Convenanten zesde tranche Regio Deals

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 697Gebiedsgerichte economische perspectieven enRegionaal Economisch BeleidNr. 176 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 november 2025InleidingVoor een krachtig Nederland moet elke regio een stevige basis bieden.Vanuit de visie dat alle mensen in Nederland, ongeacht de regio waar zewonen, gelijke kansen hebben en fijn kunnen leven, blijven structureleaandacht en investeringen in onze regio’s essentieel. De inzet van hetkabinet is gericht op het versterken van de regio en ruimte te bieden voorregionaal maatwerk. De Regio Deals vormen hierin een belangrijke enbewezen stap in de richting van duurzaam sterke regio’s. Samen met deregio’s bouwen we aan gemeenschapszin, bestaanszekerheid enleefbaarheid. Omdat elke regio telt.In de afgelopen jaren is met vijf tranches Regio Deals ingezet op hetversterken van de brede welvaart, het verbeteren van de samenwerking inde regio en het vitaliseren van de relatie tussen Rijk en regio. In alle RegioDeals heeft dat tot concrete resultaten geleid, met als uitgangspunt deopgaven in een regio. Omdat elke regio uniek is en haar eigen kansen enuitdagingen heeft, is de regio leidend in de aanpak. Het Rijk sluit hier opaan met kennis en expertise. Dit vraagt erom dat partijen in de regio– ondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties,verschillende overheidslagen, waterschappen, en zorginstellingen – vanuitde volle breedte met elkaar samenwerken. Dat vraagt om een anderemanier van werken als Rijksoverheid. In het essay Waarderen van variatieis door onderzoekers van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuurbeschreven hoe de Regio Deals werken als instrument voor interbe-stuurlijk resultaatgericht samenwerken.11NSOB Essay Waarderen van variatie | Rapport | Elke regio telt kst-29697-176ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1761 Voorbeelden van aanpakken in Regio Deals zijn:–Op heel veel plekken in Nederland is bijgedragen aan het creëren vanleer- en werklocaties (campussen of hubs) waar onderwijs enbedrijfsleven met elkaar in verbinding staan, vaak in gebieden waarhet onderwijsaanbod onder druk staat, innovatiekracht versterkt moetworden en waar de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarktonvoldoende is. Regio Deals brengen partijen in een regio samen opdit soort plekken.–Regio Deals bieden een impuls voor toegankelijkheid, kwaliteit endiversiteit van voorzieningen, met name in dorpen, buurten en wijkenwaar het voorzieningenaanbod onder druk staat. Samen met inwonerswordt gewerkt aan het verbeteren van de leefbaarheid in hun eigenomgeving.–De economische structuur in regio’s is versterkt, bijvoorbeeld doorruimte te bieden voor innovatie en hier – samen met het bedrijfsle-ven – een ecosysteem voor op te bouwen. Een Regio Deal is daarmeeeen vliegwiel voor een sterke regionale economie.Naast bovenstaande voorbeelden zijn twaalf andere thema’s (rodedraden) geïdentificeerd waar in Regio Deals aan gewerkt wordt. Voorverdere verdieping verwijs ik graag naar het onderzoek Rode Draden inRegio Deals dat is uitgevoerd door de Rebel Group.2Zesde tranche Regio DealsIn mijn brief van 3 februari 2025 informeerde ik uw Kamer over de zestiengeselecteerde Regio Deals in het kader van de zesde en laatste tranche.3Na de selectie is, samen met betrokken vakdepartementen en partijen inde regio, het gesprek gevoerd over de regionale opgaven, de gezamen-lijke ambities en de afspraken die partijen hierover maken. Hierbij stondsteeds de vraag centraal hoe de aanpak zoveel mogelijk bijdraagt aan hetversterken van de brede welvaart van inwoners en ondernemers in hetgebied.Na een intensieve periode van uitwerking zijn de geselecteerdevoorstellen omgezet in convenanten. Ik ben verheugd uw Kamer hierbij 16nieuwe Regio Deals van de zesde tranche aan te bieden. Daarmee kunnendeze Regio Deals nu van start om aan regionale opgaven te werken meteen passende aanpak.Vanuit rijkszijde is breed door de betrokken vakdepartementen VRO, BZK,EZ, KGG, IenW, JenV, LVVN, OCW, SZW en VWS meegewerkt aan hetopstellen van de convenanten. Afhankelijk van de opgaven die wordenaangepakt, hebben steeds twee of meerdere collega-bewindspersonenmeegetekend. De