Afspraken tussen Rijk en gemeenten en provincies over plannen ISV-3

30136HerstructureringenuitvoeringStedelijkevernieuwingNr.34BRIEFVANDEMINISTERVOORWONEN,WIJKENENINTEGRATIEAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,19februari2010DeG31-stedenhebbenvoorstellentotafsprakenophoofdlijnenopgesteldominaanmerkingtekomenvoorbudgetvoorhetderdeinvesterings-tijdvakISV(investeringsbudgetstedelijkevernieuwing,2010–2014).DoelvanISVishetwegnemenvanfysiekeachterstandenenhetverbeterenvandeleefomgevinginstedenenwijken.IkhebdeG31onlangsaangegevenmetdezeafsprakenakkoordtegaan,zodatISV-3isgestart.Zoalseerderaangegevenindebrief«Stedenbeleidvanaf2010»1,blijfthetbelangvanstedelijkevernieuwinggroot.Daaromblijvenvoordeleefbaar-heidenvitaliteitvanstedenenwijkenfysiekeinvesteringeninwoningen,maatschappelijkevoorzieningen,eengezondleefklimaatenindeopen-bareruimteookdekomendejarenurgent.MetdezederdetranchevanhetInvesteringsbudgetstedelijkevernieuwing(ISV-3)kunnengemeentendekomendeperiodehiervoorzorgdragen.Gemeentenhebbenvoordezeperiodeplannengemaaktterwijlzijindeeconomischecrisisverkeren.Watdaarvandegevolgenzullenzijnisnognietduidelijkenzalbovendientussenstedenverschillen.ISV-3biedtgemeentenmeerdanvoorheendemogelijkheidflexibelmethetbeleidvoorstedelijkevernieuwingomtegaanendaarmeetevensintespelenopdegevolgenvandeeconomischecrisis.Metdezebriefinformeerikuophoofdlijnenoverdeinhoudvandezeafspraken2.OokgaikinopdeafsprakendieikmethetIPOhebgemaaktoverISV-3.Eerstgeefikueennaderetoelichtingopdelandelijkedoelstel-lingenISV-3enhoehetRijkenstedenhetpartnerschapindenieuweperiodeISVgaaninvullen.Landelijkedoelstellingen:watwilhetRijkmetISVbereikenVoorISV-3issamenmetstedenenprovincieshetwerkdocumentbeleids-kaderISV-33opgesteld.OmdathetISVnaarverwachtingper1januari2011financieelwordtgedecentraliseerd,ishetwerkdocumentindegeestTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1411410910tkkst30136-34ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20101TweedeKamer,vergaderjaar2008–09,31757,nr.1.2MetdezebriefhebiknaarmijnmeningvoldaanaandetoezeggingtijdenshetAlge-meenOverlegmetdecommissieWWIover«hetStedenbeleidvanaf2010endemotievanHeugten»(12februari2009)datikuzouinfor-merenoverdeafsprakenmetdeG31inzakeISV-3.3DitwerkdocumentisalsbijlagegevoegdbijdebriefaandeG31overdeuitwerkingvandecentralisatievanhetstedenbeleid,dieuwKamerinafschriftheeftontvangen(TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31757,nr.7).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.341 vandecentralisatiegeschreven.DitwerkdocumentvormttevensdebasisvoorhetBesluitbeleidskaderstedelijkevernieuwing20101.HetISVlevert,zoalsaangegeven,eenbelangrijkebijdrageaandevitaliteitenleefbaarheidvanstedenenwijken.DaartoeheefthetRijkeendrietallandelijkedoelstellingengeformuleerdvoordeperiodeISV-3:1.bevorderingvandekwaliteitendifferentiatievandewoningvoorraadvoorzovernodigrekeninghoudendmeteenteverwachtenafnamevanhetaantalhuishoudens;2.bevorderingvandefysiekekwaliteitvandeleefomgeving;3.bevorderingvaneengezondeenduurzameleefomgevinginhetalge-meenenmeerinhetbijzondertenaanzienvanbodem,geluidenbinnenstedelijkeluchtkwaliteit.MetdezelandelijkedoelstellingenalsreferentiehebbendegemeentenvanuithunlokaleopgavenhungemeentelijkedoelstellingenvoorISV-3geformuleerd.HetRijkheeftdaaromgeenprestatie-indicatorenopgesteld.Ditlaatgemeentenderuimteomzelfbinnenditkaderhetzwaartepuntvanhunafsprakentebepalen,waartijdensvorigeperiodesISVhetRijktotindetailbepaaldewaaroverafsprakenwerdengemaakt.Ditleiddetotveelkritiekvanstedenvanwegedeadministratievelasten.Hetuitgangspuntbijdezenieuwewerkwijzeishetmakenvanafsprakenophoofdlijnen(outcome:watwildegemeentebereiken),maarstedenmogenookafsprakenopmeergedetailleerdniveaumaken(output:watgaatdegemeentedoen).Overdewijzewaaropdegemeentehaarlokaledoelstel-lingenuitvoert,wordengeenafsprakengemaakt.Datiseenlokaleaange-legenheid,waarbijookanderepartijeneenrolspelen.HoewordthetpartnerschaptussenRijkengemeenteningevuldtijdensISV-3?DekomendejarenstaatdeuitvoeringvandegemeentelijkeplannenISV-3centraal.StedenenRijkhebbeneengezamenlijkbelangbijhetslagenhiervan.DitbetekentdatpartnerschapeencentraalelementvanderelatietussenRijkengemeentenisinhetkadervanISV-3.Rijkengemeentenhebbenafgesprokenditpartnerschapalsvolgtintevullen:–Degemeenteisverantwoordelijkvoordemonitoringvandegemeen-telijkedoelstellingen.HetcollegevanB&Wlegthieroververantwoor-dingafaandegemeenteraad.Alseengemeenteproblemenbijdeuitvoeringsignaleert,informeertzijmijdesgewensthieroverenkanzijeenberoepopmijdoeninhetkadervanpartnerschap.–HetRijkisverantwoordelijkvoordemonitoringvandebovenge-noemdelandelijkedoelstellingen.Datgebeurtdoorgebruiktemakenvanbestaandmonitorinformatie,zoalshetWoON,Leefbaarometerenmonitorsophetgebiedvanmilieu.–In2012maakthetRijkmiddelseenmidtermreviewdetussenstandopvandevoortgangvandestedelijkevernieuwing.Mochtblijkendatderealisatievandelandelijkedoelstellingenachterblijft,zalbekekenwordenwelkestedenachterblijvenindevoortgangvandegemeente-lijkedoelstellingenwaaroverhetRijkendegemeenteafsprakenhebbengemaakt.Demonitor-informatievanhetRijkwordtdangespie-geldaandievandegemeente.OpbasishiervanzaliksamenmetdebetreffendestedendeachterblijvendevoortgangvandegemaakteafsprakenISV-3bespreken.Insteekvandezedialoogishetgezamenlijkzoekennaaroplossingenvoorachterblijvenderesultaten.DitoverlegkanaanleidingzijnvooreenaanvullendefaciliteringdoorhetRijk(bijvoorbeeldviakennis),zodatdestadalsnogdedoelstellingenophetgebiedvanISVkanhalen.–HetRijkinformeertdeTweedeKameroverderealisatievandelande-1TweedeKamer,vergaderjaar,2009–2010,30136nr.28.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.342 lijkedoelstellingenenoverdeuitkomstenvanheteventueleoverlegmetdesteden,zoalshierbovenbenoemd.Ditnieuwe,metdestedenontwikkeldepartnerschapbeperktdebestuur-lijkedrukte.Zohebbendegemeentenalleruimtevoormaatwerkbijhetformulerenvanafsprakenenkunnenzijdeafsprakenopnemenindegemeentelijkebegroting.Ditbetekentdatdebewakingvandevoortgangnietviaeenapartprocesgebeurt,maarkanplaatsvindenbinnendegemeentelijkeplanning-encontrolcyclus.Doordefinanciëledecentrali-satievanISV-3verantwoordthetCollegevanB&WzichenkelnogaandegemeenteraadennietmeeraanhetRijk1.WatzijndehoofdlijnenvandeafsprakentussengemeenteenRijk?Destedenhebbendevrijheidomzelfdoelstellingentebepalen.HierdoorzijndeafsprakenmethetRijkoverISV-3lokaalmaatwerk.Ikzalhierdehoofdlijnenvandezeafsprakenschetsenaandehandvandedrielande-lijkedoelstellingen:1.Bevorderingvandekwaliteitendifferentiatievandewoningvoorraadvoorzovernodigrekeninghoudendmeteenteverwachtenafnamevanhetaantalhuishoudens:–StedenzettenISV-3metnameinopaandachtswijken.–Erisveelaandachtvoorbijzonderedoelgroepen:onderanderesenioren,gehandicapten,studenten,starters.–Invrijwelalleplannenwordt–vaakinrelatietotlandelijkedoelstel-ling1,maarookinrelatietotdoelstelling3–aandachtbesteedaanhetonderwerp«energieindegebouwdeomgeving».–Deaanpakvankrimpkomtgoedterug,daarwaarrelevant.–Plannensluitengoedaanbijdeverstedelijkingsafspraken.Deplannenliggenconsequentinhetverlengdevanregionaalopge-steldegebiedsvisiesen,daarwaarvantoepassing,inhetverlengdevandeonlangsgemaakteverstedelijkingsafsprakenenopgesteldegebiedsagenda’sMIRT.2.Bevorderingvandefysiekekwaliteitvandeleefomgeving:–Demeestegemeentenhebbengekozenvooreengerichteaanpakopspecifiekelocaties,wijkenenbuurten,waardeopgavehetgrootstis.Datgebeurtvaakincombinatiemetdewijkenaanpak.Daarbijwordtsamenhanggezochtmetsocialeopgaven,waaronderookveiligheid.