Verslag van een wetgevingsoverleg gehouden op 2 juli 2009 over het Jaarverslag VROM 2008

31924XISlotwetenjaarverslagMinisterievanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerenvandebegrotingsstaatvanhetWaddenfonds2008Nr.13VERSLAGVANEENWETGEVINGSOVERLEG20juli2009DevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer1heeftop2juli2009overleggevoerdmetministerCramervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheeroverhetJaarverslagVROM2008.Vanhetoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,KoopmansDegriffiervandevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,VanderLeeden1Samenstelling:Leden:VanGent(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),Poppe(SP),Snijder-Hazelhoff(VVD),ondervoorzitter,Depla(PvdA),VanBochove(CDA),Koopmans(CDA),voorzitter,Spies(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Vietsch(CDA),Aptroot(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA),Neppérus(VVD),VanLeeuwen(SP),Jansen(SP),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Madlener(PVV),Ouwehand(PvdD),Bilder(CDA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie)enLinhard(PvdA).Plv.leden:Vendrik(GroenLinks),VanderVlies(SGP),Polderman(SP),Remkes(VVD),Jacobi(PvdA),Pieper(CDA),Koppejan(CDA),Ormel(CDA),Kos¸erKaya(D66),Leijten(SP),Schreijer-Pierik(CDA),DeKrom(VVD),Vermeij(PvdA),Waalkens(PvdA),Vos(PvdA),Zijlstra(VVD),Langkamp(SP),Gerkens(SP),VanBeek(VVD),Schermers(CDA),Agema(PVV),Thieme(PvdD),Sterk(CDA),Ortega-Martijn(ChristenUnie)enBesselink(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST133845ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.131 Voorzitter:VanHeugtenAanwezigzijn5ledenderKamer,teweten:Boelhouwer,VanHeugten,VanLeeuwen,LinhardenNeppérus,enmevrouwCramer,ministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer.Aandeordeisdebehandelingvan:-debriefvandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerd.d.29april2009metdeantwoordenopdevragenvandecommissieinzakedebestedingvanfinanciëlemiddeleninhetkadervanhetInnovatiepro-grammaDuurzameEnergieenoverdestandvanzakenomtrentzonne-energie(31239,nr.54);-debriefvandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerd.d.20mei2009inzakedeaanbiedingvanhetPBL-rapportRealisatieMilieudoelen,voortgangsrapport2009(31209,nr.78);-debriefvandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerd.d.9juni2009metdelijstvanvragenenantwoordenoverhetrapportvandeAlgemeneRekenkamerbijhetJaarverslagVROMendebegrotingsstaatvanhetWaddenfonds2008(31924-XI,nr.6);-debriefvandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerd.d.9juni2009metdelijstvanvragenenantwoordenoverhetJaarverslagVROMenhetWaddenfonds2008(31924-XI,nr.5);-debriefvandepresidentvandeAlgemeneRekenkamerd.d.17juni2009inzakedebeant-woordingvandevragenvandecommissieoverhetrapportvandeAlgemeneRekenkamerbijhetJaarverslag2008VROM(31924-XI,nr.7);-debriefvandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerd.d.19juni2009methetverzoektotinstemminginzakedevoorgesteldewijzigingartikelstructuurVROM(2009Z11889).Devoorzitter:IkopendevergaderingoverhetwetgevingsoverlegoverhetjaarverslagVROM2008.Ditiseenvervolgvaneeneerderoverlegop24juniwaarindeeerstetermijnisafgerond.Wijhebbentoenbeslotenomdetweedetermijnlatertehouden.HetwoordisallereerstaandeheerBoelhouwer.DeheerBoelhouwer(PvdA):Voorzitter.Wijhebbendetijdtussendedagwaaropdeeerstetermijnplaatsvondennugoedkunnengebruikenomwatnaderinzichttekrijgeninhethuidigeenhettoekomstigebegrotings-proces.Erisenigeachtergrondinformatiegegevenoverdenieuwestructuurendenieuweopbouw.Ikwilhierovernogdevolgendevraagstellen.Wijhebbeninbeeldhoehetministeriedenieuweartikelenmetdenieuwebegrotingwilgaanhanteren.Onduidelijkisechterhoedatzouhebbendoorgewerktalswijdebegrotingvan2009haddengehad.IsdeministerbereidomdeKamernogvoorseptembereenoverzichttegevenvandeuitwerkingvandenieuwestructuurindeoudebegroting,zodatwijdecijfersgeordendvolgenshetnieuweprincipeinbeeldkrijgen?Datgeeftonsookdemogelijkheidommetdekennisvandebegrotingdiewijopditmomenthebben,dewijzewaaropwijdiebehandeldhebbenenhetjaarverslagdatwijdaarbijinbeeldhebben,opeengoedemaniereenoordeeltevellenoverdeverschillen.Dankunnenwijookbeoorde-lenofdenieuwestructuurtengoedekomtaandetransparantieendebeoordeelbaarheid.MevrouwNeppérus(VVD):Voorzitter.Ikwiltweeonderwerpenbehandelenenzalallereerstietszeggenoverdewijzigingvandeartikelstructuur.Wijhebbeneenpresentatieenooknogwatstukkengehad.Datmaakthetietsinzichtelijker,maarikblijftochmijnvraagtekenshouden.DaaromsteunikookdevraagvandeheerBoelhouweromaantegevenhoedebegrotingvoor2009eruitzouzienalsjedenieuwestructuurhanteert.Datbetekentdusookdatmijneindoordeelomalofnietdienieuwestructuurtewillen,afhangtvandewijzewaaropdatuitpakt.Voorzitter.MijnanderepuntgaatoverhetKadaster.Ikhebdaaralineerstetermijnovergesprokenenwasstomverbaasddatviertariefverhogingenbinnentweejaar,waarvantweetariefverhogingenbinnentwaalfmaanden,kunnenplaatsvinden.Daarbijishetooknogopvelestukkenmeerdan20%.Ikhebdaarveelvragenoverenwildatereerstmeeruitgezochtwordt.HoewerkthetnuechtbijhetKadaster,hoekaneffectievermetdekostenwordenomgegaanenhoeisdebandmethetkerndepartement?DeVVD-fractiekanopditmomentStenografischverslagvaneenwetgevingsoverlegvandevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerVastgesteldDonderdag2juli2009Aanvang14.00uurTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.133 nietakkoordgaanmeteentariefstijging.IkdiendaarommedenamensdeheerVanHeugtendevolgendemotiein.