departementen zullen ook actief betrokken blijven bij deuitvoering, daarover zijn in het convenant concrete afspraken gemaakt.VervolgMedio november staat een feestelijke aftrap met alle zestien nieuwe RegioDeals gepland. Op korte termijn ontvangen de betreffende regio’s eenbeschikking van de Specifieke Uitkering (SPUK) – of in CaribischNederland de Bijzondere Uitkering (BUK) – die zij uit de Regio Enveloppeontvangen. Tijdens een jaarlijks Rijk-regio overleg bespreken de partnersde voortgang en uitvoering van elke Regio Deal. Ik informeer uw Kamerperiodiek over de voortgang van deze nieuwe en de al lopende RegioDeals.2Onderzoek Rode Draden Regio Deals | Rapport | Elke regio telt3Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 159.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1762 In de bijlage treft u naast de zestien convenanten ook een korte toelichtingper Regio Deal aan. Hierin staat vermeld welke departementen betrokkenzijn, welke Rijksbijdrage ermee gemoeid is en aan welke regionaleopgaven er wordt gewerkt. De Regio Deals hebben meestal een looptijdvan vier jaar.Kennisontwikkeling en -verspreidingNaast het uitwerken van de zestien convenanten worden er vanuit hetprogramma Regio Deals verschillende activiteiten georganiseerd zodatregio’s van elkaars aanpak kunnen leren. In oktober zijn op vijf verschil-lende locaties, verspreid over het land, praktijklabs georganiseerd waarregio’s met elkaar in gesprek gingen over hun aanpak rond thema’s die inmeerdere Regio Deals spelen.4 Departementen zijn daarbij aangesloten.Tijdens deze bijeenkomsten vonden gesprekken plaats over bijvoorbeeldde samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, stimuleren vaninnovaties, omgaan met vergrijzing, bereiken van kwetsbare jongeren enbiobased bouwen. Steeds vormden praktijkvoorbeelden vanuit RegioDeals de basis voor kennisuitwisseling en inspirerende gesprekken.Tijdens de praktijklabs is er, samen met de Vereniging NederlandseGemeenten, expliciet aandacht besteed aan de waarde van jongerenper-spectieven in regionale beleidsvorming en zijn er instrumenten aangereiktom de participatie en inspraak van jongeren op regionaal niveau tevergroten. Ook is jongerenparticipatie een nadrukkelijk aandachtspuntgeweest in de selectie en uitwerking van de zesde tranche. Dit mede naaraanleiding van de door uw Kamer aangenomen motie-Chakor van 12 juni2024.5Samen met andere vakdepartementen en (regionale) planbureau’s is in2022 het Nationaal Netwerk Brede Welvaart opgericht.6 Het netwerk werktmet een kennis- en leerprogramma «brede welvaart in beleid» en heeft ditvoorjaar het praktijkboek «Van meer waarde» gepubliceerd. In een vijftalcommunities of practice werken beleidsmakers en onderzoekers vanregionale planbureaus samen aan het toepassen van brede welvaart in depraktijk. Het netwerk wordt komend jaar voortgezet om de kennis over hetwerken met brede welvaart, op de schaal van een regio, verder tebevorderen. Daarnaast wordt de regionale Monitor Brede Welvaartjaarlijks gepubliceerd door het CBS. De komende vier jaar wordt definanciering van deze monitor doorgezet om de ontwikkeling van bredewelvaart in de regio’s te kunnen blijven volgen.7De waardevolle bevindingen vanuit de praktijklabs, het Nationaal NetwerkBrede Welvaart, recente onderzoeken naar de «Rode Draden in RegioDeals» en de reflectie door de NSOB op de Regio Deals als variant vaninterbestuurlijk resultaatgericht samenwerken zullen we meenemen bij deuitvoering van de zesde tranche en de lopende Regio Deals uit de eerderetranches. De komende jaren zijn de Regio Deals nog vol in uitvoering.Deze periode benutten we om intensief in gesprek met regio’s te blijven.Samen zorgen Rijk en regio dat de Regio Deals een waardevolle impulsgeven aan langjarige gebiedsgerichte aanpakken zoals de NOVEX-aanpak,het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en het NationaalProgramma Vitale Regio’s of aan een eigen (regionale) agenda. Tevens4Locaties Praktijklab Regio Deals (2025): DAB Lab in Bergen op Zoom, Mainstage Event Campusin Zaandam, Brightlands Campus Greenport Venlo, TechniekFabriek Zutphen, IT HUB inHoogeveen.5Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 697, nr. 148.6Home - Nationaal Netwerk Brede Welvaart7Regionale Monitor Brede