Voortgang Noodfonds Energie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 933Noodpakket energie, mobiliteit en economie29 023Voorzienings- en leveringszekerheid energieNr. 44 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juli 2026Het kabinet streeft ernaar om huishoudens weerbaar te maken tegenstijgende energieprijzen en zet in op structurele oplossingen: verduur-zaming van woningen en energiebesparing. Het Noodfonds Energie is eenbelangrijk noodverband om mensen te helpen die moeite hebben om hunenergierekening te betalen. Huishoudens met een lager inkomen en eenhoge energierekening kunnen door onverwachte gebeurtenissen zoals hetconflict in het Midden-Oosten, moeite hebben met het betalen van hunenergierekening.Het kabinet bereidt een Noodfonds Energie voor zodat we de huishoudensin de meest kwetsbare positie helpen met het betalen van hun hogeenergierekening. Het kabinet is van plan om het Noodfonds Energie nogdit jaar te openen.1 Uw Kamer en ook mensen in het land hebben deafgelopen maanden vragen gesteld over hoe het Noodfonds Energie eruitkomt te zien en wanneer het open kan. Ik zal uw Kamer regelmatiginformeren over de vormgeving en de voortgang. En daar begin ik meemet deze brief. Hiermee kom ik ook mijn toezeggingen na die ik hebgedaan in het debat van 22 april jl. en in de beantwoording van vragenvan de leden Lahlah en Kröger.2 In deze brief ga ik – mede namens deMinister van Klimaat en Groene Groei en de Minister van Volkshuisvestingen Ruimtelijke Ordening – in op het doel, de doelgroep en de vormgevingvan het Noodfonds Energie zoals het kabinet dat voor ogen heeft.Aanpak voor energiearmoede bevat tijdelijke en structurelemaatregelenDe beste oplossingen voor hoge energierekeningen zijn: minder energiegebruiken en minder afhankelijk zijn van olie, gas en kolen. Het kabinet zet1Kamerstukken II 2025/2026, 36 933, nr. 12Debat over de maatregelen van het kabinet inzake de hoge energie-en brandstofprijzen van22 april jl.; Kamervragen GL-PvdA II kst-36933-44ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 441 dan ook stevig in op een gezamenlijke aanpak. Het isoleren en aardgasvrijmaken van woningen zijn hiervoor noodzakelijk. Dit verlaagt de energiere-kening en vermindert de afhankelijkheid van buitenlands gas, en daarmeede gevoeligheid voor geopolitieke ontwikkelingen.Om deze duurzame oplossingen te versnellen, zijn maatregelen aange-kondigd in het coalitieakkoord, het in april gepresenteerde maatregelen-pakket «Acties weerbaarheid energieschok»3 en wordt een aanvraagvoorbereid voor het Sociaal Klimaatplan. Met een Nationaal Isolatieof-fensief wordt daarnaast ingezet op het versneld isoleren van woningen.Daarbij wordt gekeken naar wijken waar het het hardste nodig is. Ookworden in dit verband afspraken gemaakt met financiële instellingen enverhuurders.Het Noodfonds Energie verlaagt de energierekening vanhuishoudensNaast de structurele maatregelen zijn er huishoudens die nu onder-steuning nodig hebben bij het betaalbaar houden van hun energiere-kening. Dit geldt des te meer nu de gasprijzen sinds het conflict in hetMidden-Oosten op een hoger niveau liggen dan gemiddeld in 2025. Omhuishoudens met een lager inkomen gericht te kunnen steunen, richt ikeen Noodfonds Energie in. Dit is een tijdelijke maatregel, bedoeld om nuhulp te bieden aan huishoudens die dit het hardst nodig hebben. Hiermeeprobeer ik te voorkomen dat het aantal mensen in energiearmoedetoeneemt, in