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatonderverantwoordelijkheidvandeministerhetKadasteropnieuwdetarievenaanzienlijkwilverhogenenwelvoordetweedekeerbinnentwaalfmaanden;overwegendedatzulkeprijsstijgingenvooralneerslaanopdewoning-envastgoedmarktenprojectontwikkelin-genterwijlgelijktijdigderegeringinhetkadervandeeconomischerecessiehiervoorsteunmaatregelenneemt;verzoektderegering,vandethansvoorgenomentariefverhogingvanhetKadasterin2009aftezieneneerstmeerinzichttegevenindekostenbeheersing,efficiencyvanwerkenenfinanciëlebandenmethetkerndepartementvanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieualvorensin2010oflatertoteeneventueleaanpassingvantarievenwordtbesloten,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenNeppérusenVanHeugten.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.9(31924-XI).DeheerBoelhouwer(PvdA):Voorzitter.Ikhebeenvraagaanbeideindieners.IksteldieaanmevrouwNeppérus,deeersteindienervandezemotie.Hoezaldedekkingwordengeregeld?MevrouwNeppérus(VVD):Wijhebbenalzoveelpostenaangewezen.Ikweetnoghelemaalnietdatereentekortis.Ikwileerstaldiedingenuitgezochtzien.Eentariefwordtzomaartweekeerverhoogd.IkneemaandatdevolksvertegenwoordigersvandePvdAdaarookechtvangeschrokkenzijn.DeheerBoelhouwer(PvdA):Ikbendaarzekervangeschrokken.Ikvindhetookgeengoedezaakdatdetarievenzoomhooggaan.Maarophetmomentdatumeteenvoorstelkomtomdetarievennietteverhogen,betekentdattochdatdatgelderopeenanderemanierbijmoetkomen.Ikvraagalleenmaaropwelkewijzeudatdanzouwillengaandoen.Datlijktmeeenheelreëlevraag.MevrouwNeppérus(VVD):Umagnatuurlijkvragenstellen.Ofzereëelzijn,zullendeluisteraarsmaarmoetenbeoordelen.WijziendatdekostenbijhetKadasternogsteedsnietgedaaldzijnendatmenzomaarbesluittoteentariefstijging.Indemotiestaatdatwijeerstmeerinformatiewillenhebben.Danpaskunnenwijkijkenwatnodigis.Envoordedekkingwilikbestwatpostenuitdezekabinetsplannenaanwijzen.Iknoemmaardegratisschoolboekenetcetera.Ikwileerstdieinformatiehebbenvoordatikeventueelmijngoedkeuringkangeven.Daarmoethetutochookomgaanalsvolksvertegenwoordiger!Danmoethetmaarevenwachten.Ermoetookduidelijkheidkomenoverdeverhoudingmethetkerndepartement,wantdaarzoudenookmiljoenennaartoezijngeschoven.Laatdateerstmaareensduidelijkworden.WellichtzitdedekkingalbinnendeVROM-begroting.DeheerVanLeeuwen(SP):IkzaleerstaansluitenbijhetverhaaloverhetKadaster.Deverplichtewinkelneringmaakthetnatuurlijkaltijdlastig.Uitdebriefblijktdatdetariefverhogingonontkoombaaris,maarikhebdaarookdenodigevraagtekensbij.IkoverweegzekerdemotievandeVVDenhetCDAtesteunen.Hetgaatmijnuevenomdetariefgestuurdeorganisatie.Daarzitnatuurlijkdebottleneck.Iktrekhetnuallemaalwatinhetextremeomheteventjesduidelijktemaken:watalserstrakstientransactieszijn,alsdehelebouwwereldplatligt?Danbetekentditdatjeeentariefverhogingmoetkrijgenvaneenpaarmiljoenprocent.Datisduseenzwakkeplek.Devraagisderhalveofjedeorganisatie,hetfunctionerenvanhetKadaster,nietonafhankelijkermoetmakenvaneconomischetrends.Ikhoordaaropgraageenreactie.EenvolgendevraagisoferbijhetKadasternugestreefdwordtnaareenkostendekkendtarief.Ishetdebedoelingdatdieheleorganisatiekostendekkenddraaituitdeinkomstenvandetarieven?Ikwilnietneerbuigenddoenoverdenieuweartikelstruc-tuurbijVROM,maarhetgaatdeSPineersteinstantieomdeinhoud,ennietzozeeromdevorm.Duswatjeookinkleedtaanstructuren,alsdaarbijdeinformatie-voorzieningrichtingKamerbeterwordt,danzijnwijdaareenvoorstandervan.Wijhebbeneerdermetdeministergesprokenoverhetfeitdathetsteedslastigerwordtomdeeffectenvanrijksbeleidtemeten,omdatveeluitvoerendbeleidwordtovergelatenaanprovinciesengemeenten.Kandeministeraangevenofdezeartikel-structuurdaarenigeverbeteringinzalbrengen,zodatwijdoordevoorgesteldestructuurmeergripkrijgenopdeeffectenvanbeleiddatdoordeandereoverhedenuitgevoerdwordt?Voorzitter:BoelhouwerDeheerVanHeugten(CDA):IkwilnamensdeCDA-fractieoptweepunteningaan.IkzalallereerstietszeggenoverdeartikelstructuurvanVROM.Ikdankdeministervoorhaarbeantwoordingentoelichtingdaarop.IkondersteundevraagstellingvandeheerBoelhouweromdenieuwestructuurdoortelatenwerkenopdebestaandebegrotingenaldusmeerinzichttekrijgenindevoor-ennadelendaarvan.Watdestructuurwijzigingbetreft,heeftdeCDA-fractieproblemenmethetvolgendepunt.Hetgaathierbijomdebodemsanering.Bodemsaneringisaleenaantaljareneenpuntvanaandachtvandezecommissie.Inhetvoorstelvandeministerstaatdathetonderdeel’’saneringvanverontreinigdebodems’’naarartikel10gaat.Ikziediedoelstellingdaarechternietmeerterugkomen,dusdieiskennelijkineenheelgrotegroepondergebracht.Wijhechteneriniedergevalaandatdeministerhetonderdeel’’bodemsanering’’alseenaparteoperationeledoelstellinghetzijinhetnieuweartikel10hetzijopdeoudeplekzichtbaarmaakt.Ikhoopopeenpositievetoezeggingvandeministerindezen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.134 