Welvaart | CBSTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1763 starten we komend jaar een onderzoek naar de geleerde lessen van zestranches Regio Deals en de belangrijke werkzame elementen die ook voorde toekomst behouden moeten blijven. We stellen een voorstel op over demogelijkheden om door te bouwen op de ervaringen die zijn opgedaan.Dit verwacht ik in de loop van 2026 met u te kunnen delen.Tot slotMet deze zesde en laatste tranche, met zestien nieuwe Regio Deals, gevenwe opnieuw invulling aan een betere kwaliteit van leven, wonen enwerken van inwoners en ondernemers. Samen met de regio’s bouwen weaan een samenleving waar mensen zich thuis voelen en klaar zijn voor detoekomst. Ik zie ernaar uit om de samenwerking met deze regio’s verder teontwikkelen tijdens de uitvoering van de Regio Deals en de goedeervaringen en lessen die we gezamenlijk leren, te delen. Aan de slag!De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. KeijzerTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1764 Korte tekst per Regio DealRegio Deal Noord-DrentheIn de Regio Deal Noord-Drenthe Vitaal verbonden werken de gemeentenNoordenveld, Tynaarlo en Aa en Hunze en provincie Drenthe samen. Hetgebied vormt een groene buffer tussen de steden Groningen en Assen.Veel inwoners maken gebruik van de stedelijke functies als hogeronderwijs, werkgelegenheid en (academische) zorg. De Regio Deal sluitaan op het Ontwikkelperspectief van NOVEX-regio Groningen-Assen. Inde Regio Deal wordt gewerkt aan oplossingen voor een toenemendezorgdruk door dubbele vergrijzing en vertrek van jongeren, het versterkenvan (bereikbaarheid van) voorzieningen en een sterke (vrijetijds)eco-nomie. Dit doet de regio door bijvoorbeeld een gezonde leefstijl tebevorderen en middelengebruik te verminderen, door te investeren in dekwaliteit van dorpscentra en door ondernemers in de regio te onder-steunen. In de Regio Deal is bijzondere aandacht voor de restauratie- enherbestemming van werelderfgoed Veenhuizen, ook vanwege deeconomische impuls die dit kan geven. Partners uit de regio op het gebiedvan zorg, cultuur, welzijn, onderwijs, het bedrijfsleven en kennisinstel-lingen, werken samen met de gemeenten aan de opgaven van detoekomst in Noord-Drenthe. Namens het Rijk zijn de volgende ministeriesbetrokken: VRO, BZK (inclusief Herstel Groningen), EZ, OCW, SZW, IenW,VWS.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Noord-Drenthe is € 15 miljoen.Regio Deal Noordoost-Fryslân IIIn de regio Noordoost-Fryslân werken de gemeenten Achtkarspelen,Dantumadiel, Noardeast-Fryslân, Tytsjerksteradiel en provincie Fryslânsamen aan de brede welvaart in de regio. De plattelandsgemeentenhebben te maken met veelal dezelfde uitdagingen: de kwaliteit vanwonen, de bereikbaarheid en het ondernemersklimaat van de regio staansteeds meer onder druk, en daarmee ook de leefbaarheid in de dorpen.Met de Regio Deal zetten de partijen samen de schouders onder dezeopgaven, door samen te leren, ontwikkelen en uit te voeren. Voorbeeldenhiervan zijn de investeringen die met de Regio Deal gedaan worden inregionale mobiliteitshubs, die de bereikbaarheid en daarmee deleefbaarheid van de regio versterken. Ook wordt met de Regio Dealgeïnvesteerd in een participatieve aanpak die de woningbouw in kleinekernen kan versnellen. Wat betreft het ondernemersklimaat biedt de RegioDeal kans om de krapte op de arbeidsmarkt tegen te gaan door scholen enbedrijven mogelijkheden te bieden om met elkaar in verbinding te komen.Door ook de regionale samenwerking te versterken met de Regio Deal,kan de regio op deze thema’s «mei elkoar trockpakke»! Namens het Rijkzijn de volgende ministeries betrokken: VRO, BZK, EZ, IenW, VWS.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Noordoost-Fryslân II is € 18 miljoen.Regio Deal EemsdeltaHet stedelijk gebied en de vele kernen en dorpen van Eemsdelta kenneneen sterke verbondenheid. Inwoners zijn actief en betrokken met zorgvoor elkaar. De nadelige gevolgen van de gaswinning tekenen nog steedsde regio. Eemsdelta heeft een groot industriegebied en twee havens, dieveel kansen en risico’s met zich meebrengen. Het aantal jongeren dat inaanraking komt met drugs en criminaliteit stijgt, net als overlast opscholen. In de regio zijn relatief veel arme(re) huishoudens, veel inwonershebben een slechte gezondheid en leerlingen haken zonder startkwalifi-catie af. De Regio Deal Eemsdelta zet in op perspectief voor jongeren enop een veilige leef- en schoolomgeving. Hier wordt de verbindingBijlage 1.