lijn met motie Struijs/Van Brenk. Belangrijk uitgangspunt bijhet Noodfonds Energie is dat iedereen die voldoet aan de voorwaarden eneen aanvraag doet, een tegemoetkoming krijgt. Er is dus geen sprake vaneen «op is op» regeling zoals bij het eerdere Tijdelijke Noodfonds Energie(TNE).Om het Noodfonds Energie mogelijk te maken heeft het kabinet € 193miljoen gereserveerd. Ik vind het belangrijk dat iedereen die recht heeft opsteun, deze ook daadwerkelijk ontvangt. De voorwaarden voor deaanvraag en het beschikbare bedrag worden met elkaar in lijn gebrachtom te zorgen dat alle huishoudens die recht hebben een aanvraag kunnendoen. Op deze wijze geef ik uitvoering aan de moties Ceder en Bikker/Flach om zo snel mogelijk een energiefonds te openen dat niet ombudgettaire redenen sluit voordat iedereen is geholpen. Om iedereen diein aanmerking komt voldoende gelegenheid te bieden een aanvraag tedoen, gaat het Noodfonds Energie minimaal vier maanden open.Het Noodfonds Energie gaat ondersteuning bieden aan huishoudens inEuropees Nederland. Huishoudens in Caribisch Nederland ontvangenextra ondersteuning via een uitbreiding van de bestaande energie-toelage.4De meest financieel kwetsbare huishoudens worden gesteundBinnen deze uitgangspunten en voorwaarden wordt het NoodfondsEnergie zo ingericht dat de ondersteuning terecht komt bij de meestfinancieel kwetsbare huishoudens. Dat wil zeggen, bij huishoudens meteen relatief laag inkomen én een relatief hoge energierekening. Wie diedoelgroep is wordt hieronder toegelicht. We verwachten met de infor-matie die we nu hebben dat we dezelfde doelgroep kunnen hanteren alsin het eerdere Tijdelijk Noodfonds Energie. Als er andere keuzes gemaaktmoeten worden die tot hogere kosten leiden, moet de doelgroep3Kamerstukken II 2025/2026, 36 933, nr. 14Kamerstukken II 2025/2026, 36 933, nr. 1Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 442 aangepast worden om ervoor te zorgen dat het in het budget blijft passen.Ik zal uw Kamer meenemen in deze afwegingen.Huishoudens kunnen aanspraak maken op een tegemoetkoming uit hetNoodfonds Energie wanneer:•zij een bruto inkomen tot 130% van het sociaal minimum hebben éneen energiequote van 8% of hoger;5 of wanneer:•zij een bruto inkomen tussen 130% en 200% van het sociaal minimumhebben én een energiequote van 10% of hoger.Hiervoor gebruik ik het bruto sociaal minimum zoals dat wordt gebruiktvoor de Toeslagenwet6. Voor een alleenstaande in 2026 is dat eengemiddeld inkomen van € 1.790 bruto per maand. Voor samenwonendenis dat gemiddeld € 2.500 bruto per maand.Huishoudens ontvangen een tegemoetkoming in hun energie-kostenHet Noodfonds Energie zal 50% van de energierekening vergoeden opjaarbasis van het bedrag boven de energiequote van 8% dan wel 10%.Daarbij geldt een nader te bepalen minimum en maximum bedrag. Decontouren van de doelgroep en de vergoeding sluiten daarmee aan op heteerdere Tijdelijk Noodfonds Energie7. Met deze vormgeving ontvangenhuishoudens met een hogere energierekening in principe een hogeretegemoetkoming. Daarmee worden huishoudens ook beschermd tegeneventuele nieuwe energieschokken. Huishoudens ontvangen detegemoetkoming (in delen) via hun energieleverancier8 of direct op huneigen rekening als dat niet mogelijk is.Rekenvoorbeeld 1Een alleenstaande heeft een bruto-inkomen van gemiddeld € 2.000 permaand (112% van het sociaal minimum) en energielasten van € 200 permaand (10% van het inkomen). Er