Reactie op motie Boekestijn over buitenprofiel strategische luchttransportcapaciteit

31700XVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanDefensie(X)voorhetjaar2009Nr.72BRIEFVANDESTAATSSECRETARISVANDEFENSIEAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,22december2008InleidingDeTweedeKamerheeftop4december2007demotievanhetlidBoeke-stijnaangenomenoverdestrategischeluchttransportcapaciteitvanNederland(Kamerstuk31200X,nr.53).MetdebrievenvandeministerenstaatssecretarisvanDefensievan21december2007(Kamerstuk31200X,nr.82),28maart2008(Kamerstuk31200X,nr.102)en8april2008(Kamerstuk31200X,nr.107)isugemelddatdeelnemingaanhetC17-initiatiefnietdevolledigebehoefteaanstrategischbuitenprofielluchttransportdektendatDefensieeenonderzoekisbegonnennaardemogelijkhedenomoptermijninderesterendebehoeftetevoorzien.Metdezebriefinformeeriku,inreactieopdemotie-Boekestijn,overderesul-tatenvanditonderzoek.Bezienisoferrealistischemogelijkhedenzijnomdeadditionelebehoefteaanstrategischeluchttransportcapaciteitalterna-tiefteexploiterenentefinancieren.OnderzoeksresultatenBinnendekadersvanhetsourcingbeleidvanDefensieiseenmarktonder-zoekuitgevoerdomdehaalbaarheidtebepalenvanreedsbestaandeofnogteontwikkelenalternatieven.Erzijndrieoptiesnaderuitgewerkt,tewetensamenwerkingmetandereNavo-enEU-partnerszoalsinhetC-17initiatief,leaseoptiesmetdevliegtuigbouwersBoeingenAirbusenvormenvanpubliekprivatesamenwerking(PPS)metmarktpartijen.Tevensisonderzoekgedaannaaralternatievefinancieringsmogelijkheden.Geblekenisdaterexploitatiealternatievenkunnenwordenontwikkeldomtevoorzienindebehoefteaanstrategischeluchttransportcapaciteit,maardatdezenietaantoonbaargoedkoperenopkortetermijnrealiseerbaarzijn.Ditheefttemakenmeteenbeperktaanbodvangeschiktevliegtuig-types,metcertificering-enaansprakelijkheidsaspectenenmetfinanciëlebeperkingen.AlternatievefinancieringvormenzijnslechtsdenkbaaralsTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1267080809tkkst31700X-72ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.721 bestaandeafsprakenwordenherzien.Hierondergaikinopdebelang-rijksteoverwegingenenbevindingendietotdezeconclusieshebbengeleid.ActuelemarktbeperkingenErzijnmomenteelgeenwestersecivielevliegtuigtypenbeschikbaardievoldoenaandeeisenvooroperationeelgebruikvanbuitenprofielstrate-gischluchttransport.VliegtuigbouwerszoalsBoeingenAirbusontwik-kelenthansgeencivielgecertificeerdeversiesvanhunmilitairevlieg-tuigenvoorbuitenprofielstrategischluchttransport.Geziendeeisen–buitenprofielladingen,groteactieradius,landenoponverhardeenkortebanen,zelfbeschermingsmiddelen–iserbehoefteaanvliegtuigenzoalsdeC-17.DezebehoeftebeperktindepraktijkdeuitwerkingvanPPS-con-structies,aangezienmilitairgecertificeerdevliegtuigenvolgensdeEuro-peseluchtvaartregelsnietcivielkunnenwordengeregistreerd.Rest-capaciteitdienietmilitairwordtgebruikt,kannietopdecommerciëlemarktwordenaangeboden,maarkanuitsluitenddooroverhedenwordenafgenomen.Ditmarktsegmentwordtbovendiengedomineerddoorgoed-kopereOost-Europeseaanbiedersvanbuitenprofielstrategischetransport-vliegtuigen,zodathettwijfelachtigisofeenPPS-constructiekostenbespa-ringenzouopleveren.Alserdekomendejarenstrengereveiligheids-enmilieueisenwordengesteld,kanereenmarktontstaanvoorcivielgecerti-ficeerdeversiesvannieuweretypesvliegtuigen.Afhankelijkvandezelf-beschermingsmiddelenwaaroverdezevliegtuigenbeschikken,kunnenzijevenalsdetoestellenvanOost-Europeseaanbiedersvoormilitairetrans-portenwordeningezet.JuridischeaspectenHetonderzoekwijstuitdatvooralPPS-constructiescomplexecontractenvergenomdezeggenschap,kostenenrisico’sineenstrategischesamen-werkingsvormvastteleggen.ZokanalleendeStaatjuridischeigenaarzijnvanmilitairevliegtuigen.Bijsamenwerkingmeteenprivatepartijmoeteencontractwordenuitgewerktwaarindeconsequentiesvaneigendom,inzetentoezichtzodanigzijnuitgewerktdatdeStaatzijnverantwoordelijkhedenopeenefficiënteeneffectievemanierkanuitoe-fenen.Ditvergteenzorgvuldigenlangdurigproces.InNederlandwordtdeMilitaireLuchtvaartAutoriteitautomatischdecertificerendeinstantieendaarmeeookderegistrerendeautoriteitvanhet(militaire)vliegtuig.FinanciëleaspectenUithetonderzoekisnietgeblekendatdealternatieveexploitatieoptiestenopzichtevanhethuidigegebruikvanstrategischeluchttransportcapaciteitgoedkoperzullenzijnofdeprestatieszullenverbeteren.Naastalternatieveexploitatiemogelijkhedenzijnookalternatievefinancieringsvormen,datwilzeggenbuitenhetdefensiebudgetom,onderzocht.VolgensdehuidigeafsprakenkunneninvesteringeninstrategischeluchttransportcapaciteitniettenlastevanhetHGISbudgetwordengebrachtenkanexploitatiedaarvanslechtsuithetHGISbudgetwordengefinancierdvoorzoverhetdeelnameaanoperatiesbetreft.InantwoordopdevragenvandevastecommissievoorDefensievan14november2008(TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.57)istoegelichtwaaromeenbijdrageaandeinvesterings-ofexploitatiekostenvanstrategischlucht-transportuithetStabiliteitsfondsofmetODA-middelenevenmineenreëelalternatiefis.OverigenskandeKamernogdereactietegemoetzienopdemotievandeledenBoekestijnenVanderStaaijoverdeHGIS-afspraken(TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.45).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.722 SamenwerkingNavo-enEU-partnersVoorsamenwerkingindeNavoendeEUgeldtdathetondervoor-waardenhaalbaarkanzijndedeelnemingaanhetC-17-initiatiefuittebreiden,danwelactiefdeeltenemenaananderevormenvanpoolingvanstrategischeluchttransportcapaciteit.Dergelijkeoptieszijnthansechternietaandeordevanwegebestaandecontractueleverplichtingenenfinan-ciëleimplicaties.Hetisnietuitgeslotendatdedeelnemingvannieuwepartnersaandezeinternationaleinitiatievenoptermijnaanvullendemogelijkhedenbiedt.TenslotteHetonderzoeknaaraanleidingvandemotie-Boekestijnheeftvoorshandsnietgeresulteerdinconcreteaanknopingspuntenomdecapaciteitvoorbuitenprofielluchttransportteverruimen.Defensieblijftdedynamischeontwikkelingenindeinternationalevliegtuigmarktechternauwgezetvolgenomerslagvaardigoptekunneninspelen.Defensiezalblijvenzoekennaardoeltreffendeendoelmatigemanierenominhaartransport-behoeftetevoorzien.Externemogelijkhedenwordendaarbijooknietuitgesloten.DestaatssecretarisvanDefensie,J.G.deVriesTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.723