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1765 gemaakt met de kansen die de Sociale en Economische Agenda van NijBegun bieden. In samenwerking met scholen, lokale (veiligheids-)part-ners, inwoners en vrijwilligers, creëren we een hechte gemeenschapwaarin jongeren zich kunnen ontwikkelen en de ruimte krijgen om huntalenten te ontplooien. Zo wordt er in de regio gewerkt aan programma’som jongeren terug naar school te krijgen en/of op «het juiste pad» tehouden. Met een wijkgerichte aanpak vergroten we de weerbaarheid omondermijning tegen te gaan. Met de inzet van een jongerenpanel enkindergebiedsregie worden jongeren betrokken. Namens het Rijk zijn devolgende ministeries betrokken: VRO, BZK (inclusief Herstel Groningen),JenV, SZW.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Eemsdelta is € 8,5 miljoen.Regio Deal Foodvalley IIRegio Foodvalley ligt in het hart van Nederland, tussen de UtrechtseHeuvelrug en de Veluwe. Een groene en innovatieve regio waar onder-nemers, onderwijs en overheid samen bouwen aan het voedselsysteemvan morgen. Wat in Foodvalley ontstaat, heeft impact ver buiten deregiogrenzen – van Nederland tot Europa en daarbuiten. Die groei brengtkansen, maar ook uitdagingen. In deze regio komen landbouw, natuur enverstedelijking samen, terwijl de ruimte schaars is en de druk op natuuren voorzieningen toeneemt. In de Regio Deal werken Rijk en regio samenaan verantwoord groeien, regionaal ontmoeten en innovatief onder-nemen. De regio wil de verstedelijkingsopgave vormgeven binnenecologische en ruimtelijke grenzen, met behoud van landschap, leefom-geving en identiteit. De bevolkingsgroei vraagt om nieuwe woningen,voldoende voorzieningen en sociale samenhang tussen bestaande ennieuwe inwoners. Ook wordt geïnvesteerd in het behoud en de ontwik-keling van vakmensen, onmisbaar voor de bouw, energietransitie enregionale economie. Agrarische ondernemers krijgen ondersteuning bijhet vinden van toekomstbestendige bedrijfsmodellen die passen bij hetgebied. Stad en platteland groeien dichter naar elkaar toe. Nieuwemultifunctionele buitengebieden verbinden natuur, landbouw en recreatie:plekken waar wordt gewerkt, geleerd en genoten. Zo ontstaat een groennetwerk dat de druk op natuur vermindert en de leefkwaliteit in stad enland vergroot. Namens het Rijk zijn de volgende ministeries betrokken:VRO, BZK, LVVN.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Foodvalley II is € 25 miljoen.Regio Deal Rivierenland IIDe regio Rivierenland bestaat uit ruim 80 kleine en middelgrote buurt-schappen, dorpen en steden in een overwegend landelijk, uitgestrekt énwaterrijk gebied. De regio moet keuzes maken vanwege deze complexeruimtelijke structuur ten aanzien van het gebruik van die ruimte, omdat– rekening houdend met water en bodem – niet overal gebouwd kanworden. De leefbaarheid in de regio neemt al jaren af door de relatiefgrote gemiddelde afstand van inwoners tot het openbaar vervoer,zorgvoorzieningen, sportterreinen en (basis)scholen. Dit heeft grotegevolgen voor het gemeenschapsleven en de sociale cohesie in de regio.De Regio Deal biedt Rivierenland de mogelijkheid versneld in te zetten optoekomstbestendig wonen, ondernemen en leven in de regio. Daartoewordt onder andere een vitaliteitsfonds voor versterken van de socialecohesie ingericht en breiden we de groenblauwe omgeving in noord-zuidrichting uit. We verbeteren de waterbeschikbaarheid, -kwaliteit en-veiligheid en gaan samen met telers uit de agrarische sector in de regiowerken aan een duurzame toekomst. Met behulp van gebiedsfinancieringvinden 2–3 pilots hun plek in de Regio Deal en op 6 bedrijventerreinenwordt een stevige impuls gegeven aan hun duurzame ontwikkeling. DeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1766 aanpak van netcongestie en andere energievraagstukken zijn eenspeerpunt voor zowel woon-als werkomgeving. Namens het Rijk zijn devolgende ministeries betrokken: VRO, BZK, IenW, LVVN.