is recht op tegemoetkoming. € 40 vande energielasten per maand vallen boven de 8% energiequote. De helftdaarvan wordt vergoed door het Noodfonds Energie. De tegemoetkomingwordt vastgesteld op € 20 per maand, wat neerkomt op een totaletegemoetkoming van € 240.Rekenvoorbeeld 2Een gezin met twee jonge kinderen heeft een bruto-inkomen van € 3.800per maand (152% van het sociaal minimum) en energielasten van € 456per maand (12% van het inkomen). Er is recht op tegemoetkoming. € 76van de energielasten per maand vallen boven de 10% energiequote. Dehelft daarvan wordt vergoed door het Noodfonds Energie. De tegemoet-koming wordt vastgesteld op € 38 per maand, wat een totale tegemoet-koming is van € 456.5Voor huishoudens met een inkomen onder het sociaal minimum wordt hun inkomen bij hetberekenen van de energiequote gelijk gesteld aan het sociaal minimum. De energiequote (in %)wordt vastgesteld door de maandelijkse energielasten te delen door het bruto maandinkomenvan het huishouden.6Het sociaal minimum verwijst meestal naar het netto inkomen. Voor het Noodfonds wordtechter gekeken naar het bruto inkomen van het huishouden. Daarom gebruiken we ook eenbruto norminkomen, namelijk die van de Toeslagenwet.7Ook hiermee wordt aangesloten bij het TNE. TNE hanteerde weliswaar een vergoedingsper-centage van 100%, maar dan over een periode van een half jaar.8Er wordt nog vastgesteld in hoeveel termijnen (6 of 12) de tegemoetkoming verrekend zalworden met de energierekening. In de rekenvoorbeelden is uitgegaan van 12 maanden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 443 Het Noodfonds Energie kan zo’n half miljoen huishoudens helpenOp basis van deze voorwaarden en uitgaande van de huidige energie-prijzen, verwacht ik dat zo’n half miljoen huishoudens geld kunnen krijgenvanuit het energiefonds. Dat is ongeveer evenveel als het aantalhuishoudens in energiearmoede volgens de meest recente cijfers vanTNO.9 De gemiddelde tegemoetkoming komt naar verwachting uit opongeveer € 360 per jaar.Binnen het beschikbare budget kiest het kabinet ervoor de ondersteuningzoveel mogelijk te richten op de meest kwetsbare huishoudens. In hetkader van de Motie Klaver c.s.10 en mijn toezegging in het debat van22 april jl. heb ik ook andere combinaties van criteria overwogen,waaronder hogere inkomensgrenzen. Verhogen van de inkomensgrenzenleidt vanzelfsprekend tot een uitbreiding van de doelgroep. Bij eenverhoging van de inkomensgrens tot 400% van het sociaal minimum(voor alleenstaanden € 7.170 en voor samenwonenden € 10.000 bruto permaand) neemt de doelgroep significant toe. Hogere inkomens kunnenechter ook bij een hogere energiequote eerder rondkomen, er blijft ineuro’s immers meer inkomen beschikbaar. Uitgaande van het huidigebudget, zou bij uitbreiding van de doelgroep de gemiddelde tegemoet-koming per huishouden dalen, waardoor juist de meest kwetsbarehuishoudens per saldo minder geholpen zijn. Daarnaast kost uitbreidingvan de doelgroep meer uitvoeringscapaciteit. Er komen dan niet alleenmeer huishoudens in aanmerking, maar ook meer mensen die eenaanvraag doen. Daarmee kunnen er ook meer afwijzingen en bezwaarpro-cedures zijn.We zoeken ook een oplossing voor verborgen energiearmoedeOp deze manier steunen we zo gericht mogelijk huishoudens in energiear-moede. Maar we bereiken niet iedereen die hulp nodig heeft. VolgensTNO11 kampte naar schatting 1,4% van de Nederlandse huishoudens(circa 119.000) in 2024 