EenvolgendpuntishetKadaster.Wijhebbendeministergevraagdnaardeoorzakenvandegrotetariefstijgingen.WijhebbeneruiteraardbegripvoordateendeelvandeomzetvanhetKadasterisweggevallenvanwegedeterugvalinmetnamedevastgoed-endewoningmarkt.Daardoorisdeomzetveelmindergeworden.Maariedereenzouverwachtendatdanookveelkostenteruggebrachtmoetenworden.WijhebbenineentechnischebriefinguitleggekregenovereenstukjevandekostenstructuurvanhetKadaster.Daarinisaangegevenhoemoeilijkhetisomindiekostenstructuurdezelfdebewegingmeetelatengaanendaterdaaromsprakeisvanextranoodzakelijketariefverhogingen.Wijhebbenbijdieuitlegnogeenaantalvragenopenstaan.Zolangdievragenopenstaan,kunnenwijnietzondermeerakkoordgaanmetdetariefverhoging.Ikdenkdaarbijaanderelatietussendekostendiegemaaktwordenendeprojecten.WijhebbeninmiddelsgeziendathetKadastermeewerktaaneenaantalprojecten,waaronderdeinvoeringvandebasisregistratieadressenengebouwen.HetKadasterdoetdatnietkostendekkend,maaralseengiftaanhetdepartementvanVROMvanwegeeeneerdereafspraakomeigenvermogenaftebouwen.Jezoudankunnenzeggen:alsdatingoedetijdenkon,danmoetdatinslechtetijdenwellichtweerteruggedraaidworden.Zijndergelijkeoptiesmeegeno-men?Isdeministerdaarvanopdehoogteen,zoja,watvindtzijdaarvan?Eenanderevraagis:welkeactiviteitenwordennumarktconformenkostendekkenduitgevoerdenwelkeniet?Iserookbijvoorbeeldsprakevanbenchmarking?Wijkunnendenkenaanlandmeetkundigeactiviteiten.Dezehoevennietpersedoordeeigenmensentewordenverricht,maarkunnenookwordenuitbesteed.Isdieoutsourcingmeegenomen?Hetkandaarbijzelfsgaanomoutsourcingmetpersoneel,zodatookhetpersoneelovergaatnaardenieuwedienstverlener.Isditsoortzakenmeegenomen?WijkrijgennamelijksignalendatbijvoorbeelddelandmetingvanhetKadasteraanmerke-lijkduurderisdanlandmetingvanuithetbedrijfsleven.WijhebbenonlangsvragengesteldoveraanbestedingvanhetKadasterdieisgerichtophetontwikkelenvannieuwecommerciëleproducten.BetekentditnudatmensenbijhetKadaster,diedusonderdeeluitmakenvandekostenstructuur,bezigzijnmetdeontwikkelingvandezenieuweproducten?Kandaaringesnedenworden?Isdaaralingesneden?Isdatnognodig?Kortom,wijhebbeneengrootaantalvragenopenstaan.Datisvooronsderedenomdeministeromnadereinformatietevragenvoordatwijmetdezetariefstijgingakkoordwillengaan.DaaromhebbenwijdemotievandeVVDmeeondertekend.Devraagnaardedekkingisrelevant.UitdeprognosesdiedoorhetKadasterendoorhetministeriezijngemaakt,blijktdatheteigenvermogenvanhetKadaster,datopditmomentnegatiefisenviaeenleningwordtaangevuld,mogelijkerwijsnogverderindeminzoukomen,tenzijmenalsnoginstaatzoublijkentezijnomietsaandekostenstructuurtedoen.Ditheeftdusgeendirecteinvloedopdebegroting.HetslaatgeengatineenbegrotingvaneendepartementofvanhetRijk.Hetzalerweltoeleidendatdevermogenspositievanhetzboerandersuitkomttezien.Hetontbreektonsechteraanhetinzichtofernietnoganderemogelijkhedenzijnomdieachteruitgangindevermogenspositieoptevangen.Ikmoeteroverigensweldekanttekeningbijmakendatreguliereprijs-enloonstijgingenuiteraardonderdeelblijvenuitmakenvandenormaletarief-stijgingen.Datiswellichtindemotieonvoldoendetotuitdrukkinggebracht.HetgaathieromdeextratariefstijgingenterdekkingvandeterugvallendeomzetuitdeactiviteitenvanhetKadaster.DeheerVanLeeuwen(SP):DeheerVanHeugtenheeftgesprokenoverde’’vermarkting’’vanhetKadaster,overdemogelijkheidomactiviteitenuittebesteden.IshijmetmijvanmeningdatdetakenvanhetKadasterperdefinitiealtijdpublieketakenzijn,alshetgaatomtoegankelijkheid,openbaarheid,betrouwbaarheidendatsoortzaken?Zoja,hoeziethijdatinrelatietotdeuitbesteding?DeheerVanHeugten(CDA):HetKadasterheefteenbreedtakenpakket.Eenaantaldaarvanzijnwettelijketaken.Diehebbenooktemakenmetrechtszekerheid.WijvindenvanzelfsprekenddathetKadasterdieopeengoedeenpubliekverantwoordemaniermoetuitvoeren.HetKadasterheeftdaarnaastooknogeenaantalanderetaken.Hetontbreektonsoverigensaaneenpreciesinzichtinaldietaken.HetKadasterheeftmogelijkooknogcommerciëletaken.Wijhebbenimmersgeziendatheteenaanbestedinggeorganiseerdheeftomnieuwecommerciëleproductentegaanontwikkelen.Wijzijnweldegelijkvanmeningdathetzboeenpublieketaak-voeringheeftendatookpubliekgeborgdmoetwordendatdeuitvoeringdaarvanrechtszekerisengoedgebeurt,maardatneemtnietwegdaterbijhetKadasterwellichtookruimteisomeenaantalzakenalsnogouttesourcenofbijexternebedrijvenondertebrengen.DatkanookonderverantwoordelijkheidvanhetKadasterplaatsvinden.Wellichtzijnernogmeermogelijkheden.Kandeministerdaaropingaan?MevrouwLinhard(PvdA):MevrouwNeppérusendeheerVanHeugtenhebbeneenterechtevraaginhunmotieneergelegd.Zijhebbenechtergeentermijnaangegevenwaarbinnenwijeenvolledigbeeldvandiekostenstructuurwillenhebben.Ishetnietbeterombijvoorbeeldindeeersteweekvanseptembereenuitgebreidoverzichttekrijgen,waardoorwijvervolgensookzosnelmogelijkactiekunnenondernemen?DeheerVanHeugten(CDA):Hetprobleemisalsvolgt.Derijksoverheidneemtallerleimaatregeleneninvesteertmiljoeneneuro’sinhetdempenvandegevolgenvandeeconomischerecessie,metnameopdemarktenvanhetvastgoed,dewoningenendeprojectontwikkeling.Demiljoenendiedezetariefverhogingmoetopleveren,moetenechterdoordiezelfdemarktgedragenworden.Wijvindendateenslechtmechanisme.Demarktwordtaandeenekantgestimuleerdenmoetaandeanderekantmiljoenenophoestenomdietariefverhogingtebetalen.Wijdenkendatereerstnaderinzichtmoetwordengegevenindekostenbeheersing,deefficiencyvanwerkenendebandmethetkerndepartement.Watonsbetreft,kandaarhetkomendehalfjaarvoorgebruiktworden.WijhebbenookindeprognosesgeziendatditnietzalleidentoteenonoverkomelijkepositievanhetKadaster.Datzalweleenverdereafnamevanheteigenvermogentotgevolghebben.Ikvraagdeministeromdieinformatiezosnelmogelijkteverschaffen.HoeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.135 