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Rivierenland II is € 22,5 miljoen.Regio Deal Parkstad Limburg IIIDe regio Parkstad Limburg, gelegen in het zuidoosten van de provincieLimburg, telt ongeveer 256.000 inwoners en omvat zeven gemeenten– gelegen in zowel stedelijk als landelijk gebied. De erfenis van demijnsluitingen in de jaren ’60 en ’70 heeft diepe sporen nagelaten in desociale, maatschappelijke en ruimtelijke structuur van de regio. Eentransformatie van vele decennia volgde waarin Parkstad Limburg zich alsregio heeft kunnen hervinden. Voortbouwend op de twee eerdere RegioDeals, zet de Stadsregio Parkstad Limburg met de Regio Deal III «ParkstadLimburg biedt ruimte!» verder in op het versterken van het uniekeeuregionale karakter van de regio – waarin demografische, persoonlijkeen economische groei in een inspirerende omgeving de centraleuitgangspunten vormen. Hier uitvoering aan geven vormt dan ook decentrale opgave binnen deze Regio Deal, onderverdeeld in drie deelop-gaven voortkomend uit de door gemeenten en Provincie vastgestelde endoor het Rijk omarmde Agenda Zuid-Limburg. Zo wordt op de schaal vanZuid-Limburg verder gestalte gegeven aan een grensoverstijgendekenniseconomie (aangevuld met enkele accenten specifiek van toepassingop Parkstad), wordt de leefbaarheid van het landelijk gebied binnen deregio versterkt en worden de achterstanden in kwetsbare wijken en kernenwaar de brede welvaart onder druk staat verder weggewerkt. Namens hetRijk zijn de volgende ministeries betrokken: VRO, BZK, EZ, JenV, IenW,LVVN, SZW, VWS, OCW.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Parkstad Limburg III is € 15 miljoen.Regio Deal Noordoost Brabant IINoordoost-Brabant is een regio van aanpakkers en doeners, met eendiepgewortelde traditie in landbouw en voedselverwerking. Juist dezesector ondergaat een ingrijpende verandering – en dat raakt álles:economie, leefbaarheid en landschap. Hierdoor staat de brede welvaart,ofwel ’t Goeie leven, in onze regio onder druk. De uitdagingen zijn grootén divers: een kwetsbare economie, grote personeelstekorten, zorgenover de gezondheid van jongeren, verlies van biodiversiteit, water- enruimteproblemen en een versnipperde samenwerking in de regio. Doordatde transitieopgaven in elkaar grijpen, is een samenhangende aanpaknodig. In deze Regio Deal zetten regio en Rijk samen in op duurzaamondernemen met toekomstperspectief (ondernemerskracht), fijn werken,wonen en leven (menskracht), een gezonde balans tussen natuur,landbouw en wonen (gebiedskracht) en een goede samenwerking in énmet de regio (regiokracht). Concreet wordt gewerkt aan onder andereinnovatie van het voedselproductiesysteem, energiehubs op bedrijventer-reinen, sloop van stallen, ondersteuning van startups, mkb’ers enagrarisch ondernemers, betere dienstverlening aan werkgevers, goedesamenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, loopbaanadviezen voorinwoners, programma’s gericht op mentale gezondheid van jongeren,bewonersinitiatieven voor de leefbaarheid in dorpen en wijken, meerwoningen, een slimme en klimaatrobuuste inrichting van het buiten-gebied én stedelijk gebied en een brede welvaartsagenda voorNoordoost-Brabant na 2029. Namens het Rijk zijn de volgende ministeriesbetrokken: VRO, BZK, EZ, IenW, JenV, LVVN, VWS.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Noordoost-Brabant II is € 25 miljoen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1767 Regio Deal Zuid-Limburg IIZuid- en centraal westelijk Zuid-Limburg telt 374.335 inwoners. 70%hiervan woont in compact, sterk verstedelijkt en geïndustrialiseerd gebied.De regio heeft 220 km buitenlandse grens en ligt in een Europeseagglomeratie met 4 miljoen inwoners, 5 universiteiten, 7 vliegvelden en2 HSL-stations. Voor de kennisintensieve circulaire economie zijn deBrightlands campussen belangrijk. Het bijzondere en gevarieerdeheuvellandschap is een belangrijke drager voor verdienvermogen éndraagt bovendien bij aan de kwaliteit van wonen en leven. Tegelijkertijdhebben landbouw en recreatie impact op het landschap. In zowel stedenals in kleinere kernen is tot slot sprake van meervoudige achterstanden eneen stapeling van sociaal-maatschappelijke problemen. Zuid-Limburgsegemeenten staan structureel in de landelijke top-3 van armoedecijfers. Inde Regio Deal Zuid-Limburg II werken Rijk en regio daarom