met verborgen energiearmoede. Dat betekent datze een laag inkomen hebben en in een slecht geïsoleerde woning wonen,maar bijvoorbeeld uit angst voor een hoge energierekening minderenergie verbruiken dan te verwachten is. Daardoor zullen zij te weinigenergiekosten hebben om aan de voorwaarden van het energiefonds tevoldoen. Ik zou ook deze mensen graag willen ondersteunen. Tegelijk ishet niet uitvoerbaar om bij mensen vast te stellen of zij om financiëleredenen weinig energie gebruiken. Dit zou je namelijk per huishoudenmoeten vragen. Het loslaten van de eis van de minimale energiequote isook niet wenselijk, omdat dan bijna alle ruim anderhalf miljoenhuishoudens met dit inkomen in aanmerking komen. Een deel van diehuishoudens heeft wel een goed geïsoleerd huis of genoeg inkomen omeen hogere energierekening op te vangen. Het gemiddelde bedrag dat wedan kunnen geven zou te laag zijn om huishoudens die het echt nodighebben goed te helpen. Dit Noodfonds biedt geen directe oplossing voorverborgen energiearmoede. Echter, TNE kan mogelijk wel een rol spelenbij het doorverwijzen van mensen naar ondersteuning bij woningverduur-zaming en energiebesparende maatregelen. Hierover ga ik in gesprek metVNG en TNE.9TNO/CBS, Energiearmoede in Nederland, Een overzicht en een verdieping op risicohuis-houdens bij hoge energieprijzen, 25 juli 202510Ook hiermee wordt aangesloten bij het TNE. TNE hanteerde weliswaar een vergoedingsper-centage van 100%, maar dan over een periode van een half jaar.11TNO/CBS, Energiearmoede in Nederland, Een overzicht en een verdieping op risicohuis-houdens bij hoge energieprijzen, 25 juli 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 444 Er wordt niet naar het vermogen van huishoudens gekekenDe steun zal waarschijnlijk ook een beperkte groep mensen bereiken diedeze niet nodig heeft. Het Noodfonds Energie zal niet controleren hoeveelvermogen mensen hebben. Daardoor kunnen huishoudens met (tijdelijk)een laag inkomen maar veel vermogen toch aanspraak maken op hetNoodfonds Energie. Ik accepteer dit. Het kabinet wil met het NoodfondsEnergie zo veel mogelijk mensen helpen op een laagdrempelige manier.Een vermogenstoets zou mensen en de uitvoering te veel belasten. Bijhogere uitvoeringskosten is er minder budget over om aan huishoudensuit te keren. Dat willen we voorkomen. Deze last zou bovendien niet inverhouding staan tot het gemiddelde steunbedrag.Het Noodfonds Energie wordt een publieke regelingHet Noodfonds Energie krijgt een nieuwe opzet. Het is nodig mensen snelte helpen die nu hun energierekening zien stijgen als gevolg van deoorlog in het Midden-Oosten. Het Noodfonds Energie wordt een publiekeregeling. Dat betekent dat het wordt uitgevoerd onder de waarborgen vande Algemene wet bestuursrecht, zoals bezwaar en beroep, en dat hetvolledig uit publieke middelen gefinancierd wordt. De regeling wordt zoopgezet dat alle mensen die voldoen aan de voorwaarden een aanvraagkunnen doen.Mijn voornemen is om de stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE) hetmandaat en de opdracht te geven het Noodfonds Energie uit te voeren.Omdat het een publieke regeling is, gaat de stichting TNE hun werkwijzeaanpassen om te kunnen voldoen aan de eisen die voor een publiekeuitvoerder gelden. Daarmee wordt een aantal punten van kritiek van deNationale ombudsman12 weggenomen en worden de geleerde lessenmeegenomen die diverse bij eerdere edities betrokken instanties hebbenmeegegeven. Dit