Meerjarenprogramma Terugsluis VWH 2026-2030

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 305MobiliteitsbeleidNr. 472 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 oktober 2024Met deze brief informeer ik de Kamer over het Meerjarenprogrammaterugsluis vrachtwagenheffing 2026–2030. Zoals vastgelegd in de Wetvrachtwagenheffing worden de netto-opbrengsten van de vrachtwagen-heffing ingezet voor innovatie en verduurzaming van de vervoerssector.Dit meerjarenprogramma beschrijft de besteding van deze terugsluis voorde periode 2026–2030.TotstandkomingHet meerjarenprogramma is door een uitvoerig proces tot standgekomen. Al in september 2021 tekenden de vervoerspartijen evofenedex,TLN en VERN met de toenmalige Minister van Infrastructuur en Water-staat de bestuursovereenkomst terugsluis vrachtwagenheffing. Dezepartijen concludeerden gezamenlijk dat verduurzaming en innovatie vande vervoerssector een maatschappelijk breed onderschreven doel is. In debestuursovereenkomst zijn afspraken gemaakt over de totstandkomingvan het meerjarenprogramma. In de daaropvolgende jaren is in samen-werking met de vervoerspartijen en met nauwe betrokkenheid van anderestakeholders een eerste concept-meerjarenprogramma voor de jaren2026–2030 opgesteld. Dit concept-meerjarenprogramma is in de zomervan 2023 opengesteld voor een internetconsultatie. Hierop zijn 36 reactiesingediend, waarin in grote mate steun is uitgesproken voor de te nemenmaatregelen op het gebied van verduurzaming en innovatie van devervoerssector.1Inhoud MeerjarenprogrammaDe reacties op het concept-meerjarenprogramma gaven geen aanleidingtot grote wijzigingen in het programma. Wel zijn de maatregelen uit hetconcept-meerjarenprogramma het afgelopen jaar verder uitgewerkt. Het1www.internetconsultatie.nl/terugsluis_vrachtwagenheffing kst-31305-472ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4721 definitieve meerjarenprogramma bestaat uit de volgende vijf maatre-gelen, die de transitie naar een duurzame en innovatieve vervoerssectorondersteunen:1.Aanschafsubsidieregeling Zero Emissie Trucks (AanZET) – subsidievoor de aanschaf van nieuwe emissievrije vrachtwagens. Dezeregeling is afgelopen jaren al meermaals met succes opengesteld.2.Subsidieregeling Private Laadinfrastructuur bij Bedrijven (SPriLa) –subsidie voor advies over óf de aanleg van laadinfrastructuur vooro.a. elektrische vrachtwagens. Deze regeling is afgelopen septembervoor het eerst opengesteld.3.Subsidieregeling Waterstof in Mobiliteit (SWIM) – subsidie voor hetaanschaffen van waterstofvrachtwagens en het aanleggen vanwaterstof-tankstations. Deze regeling is in de zomer van 2024 voor heteerst opengesteld.4.Project Electric Road Systems (ERS) – onderzoek naar de haalbaarheidvan ERS (al rijdend opladen van een elektrische vrachtwagen,bijvoorbeeld met een bovenleiding) als aanvulling op het stilstaandopladen.5.Stimulering Logistieke Efficiëntie – meerdere maatregelen met als doelde efficiëntie in de logistieke keten te verbeteren, zoals een subsidiere-geling en voorbereiding van de toelating van de Super EcoCombi (eenextra lange vrachtwagen).Naast een beschrijving van de maatregelen bevat het meerjarenpro-gramma een verdeling van de netto-opbrengsten van de vrachtwagen-heffing over de verschillende maatregelen. In totaal is in de jaren2026–2030 ruim € 1,6 miljard beschikbaar voor verduurzaming eninnovatie van de vervoerssector. Het grootste deel van deze middelenwordt ingezet voor het elektrificeren van vrachtwagens, met de regelingenAanZET en SPriLa.De voorgestelde budgetreeksen voor de verschillende maatregelen staanin een voorlopig ritme. Bij het opstellen is zo goed als mogelijk rekeninggehouden met technologische ontwikkelingen, het absorptievermogenvan de markt en andere factoren om een doeltreffende en doelmatigebesteding te realiseren. De ontwikkelingen gaan echter snel en zijn lastigte voorspellen. Een aantal maatregelen uit het meerjarenprogramma isbovendien nog in ontwikkeling. Daarom zal bij de budgettaire verwerkingvan het meerjarenprogramma bij de Voorjaarsnota 2025, in samenspraakmet het Ministerie van Financiën, bekeken worden of bijstelling van debudgetreeksen naar aanleiding van onder andere de lessen uit deopenstellingen of nieuwe ontwikkelingen noodzakelijk is.In het meerjarenprogramma is ten slotte ook aandacht voor de monitoringen evaluatie van de verschillende maatregelen welke gedurende delooptijd reden kunnen zijn voor aanpassing van het meerjarenprogramma.Een doelmatige en doeltreffende besteding van de middelen staat immersvoorop.Conform de Wet vrachtwagenheffing en de afspraken uit de bestuurs-overeenkomst is het meerjarenprogramma recent besproken met dedrie vervoerspartijen. Zij hebben in dat gesprek hun steun uitgesprokenvoor het meerjarenprogramma.EffectstudieIn de Wet vrachtwagenheffing is vastgelegd dat het meerjarenprogrammazichtbaar moet maken in welke mate de maatregelen bijdragen aan deverduurzaming en innovatie van de vervoerssector. Daarom zijn deeffecten van de maatregelen onderzocht door onderzoeksbureau Panteia.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4722 De effectstudie laat zien dat er in 2030 naar verwachting ruim14.000 emissievrije vrachtwagens extra, bovenop de zelfstandige groeivan 13.000 emissievrije vrachtwagens, rondrijden. Daarnaast wordt doorde maatregelen in het meerjarenprogramma 1 Mton CO2 bespaard, neemtde uitstoot van stikstof (NOx) met 675 ton af en vermindert de uitstoot vanfijnstof (PM10) met 19 ton. Als gevolg van de maatregelen voor logistiekeefficiëntie worden er 90 miljoen minder voertuigkilometers gereden. Ookna 2030 hebben de maatregelen van het meerjarenprogramma nog effect.Denk bijvoorbeeld aan voertuigen die pas in 2031 op de markt komen,maar wel al in 2030 via AanZET zijn gesubsidieerd of aan de verminderingvan gereden kilometers door efficiëntie-inspanningen, die in 2030 ofeerder zijn ingezet en waarvan de resultaten na 2030 nog merkbaar zijn.Deze effecten komen bovenop de effecten van de vrachtwagenheffing zelf.Ook de heffing zelf draagt bij aan de verduurzaming van het wagenpark,doordat het tarief wordt gedifferentieerd naar de uitstoot van het voertuig.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4723