Reactie op verzoek commissie over de notitie 'Verdroging en drinkwateronttrekking zijn belangrijke obstakels voor natuurherstel' van SLN

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 576NatuurbeleidNr. 400 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 november 2024Op 6 september 2024 heeft de vaste commissie voor Landbouw, Visserij,Voedselzekerheid en Natuur verzocht een reactie te geven op de notitie«Verdroging en drinkwateronttrekking zijn belangrijke obstakels voornatuurherstel» van stichting Samenleving, Landbouw en Natuur (kenmerk2024Z12237/2024D31512). Hierbij voldoe ik aan dit verzoek.De notitie stelt dat verdroging, veroorzaakt door drinkwateronttrekking,een grotere bedreiging vormt voor natuurherstel dan stikstofdepositie. Erwordt gesteld dat de grondwaterstand aanzienlijk daalt door de groot-schalige onttrekking van grondwater, wat leidt tot droogteschade,verzuring van de bodem door calciumonttrekking en verstoring van hetstikstofafbraakproces (denitrificatie). SLN pleit voor heroverweging vandrinkwaterwinning in natuurgebieden en benadrukt dat effectievenatuurherstelmaatregelen zich vooral moeten richten op het tegengaanvan verdroging in plaats van enkel stikstofreductie.Verdroging is inderdaad een belangrijke drukfactor voor de natuur. Dewaterhuishouding in een gebied bepaalt de beschikbaarheid van water inde bodem en speelt een cruciale rol in het behoud van ecosystemen.In de herstelstrategieën voor beschermde natuur1 wordt onderkend datniet alleen stikstof maar ook verdroging kan leiden tot onder andereverzuring en verruiging van de vegetatie. Mede daarom worden vernat-tingsmaatregelen ingezet om gebieden met een overbelasting doorstikstof te verbeteren. Door een andere drukfactor (met vergelijkbaareffect) aan te pakken, kan de natuurkwaliteit verbeteren, ook al is hetstikstofprobleem nog niet opgelost.1https://www.natura2000.nl/hulpmiddelen/herstelstrategieen kst-33576-400ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4001 Tegelijk is duidelijk dat stikstof een belangrijke drukfactor is. Zie bijvoor-beeld publicaties van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)2 en vanWageningen University & Research (WUR)3, 4. Met name in van naturedroge natuur (zoals de habitattypen, Grijze duinen, Droge heiden en Oudeeikenbossen) kan verdroging niet de belangrijkste drukfactor zijn. Ik wildaarom voor mijn beleid naar alle drukfactoren kijken.Per gebied verschilt de invloed van elk van deze, en andere, factoren. DeNatuurdoelanalyses laten zien wat de huidige toestand is van elk Natura2000-gebied en of er extra maatregelen nodig zijn om natuur te behoudenen waar nodig te verbeteren5. Drukfactoren die in een Natura 2000-gebiedtot verslechtering leiden worden dus in deze analyses geïdentificeerd.Deze drukfactoren dienen aangepakt te worden door middel van maatre-gelen die beschreven worden in het Natura 2000-beheerplan. Eenbeheerplan heeft een geldigheidsduur van 6 jaar en kan eenmalig met nog6 jaar worden verlengd. Eenieder die het oneens is met de voorgenomennatuurherstelmaatregelen in het beheerplan kan een zienswijze indienentijdens de terinzagelegging. De ingediende zienswijzen worden beoor-deeld en het plan wordt hier al dan niet op aangepast.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. Rummenie2https://www.pbl.nl/onderwerpen/stikstof-en-natuur/feiten-en-cijfers-clo3https://www.wur.nl/nl/nieuws/stikstofdepositie-vermindert-ook-op-grotere-schaal-de-biodiversiteit.htm4https://www.wur.nl/nl/onderzoek-resultaten/onderzoeksinstituten/environmental-research/show-wenr/natuur-stikstofgevoeliger-dan-gedacht-kritische-depositiewaarden-omlaag.htm5https://www.bij12.nl/onderwerp/stikstof/gebiedsgerichte-aanpak/natuurdoelanalyses/Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4002