Noodregeling DSB Bank

31371KredietcrisisNr.266BRIEFVANDEMINISTERVANFINANCIËNAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,12oktober2009InleidingOp12oktober2009heeftdeArrondissementsrechtbankvanAmsterdamopverzoekvandeNederlandscheBank(DNB)denoodregelingvantoepassingverklaardopdeDSBBankN.V.teWognum(«DSBBank»).Metdezebriefinformeerikuoverdeachtergrondenendegevolgenhiervan.NoodregelingDenoodregelingisbedoeldomdetegoedenvanderekeninghoudersbijeeninmoeilijkhedenverkerendebanktebevriezenteneindeeenbewind-voerderinstaattestellendefinanciëleondernemingtesanerendanwelteliquideren.Denoodregelingheefttotgevolgdatdebevoegdhedenvandeorganenvandefinanciëleondernemingtoekomenaandebewind-voerder.Eennoodregelingkanwordenaangevraagdvooreenbankwaarvandesolvabiliteits-en/ofdeliquiditeitssituatiedreigendisofwanneerredelijker-wijsvalttevoorziendatdeonderneminghaarverplichtingennietkannakomenenwaarbijhetuitsprekenvandenoodregelinginhetbelangisvandegezamenlijkeschuldeisers.SituatieDSBBankDSBBankiseendochtervanDSBFICOholdingB.V.AnderedochtersvandezeB.V.zijnDSBschadeenDSBleven.DSBFICOisvervolgensweereendochtervanDSBBeheer,waarookanderezakeninzijnondergebracht,zoalsAZN.V.enDSArtsB.V,waarhetmuseumvoorhedendaagsrealismeondervalt.DSBFICOholdingenzijndochtersvallenonderhetfinancieeltoezicht,deoverigeactiviteitenniet.Metnamevanaf1oktoberverkeerdedeondernemingintoenemendefinanciëlemoeilijkheden.AlhoeweldeondernemingopdatmomentnogTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1357010910tkkst31371-266ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2661 aandesolvabiliteits-enliquiditeitsnormenvoldeed,verslechterdedesituatievanafdatmomentsnel.Directeaanleidingdaarvoorlijkttezijngelegenindreigendeclaimsmetuitstroomvanspaargeldalsgevolg.Incombinatiemettwijfeloverdekwaliteitvanhetonderpand,datvanbelangisvoorhetaantrekkenvanliquidemiddelen,leiddedattoteensnelleverslechteringvandeliquiditeitspositie.Deafgelopentweewekenbedroegdecumulatieveuitstroomvanspaargeldmeerdan€600miljoen.DNBheeftuiteindelijkdenoodregelingaangevraagdvanwegedegroteuitstroomvanliquiditeitendiehetvoortbestaanvanDSBBankopkortetermijningevaarbracht.Ookdeonderdrukstaandesolvabiliteitspeeldeeenrol.Hetaanvragenvandenoodregelingiseenzeeringrijpendtoezichts-instrument.VooralvoorklantenenwerknemersvanDSBBankisditeenbeslissingmetzeeringrijpendegevolgen.Maardezeuitkomstbleekonvermijdelijk.AfwegingDitweekendhebbendeNederlandseStaat,DNBenvijfNederlandsebanken(Rabobank,ABNAmro,ING,FortisenSNSREAAL)gezochtnaareenandereoplossing.Datwaseenconstructiefoverleg.Maarderisico’sblekentegroot,ookvoordebelastingbetaler.NaastdeliquiditeitspositievandeDSBbank,behelstditdeonzekereomvangvanmogelijkeverplich-tingentenaanzienvankwestiesrondoverkreditering,gebrekkigezorg-plichtenmogelijkeverliezenopverstrektekredieten.Bijdeafwegingendiezijngemaakthebbenaspectenvanmogelijkeverbodenstaatssteuneenrolgespeeld,dochdezehebbenwijnietbeschouwdalsdedoorslag-gevendehindernisdieeenreddingsactieuiteindelijkindewegstond.IkheboverigensdeEuropeseCommissieinhetweekendgeïnformeerdoverdegangvanzaken.DeEuropeseCommissieheeftzichhierbijnietuitge-latenoverdevraagofeeneventuelereddingvandeDSBbankaldannietzouzijntoegestaan.DezevraagbehoefdeuiteindelijkooknietaandeEuropeseCommissietewordengesteld,omdatduidelijkwerddateenreddingsactieopbasisvandeandereoverwegingenniettotdemogelijk-hedenbehoorde.MaatschappelijkegevolgenHetmogeduidelijkzijndatvelenzullenwordengetroffendoordeontstanesituatie.Eengrootaantalmensenzalnaarallewaarschijnlijkheidzijnbaanverliezen,maarvanwegedevervlechtingvanDSBBankmethetDSBconcernkunnendoordeontstanesituatietevensanderepartijenwordengetroffen.OnderdetopholdingvanhetDSBconcern,DSBBeheer,zijnnietalleenbank-enverzekeringsactiviteitenondergebracht,maarbijvoorbeeldookbelangeninvoetbalclubAZenmuseum-activiteiten.WatdegevolgenzullenzijnvoorDSBBeheerendezegeli-eerdeactiviteiten,isopditmomentnietduidelijk.Overigenswordtopge-merktdatDSBBeheernietondertoezichtvanDNBstaat.Hieronderwordtverderopeenaantalanderebelangrijkegevolgeninge-gaan,dieverbandhoudenmetdefinanciëleactiviteitenvanDSBBank.DepositogarantiestelselWanneereenbankwordtonderworpenaandenoodregelingoffaillietwordtverklaardkunnenrekeninghoudersgeengeldmeervanhunreke-ninghalen.Zijmoetenhunvorderingindienenbijdebewindvoerdersofcuratoren.DNBzalopkortetermijnhetdepositogarantiestelsel(DGS)inTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2662 