bij het callcenter. Mede op basis van deze gegevens vindt elkkwartaal een contractmanagementoverleg plaats. Daarnaast is erminimaal maandelijks overleg over operationele zaken en vindt jaarlijkseen klanttevredenheidsonderzoek plaats. Op deze manier houd ik zicht opde uitvoering van het Valys-vervoer. De uitvoering is tot op hedenconform contractafspraken en dus binnen de afgesproken marges. Als hetValys-vervoer niet conform contractafspraken wordt uitgevoerd dan is hetaan de opdrachtnemer om met verbeterplannen komen. Dat is op ditmoment niet aan de orde.Bovenstaande betekent uiteraard niet dat er geen klachten zijn en/of dat ergeen ontevreden pashouders zijn. Soms gaat er helaas iets mis in de6Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 24 170, nr. 311.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 33312 dienstverlening door bijvoorbeeld het uitvallen van chauffeurs ofmiscommunicatie. Mijn indruk is dat signalen en klachten door deopdrachtnemer adequaat worden opgepakt.In onderstaande tabel is het aantal ritten en kilometers opgenomen diebuiten het standaard PKB en Hoog PKB kilometerbudget vallen. Deaantallen houden in dat zo’n 1,5% van het totaal aantal ritten op ditmoment een rit buiten het budget betrof. Voor deze ritten hebben reizigershet commercieel tarief betaald. Dit percentage is geen voorspeller van demogelijke totale behoefte van reizigers ten aanzien van het kilometer-budget.2023# Ritten buiten budget# KM buiten budgetPKB12.850719.607HPKB28015.715 Gezien de integraliteit van het doelgroepenvervoer (vervoer conform CAOZorgvervoer en taxi) en het publieke vervoer in zijn algemeenheid is devraag in hoeverre mensen gehinderd worden in hun verplaatsingen vooruitsluitend de Valys-reiziger niet goed te beantwoorden. Zoals ook in mijnbrief genoemd is vanuit de Ministeries IenW, OCW, VWS (als vakdeparte-menten), BZK en Financiën een verkenning gestart, gericht op hetonderzoeken van de mogelijkheden voor het inrichten van een integraalpubliek mobiliteitssysteem. De uitkomsten van deze verkenning wordenhet eerste kwartaal van 2025 verwacht.Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractieDe leden van de BBB-fractie hebben de brief ontvangen waarin de reactievan de Minister op de motie van de leden Agema en Dijk wordtbesproken. Deze motie heeft als doel om de kilometerregistratie voor hetValysvervoer af te schaffen. Zij hebben nog enkele vragen voor deMinister.In de brief lezen de leden van de BBB-fractie dat de Minister van mening isdat zij uitvoering heeft gegeven aan de motie. De leden van de BBB-fractiemerken echter op dat de motie juist vraagt om het afschaffen van de helekilometerregistratie voor het Valysvervoer.De Minister legt vervolgens uit dat het afschaffen van de registratie enadministratie betekent dat het Valysvervoer een open-einde-regelingwordt. De Minister geeft aan dat het niet mogelijk is om precies teberekenen wat dit zou kosten, maar zij verwacht dat dit minimaal enkeletientallen miljoenen euro’s zal bedragen. Zoals de Minister aangeeft,kosten honderd extra kilometers al ruim vier miljoen euro.Tot slot, genoemde leden zijn benieuwd of de Minister toch kan laten zienwat de kosten zouden zijn als alle pashouders een ongelimiteerd aantalkilometers zouden kunnen reizen, rekening houdend met de huidige vraagnaar Valysvervoer.Ik heb besloten om, gelet op de complexiteit, de knelpunten en uitda-gingen die er zijn binnen het doelgroepenvervoer (vervoer conform CAOZorgvervoer en taxi), alvorens over te gaan tot de uitvoering van demotie, een nader onderzoek in te stellen naar de te verwachten effectenvan de uitvoering van deze motie. In dit onderzoek wordt tevens meege-nomen hoe de motie uitgevoerd zou kunnen worden. In het onderzoekworden ook de financiële consequenties meegenomen. Echter het gaatniet alleen om financiële mogelijkheden, het vervoer moet bij ongelimi-teerd aantal kilometers ook uitvoerbaar zijn voor zowel de Valys-reizigersTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 33313 als voor de overige reizigers van het doelgroepen. Daarom zal hetonderzoek zich richten op alle effecten van het uitvoeren van de motie.Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractieDe leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de reactie van deMinister op de motie van de leden Agema en Dijk die verzoekt om dekilometerregistratie voor het Valysvervoer af te schaffen. Genoemde ledenzijn verbaasd over hoe de Minister deze motie geïnterpreteerd heeft endaardoor als voldaan wordt beschouwd. In de context van het debat isnamelijk naar voren gekomen dat het onrechtvaardig is dat mensen meteen beperking die afhankelijk zijn van bovenregionaal openbaar vervoer(Valys) vanaf een bepaald aantal kilometers geconfronteerd worden meteen exorbitant hoog bedrag per kilometer, wat reizen voor deze groepmensen onbetaalbaar maakt. Deze mensen die al te maken hebben metverminderde bewegingsvrijheid worden dus door het handhaven van hetkilometerbudget extra beperkt. Deze motie had daarom als doel om eeneinde te maken aan het kilometerbudget waardoor pashouders bij gebruikvan Valys niet meer geconfronteerd zouden worden met het commercieeltarief en alleen nog het lage tarief per kilometer zouden betalen voor hunreizen met Valysvervoer. Genoemde leden zijn dus van mening dat deMinister deze motie niet als voldaan kan beschouwen.Hoe gaat de Minister deze motie alsnog uitvoeren?Ik heb besloten om, gelet op de complexiteit, de knelpunten en uitda-gingen die er zijn binnen het doelgroepenvervoer (vervoer conform CAOZorgvervoer en taxi), alvorens over te gaan tot de uitvoering van demotie, een nader onderzoek in te stellen naar de te verwachten effectenvan de uitvoering van deze motie. In dit onderzoek wordt tevens meege-nomen hoe de motie uitgevoerd zou kunnen worden.Slechts een beperkte groep maakt gebruik van Valys en het is nog maarde vraag of deze groep massaal vele kilometers meer zullen reizen als ereen einde komt aan de kilometerregistratie. Dit is echter wel het beeld datde Minister in haar reactie schetst.Genoemde leden vragen of de Minister dit scenario kan onderbouwen.Op dit moment zijn de effecten niet goed in te schatten en te overzien,terwijl wel heel duidelijk is dat een wijziging voor de Valys-reiziger eendirect gevolg kan hebben voor de andere reizigers in het doelgroepen-vervoer. Ik heb besloten om, gelet op de complexiteit, de knelpunten enuitdagingen die er zijn binnen het doelgroepenvervoer (vervoer conformCAO Zorgvervoer en taxi), alvorens over te gaan tot de uitvoering van demotie, een nader onderzoek in te stellen naar de te verwachten effectenvan de uitvoering van deze motie. In dit onderzoek wordt tevens meege-nomen hoe de motie uitgevoerd zou kunnen worden.Tot slot willen genoemde leden er ook nog op wijzen dat het VN-VerdragHandicap geldt in Nederland en dat het daaraan gekoppelde programmaOnbeperkt Meedoen als doel heeft om voor mensen met een beperkingmerkbaar minder drempels op te werpen.Is de Minister het met genoemde leden eens dat een kilometerbudget eendrempel vormt voor mensen met een beperking om zich te verplaatsen endat een correcte uitvoering van deze motie deze onnodige drempel kanwegnemen?Een kilometerbudget hoeft geen drempel te zijn voor mensen met eenbeperking. Maar zoals eerder aangegeven in de beantwoording vanbovenstaande vragen heb ik besloten om, gelet op de complexiteit, deknelpunten en uitdagingen die er zijn binnen het doelgroepenvervoer,Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 33314 alvorens over te gaan tot de uitvoering van de motie van het voormaligKamerlid Agema (PVV), een nader onderzoek in te stellen naar de effectenvan de uitvoering van deze motie. In dit onderzoek wordt tevens meege-nomen hoe de motie uitgevoerd zou kunnen worden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 33315