Rapportage studerende moeders in het hoger onderwijs

24724Studiefinanciering30420EmancipatiebeleidNr.87BRIEFVANDEMINISTERVANONDERWIJS,CULTUURENWETEN-SCHAPAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,30juni2009Inmijnbriefvan28april2008(TK2007–2008,24724&30420,nr.74)hebikugeïnformeerdoverderesultatenvaneenrondetafelbijeenkomstoverstuderendemoeders.Opdezebijeenkomsthebbenuiteenlopendepartijendeproblematiekvanstuderendemoedersbesprokenenzijnvervolg-afsprakengemaakt.Inhetwetgevingsoverleginhetkadervandebegro-tingOCW,deelHogerOnderwijs,van8december2008hebikuwKamertoegezegddatikvóór1juli2009overdevervolgactieszalrapporteren.Bovendienhebikinhetbegrotingsoverlegvan9en10december2008beloofdommethetSteunpuntStuderendemoedersingesprektegaanomtebezienofdestichtingnogeenmaligaanvullendeondersteuningbehoeft.Indezebriefbrengikdegroepalleenstaandestuderendeoudersinhethogeronderwijsinkaart,gaikinophetwegnemenvanbeletselenvoorstudentenmetkinderenengeefikaanopwelkewijzehetSteunpuntstuderendemoederszalwordenondersteund.Ikrapporteermetdezebriefookoverdeuitkomstenvantweevervolgbijeenkomsten,dieinaprilenjuni2009ophetministerievanOCWzijngehouden.Ikbeperkmeindezebrieftothethogeronderwijs,omdatdeproblematiekrondstuderendemoedersinhetmboeenandereisdaninhethogeronderwijs.Binnenhetmbospeeltvooraldevraag«hoekunnenwemoedersbrengentoteenstartkwalificatie?»Daarisdeaanpak«Aanvalopdeschooluitval»opgericht,waarmeevoortijdigschoolverlatenmoetwordenvoorkomen.AlleenstaandestuderendeoudersinhethogeronderwijsErzijngeengegevensbeschikbaaroverdetotalegroepstuderendeouders.Welwetenwehoegrootdegroepalleenstaandestuderendeoudersisdiedeeenoudertoeslagheeftontvangen.WespitsenonstoeopdezegroepvanuitdeveronderstellingdatzijdegrootsteproblemenzalTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1333650809tkkst24724-87ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724en30420,nr.871 hebbenomouderschapenstudietecombineren.Omdatverreweghetmerendeelvrouwiszullenweookdeterm«alleenstaandestuderendemoeders»hanteren.AantalalleenstaandestuderendemoedersIntabel1ishetaantalstudentenmeteeneenoudertoeslagophoge-scholenenuniversiteitenweergegeven.Weziendathetgaatomeenrelatiefkleinegroep.Vanderuim242000studenteninhethbometeenprestatiebeursin2008ontving0,8%eeneenoudertoeslag.Inhetwoontving0,2%vanderuim115000studentenmeteenprestatiebeursin2008eeneenoudertoeslag.InhetWOisdegroepstabielenzeerbeperkt,inhethboishetaantalalleenstaandestuderendeouderstenopzichtevan2005bijnaverdubbeld.Tabel1:aantalstuderendenmeteenoudertoeslaginHBOenWO(Bron:IB-Groep)20052006200720082009hbo9451225145018381723wo193239273269210StudiesuccesvanalleenstaandestuderendemoedersOverdeperiode1986totenmet2009hebbenintotaal5016alleenstaandestuderendeouderseenopleidinginhethogeronderwijsgevolgdofzijndaarnogmeebezig(zietabel2).Tabel2:aantalstudentenmeteenoudertoeslaginhethogeronderwijsindeperiode1986–2009(Bron:IB-Groep).HBOWOTotaalHODiplomabehaald1157(31%)488(40%)1645(33%)Nietmeeringeschreven/geendiplomabehaald905(24%)533(43%)1438(29%)Nogingeschreven/studeertnog1723(45%)210(17%)1933(41%)Hetblijktdathetpercentagealleenstaandemoedersdatzichuitschrijftzondereendiplomatebehalenhoogis:43%inhetwoen24%inhethbo.Tervergelijking:dereguliereuitvalcijfersvoorhethbozijn22%envoorhetwo13%.Hoewelhetomeenbeperktegroepgaat,kanhetstudie-succesvan(alleenstaande)studerendemoedersomhoogwordengebrachtdoorbelemmeringenwegtenemendiehetbehalenvaneendiplomabemoeilijken.WegnemenvanbelemmeringenvoorstuderendemoedersHieronderwordtaangegevenwelkeactiesingangzijngezetombelem-meringenvoorstuderendemoederswegtenemen.Vooreengrootdeelzijndeinstellingenhierbijaanzet,maarookdestudentendecanen,destudentenzelfendestudentenorganisaties.DerolvanOCWisvooralompartijenbijelkaartebrengen,financiëlemiddelenterbeschikkingtestellenendewetgevingzonodigaantepassen.Betereinformatievoorziening.Inmijnbriefvanvorigjaar(datumenkenmerkvermelden)isgeconsta-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724en30420,nr.872 teerddatdekennisoverenvoorstuderendeoudersbeterkan.Daaromiseenaantalactiesinganggezet.OpdewebsitevanVNGisextrainformatieoverstuderendemoedersenstudiefinancieringopgenomen.VNGheeftaangegevendatdieinformatiegoedgeraadpleegdwordt.Destudentendecanenuithethbo,verenigdinhetLandelijkOverlegStudentendecanenvoorhetHBO(LOS-HBO),hebbeneenstappenplangerichtopkennisvergrotingontwikkeldenzehebbeninhunAlgemeneVergaderingaandachtaanhetonderwerpgegevendoorhetsteunpuntstuderendemoederseenworkshoptelatenverzorgen.IndenieuwsbriefvanhetLOS-HBOisinformatieoverditsteunpuntopge-nomeneninhetdigitaaldecanenhandboekiseenlinkgemaaktnaardewebsitevanhetSteunpuntstuderendemoeders.HetLOS-HBOwilhetvolgendebestuursjaareenstudiemiddagalspilotorganiserenomdeverderebehoefteonderstudentendecanenteinventa-riseren.Destudentendecanenuithetwo,verenigdinhetLandelijkBeraadStuden-tendecanen(LBS),hebbensoortgelijkeactiesondernomen.HetthemaisinverschillendecommissiesbesprokenenhetLBSheeftdeuniversiteitengevraagdophunwebsiteeenlinkoptenemennaarhetsteunpunt.VoordeinformatievoorzieningaanstudentenverbeterthetSteunpuntzijnwebsiteenneemteencomputersysteemvoorrelatiemanagementingebruik.HiervoorheefthetSteunpuntin2008eeneenmaligesubsidievan€20000ontvangen.HetSteunpuntgeeftaandatonderwijsinstellingenenveelstudentenmetkinderenhetSteunpuntwetentevinden.DebehoefteaaninformatieenondersteuningisgroterdanwaarinhetSteunpuntnukanvoorzien.DezorgvoorstudiesuccesvanstuderendemoederszaldoordeHBO-raadondermeerinzijnnieuwsbrievenonderdeaandachtvandeonderwijs-instellingenwordengebracht.VoorVSNUisditintegraalonderdeelvanhetprogrammaomhetstudiesuccestebevorderen.EenoudertoeslagDeeenoudertoeslagvooralleenstaandestudentenmetkinderenisonder-deelvandeprestatiebeursendezewordtineengiftomgezetalseenstuderendemoedereenhogeronderwijsdiplomahaalt.Devraagisgesteldofhetmogelijkisomdealleenstaandeoudertoeslagdirectalsgiftteverstrekken,zodatstuderendemoedersdiehundiplomaniethalendeontvangeneenoudertoeslagniethoeventerugtebetalen.Zoalsindecember2008tijdenshetbegrotingsoverlegisaangegevenleidtditinhetjaarvaninvoeringtoteenstijgingvanderelevantebegrotings-uitgavenvancirca18miljoeneuro(inclusiefmbo-deelnemers).Ditzoueentégrootbeslagleggenopdepubliekemiddelen.Bovendienisdaarmeehetprobleemvandehogeuitvalnietopgelost.Belangrijkerisderhalveomonsterichtenopstudiesucces:ervoortezorgendatstudentenmetkinderenhunopleidingwélmetgoedgevolgkunnenafronden.Danisterugbetalingvandeeenoudertoeslaguitdeprestatiebeursooknietaandeorde.