werkingstellen.Ditiseenregelingdieparticuliererekeninghouderseenschadevergoedinguitkeerttoteenmaximumvan€100000perpersoon.DerekeninghoudersdieneneenaanvraagvooreenvergoedinginbijDNB,diehetDGSuitvoert.BedrijvenmeteendoordewetomschrevenbeperkteomvangkunneneveneenseenberoepdoenophetDGS.DNBkeertdevergoedingenuit.DNBheefteenregresrechtopdeboedel.UiteindelijkzijnhetdeanderebankenmetzetelinNederlanddiedeuitke-ringenbetalen.DNBslaathetdoorhaaruitbetaaldetotaalbedragnaarratoomoverdeanderebanken.Erwordtopditmomentvanuitgegaandaterongeveer4000spaarderszijnmeteenspaarrekeningofdepositobovende€100000.Hetspaarte-goeddathiervannietwordtvergoedviahetDGSkomtmaximaaluitop€140miljoen.DezepersonenvallenwelonderhetDGS,maarhundekkingisgemaximeerdop€100000.Bovende€100000isersprakevaneenconcurrentevordering.Erzijnookspaardersmeteenzogenaamdachtergestelddeposito.DSBBankheeftaangegevendatdezedeposito’snietonderhetDGSvallen.Hetgaathierbijomruim4000personen.Hettotaleuitstaandebedragisomennabij€110miljoen.Vanwegedezeachtergesteldepositie,hebbendezecrediteureneenverminderdekansopterugbetaling.Voorditrisicohebbendeachtergesteldedepositohouderseenhogererenteontvangen.Debeschermingvanspaarderstoteenmaximumvan€100000perpersoonneemtnietwegdatookdezegroepgeraaktwordt.Denoodrege-lingbrengtinbeginselmetzichdatrekeninghoudersbijDSBBankvoor-lopignietbijhungeldkunnenkomen.Echter,insamenspraakmetdebankenzullenDSB-klantendiegeenbetaalrekeningbijeenanderebankhebbeninversneldtempoeenrekeningbijeenanderebankkunnenopenen.TotenmetwoensdagblijfthetmogelijkommeteenDSB-betaalpasgeldoptenemenbijgeldautomatenvananderebankenvolgenshetnormalegastgebruikvanbanken.VoorvragenkanmenookterechtbijdetelefonischeinformatiedeskvanDNB.ClaimsgedupeerdenDaarnaastzijnernogklantendieclaimshebbeningediendofoverwegenclaimsintedienen.Hetisbelangrijkomtewetendatdenoodregelingopzichnietsaanhunpositieverandert.Aansommigeklanteniseenregelingaangebodendieisuitonderhandeldmeteenvandestichtingen.DegenendiealhebbengetekendkunnenvanDSBBankverlangendatdeafsprakenwordennagekomen.Voordeandereklantengeldtdatzijzichtotdebewindvoerdersdienentewenden.Onderdeelvanhuntaakzalzijnomalleverplichtingenvandebankaftewikkelen,dusookdeverplichtingenaangedupeerden.Netalsalleanderebankbestuurdersdieditsoortproductenhebbenverkocht,zullenookdebewindvoerderszichmoetenafvragenofhetzinheeftomdatuitteprocederen.Alsdegedupeerdeendebewindvoerdersernietzoudenuitkomendanstaatdegangnaarderechteropen.FinanciëlestabiliteitHetisbelangrijkomteconstaterendatdeproblemenvandeDSBBanknietzijnveroorzaaktdoordekredietcrisis.Hetgaatomeenindividuele,relatiefkleinebankdiezelfindeproblemenisgekomendoorhaarbedrijfsvoering,weglopendeklanten,onduidelijkecommunicatieendeonzekerheiddiedaardoorisontstaan.DatheefteruiteindelijktoegeleiddatDNBdenoodregelingheeftmoetenaanvragenvoorDSBBank.HetspecifiekekaraktervandeproblemenbijDSBBankbetekentdanooknietTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2663 daterredenisvoorzorgomanderebanken.Dergelijkezorgenzoudenwelkunnenontstaanalseengrotebankinproblemenkomt,omdatdiealseenspininhetwebvanhetfinanciëlestelselfunctioneert.BijDSBBankisdaarvangeensprake.OnderzoekNietteminzitookikmetdevraaghoehetzoverheeftkunnenkomen.IkwildanookprecieswetenwatermetDSBBankisgebeurd.DaaromhebiknaraadplegingvandetoezichthoudersbesloteneenonafhankelijkonderzoekintestellennaardegangvanzakenbijDSBBank.DaarbijwordtookgekekennaarhetwettelijkkaderendemanierwaaropAFMenDNBopDSBBanktoezichthebbengehouden.VerderzalereenonderzoekvanDNBendeAFMwordeningesteldnaardeverantwoordelijkhedenvandebestuurdersvanDSBBank,nietalleendehuidige,maarookdevoormaligebestuurders,onderwieGerritZalm,bestuursvoorzittervanABNAMRO.Hijheeftinmiddelslatenwetenvolledigmeetezullenwerkenaanditonderzoekendeuitkomstervanmetvertrouwentegemoettezien.Ikzaludekomendetijdopdehoogtehoudenvandeontwikkelingen.DeministervanFinanciën,W.J.BosTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31371,nr.2664