gaat om een aantal publiekrechtelijke waarborgen, zoalshet inrichten van een proces voor bezwaar en beroep, een eenvoudigeaanvraagprocedure waarbij gegevens voor zover mogelijk geautomati-seerd opgehaald worden bij overheidspartijen, de mogelijkheid van eenpapieren aanvraag en het kunnen indienen van tweedelijnsklachten bij deNationale ombudsman. Het kabinet hecht eraan zo veel mogelijk drempelsweg te nemen voor het doen van een aanvraag, zoals angst voorterugvordering. Terugvordering zal alleen aan de orde zijn bij vormen vanmisbruik, zoals fraude. De steun is bedoeld voor huishoudens in eenfinancieel kwetsbare positie. Er wordt veel aandacht besteed aan detoegankelijkheid in het aanvraagproces en de aanvullende ondersteuning(in lijn met de moties Kathmann en Struijs/Van Brenk). Over devormgeving en invulling van de ondersteuning ben ik met meerdereorganisaties in gesprek.De keuze voor snelheid gecombineerd met nieuwe werkwijze vanuitpublieke randvoorwaarden, vormt een grote uitdaging. Dit vraagtfundamentele aanpassingen in de eerdere werkwijze van TNE. Zo zijn ermeerdere nieuwe technische koppelingen nodig om geautomatiseerdegegevensuitwisseling tussen TNE en overheidsorganisaties mogelijk temaken. Het kost ook tijd om processen als bezwaar en beroep zorgvuldigin te richten. Het blijkt daarom in ieder geval niet mogelijk om hetNoodfonds Energie voor de zomer te openen, zoals verzocht door demotie Lahlah. Wel zorgen we ervoor dat mensen voor de winter zekerheidhebben dat het fonds er komt. Zodat zij op tijd weten dat ze hunverwarming komende winter gewoon aan kunnen zetten. Alle betrokken124 juni 2026, Jaarverslag Ombudsman 2025: «Doen wat nodig is»Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 445 partijen zetten alles op alles om het Noodfonds Energie te openen voorhet einde van dit jaar.Er is veel tijdsdruk om dit voor elkaar te krijgen. Dit zorgt voor risico’s opfouten en/of nog onbekende uitdagingen die vragen om keuzes. Hetkabinet is bereid deze risico’s te accepteren. Snelle hulp voor kwetsbarehuishoudens weegt in dit geval zwaarder dan volledige afdekking van derisico’s vooraf. Als dit soort keuzes gemaakt moeten worden, dan zal ik diewegen en uw Kamer daarvan zo snel mogelijk op de hoogte stellen.Veel partijen werken hard mee aan de realisatie van hetNoodfonds EnergieMeerdere departementen en overheidsinstanties werken samen met TNE,Energie-Nederland en de energieleveranciers aan het Noodfonds Energie.Ook betrokkenen die eerder hulp geboden hebben aan mensen om eenaanvraag te kunnen doen, denken mee.Het kabinet wil nogmaals waardering uitspreken specifiek voor destichting TNE, Energie-Nederland en de energieleveranciers. Dankzij huneerdere inspanningen en medewerking kunnen we nu voortbouwen op debeschikbare infrastructuur. Ook voor het komende Noodfonds Energiezullen de energieleveranciers weer kosteloos meewerken aan deuitvoering ervan. Energieleveranciers helpen om hun klanten te infor-meren over het Noodfonds Energie zodat zoveel mogelijk huishoudensdie recht hebben op een tegemoetkoming daadwerkelijk een aanvraagindienen. Ook delen ze gegevens over de energiekosten bij de aanvraag.En net als in voorgaande jaren willen we de steun waar mogelijkuitbetalen via de energieleveranciers. Dit voorkomt dat huishoudens ditbedrag zelf apart moeten zetten.Het Noodfonds Energie is een tijdelijke aanvulling op structureleverduurzamingsmaatregelenHet Noodfonds