samen aan hetuitbouwen van de grens-overstijgende kenniseconomie, het versterkenvan het (unieke) cultuurlandschap en een circulaire biobased economie enhet wegwerken van achterstanden in kwetsbare wijken. De eerste RegioDeal heeft de afgelopen twee jaren gefunctioneerd als vliegwiel voorregionale samenwerking en het versterken van de uitvoeringskracht.Zestien gemeenten ondertekenden in 2024 de Agenda Zuid-Limburg en inseptember 2025 is de stichting Samenwerking Zuid-Limburg opgericht,die programma’s als de Regio Deal eenduidig aanstuurt. Namens het Rijkzijn de volgende ministeries betrokken: VRO, BZK, EZ, LVVN, SZW, VWS,JenV, IenW, OCW.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Zuid-Limburg II is € 10 miljoen.Regio Deal WaterlandDe Regio Deal Waterland – jong voor oud en oud voor jong – is gericht ophet versterken van de brede welvaart in de regio Waterland. Waterland iseen unieke regio in Noord-Holland, met een mix van karakteristiekedorpen, historische stadjes, uitgestrekte polders en UNESCO-werelderfgoed. Tegelijkertijd staat de regio voor grote uitdagingen:vergrijzing, vertrek van jongeren, verouderde voorzieningen en druk ophet lokale mkb. Rijk en regio voeren een meerjarig programma uit ronddrie maatschappelijke opgaven: het behoud en aantrekken van jong talent;verduurzaming van de ouderenzorg; een toekomstbestendig, innovatiefen vitaal mkb. Deze opgaven zijn vertaald naar 3 programmalijnen: BeterWonen, Beter Leren en Beter Werken, met daar onder in totaal 14 actie-lijnen. Zo wordt gewerkt aan een integrale aanpak met onderwijs,bedrijven en jongeren zelf om de aansluiting tussen onderwijs enarbeidsmarkt te versterken. De regio zet ook in op samenwerking,preventie en nieuwe zorgmodellen om de kwaliteit van leven voorouderen te verbeteren en het zorgsysteem toekomstbestendig te maken.En er wordt gewerkt aan het versterken van het ondernemersklimaat enhet aanpakken van uitdagingen zoals arbeidsmarktkrapte, digitalisering enverduurzaming. Namens het Rijk zijn de volgende ministeries betrokken:VRO, BZK, EZ, IenW.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Waterland is € 13 miljoen.Regio Deal Vitale Wijken IIDe regio Utrecht-Amersfoort kent groei, maar niet overal in gelijke mate.In de wijken – Overvecht (Utrecht), Centrale As (Nieuwegein), Liendert(Amersfoort) en Vollenhove (Zeist) – zijn er structurele achterstanden ophet gebied van armoede, perspectief, leefbaarheid en wijkeconomie. Dekloof tussen deze kwetsbare wijken en beter presterende buurten groeit.Om deze ontwikkeling te keren, slaan de vier gemeenten samen met deprovincie Utrecht en het Rijk de handen ineen in deze Regio Deal. Doel isTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1768 het versterken van de leefbaarheid en de sociaaleconomische positie vandeze wijken. De aanpak het vergroten van de veerkracht en weerbaarheidvan kwetsbare bewoners (kinderen, jongeren en (eenouder)gezinnen), hetverbeteren van de leefomgeving samen met de buurt en het faciliterenvan bewonersinitiatieven en op het stimuleren van de wijkeconomie doorte investeren in lokaal ondernemerschap en in het creëren van(wijk)banen. Concrete investeringen omvatten onder meer de uitbreidingvan de familieschool waar ouders ondersteuning krijgen bij de opvoedingvan hun kinderen, weerbaarheidstrainingen voor jongeren, vernieuwingvan de openbare ruimte en het creëren van ontmoetingsplekken. Lokaleondernemers worden ondersteund om sterker te verbinden met de wijk.De aanpak wordt gemonitord en geëvalueerd in samenwerking metkennisinstellingen en het Nationaal Programma Leefbaarheid enVeiligheid, om zo te leren welke interventies het meest effectief zijn.Namens het Rijk zijn de volgende ministeries betrokken: VRO, BZK, JenV,SZW, VWS.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Vitale Wijken II is € 20 miljoen.Regio Deal Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam«Samen Sterker!» – zo luidt de inzet van de samenwerking binnen dezeRegio Deal, in een regio die zich kenmerkt door een sterk economischcluster in de AgroVersFood logistiek. De Regio Deal zich op het verduur-zamen van de economische structuur en daarmee inwoners uit de regioperspectief te blijven bieden op een baan, aansluiting van het onderwijsop de arbeidsmarkt en een gezondere en veiligere leefomgeving.Ondermijning wordt aangepakt door bewustwordingsacties bij bewonersen medewerkers en een sterke ketensamenwerking met de bedrijven.Hierbij is het doel om de illegale import van verboden middelen via deregionale logistieke sector te stoppen. De aanpak gericht op perspectiefop werk en onderwijs voor iedereen wordt zichtbaar in de samenwerkingmet onderwijs en bedrijven voor de realisatie van een agrofood campusen bedrijfsopleidingen die gecertificeerd worden door het (middelbaar- enhoger) beroepsonderwijs. Voor een duurzame economie werkt de regioaan de oprichting van een energiecoöperatie met collectieve opwek enstrategische simulaties. Energie zal optimaal en efficiënt opgewekt engebruikt worden. Een AI gedreven infrastructuur versterkt de innovatie-kracht van het cluster. De regio richt zich ook op de aanpak vanreststromen voedsel en het verwaarden daarvan naar nieuwe productendie hun weg vinden naar bewoners. Namens het Rijk zijn de volgendeministeries betrokken: VRO, BZK, IenW, JenV, SZW, VWS.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam is€ 8,3 miljoen.Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen / ZeelandZeeland en het Rijk werken samen aan een spiraal van versterking in degrensregio en het landelijk gebied, waar de vergrijzing, het wegtrekkenvan jongeren en druk op de voorzieningen vragen om nieuwe vormen vanleefbaarheid en samenwerking. De Regio Deal richt zich op het verbeterenvan de leefomgeving, het behoud van essentiële voorzieningen en hetvergroten van ontwikkelkansen voor inwoners. Met deze Regio Dealinvesteert het Rijk € 13 miljoen, aangevuld met minimaal € 30 miljoenaan regionale cofinanciering. In dorpen en wijken wordt zichtbaar gewerktaan een prettig en gezond leefklimaat: meer groen, ruimte om te bewegenen te ontmoeten, en slimme oplossingen tegen wateroverlast enhittestress. Zo ontstaan plekken waar jong en oud zich thuis voelen enelkaar makkelijker vinden. Tegelijk wordt de toegang tot onderwijs, zorgen welzijn vernieuwd. Door voorzieningen te bundelen – zoals scholen,sport en zorg onder één dak – blijven basisvoorzieningen ook in kleineTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 1769 kernen toekomstbestendig en dichtbij. Inwoners krijgen bovendien meerkansen om te leren, werken en gezond te leven. Onderwijs en werkgeverstrekken samen op in trajecten en initiatieven om talent in Zeeland aan tetrekken en te behouden. Met deze samenhangende aanpak werken we aaneen Delta van de toekomst waar meer mensen graag wonen, ontspannen,werken en leren. Namens het Rijk zijn de volgende ministeries betrokken:VRO, BZK, VWS, OCW, SZW.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen en Zeeland is€ 13 miljoen.Regio Deal Waarden van het Groene HartDe gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Krimpenerwaard, Lopik, Molen-landen, Montfoort en Vijfheerenlanden werken in de Regio Deal Waardenvan het Groene Hart samen aan de toekomst van dit unieke veenweide-gebied. Het open landschap met een sterke landbouwsector staat voorgrote maatschappelijke en ruimtelijke uitdagingen. De leefbaarheid vandorpen komt onder druk te staan door vergrijzing, vertrek van jongeren eneen afnemend voorzieningenniveau. Tegelijk vragen de landbouwtransitie,bodemdaling, verminderde biodiversiteit en recreatiedruk om nieuwe,integrale oplossingen. De Regio Deal bundelt de krachten van overheden,waterschappen, provincies, ondernemers, onderwijs en inwoners om tewerken aan drie doelen: vitale kernen en een sterk buitengebied metbehoud van voorzieningen en sociale samenhang; een toekomstbe-stendige landbouw en krachtig economisch perspectief door innovatie ensamenwerking tussen ondernemers en onderwijs; en het behoud en deversterking van het iconische landschap, met aandacht voor biodiversiteit,recreatie en klimaatbestendigheid. Zo ontstaat een regio waarin ruimte isvoor wonen, werken, natuur en landbouw – met oog voor de leefom-geving van huidige én toekomstige generaties. De Regio Deal stimuleertdaarbij kennisdeling en samenwerking tussen partijen. Leren door samente doen. Namens het Rijk zijn de volgende ministeries betrokken: VRO,BZK, LVVN.