eerderdeKamerdieduidelijkheidheeftengroenlichtkangeven,destebeterhetis.Voorzitter:VanHeugtenMinisterCramer:Voorzitter.IkzalopdetweepunteningaandiedeKamerledeninhuntweedetermijnaandeordehebbengesteld.DatisindeeersteplaatsdeaanpassingvandeartikelstructuurenindetweedeplaatsdetariefverhogingdiewordtvoorgesteldinhetkadervandesituatiebijhetKadaster.DeKamerheefteentechnischebriefingoverdeartikelstructuurgehad.Ikhebbegrependatereveneenprobleemwas,omdatdebijlagenietmeewasgestuurd.HopelijkisdatallemaalgoedgekomenenheeftdeKamerookinzagekunnenkrijgenindebijlage.Diewasnamelijkwelheelbelangrijkvooreengoedinzichtindeproblematiek.Nogmaals,devoorgenomenwijzigingenvormeneenlogischvervolgopdesindsmijnaantredeningezetteverbeteringvandeafrekenbaarheidvanmijnbegroting.Zoalsikookineerstetermijnhebgezegd,heeftdezeverbeteringgeresulteerdineenstijgingvaneenplekindeondersteregionenbinnenhetRijkalshetgaatomtransparantieenverantwoordingtotdederdeplaatsvoordewijzevanonderbouwenvandoelenmetprestatie-eneffectindicatorenindebegrotingvoor2009.Ikzegdatnogmaarevenomteillustrerendaterkeihardaangewerktwordt.Wijzijnnuvoordevolgenderondeopnaarplaatsnr.1.Ikweetnietofwijdatredden,maarwijwilleniniedergevalplaatsnr.3vasthouden.Debelangrijksteredenenvoorhetdoorvoerenvandewijzigingenindeartikelstructuurzijndevolgende.Indeeersteplaatsbevordertdenieuwestructuurdesamen-hangvandewijzewaarophetbeleidwordtgepresen-teerdindebegrotingvanVROM.Indetweedeplaatswordthethierdoormogelijkomdedoelstellingenendeafrekenbaarheidvanmijnbegrotingnogverderteverbeteren.Indederdeplaatsiseenbijkomendvoordeeldaternuperartikeleenbeleidsdirecteurverantwoorde-lijkis,watdeaansturingbinnenmijndepartementechtaanzienlijkverbetert.Datbevordertvoormijookdemogelijkheidomgoedtesturenophetgeheeleniedereenverantwoordelijktemakenvoornauwenduidelijkomschrevenonderdelenvanhetgeheel.DeheerBoelhouwerenmevrouwNeppérushebbengevraagdofhetmogelijkisomeenoverzichttesturenwaarindebedragenuitdebegrotingvoor2009wordengepresenteerdindeartikelstructuur2010.Hetisweleveneenkarweiomdattedoen,maaralsdaarmeedevragenvandeledenbeantwoordwordenenalsdatdetransparantietengoedekomtdiedeKamernodigheeftomtebeoordelenofdieartikelstructuurnubeteris,danbenikbereidomdatverzoekintewilligen.Watmijbetreft,gaandeambtenarenhiernaastmijsamenmethuncollega’sdusdanighardaandeslagdatalleinformatieeindvolgendeweekbijdeKamerzalzijn.Datwilikook,omdatiknatuurlijkwelmeteendilemmazit.Ikmoetimmersinaugustuseenbegrotinggereedhebbenomtebesprekenmetmijncollega’s.Ikzitduseventjesmeteenprobleem.AlsikvandeKamergeenfiatkankrijgen,dankaniknietmeteennieuwestructuurwerken,terwijlwijweldienieuwestructuurhebbengebruiktomnuonzeonderhandelingenmetministerBosvanFinanciëntevoeren.MevrouwNeppérus(VVD):Ikbegrijphetpuntvandeministerheelgoed.Alsdieinformatieereindvolgendeweekis,dankunnenwijdiemaandagofdiedinsdagernawelreageren.Ikzaliniedergevalmijnbestdoen.IkkijkookevennaardeheerBoelhouwer.DeheerBoelhouwer(PvdA):Ikstelvoordatwijdatdangewoonevenschriftelijklatenweten.Wijkunnendanlatenwetendatwijerdefinitiefmeeakkoordzijn.Ikziedaarinoverigensgeenbeletselen.Datsignaalwilikookwelopvoorhandevengeven.Hetisabsoluutnietdestructiefbedoeld,maarhetgeeftonstochdezekerheidvaneenfinalcheck.Hetzoumijveelwaardzijnalsdieinformatieerinderdaadeindvolgendeweekis,zodatwijdatdandirectdemaandageropzoudenkunnenafconcluderen.Dankaniedereenverdergewoonookaanhetwerk.Devoorzitter:Prima,danmakenwijdezeafspraakmetdeminister.Deministerkanhaarbetoogvervolgen.MinisterCramer:MagikdeKamerledenzeerhartelijkbedankenvoordezebereidheid?Tenslottebeginthetrecesdezeweek.DeKamerdoetmijeentoezegging,datisdaneenkeertjeomgekeerd!Diewordtgenoteerd,metheelveeldank!DeheerVanLeeuwenheeftgevraagdofwijdeeffectennietbeterinkaartkunnenbrengen.Hijheeftookineerstetermijnzijnzorgengeuitdateenaantalzakengedecentraliseerdisendusbijgemeentenenprovinciesligtterwijlwijtegelijkertijdtochookverantwoordelijkzijnvoorhethalenvandedoelstellingen.Ikbenmedatzeerwelbewustenzalookindebegrotingvoortdurendbezienhoewijervoorkunnenzorgendatonzerolomdedoelstellingentehalen,zogedefinieerdwordtdatikookafrekenbaarben,ookvoordeKamer.Datgeldtvoorheelveelbeleidsterreinen.IknoemhetNSLdatwijvanmid-dagnogbespreken.Ikweetweldatikaandelatstaalserinhetlandnietvoldaanwordtaandatgenewatwijmetelkaarmoetenbereiken.Deeffectendiewijformuleren,zettenwijominprestatie-eneffectindicato-ren.Wijwerkennogsteedsaandeaanscherpingdaarvan,zodatwijhetgeheelechtgoedkunnensturen.DeheerVanLeeuwen(SP):Wordtmetdenieuweartikelstructuurdatgenewatdeministerzojuistzei,bevorderd?MinisterCramer:Ja,metnameomdatdeartikelstruc-tuurnuveelbetergekoppeldisaandebeleidsdirecties.Zoalsmenweet,hebbenwijvorigjaareenreorganisatiegehadwaarbijdebeleidsdirectiesandersgegroepeerdzijn.Daardoorwasdieartikelstructuurverspreidgeraaktoververschillendebeleidsdirecties.Datmaakthetdusookweeringewikkelder,wantdankijktmenweernaareenanderedirectieomdeverantwoordelijkeaantewijzen.Dathebbenwijhiermeewelzogoedalsopgelost.DeheerVanHeugtenheeftgevraagdofhetonderdeelbodemsaneringnogapartinzichtelijkis.Ja,enwelopdrieniveaus:alsalgemenedoelstelling,alsoperationeledoelstellingenalsinstrument.Daaraanzijnookweerdebudgettengekoppeld.AlsdeheerVanHeugtendatopprijsstelt,zullenwijdateindvolgendeweeknogevenspecificeren.Ikbegrijpzijnzorgoverdatgrotebudgetvoordebodemsanering.Hoewordtdaaropgestuurdenwatwordtbereiktmetwelkgeld?OpinstrumentenniveauTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.136 isbodemsaneringechtapartinzichtelijk.Hetmoetdanookmogelijkzijnomzijnzorgwegtenemen.Devoorzitter:Ikwildannogeenvervolgvraagstellen.Hetministerieheeftonseenmooioverzichtgestuurd.Indeoudesituatiewashetinderdaadalseenaparteoperationeledoelstelling’’saneringvanverontreinigdebodems’’opgenomen.Daarstaatalstoelichtingbijdatdezedoelstellingnaarartikel10gaat.Moetikdetoezeggingvandeministernuzobegrijpendatdieaparteoperationeledoelstellingweerwordtingevoerdinartikel10?MinisterCramer:Ja.Hetheeftermeetemakendatwijhetbodembeleidnuveelmeeralsintegraalbodembeleidgaanneerzetten,metverschillendeonderdelen.Maardieonderdelenmoetennatuurlijkwelapartinzichtelijkgemaaktworden.Daarbenikhethelemaalmeeeens.Voorzitter.Totzoverdebeantwoordingvandevragenoverdeartikelstructuur,debegrotingenhetjaarverslag.Ikmoetnogwelevenhetvolgendevragen.Wijhebbennogeendechargeverleningdienoodzakelijkisomvoortgangtekunnenboeken.Kuntudatstraksnogevenaandeordestellen,wantikneemaandatditdanwelgerealiseerdkanworden?Datwilikwelevenexpliciethoren.MevrouwNeppérus(VVD):Ikbenwatverbaasdoverhetpuntvandedechargeverlening.Wijhebbenimmersoverdejaarrekeninggezegddatwijdechargeverlenenmitsereenaantalmaandengerapporteerdwordteninformatiewordtverstrekt.Datisimmersoverhetafgelopenjaar.DatstaatookinhetverslagvandecommissievoordeRijksuitgaven.Wijhebbenhetnuoverdetoekomst.Tenaanziendaarvanhebbenwijdeafspraakgemaaktdatdeministeronseindvolgendeweekeenoverzichtstuurtwaarindebedragenuitdebegrotingvoor2009wordengepresen-teerdindeartikelstructuur2010.Danzullenwijdemaandagofdedinsdagdaaroplatenwetenwatwijdaarvanvinden.Datisdustoekomstgericht.Devoorzitter:Inheteerstedeelvanditwetgevings-overlegisdecommissieinderdaadtotdeconclusiegekomendatdeministerdechargeverleendkonwordenonderdevoorwaardedateropeenaantalonderdeleneennadererapportagezouvolgentenaanzienvandeverbeterslagendiedaarinwordengedaan.Datheeftdecommissieinderdaadookdoorgegevenaandecommis-sievoordeRijksuitgaven.Datpuntkandusalsafgehan-deldwordenbeschouwd.MinisterCramer:Voorzitter.IkwilnuantwoordgevenopdevragenoverdetariefwijzigingbijhetKadaster.Ikmaakmijzelfpersoonlijkookzorgenoverditpuntenoverdevraag,hoewijdatmoetendoeninhetlichtvandefinanciëleontwikkelingvanhetKadaster.IkhebdeKamerschriftelijkeinformatiegegevenoverdetarief-veranderingendiedoordejarenheenhebbenplaatsge-vonden.Ikhoopdatdeledendatstaatjenogvoorzichzien.Daarinwordtduidelijkaangegevenwaarwijin1994gestartzijn.Datwasdusopeenhogerniveaudanwaaropwijnuzittenenwaaropwijzullenzittenalswijdetariefwijzigingdoorvoeren.Wijzittendusnogsteedsopeenlagerniveau.Achterafbekeken,zijnwijin2006/2007watergvoortvarendaandeslaggeweestmethetverlagenvanhettarief,denkenddathetallemaalgoedzougaanmetdemarkt.Datisdusnietzo.DeinkomstenvanhetKadasterblijvensterkachterbijdeplanning,doordathetaantaltransactiesopdehuizen-envastgoedmarktsterkisgedaald.HetKadasterisvooreengrootdeelafhankelijkvandiemarkt.IkhebinmijnbriefvanafgelopenmaandaguiteengezethoehetKadastererfinancieelvoorstaat.Ikzalingaanopeenaantalmaatregelendatwordtgenomenentoelichtenhoedelastenzichontwikkelen.IkhoopdatdeKamermetdezeinformatienogmeerbegripzalhebbenvoordesituatiewaarinikverkeerenwaarinookhetKadasterverkeert.ErzijnreedsmeerderemalenactiesondernomendoorhetKadaster.Verschillendemaatregelenzijninganggezetomdekostenzoveelmogelijktebeperken.Ikbrengeenverminderingvandedirecteproductiekostenindevormvanlagereinhuurinherinnering,waarmee5mln.gemoeidwas.Erisvoortsgekozenvooreenkostenbesparingopdemiddellangetermijninvormvansluitingvanvestigingenencentraleaansturingvandeproductie.Hetaantaldirectieswordtteruggebrachtvanzestiennaarvijf.Zo’nreorganisatieisnatuurlijknietniks.Hetaantalkantorenisvanachttiennaarachtgegaan.DaarnaastwordensharedservicesontwikkeldtenaanzienvanICT,interneservices,klantenserviceenhetinrichtenvaneenmobiliteits-programma.Tenslottewordenerooknogbesparingengerealiseerdbijprojecten,vooralindevormvanuitstelofvertraging.Kortom,hetKadasterziterechtbovenop.DatmoetdeKamervanmijaannemen.Voordelangetermijnwordenopmijnverzoekstructu-relebesparingengezochtdiemeervoorbereidingstijdnodighebbenennietreedsin2009of2010effectzullenhebben.Demaatregelenopdelangeretermijnhebbenbetrekkingopdehuisvesting,verdereconcentratiedoorsluitingvankantorenennieuwevormenvangebruikvanhetkantoor.VerderhebbendiemaatregelenbetrekkingopdeIT,zalermeeroutsourcingplaatsvinden,komtereenconcentratievandeklantcontactunit,hetcentrumdatnunognietbestaat,envindenveranderingenplaatsindewijzewaaroppersoneelwordtingezetindeprimaireenondersteunendeprocessen.Ookwordtbijvoorbeeldgekekennaardemogelijkhedenvanhetaanpassenvandearbeidsvoorwaardenomhetpersoneelwatflexibelertekunnenmakendanhetnuis.Erissprakevaneenenormevasteformatie.Diemensenzijninvastedienst.Datiseensituatiewaarinwijdusgewoonooknietzogemakkelijkkunnenschuiven.HetKadastergaatdemogelijkeeffectenvandezemaatregelennuonderzoeken.Wijhebbennogomeensecondopiniongevraagd,omdatikzekerwildewetenofwijnuechtalhetmogelijkedoenopkorteenmogelijkookoplangetermijn.Deuitkomstdaarvanwasdatwijopkortetermijnechtallesdoenwatwijmaarkunnenomkostentebesparen.Voordelangetermijnkwamenereigenlijkdezelfdedingenuit,tenzijwijhetKadastermeeralseenmarktgerichteorganisatiezoudengaanontwikke-len.MaardankrijgjeduseenheelandersoortKadaster.Dangajenietmeeralspubliekorgaanwerken,maardanwordjeeigenlijkeenhalfprivateonderneming.Alsjediekantopgaat,kunjemisschienoplangetermijnnogwelkostenbesparenofnieuweinitiatievennemen.Wijhebben,watditbetreft,echteraltijdeenprincipieeluitgangspuntgehanteerd.Datnemenwijdusnietmeteenover.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.137 Kortom,desecondopinionheeftnietuitgewezendatwijonmiddellijknogmeerzoudenkunnendoendanwijnualdoen.Opdekortetermijngaathetdusvooralomeenbeperkingvandeinhuur.Opdeflexibeleinhuurkunjekorten,alsdattenminstegeentakenzijndiegewoondoorlopen.Diebeperkingheeftsindseind2008geleidtoteendalingmet200fte.Dataantalkannogverderdalenalshetaantaltransactiesopdewoning-envastgoed-marktnogverderdaalt.DetotalekostenvanhetKadasterdalenhiermeemet5%,dusveelminderdandedalingvanhetwerkaanbod.Diebedraagtimmers30%.Datdekostendalingachterblijft,komtdoordatvooralderegistratievanaktenenhypothekenwordtgeraaktdoorderecessie.HetKadasterheeftdaarnaastveelanderetakendiegewoondoorlopen.Daarbijvalttedenkenaandetopografie,KLIC,BAG,hetdigitaliserenvankaarten,advieswerkzaamheden,enzovoorts.Tochisdeimpactvandewoning-envastgoedmarkterggroot,omdathiermeeheelveelopbrengstenwordengegenereerd.Datisechtdegrootsteinkomstenbron.Eendalingheeftdaaromgrotegevolgen.Metvastgoedinformatieenrechtszekerheidisongeveer170mln.gemoeidenmetdeoverigewerkzaamhedenis30mln.gemoeid.Daaromisereengroteafhankelijkheidvandieconjunctuur.Hetisnietanders,tenzijjegewoonnaareenheelandertypeorganisatiegaat.Dankunjenogeensvrijnadenkenoverhoejedeproblemenandersoplost.Ikwilerookopwijzendatdeproductiebinnendeeenheidregistergoederenvrijkapitaalintensiefis.Dekostenflexibiliteitisdaarombeperkt.Serversmoetenimmersgewoondoordraaien,ongeachtdehoeveelheidtransactiesdieplaatsvinden.Erwordtdusalhetnodigegedaanomdekostentebeheersen.Naastdezekostenverlagendemaatregelenzijnerooknieuwetakenbijgekomen.Dezetakenbrengenkostenmetzichmee,vooralindevormvanextramensen.Datbehelstongeveer60fte.IkwilbenadrukkendathetKadastertoteind2011metcirca300ftezalinkrimpentotcirca1800fte.Datiseengevolgvandereedsin2005inganggezetteactiesomtekomentoteenwendbare,doelmatigeuitvoeringsorganisatie.Denieuwetakenendetijdelijkeextrakostenalsgevolgvandeorganisatieontwikkeling–deverminderingvanhetaantalkantorenenlocaties–zijneenverklaringvoorhetfeitdatdelastenvanaf2007zijngestegentenopzichtevanvoorgaandejaren.Tegenoverdekostenvannieuwetakenstaanoptermijnzeerduidelijkookkostendekkendeopbrengsten.Minderlocatiesbetekentookgewoonminderhuisvestingskosten.Daarmeekandusaleenheleboelwordengewonnen.Indiendetariefverhogingnietdoorgaat,heeftdatgrotegevolgenvoordefinanciënvanhetKadaster.Ikstahierbijzelfookvooreendilemma.Ikkannogverderdoorpratenoverwaariknogkandraaienaanknoppen,maardatisdusgewoonechtbeperkt.Afgelopenmaandaghebikdemensenookweeropbezoekgehad.Mensenkunnennietzomaarnogwatdingenuithunmouwschudden,zijkunnennietzeggen:nou,dandoenwijditernogevenbij.Nee,erisalopallesgelet.Ikzieechtgeenmogelijkheidomopditmomentnogflinkopdekostentebesparen,andersdanwatikzojuistalgemeldheb.Inmiddelsisheteigenvermogengedaaldtotmin0,5mln.Datisdusechtheelkrap.Ditterwijlvooreengoedebedrijfsvoeringeenstructureeleigenvermogenbenodigdisvanongeveer58mln.,metdaarnaasteenconjunctu-reeleigenvermogenvanmaximaal34mln.Intotaalgaathetdusomruim90mln.ingoedetijdenteruglopendtot58mln.inslechtetijden.Wijzittenerdusveronder.Vooruitlopendhierophebbenwijnatuurlijkaleenaantalmaatregelengenomen,maarvoorlopigheefthetKadasterdeverliezenkunnenopvangendooreenkredietfaciliteitbijhetministerievanFinanciënvan60mln.Ditbedragmoetnatuurlijkwelvolledigwordenterugbetaald.Hetisgewooneenkrediet.Eeneigenvermogenopditmomentvanmin0,5mln.isdusgewoonheelgevaarlijk.Inwezenbenjefaillietalsjenunietsdoet.Alsdetariefstijgingnietdoorgaat,zalheteigenvermogeneindditjaarzijngedaaldtotmin43mln.eneind2010totmin83mln.Metdevoorgenomentariefstijgingkomtdestandeindditjaaruitopmin22mln.eneind2010opmin13mln.Nogmaals,hettekortiseindditjaar43mln.alswijnietsdoenversus22mln.alswijwelwatdoen.Eind2010ishettekort83mln.versus13mln.Eengewoonbedrijfzoumetdezecijfersfaillietzijngeweest.HetKadasterisnatuurlijkgeengewoonbedrijf,maarmoetalstariefgestuurdzbowelopeigenbenenkunnenstaan.Ikvindhetdaaromonge-wenstdathetKadasterlangeretijdfinancieelafhankelijkisvanhetRijk.Mijnconclusieisdaaromdatdetariefstijgingechtnoodzakelijkis.Erwordenreedsallerleimaatregelengenomen,maarikzieopkortetermijngeenanderewegenomnogtotaanzienlijkekostenbesparingentekomen.Degevolgenvandecrisiszijneenvoudigwegnietoptelossenmetbesparingen.Zijnverderekosten-besparingendantochnietmogelijk?Ikziehetniet.Alleenalswijechtgaaninboetenopdekwaliteitendeservice,danzoudenwijmisschienietskunnendoen.DaarisdeGebruikersraadwelergoptegen.Menwileenkwaliteitkunnenblijvenleveren.Kortom,voormijisheteengrootprobleem.IkbegrijpdatdeKamerinzichtwilhebbenenookvanmeningisdatzo’ntariefstijgingnietzomaarevendoorgevoerdkanworden.Maarmedemethetoogophetverledendenkikdateenverhogingvandetarieventochtebillijkenis.Hetisnoodzakelijk.Alsikkijknaarverderemaatregelen,danzoujeoptermijn–maardatisechtlangetermijn–misschiennaareenherbezinningvantakenenfinanciënkunnen.IkkominhetnajaarmetdemensenvanKadastertesprekenoverdevraagwatwijnogechtopdelangeretermijnkunnendoen,maarikzievoordekomendejarengewoongeenandereoplossing.DeheerVanHeugtenheeftnogeenspecifiekevraagoverdeBAGgesteld.ErwasenigeverbazingdathetKadaster12mln.heeftbijgedragenterwijlheteenprojectvanVROMis.Daaroverzijneerderafsprakengemaakt.DeinvesteringenzijnvooralgerichtopdetotstandkomingvandelandelijkevoorzieningvandeBAG,zodatalleafnemersdezelandelijkefaciliteitkunnenbenaderen.IndememorievantoelichtingbijdeWetbasisregistratiesadressenengebouwenisditalaangekondigd.DeKamerishierdusookalveeleerderovergeïnformeerd.Indezememorievantoelichtingstaatdatdeinitiëleinvesterings-kostenvoordelandelijkevoorzieningdeelswordengedragendoorhetKadaster.In2006isbepaalddathetKadasterdebeheerderzouwordenvandelandelijkevoorzieningBAG.Ditistevenseenwettelijketaakgeworden.DeWetBAGisop1juli2009vankrachtgewordenenhetbeheervandelandelijkevoorzieningpastgeheelbinnenderolvanhetKadasteromhetcentrumtezijnvoordeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.138 geo-basisregistratiesinNederland.Inhetjaar2006wassprakevaneenvermogenspositievanhetKadasterdiedezeinvesteringmogelijkmaakte.DeKamerkanzichdeplaatjesnogwelherinneren;daaromisooktoteenverlagingvanhettariefovergegaan.Indietijdwasheteigenvermogennogbovenhettoegestanenorm-vermogenenbedroegzo’n120mln.Detijdenzijnnuanders.DeinvesteringindeBAGisindeafgelopenjareninhetmeerjarenbeleidsplanopgenomenenisin2006doordeGebruikersraadvanhetKadastergoedgekeurd.DeRaadvanToezichtvanhetKadasterheefttoentertijdgeconstateerddateeninvesteringindeBAGrechtmatigis.Deinvesteringenpassennietalleenbijdetakenronddegeo-informatievanhetKadaster,maardooreengoedeBAGzaldekwaliteitvandekadastralegegevensendievantopografischekaartenvanhetKadasterverbeteren,watallegebruikerstengoedekomt.DitrechtvaardigteenbijdragevanhetKadaster.Degebruikershebbenditdanookgoedgekeurd.ErisgevraagdofdebijdrageaandeBAGnogterugtedraaienis.Gezienalleafsprakendiewijdaarovergemaakthebben,isdatniethetgeval.Wijkunnendaarnietvanterugkomen.DeheerVanLeeuwenheeftgesprokenoverdetarief-gestuurdeorganisatieenoverhetonafhankelijkmakenvaneconomischetrends.Washetmaarwaardatditzoukunnen!Datkandusnietvanwegehetfeitdatwijzoafhankelijkzijnvandiefluctuatiesopdewoning-,kantoren-enbedrijvenmarkt.DeheerVanLeeuwen(SP):Deministerzeinet:tenzijwijnaareenheelandereorganisatiegaan.Iszijhetmetmeeensdathetuitvoerenvaneenwettelijketaaknietafhankelijkkanofmagzijnvandietarieven?Nogmaals,alserstrakséénakteverleendwordtenjewiltjeorganisatieinstandhouden,dankostdieakte64mln.Daarzitietsvreemdsin.Ikhebnogeenvraag.IsereenonderscheidtemakentussendewettelijketakenbijhetKadaster–dienaarmijnmeningopeenanderemaniergefinancierdmoetenworden,namelijkminderafhankelijkvandietarieven–endeniet-wettelijketaken,dieopeenanderemanierbekostigdzoudenkunnenworden?Ikkomdatonder-scheidniettegeninhetverslag.Erwordtwelgesprokenoverdenieuwewettelijketakendietoegevoegdzijn,maarerisgeenoverzichtvanalletakengegeven.MinisterCramer:IkbenhetmetdeheerVanLeeuweneensdaternatuurlijkgrenzenzijnaandekostendekkend-heid.HetKadastermoetdoorgoedeendoorslechtetijdengeloodstworden.Datisinhetverledenookgeprobeerd.Ingoedetijdenmoetjeeigenlijkeenflinkebufferhebben,opdatjedeslechtetijdenkuntopvangen.Datisinmijnogenwelgebeurdindejaren2004-2006,maarmenistoenookwelwatenthousiastgeweestmethetweerverlagenvandetarieven,waardoordebufferafnam.Enhetgaatindezetijdenechtheelsnel.DeheerVanLeeuwen(SP):Datzieikook.Daaromvraagikofwijdaartochnietanderstegenaanmoetenkijken.Ditisnietdeeersteeconomischecrisisoftegenwinddiewijgehadhebben.Hetstaatjebegintbij1994.Daarvoorhebbenwijookeenperiodegehadvanforseeconomischetegenwind.Indietijdmoetdanhetzelfdegebeurdzijn.Daarhaddenwijwatvankunnenleren.Indiezinisdereactiedienukomt,ereentjeindetrantvan’’eenezelstootzichinhetgemeen...’’