Verduurzamen brom- en snorfiets

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 305Mobiliteitsbeleid32 813Kabinetsaanpak KlimaatbeleidNr. 452 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 april 2024Brom- en snorfietsen spelen een belangrijke rol in het Nederlandsemobiliteitslandschap. In stedelijke gebieden bieden ze een flexibele enefficiënte vorm van transport, maar ook in minder stedelijke gebiedenbieden deze voertuigen een betaalbaar en toegankelijk alternatief voorpersonenauto’s of voor het openbaar vervoer. Zo vormen brom- ensnorfietsen een belangrijke spil in de opgave om bereikbaarheid vooriedereen te realiseren. Net als de fiets zijn gemotoriseerde tweewielersideaal voor middellange en korte afstanden, zoals naar school, werk en dewinkel.Zoals uw Kamer toegezegd in het commissiedebat duurzaam vervoer van31 januari jongstleden (Kamerstuk 31 305, nr. 448), ga ik in deze briefverder in op de elektrificering van de snor- en bromfiets en bouw hiermeevoort op de contouren die ik geschetst heb in mijn Kamerbrief van januari2023.1 In het Klimaatakkoord spraken brancheverenigingen en deRijksoverheid af dat alle nieuwverkopen van snorfietsen in 2025emissieloos zijn,2 daarnaast is afgesproken ernaar te streven dat allenieuwverkopen van bromfietsen voor 2030 emissieloos zijn.31Kamerstuk 31 305, nr. 381.2De Rijksoverheid, BOVAG, RAI Vereniging en Vereniging DOET hebben gezamenlijk dezeafspraak gemaakt. De Rijksoverheid zal hierbij zorgen voor een gelijk speelveld op de Neder-landse markt.3De Rijksoverheid, BOVAG en RAI Vereniging hebben deze afspraak gemaakt. kst-31305-452ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4521 We liggen op koers richting de doelstelling van 2030 voor de bromfiets endat is goed nieuws.4 Tegelijkertijd moet ik ook constateren dat dedoelstelling van 2025 voor de snorfiets niet gehaald lijkt te worden.5Met een financiële uitkeringsregeling en een communicatiecampagne wilik de sterke autonome groei van de markt nog verder aanjagen.Met de communicatiecampagne wil ik de voordelen van de elektrischebrom- en snorfiets onder de aandacht brengen bij consumenten. Één vande voordelen die ik uit wil lichten is dat op dit moment is de gemiddeldeelektrische snorfiets op de langere termijn niet duurder dan de benzineva-riant.Daarnaast werk ik aan een financiële uitkeringsregeling. Ik vind het vanbelang om mensen met een laag inkomen een extra steuntje in de rug tegeven bij het overbruggen van het initiële aankoopbedrag van eenelektrisch voertuig. Ik zal hieronder in meer detail op de maatregeleningaan.CommunicatiecampagneRond juni 2024 start de communicatiecampagne voor het stimuleren vande elektrische brom- en snorfiets. Deze campagne zal tenminste twee jaarlopen en zich online centreren rondom de belangrijkste verkoopseizoenenvan de brom- en snorfiets. Bij de totstandkoming heeft mijn ministerienauw samengewerkt met de RAI Vereniging en BOVAG. Ook wordenconsumenten van de snor- en bromfiets betrokken.We willen potentiële kopers van brom- en snorfietsen bekend maken metde voordelen van de elektrische brom- of snorfiets en laten zien dat diteen aantrekkelijk alternatief is voor de fossiele variant. De campagne isonderdeel van de klimaatcampagne «Zet ook de knop om». Op debijbehorende website en bij dealers kunnen consumenten zich verderlaten informeren.Om een zo effectief mogelijke campagne op te zetten is er een onderzoekgedaan naar de gedragsbepalers die relevant zijn bij de aankoop van eenfossiele dan wel elektrische scooter. Dit onderzoek heb ik bijgevoegd (ziebijlage 1). De belangrijkste redenen waarom we het doelgedrag nog nietzien zijn: (a) een gebrek aan kennis en een sceptische houding, (b) deinvloed van de sociale omgeving en zoals (c) aversie; het gevoel van eendeel van de doelgroep dat elektrisch wordt opgedrongen.6Financiële ondersteuningsmaatregelMensen met een lager inkomen zijn relatief afhankelijk van hun snor- enbromfiets om op hun plaats van bestemming te kunnen komen.7 Daaromontwikkelt mijn ministerie een pilot