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724en30420,nr.873 OndersteuningvanuithogescholenenuniversiteitenOndersteuningvanstudentenisveelalmaatwerkdatopdehogescholenenuniversiteitenzelfgeorganiseerdmoetworden,zoalsdatbijvoorbeeldvoortopsportersgedaanwordt.Voorstudentenmetkinderenkanhetdaarbijgaanomindividueleaanpassingeninstudieprogramma’s,voorzie-ningenalskolfruimtes,ondersteuninguithetafstudeer-annexprofilerings-fondseneenaanspreekpuntwaarstudentenmetkinderenterechtkunnen.Daarinhebbenstudentenorganisatiesviaondermeerdemedezeggen-schapeenbelangrijkerol.Voorzoverdatnodigmochtzijnkunnenzijzichbijvoorbeeldsamenmetwerknemersvertegenwoordigerssterkmakenvoorzakenzoalsgoedekolfruimtesenhebbenzijeenstemindetotstand-komingvanregelingenvoorafstudeersteun.Uitderondetafelgesprekkenkwamnaarvorendatsomsdiscussiewordtgevoerdof«bevalling»eenomstandigheidiswaarvoorafstudeersteungegevenzoumoetenworden.Indewettelijkebepalingenstaatnunogdatiemandindebijzondereomstandigheidvan«ziekteofzwangerschap»inaanmerkingkomtvoorafstudeersteun.Omdieonduidelijkheidzosnelmogelijkwegtenemenisinhetkadervanhetwetsvoorstel«VersterkingBesturing»tenaanzienvanhetprofileringsfondsvoorgesteldomditcrite-riumteveranderenin«ziekteofzwangerschapenbevalling».VoorwatbetrefteenaanspreekpuntvoorstuderendemoederskandeHogeschoolRotterdamalsvoorbeelddienen.IndestadenindeprovinciemetdemeestealleenstaandemoedersheeftdezehogeschoolhetSteun-puntstuderendemoedersingeschakeldomvanuiteencentralelocatiestuderendemoedersaandezehogeschoolmetelkaarincontacttebrengenendiehenmetraadendaadkanbijstaan.HulpvanhetSteunpuntstuderendemoedersHetSteunpuntstuderendemoedersheeftaangegevendathetvanuitzijnervaringenenspecifiekedeskundigheiddeonderwijsinstellingenverderwilhelpenindeondersteuningvanstuderendemoeders.Datkanbijvoor-beeldindevormvanworkshopsentrainingenvoormedewerkersvanonderwijsinstellingenenmetdienstverleningaanindividuelestudenten.Omdatdithetstudiesuccesvanstuderendemoederskanbevorderenenookeentoegevoegdewaardekanhebbenvooronderwijsinstellingen,benikbereidhetSteunpuntdaarvoorfinanciëlesteuntegeven.Uiteindelijkblijftdeondersteuningvanstudentenweldeverantwoorde-lijkheidvandeonderwijsinstellingen,hunstudentendecanenenstudiead-viseursenishetnietdebedoelingominplaatsdaarvanapartestructureninhetleventeroepen.DaaromhebikhetSteunpuntlatenwetendatikbereidbenominhetstudiejaar2009–2010eenbedragvan€50000beschikbaartestellenennogeensinhetstudiejaar2010–2011.Deprakti-scheuitwerkingdaarvanwordtnuvormgegeven.VervolgensishetaanhetSteunpunt,deonderwijsinstellingeneneventueleandereafnemersvanhetSteunpuntomtebezienofeninwelkevormditaanbodvoort-gezetzoumoetenworden.ConclusieSamenvattendkomiktotdeconclusiedatderondetafelgesprekkenwaar-devolleuitkomstenhebbenopgeleverd.Verschillendebelangrijkepartijenzijnbijeengebracht.Deinformatievoorzieningvoorenoverstuderendemoedersisverbeterd.Erkomtduidelijkerwetgevingvoorafstudeersteunbij«zwangerschapénbevalling».EnhetSteunpuntstuderendemoederskrijgtmeteentijdelijkesubsidievanOCWdemogelijkheidomonderwijs-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724en30420,nr.874 instellingenenstuderendemoederstehelpenenomsamenmetonder-wijsinstellingentebezienofeninwelkevormditaanbodvoortgezetzoumoetenworden.Debelangrijksteuitkomstismisschienweldatdenadrukterechtwordtgelegdophetstudiesuccesvanstuderendemoeders.Hetprocesomdatteverhogenwordtvoortgezet.OvereentotanderhalfjaarzullendebetrokkenpartijensamenmetOCWopnieuwdebalansopmaken.DeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschap,R.H.A.PlasterkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724en30420,nr.875