Energie is een tijdelijke maatregel. Het uiteindelijke doelvan het kabinet is om mensen weerbaar te maken voor energieschokkendoor woningen te verduurzamen. Energiebesparing en verduurzamingvan woningen blijft een belangrijke route om bij te dragen aan eenbetaalbare energierekening. Via een Nationaal Isolatieoffensief wordenwoningen sneller en efficiënter verduurzaamd. Het is voor meer mensenmogelijk om geld te lenen voor verduurzaming bij het Warmtefonds. Ookwordt gezorgd voor een snelle inzet van energiefixers en blijven deverduurzamingssubsidies voor VvE’s langer beschikbaar.13Daarnaast is er € 15 miljoen extra vrijgemaakt om mensen die in één vande twintig NPLV gebieden wonen te ondersteunen bij de energietransitie.Dat gebeurt bijvoorbeeld via het Energiehuis. Bij het Energiehuis kunnenbewoners en bedrijven terecht voor begrijpelijke en betrouwbareinformatie, ondersteuning en ontzorging bij verduurzaming.14Hoewel er al een breed aanbod aan hulp bij verduurzaming is, bereikt ditnog niet altijd de huishoudens die deze het hardste nodig hebben. Ditbetreft (onder andere) de doelgroep van het Noodfonds en mensen die inverborgen energiearmoede leven. Ik ga in gesprek met de VNG en TNE ofTNE een rol kan spelen bij het doorverwijzen van mensen naar onder-steuning bij woningverduurzaming en energiebesparende maatregelen.13Kamerstukken II 2025/2026, 36 933, nr. 114Kamerstukken II 2025/2026, 32 847, nr. 1490Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 446 Het kabinet wil het Noodfonds Energie nog dit jaar openenDe komende maanden blijf ik er met de betrokken partijen hard aanwerken om dit mogelijk te maken. De planning is het Noodfonds Energienog dit jaar te openen. Een volgende brief over de voortgang hieropontvangt uw Kamer in september. In die brief verwacht ik onder meer aante kunnen kondigen wanneer het Noodfonds Energie opent en hoe wijmensen hierover gaan informeren, zodat iedereen op tijd op de hoogte is.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.A. VijlbriefTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 447 Relevante motiesTitelStrekkingIngediendMotieKathmann csOver in het vervolg het Tijdelijk Noodfonds Energie of eenmogelijk alternatief volledig digitaal toegankelijk te makenen dit te laten voldoen aan de toegankelijkheidseisen vooralle overheidsdiensten.TD Digitalise-rende overheid2025-09-02Motie CedercsVoor winter ’26–’27 een werkend en ruimhartig noodfondsenergie beschikbaar hebben voor burgers in energiear-moede.PD over Iran12 mrtMotie Lahlahc.s.Met spoed de heropening TNE voor voorjaar ’25–’26verkennen.PD BegrotingSZW 19 mrtMotie Klaverc.s.Verzoekt de regering om bij het uitwerken van de optiesmee te nemen of en hoe middeninkomens aanspraakkunnen maken op het fonds.PD economischegevolgen 25 mrtMotieBikker/FlachVerzoekt de regering het loket van het Tijdelijk NoodfondsEnergie zo snel als mogelijk te openen en niet voortijdig tesluiten om budgettaire redenen.PD briefmaatregelenweerbaarheid22 aprMotieStruijs/VanBrenkVerzoekt de regering alles op alles te zetten om tevoorkomen dat het aantal mensen in energiearmoedetoeneemt.PD briefmaatregelenweerbaarheid22 aprMotieStruijs/VanBrenkVerzoekt de regering alles in het werk te stellen om hetgeld uit het Noodfonds Energie maximaal toegankelijk temaken voor de mensen die dit het meest nodig hebben.PD briefmaatregelenweerbaarheid22 apr Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 933, nr. 448