voor een financiële ondersteunings-maatregel. Deze is gericht op mensen met een laag inkomen die hunfossiele brom- en snorfiets willen inruilen voor een elektrische variant,4In 2017 was 3,5% van de brom- en snorfietsen elektrisch. In 2023 was dit aandeel al 42%. Bron:RAI Vereniging (o.a. Mobiliteit in cijfers – Tweewielers 2023–2024)5In de vorige Kamerbrief (Kamerstuk 31 305, nr. 381) heb ik geprobeerd de verwachtingen vaneen nieuwverkoopverbod om dit doel alsnog te kunnen bereiken te temperen; de tijd tussenafkondiging van een verbod en de inwerkingtreding was toen al reeds te kort is om het2025-doel te bereiken.6Aversie is als belangrijke gedragsbepaler geïdentificeerd, van waarom mensen niet overgaantot de aankoop van een elektrische scooter. 40% van de brom- en snorfietsconsumenten geeftaan het gevoel te hebben dat elektrische scooters hen worden opgedrongen. Vanuit degedragstheorie is het daarom belangrijk om de keuzevrijheid van de doelgroep te benadrukkenen de consument zichzelf te laten overtuigen van de voordelen.7Kamerstuk 31 305, nr. 381.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4522 waarbij slechts een beperkte eigen bijdrage nodig is. Hiervoor is 3,5miljoen euro gereserveerd op de begroting van 2024 en eveneenseenzelfde bedrag op de begroting van 2025. Soortgelijke projectenworden momenteel in een aantal gemeentes gefinancierd vanuitmiddelen afkomstig van de Specifieke Uitkering Schone Lucht Akkoord(SpUK SLA).8 Onder de nieuwe pilot zullen aanvullende projectvoor-waarden gelden ten opzichte van de huidige SpUK SLA. De belangrijkstevoorwaarden zijn dat (a) de middelen ten goede moeten komen aan hetondersteunen van burgers met een laag inkomen bij de inruil en (b) datwe van decentrale overheden een relatief lage cofinanciering vragen,zodat de drempel lager wordt om deel te nemen aan de pilot.Op basis van deze pilot wil het kabinet meer inzichten opdoen overinkomensafhankelijke brom- en snorfiets inruilregelingen. Het is aan eennieuw kabinet om deze pilot te evalueren en te besluiten over eenmogelijk vervolg.Geen nieuwverkoopverbodEen meer vergaande overheidsinterventie zoals een nationaal verbod opde fossiele verbrandingsmotor brom- of snorfiets vind ik op dit momentniet proportioneel. Zoals gezegd liggen we op koers naar de doelstellingvan 2030 van 100% elektrische nieuwverkoop van bromfietsen. Eveneensgaan we richting een 100% elektrische nieuwverkoop van snorfietsen in2030.Ik constateer bovendien dat er geen harde garanties zijn dat ik met hetafkondigen van een nationaal fossiel nieuwverkoopverbod binnen dekaders van de Europese interne marktregels zou blijven. De EuropeseCommissie en andere lidstaten kunnen, en zullen naar verwachting,bezwaar maken tegen deze maatregel.9Het kabinet blijft voorts van mening dat een nieuwverkoopverbod voorfossiele brom- en snorfietsen in 2030 in EU-verband, veruit de meesteffectieve maatregel is om de 2030-klimaatakkoordafspraak na te komen.Ook om richting 2050 een klimaatneutrale brom- en snorfietsvloot terealiseren, in lijn met de Europese Klimaatwet. Helaas is hier in Brussel opdit moment geen draagvlak voor. Het ministerie blijft bij de EuropeseCommissie om aandacht te vragen voor een tijdig verduurzamendinstrumentarium om deze transitie mede te ondersteunen.Mijn departement zal de elektrificatiegraad jaarlijks blijven monitoren. Eennieuw kabinet kan besluiten aanvullende maatregelen te treffen mochtenzij hier aanleiding toe zien.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,V.L.W.A. Heijnen8Al is op dit moment niet in alle gemeentes een focus op inwoners met een laag inkomen. Ookzijn er gemeentes die slechts een sloopregeling aanbieden en niet specifiek tegemoetkomen inhet aankoopbedrag van een alternatief emissievrij alternatief.9Bijgevoegd (zie bijlage 2) is de correspondentie tussen mijn ministerie en de EuropeseCommissie opgenomen waaruit doorklinkt dat de Europese Commissie geen voorstander isvan een unilateraal nieuwverkoopverbod.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4523