–Erisveelaandachtindeplannenvoorbewonersparticipatie.–LNVheeftgeenbudgetvoorgroeninhetkadervanISV-3beschik-baargesteld.GroenisdaaromintegenstellingtotISV-2nietmeereendoelstellinginISV.DesondankszettenenkelestedenISV-3deelsinopgroenindestad.Eenaantalstedenmaaktbovendiendeverbindingmetregionaalgroen2.3.Bevorderingvaneengezondeenduurzameleefomgevinginhetalge-meenenmeerinhetbijzondertenaanzienvanbodem,geluidenbinnen-stedelijkeluchtkwaliteit:–MetdeafsprakenISV-3wordteruitvoeringgegevenaanhetbodemconvenant3tenaanzienvanstedelijkevernieuwing.–Watbetreftsaneringgeluidsoverlastsanerenallesteden,voorzovernodig,woningendieeerderalsknelpuntenzijnvastgesteld4.–DeG4heeftvoorhardnekkigeknelpuntenophetgebiedvandeluchtkwaliteitinhetkadervanISV-3eenextrabudgetgekregen.DeafsprakeninhetkadervanISV-3sluitenaanbijhetActieplanLucht-kwaliteitvandegemeenten,dievoortkomtuithetNationaalSamenwerkingsprogrammaLuchtkwaliteit(NSL).1Hiermeehebiknaarmijnmeningvoldaanaanmijntoezeggingtijdensdebegrotingbe-handelingWWI(28oktober2009)datikuzouinformerenovermijnervaringenmetbestuurlijkedrukte.2HiermeehebiknaarmijnmeningvoldaanaanmijntoezeggingtijdenshetAlgemeenOverlegmetdecommissieWWIoverhet«Stedenbeleidvanaf2010endemotievanHeugten»(12februari2009)datikuzouinfor-merenoverdegroenstructuurinsteden.3ConvenantBodemontwikkelingsbeleidenaanpakspoedlocaties,d.d.10juli2009.4DitbetreftdezogenoemdeA-lijst.Dezelijstbetreftwoningenlangswegen,nietzijnderijkswegen,dieinhetverledenreedszijngemeldalstezwaarbelastenvoldoenaandecriteriavanhettweedelidvanartikel126vandeWetgeluidshinder.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.343 WathoudendeafsprakentussenprovinciesenRijkin?InhetkadervandebestuursakkoordRijk-Provincies1isafgesprokendathetISVfinancieelgedecentraliseerdwordt.TevensisaangegevendatdeprovinciesmethetRijkafsprakenmakenoverISV-3enbeperkingvandeadministratievelastenbijdeprovincialesubsidiëringvangemeenten.DeprovincieshebbenmijmiddelseenbriefvanhetIPOvan4januari2010aangegevenhoezijinvullinggevenaandezeafspraken:«Dewezenlijkewaardevoordedecentralisatieligtbeslotenindekrachtvandeprovin-cialerolbijdestedelijkevernieuwing.Dezekrachtzitallereerstindekennisdiedeprovincieshebbenvanderegionaleproblematiekenvandeniet-rechtstreeksegemeenten.Dezekrachtisbovendienterugtevindenbijdeprovincialetaakbijderuimtelijkeordening,hetregionalewonenbe-leidendejarenlangeervaringmetdestadsendorpsvernieuwing.Verdermakendeprovinciesgebruikvandemogelijkheidomvanuitverschillendebeleidsterreineninstrumentenintezetten,waarmeerechtwordtgedaanaaneensamenhangendeaanpakdiedecomplexestedelijkevernieu-wingsopgavevraagt.Deprovincieskiezendepositieominhetveldtestimulerendatprogramma’senprojectenookechtgerealiseerdworden.Doorpartijenbijelkaartebrengen,testimuleren,tebemiddelenbijstag-natiesenervoortezorgendatproceduresgestroomlijndworden.Deprovinciesonderschrijvendedrielandelijkedoelstellingenengebruikendezealsrichtsnoervoorheteigenbeleidskader.»NaarmijnmeningsluitdezewerkwijzegoedaanopdewerkwijzedieikhanteertenaanzienvandeG31.TerafsluitingIkzalukomendnajaarinformerenoverdegegevensuitdenulmetingISV-3.Zoalsgezegd,volgterin2012eenmidtermreview.Beidemeetmo-mentenzullenwordenbenutomdevoortgangopdedrielandelijkedoel-stellingentevolgen.DeministervoorWonen,WijkenenIntegratie,E.E.vanderLaan1BestuursakkoordRijk-provincies2008–2011,d.d.4juni2008.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.344