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Waarden van het Groene Hart is€ 18 miljoen.Regio Deal SierteeltregioDe Sierteeltregio, gevormd door het grondgebied van de greenportregio’sAalsmeer, Duin- en Bollenstreek en Boskoop, is een internationaaltoonaangevend tuinbouwgebied waar de brede welvaart onder druk staat.De regio kampt met een kwetsbaar bodem- en watersysteem, een tekortaan vakmensen en een kwetsbare positie van arbeidsmigranten. Met deRegio Deal Sierteeltregio investeren Rijk en regio samen in een gezonde,inclusieve en toekomstbestendige regio. De deal richt zich op drieopgaven: het herstel van biodiversiteit en verbetering van bodem- enwaterkwaliteit, het versterken van de aansluiting tussen onderwijs enarbeidsmarkt, en het verbeteren van de woon- en werkomstandighedenvan arbeidsmigranten. Zichtbare resultaten zijn onder meer klimaatbe-stendige teeltgebieden, een visie op recreatie en toerisme om de drieGreenports beter en veiliger te verbinden voor recreatief gebruik, meeropleidingskansen voor jongeren, mensen zonder startkwalificatie enarbeidsmigranten in de groensector en nieuwe woonconcepten voorarbeidsmigranten. Daarmee versterkt de regio haar economische krachtén leefkwaliteit. In de Regio Deal Sierteeltregio wordt samengewerkt doorveertien gemeenten, de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland, deGreenports Aalsmeer, Duin- en Bollenstreek en Boskoop, de EconomicBoards Duin- en Bollenstreek en Alphen aan den Rijn, en onderwijs- enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 17610 kennisinstellingen Yuverta, mboRijnland, Resilient Delta en ACCEZ.Namens het Rijk zijn de volgende ministeries betrokken: VRO, BZK, LVVN,SZW.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Sierteeltregio is € 10 miljoen.Regio Deal Zuid-Hollandse GroeikernenDe Zuid-Hollandse groeikernen – Capelle aan den IJssel, Nissewaard enZoetermeer – staan voor de uitdaging om hun massaal verouderde,eenzijdige woningvoorraad en kwetsbare sociale structuur toekomstbe-stendig te maken. De Regio Deal richt zich op het versterken van dekwaliteit van de leefomgeving, het vergroten van kansengelijkheid voorjongeren en het verbeteren van bestaanszekerheid. Concreet betekent ditonder meer dat in elke gemeente een «living lab» wordt ingericht, waarvernieuwende projecten worden uitgevoerd die direct merkbaar zijn voorinwoners. Zo wordt in Zoetermeer de voormalige kerk Oase getransfor-meerd tot een gemeenschapshub voor ontmoeting en zelfredzaamheid,krijgt de wijk Schollevaar in Capelle aan den IJssel een groene en veiligeherinrichting van de openbare ruimte, wordt in Nissewaard socialeprogrammering verbonden aan het wijkcentrum, wijkpunt en de basis-scholen in De Akkers. Deze Regio Deal beoogt zo een zichtbare impuls tegeven aan leefbaarheid, ontwikkelkansen en sociale samenhang in degroeikernen. Namens het Rijk zijn de volgende ministeries betrokken:VRO, BZK, IenW, JenV, SZW, VWS.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Zuid-Hollandse Groeikernen is€ 10 miljoen.Regio Deal BonaireSinds 2010 heeft Bonaire een snelle ontwikkeling doorgemaakt. Het aantalinwoners steeg van 15.679 in 2011 naar 25.133 in 2024 en groeit naarverwachting verder tot 30.500 in 2035. De infrastructuur en voorzieningenop Bonaire hebben de sterke bevolkings- en toerismegroei niet kunnenbijbenen. Immigratie zet druk op sociale cohesie en vergroot ongelijkheid.Investeringen in (deels) ontbrekende voorzieningen is essentieel gezien dearmoede, hoge kosten van levensonderhoud en de afhankelijkheid vantoerisme. Met de Regio Deal wordt € 13 miljoen geïnvesteerd via tweeprogrammalijnen, namelijk het bevorderen van de fysieke en socialeverbondenheid en bereikbaarheid op het eiland en het vergroten van dezelfredzaamheid van Bonaire door het verbreden van de economischeontwikkeling en het verlagen van de kosten van levensonderhoud voorburgers en bedrijven. Binnen deze programmalijnen vallen investeringenin een multifunctioneel centrum, verbetering van de waterhuishouding,veilige schoolbereikbaarheid, openbaar vervoer, verduurzaming vanscholen en het realiseren van een containerdepot. Namens het Rijk zijn devolgende ministeries betrokken: VRO, BZK (inclusief Koninkrijksrelaties).De Rijksbijdrage voor Regio Deal Bonaire is € 13 miljoen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 697, nr. 17611