.MinisterCramer:Ikwasgeenministerindietijd,maarikbenwelverantwoordelijkvoorvelejarenher.Indietijdwashetechternietzoernstigalshetnuis.Datmoetenwijeventjesheelduidelijkvooropstellen.Hierkunnenwijgewoonniettegenop!Dewettelijketakenenhetprofijtbeginselzijnnatuurlijkinhetprincipeweltecombineren,maarhetgaatomhetverrichtenvandienstentenbehoevevanbedrijvenenburgers.Datproberenwijzoadequaatmogelijktedoen,enookzoefficiëntmogelijkintermenvankosten.DeheerBoelhouwer(PvdA):Alsdetariefverhogingnietdoorzougaanendaarvoorgeenstructurelefinancieringgevondenzouworden,zouditdanleidentoteenvormvanmassaontslagbijhetKadaster?GezienhetinterruptiedebatdatwijeerdervandaaghebbengevoerdoverhetmassaontslagbijTNT,kanikmijnietvoorstellendatdeSPdateengoedideezouvinden.MaardeheerVanLeeuwenheeftwelgezegddatzijnfractiedezemotiezousteunen.Ikbenduswelbenieuwdhoedatzichallemaalmetelkaarverhoudt.MinisterCramer:Hetzouweleennoviteitzijnalswijtotdatsoortdrastischemaatregelenmoetenovergaan.Hetblijftnatuurlijktocheenwettelijketaakdiedeoverheidzichstelt.Erzaltochiemandmoetenzorgenvoorordentelijkeregistratie.Wijzijnheterallemaalovereensdathetindezetijdkommerenkwelis.Alswijnogmeerbufferhaddengehad,danwasdesituatiemisschienietsminderernstiggeweest,maarnogsteedsproblematisch.Hetisgewoonechtzeermoeilijkopditmoment.ErisgevraagdofhetKadastermarktconformis,welketakenuitbesteedkunnenwordenenofmendaardoorgoedkoperuitzouzijn.Danzijnerimmersmindervastemensen.Datisweleenbewegingdiewijwillenmaken.Wijwillenervoorzorgendatdevastegroepmensenkleinerwordt,opdatdepoolintehurenkrachtengroterwordtenerbeterkanwordeningespeeldopverschil-lendetijden.Wijmoetenerwelvoorzorgendatdevastekerndekwaliteitblijftbehouden.Wijhebbennueenkernvanmedewerkersmeteenrelatiefhogeleeftijd.Watdeleeftijdsopbouwbetreft,zithetkadasterechtindecategorie40jaartotpensioen.Wijmoetennatuurlijkookzorgenvoornieuweaanwas,opdathetKadasterindetoekomstookgewoongoeddoordraaitmetvoldoendeexpertise.Verdereoutsourcingwordtdusonderzocht,maardatistochlangetermijnwerk.DeheerBoelhouwer(PvdA):WatishetoordeelvandeministeroverdemotievanmevrouwNeppérusenmij?MinisterCramer:Indemotiewordtgevraagdomaftezienvandetariefverhoging.IkhebmetmanenmachtgeprobeerdomduidelijktemakendathetKadasterdannogmeerindefinanciëleproblemenzalkomen.Daarstaatnatuurlijktegenoverdathetopdewoningmarktenindebouwsectorinhetalgemeennuooknietrooskleu-rigisendatdietariefverhogingerbijkomt.MaardatweegtwatmijbetreftnietoptegendezorgendieikheboverhetKadaster.IkwilhetKadasterzogoedmogelijkdoordemoeilijkstetijdenheenloodsen.Ikhebdushaastgeenanderekeuzedandittedoen.Daarstaikechtwelpalvoor.Ikontraaddusdemotie.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.139 Devoorzitter:Unoemdeneteenaantalprognoses.Zijndieprognosesgebaseerdophetfeitdatdemarktinblijftzakken?Watgebeurteralsdemarktvolgendjaarweeraantrekt?Danzijndienegatieveprognosesoverheteigenvermogennatuurlijkweeranders.Datgeldtookvoorhetpersoneel.Ikwilnogietszeggentergeruststel-lingvandeheerBoelhouwer.HetkadasterinDenemar-kenistevergelijkenmetdatinNederland.HetkadasterinDenemarkenheeft300mensenengemiddeld1600menseninhuur.Wijhebbeneenkadastervanruim2000vastemensen.Hetkandusookwelopeenanderemanier.Danhebjemisschienietsmeervrijheid,bufferenflexibiliteitingoedeenslechtetijden.MevrouwNeppérus(VVD):Voorzitter.Ikblijfermeezitten,wantdeministerkannietverklarenwaaromerookalin2008,toenhetvolgenshetkabinetnoggoedging,tariefverhogingenvan20%tot25%waren.Ikblijfdusechtbehoeftehoudenaanmeerinformatieomhetgeheelbeterengrondigertebezien.Datgeldtookvoordelinkmethetkerndepartement.Daarvaltvolgensmijooknogwelovertepraten.MinisterCramer:Voorzitter.WijhebbenalonzedatagebaseerdopdejongsteprognosesvanhetCPB.IkpretendeernietmetmijnmensenhetbetertekunnendathetCentraalPlanbureau.Daarhoudikmedusaan.In2008zagenwijditnatuurlijkookalaankomen.Toenwasdedalingalinganggezet.Wijwildendusgewoonalproberenomintespelenophetdreigendegevaar.Alsdemarktaantrekt,danzaldesituatieaanzienlijkverbeteren.Maarditgaatgewoonnogweleentijddoor.IkhebmijmaandagnogeensheelgoedlateninformerenoverdevastelastenvanhetKadaster.Eriseengroepmensendiewijzogoedmogelijkproberenintezettenvoordetakendieerzijn.Ontslagenzijnnietaandeorde.Alswijdatzoudendoen,danzouhetonsbijwijzevansprekenevenveelgeldkostenvanwegeallefinanciëndiemetontslagvergoedingentemakenhebben.Daarschietenwijdusooknietsmeeop,losvanhetfeitdatikhetgewoonvanuitsociaaloogpuntnatuurlijknietwil.Maarafgeziendaarvan,allesisinhetwerkgezetomervoortezorgendatdemensendieerzijn,opdejuistetakengezetworden.DeKamerkanvanmijaannemendatwijallesdoorgevlooidhebben.Wijhebbengoedgekekenofwijmensenopeenanderemanierkondeninzettenenofermindermensenkondenwordeningehuurd.Echtallesisgedaan.Ikzienugewoonopkortetermijngeenanderemaatregelenmeerdandemaatregelendieikalhebaangegeven.DeheerVanLeeuwen(SP):Voorzitter.DeheerBoelhouwerheeftmijnogeenvraaggesteld.Ikwildiegraaginhetopenbaarbeantwoorden,zodatmijnantwoordookinhetverslagwordtopgenomen.DeSPisnietvoorontslagen.DeheerBoelhouwermaakteeenabsurdevergelijking.Onzestellingisduidelijkdatwijeigenlijktoemoetennaareenanderemaniervanfinancierenvanhetuitvoerenvanwettelijketakenomditvoordetoekomsttevoorkomen.Deeconomiezalimmersaltijdopenneerblijvengaan.Devoorzitter:Ikdankdeministervoordebeantwoor-ding.Destemmingoverdemotiezalnogvandaagplaatsvinden.Sluiting15.00uur.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31924XI,nr.1310