Advies Raad van State en nader rapport

31953VaststellingvanovergangsrechtenwijzigingvandiversewettentenbehoevevandeinvoeringvandeWetalgemenebepalingenomgevingsrecht(InvoeringswetWetalgemenebepalingenomgevingsrecht)Nr.4ADVIESRAADVANSTATEENNADERRAPPORT1HieronderzijnopgenomenhetadviesvandeRaadvanStated.d.29april2009enhetnaderrapportd.d.19mei2009,aangebodenaandeKoningindoordeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,medenamensdeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschap.HetadviesvandeRaadvanStateiscursiefafgedrukt.BijKabinetsmissivevan4maart2009,no.09.000596,heeftUweMajesteit,opvoordrachtvandeMinistervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,medenamensdeMinistervanOnderwijs,CultuurenWeten-schap,bijdeRaadvanStateteroverwegingaanhangiggemaakteenvoorstelvanwettotvaststellingvanovergangsrechtentotwijzigingvandiversewettentenbehoevevandeinvoeringvandeWetalgemenebepalingenomgevings-recht(InvoeringswetWetalgemenebepalingenomgevingsrecht),metmemorievantoelichting.HetvoorstelregeltdeinvoeringvandeWetalgemenebepalingenomgevings-recht(Wabo)2.BestaandewettenophetgebiedvandefysiekeleefomgevingwordendeelsingetrokkendanwelonderdelendaarvanwordenovergeheveldnaardeWabo.VoortsbevathetvoorstelwijzigingenvandeWaboenisvoorzieninovergangsrecht.DeRaadvanStateonderschrijftdestrekkingvanhetwetsvoorstel,maarmaaktopmerkingenmetbetrekkingtotondermeerderegelingvandegrondexploitatieendeuitbestedingvanbepaaldewerkzaam-heden.Hijisvanoordeeldatinverbanddaarmeeenigeaanpassingvanhetvoorstelwenselijkis.BlijkensdemededelingvandeDirecteurvanUwkabinetvan4maart2009,nr.09.000596,machtigdeUweMajesteitdeRaadvanStatezijnadviesinzakehetbovenvermeldevoorstelvanwetrechtstreeksaanmijeninafschriftaanmijnambtgenootvanOnderwijs,CultuurenWetenschaptedoentoekomen.Ditadvies,gedateerd29april2009,nr.W08.090062/IV,biedikUhierbijaan.DeRaadvanStategeeftinoverweginghetvoorstelvanwettezendenaandeTweedeKamerderStaten-Generaal,nadatmetdeopmerkingenvandeRaadvanStaterekeningzalzijngehouden.HierondergaikinophetadviesvandeRaadvanState.1.GrondexploitatieIngevolgeartikel1.1,onderdeelI,uitparagraaf1.1vanhoofdstuk1vanhetvoorstel3kan,indiendeactiviteitwaaropeenaanvraagbetrekkingheeftinTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1311040809tkkst31953-4ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091DeoorspronkelijketekstvanhetvoorstelvanwetenvandememorievantoelichtingzoalsvoorgelegdaandeRaadvanStateisterinzagegelegdbijhetCentraalInformatiepuntTweedeKamer.2Stb.2008,nr.496.3Wijzigingvanartikel2.12,eerstelid,Wabo.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.41 strijdismethetexploitatieplan,eenomgevingsvergunningwordenverleendmettoepassingvandeindatplanopgenomenregelsvoorafwijking.Insamenhanghiermeebepaaltartikel9.13,onderdeelHH,onder4,vanhetvoorsteldatartikel6.12,zesdelid,Wetruimtelijkeordening(Wro)vervalt.Diebepalingbevatdemogelijkheidom–kortweergegeven–eenaanlegverbodinhetexploitatieplanoptenemenhangendedeuitwerkingvaneenbestem-mingsplan.Voortsopenthetdemogelijkheidvandatverbodontheffingteverlenen1.Volgensdeartikelsgewijzetoelichtingkanartikel6.12,zesdelid,Wrowordengemistomdathetdaarinvervatteverbodkanwordenbegrepenonderderegelstellendebevoegdheidvanartikel6.13,tweedelid,aanhefenonderc,vandeWro2.Uitdetoelichtingkanwordenafgeleiddatdezewijzigingberustopdegedachtedateendergelijkeregelstellendebevoegdheidmededebevoegdheidomvandieregelsaftewijkenomvat3.Ingevolgeartikel6.13,tweedelid,aanhefenonderc,Wroisdegemeenteraadbevoegdomregelstestelleninhetexploitatieplan.Dezebevoegdheidisevenwelbeperkttotregelingvandeuitvoeringvanruimtelijkeplannen4.Indezebepalingkangeenalgemenebevoegdheidwordengelezenomafwijkingvandieregelsdoormiddelvaneenontheffingmogelijktemaken.Eendergelijkebevoegdheidkanevenminwordenafgeleiduitdeparlementairegeschiedenisvanartikel6.13,tweedelid,aanhefenonderc,Wro.Indieneenmogelijkheidtotafwijkingwenselijkwordtgeacht,dientzijalsnoginartikel6.13,tweedelid,Wrotewordenopgenomen.Inditverbandkaneenverge-lijkingwordengemaaktmetderegelingvanafwijkingvanbestemmings-plannenzoalsneergelegdindeWro.Artikel3.1,eerstelid,Wroverplichtdegemeenteraadvoorhetgemeentelijkgrondgebiedregelstestellentenaanzienvanhetgebruikvangronden.Debevoegdheidomafwijkingvanhetplanmogelijktemakenwordtnietdaaraan,maaraanartikel3.6,eerstelid,Wroontleend.Bijgebrekeaaneenvergelijkbarebepalingtenaanzienvanhetexploitatieplan,achtdeRaadgeenbevoegdheidaanwezigomvanderegelsvanhetexploitatieplanaftewijken.Evenalsdebevoegdheidomvanhetbestemmingsplanaftewijken,isdebevoegdheidomaftewijkenvanregelsineenexploitatieplannietonbegrensd.Debevoegdheidstrektertoeafwijkingvandieregelsmogelijktemakentenbehoevevanhetbouwrijpmaken,deaanlegvannutsvoorzieningenenhetinrichtenvandeopenbareruimte.Eendergelijkebevoegdheidstuitnietopbezwaren,zolangzijgeenonevenredigeinvloedheeftopdeexploitatie-opzet.Voorzoverdebevoegdheidnodigwordtgeachtvoorafwijkingvanderegelstenaanzienvanwoningbouwcategorieën5,zalzijdaarentegenzondermeervangroteinvloedzijnopdeexploitatieopzet.Dezewordtbijafwijkingvanderegelsevenwelnietaangepast.Hetgevolgvanzo’nafwijkingkanzijndatontwikkelaarsbinneneengebiedwaarvooreenexploitatieplangeldt,ongelijkbehandeldworden.Ditgevolgwordtvermedenindieninplaatsvanafwijkingwordtgekozenvooreenherzieningvanhetexploitatieplan.SamenvattendisdeRaadvanoordeeldathettoepassingsbereikvandevoorgestelderegelingnietzoverstrektalsindetoelichtingisvermeld.Deindetoelichtinggegevenuitlegvanartikel6.13,tweedelid,aanhefenonderc,Wro,gelezeninsamenhangmethetvoorgesteldeartikel2.12,eerstelid,aanhefenonderdeelb,Wabo,maaktafwijkingvanelkeregelinhetexploitatieplanmogelijkterwijldievangroteinvloedkanzijnopdeexploitatieopzet.Eenzoruimetoepassingvandiebevoegdheidzouuiteenoogpuntvanrechtszeker-heidenrechtsgelijkheidongewenstzijn.DeRaadadviseertdaaromartikel9.13,onderdeelHH,onder4,teschrappenenartikel6.13,tweedelid,Wroaantevullenmeteengeclausuleerdebevoegdheidomvanderegels,bedoeldindiebepaling,aftewijken6.1.DeRaadwijstallereerstophetontbrekenvaneenexplicietebevoegdheidvoorhetafwijkenvanregelsineenexploitatieplan.DeRaadverwijstinditverbandnaardeontheffingsmogelijkheidinartikel3.6,eerstelid,onderc,vandeWetruimtelijkeordening(Wro).Omdathetontbrekenvandezeexplicietebevoegdheidindepraktijktotonduidelijkheidheeftgeleid,isdeaanbevelingvandeRaadreedsovergenomen.1Artikel6.12,zesdelid,Wroluidtalsvolgt:Bijeenexploitatieplankanwordenbepaalddathetverbodenisbepaaldewerken,geenbouwwerkenzijnde,ofwerkzaamhedenuittevoerentotdatvoordebetreffendegrondeneenuitwerkingsplanalsbedoeldinartikel3.6,eerstelid,onderb,inwerkingisgetreden.Bijhetexploitatieplankanwordenbepaalddatburgemeesterenwethoudersontheffingkunnenverlenenvanditverbod.2Artikel6.13,tweedelid,Wroluidtalsvolgt:Eenexploitatieplankanbevatten:a.eenkaartwaarophetvoorgenomengrond-gebruikisaangegevenendegrondenwelkedegemeentebeoogtteverwerven;b.eisenvoordewerkenenwerkzaamhedenvoorhetbouwrijpmakenvanhetexploitatie-gebied,deaanlegvannutsvoorzieningen,enhetinrichtenvandeopenbareruimteinhetexploitatiegebied;c.regelsomtrenthetuitvoerenvandeonderbbedoeldewerkenenwerkzaamheden;d.eenuitwerkingvandeindeartikelen3.1,eerstelid,en3.10,derdelid,bedoelderegelsmetbetrekkingtotdeuitvoerbaarheid.3Ziedeartikelsgewijzetoelichtingbijartikel1.1,onderdelenB,GenH,enartikel9.13,onderdeelH,onder4.4ZieKamerstukkenI2007–2008,30218,D,blz.11.Hetprimaatomuitoogpuntvaneengoederuimtelijkeordeningregelstestellenaanhetgrondgebruik,blijftooknaintroductievanhetexploitatieplanbijhetbestemmings-planberusten.Hetbestemmingsplanenhetexploitatieplanzijndaaromnietzondermeerinwisselbaar.5Artikelsgewijzetoelichting,artikel1.1,onderdeelB.6Declausulezouhettoepassingsbereikdienentebeperkentotafwijkingvanderegelstenbehoevevanhetbouwrijpmaken,deaanlegvannutsvoorzieningenendeinrichtingvandeopenbareruimte.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.42 Ditisgebeurdbijnotavanwijzigingvan26februari20091terzakevaneenVROM-bredereparatiewet2.DeRaadsteltterechtdateenafwijkingsbevoegd-heidnietteruimmagzijnvanwegederechtszekerheidenrechtsgelijkheid.Hetzouuitdatoogpuntonwenselijkzijnalseenafwijkinginfeiteeenherzieningvanhetexploitatieplanzouinhouden.DeRaadsteltomdieredenvoordeafwijkingsmogelijkheidteclausuleren.Invoornoemdenotavanwijzigingisuitoogpuntvanuniformiteitaangeslotenbijderedactievandeontheffings-mogelijkheidinartikel3.6,eerstelid,onderc,vandeWro.Dieontheffings-mogelijkheidwordtindepraktijkendejurisprudentiebeperktuitgelegd.Geletopdevergelijkbarestrekkingenplaatsinhetplanningstelselkanaangenomenwordendatookdeafwijkingsmogelijkheidopgrondvanartikel6.13,tweedelid,vandeWroindepraktijkendejurisprudentiebeperktzalwordenuitgelegd.Eennadereclausuleringwordtnietnodiggeacht.Welisderedactietechnischaangepastaandekomstvandeomgevingsvergunning.2.UitbestedingvanwerkzaamhedenArtikel1.1,onderdeelUU,uithoofdstuk1vanhetvoorstelvoorzietindeinvoeringvaneennieuwartikel7.5Wabo.Ingevolgeheteerstelidvandezebepalingkanbijalgemenemaatregelvanbestuurwordenbepaalddatindegevallenwaarineenministerhetbevoegdgezagis,aaneenprovincie,gemeenteofwaterschapeenalleenrechtalsbedoeldinartikel18vandeEuropeseAanbestedingsrichtlijn(nr.2004/18/EG)3wordtverleendmetbetrekkingtotdaarbijaangewezencategorieënwerkzaamhedeninhetkadervandevoorbereidingvaneenbeschikkingmetbetrekkingtoteenomgevings-vergunningofinhetkadervanbezwaarofberoeptegeneenbeschikkingmetbetrekkingtoteenomgevingsvergunning.Artikel7.5,tweedelid,Wabovoorzietineenovereenkomstigeregelingvoorsituatieswaarinhetcollegevangedeputeerdestatenhetbevoegdgezagzijn.DetoelichtingsteltdathetkrachtensdeWabobevoegdegezagervoorkankiezenbepaaldewerkzaamhedeninhetkadervandeverleningofhandhavingvanomgevingsvergunningendooranderebestuursorganentelatenuitvoeren4.VolgensdetoelichtingzalditzichvooralvoordoeningevallenwaarindiewerkzaamhedenvóórdeinwerkingtredingvandeWabodoorbestuursorganenvaneenanderebestuurslaagwerdenverricht.Diebestuurs-organenbeschikkenovereenruimematevanervaringendragenbijzonderekennisvandelokalesituatie,hetlokalebeleidendelokaleregelgeving,bijvoorbeeldophetgebiedvanruimtelijkeordening.Volgensdetoelichtingkanhetuiteenoogpuntvandoelmatigheidenkwaliteitvanbesluitvormingwenselijkzijndebijdieorganenaanwezigespecifiekekennisenervaringtebenutten.Concreetgaathetomdebetrokkenheidvanbestuursorganenvandegemeenteofhetwaterschapwaarbinnendeactiviteitinhoofdzaakwordtverricht.Ditzijndemeestbetrokkenoverheidsorganen,waarbijdespecifiekekennisenervaringaanwezigzijn,aldusdetoelichting.Deuittebestedenwerkzaamhedenbetreffenjuridischeoftechnischewerkzaamhedentervoorbereidingopbeschikkingenmetbetrekkingtoteenomgevingsvergunning.Alsvoorbeeldnoemtdetoelichtingdebehandelingvanbezwaar-ofberoep-schriften.Deinzetvanmenskrachten(financiële)middelenkunnenvolgensdetoelichtingonderwerpzijnvanafsprakentussenoverhedenonderling,bijvoorbeeldindevormvandienstverleningsovereenkomsten.Detoelichtingsteltdatdergelijkedienstverleningsovereenkomstenkunnenwordenaange-merktalsoverheidsopdrachtenindezinvanhetBesluitaanbestedingsregelsvooroverheidsopdrachten(Bao)endeEuropeseAanbestedingsrichtlijn(nr.2004/18/EG).VoortszetdetoelichtinguiteendatvooroverheidsopdrachtenwaarvandegeldelijkewaardedeindeEuropeseAanbestedingsrichtlijn(nr.2004/18/EG)genoemdedrempelwaardenoverschrijdt,geenEuropeseaanbestedingsproceduregeldtwanneerdebetrokkendienstwordtgegundaaneenandereaanbestedendediensttenbehoevewaarvaneenzogehetenalleenrechtisgevestigd.DeRaadmerktoverdeaanbestedingsrechtelijkeregelinginhetvoorstelhetvolgendeop.Uitdetoelichtingkomthetbeeldnaarvorendatdewerkzaam-hedenwaarvoorderegelingeenvoorzieningbeoogttebieden,een(inter)-bestuurlijkkarakterhebben.Naasthetindetoelichtinggenoemdevoorbeeld1KamerstukkenII2008/08,31750,nr.8,p.4.2Hetbijkoninklijkeboodschapvan24oktober2008ingediendevoorstelvanwettotwijzigingvandiversewettenopdebeleidsterreinenvanhetMinisterievanVolkshuisvesting,Ruimte-lijkeOrdeningenMilieubeheerinverbandmethetherstellenvanwetstechnischegebrekenenleemten,alsmedeaanbrengingvananderewijzigingenvanondergeschikteaard(31750).3Richtlijnnr.2004/18/EGvanhetEuropeesParlementendeRaadvan31maart2004betreffendedecoördinatievandeproceduresvoorhetplaatsenvanoverheidsopdrachtenvoorwerken,leveringenendiensten(PbEGL134).4Ziedeartikelsgewijzetoelichtingbijartikel1.1,onderdeelUU(nieuwartikel7.5Wabo).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.43 vandebehandelingvanbezwaar-enberoepschriften,vormtdenadrukopdeervaringmetvergunningverlening,debijzonderekennisvandelokalesituatie,hetlokalebeleidendelokaleregelgevinghiervooreenaanwijzing.Hetbetreftaldusexpertisediegebaseerdisophetinhoudelijkkunnenbeoordelenofeenvergunningkanwordenverleendgeletopdetoepasselijkewet-enregel-geving.ZobezienishetdeRaadnietduidelijkwaaromdebetrokkenvormenvaninterbestuurlijkebijstandsverleningzoudenmoetenwordenaangemerktalseconomischeactiviteitenwaaropdeEuropeseennationalewetgevinginzakeaanbestedingvanoverheidsopdrachtenvantoepassingzijn.Inzoverrebestaattwijfeloverdenoodzaakvandevoorgesteldebepaling.Voorzoverdevoorgesteldebepalingechtermedezietopwerkzaamhedendieweleeneconomischkarakterkunnenhebben,verdienthetaanbevelingaandehandvanconcretevoorbeeldenindetoelichtingteverduidelijkenwatvoorwerkzaamhedenhetbetreft.Geletopartikel18vandeAanbestedingsrichtlijn(nr.2004/18/EG)dientdantevenstewordengemotiveerdhoeverredemogelijkgemaaktevestigingvaneenalleenrechtverenigbaarismethetEG-Verdrag.DeRaadadviseertinhetlichtvanhetvoorgaandeartikel1.1,onderdeelUU(nieuwartikel7.5Wabo)nadertebezien.2.DeRaadgeeftkortgezegdaandathijtwijfeltoverdenoodzaakvandeinvoeringvanhetvoorgesteldeartikel7.5vandeWabo.Inreactiedaaropkanhetvolgendewordenopgemerkt.Hetaanbestedingsrechtisvantoepassingopoverheidsopdrachten.EenoverheidsopdrachtisindeEuropeseaanbestedingsrichtlijnnr.2004/18/EG(geïmplementeerdinhetBesluitaanbestedingsregelsvooroverheidsopdrachten)gedefinieerdalseenschriftelijkeovereenkomstonderbezwarendetiteldietusseneenofmeerondernemerseneenofmeeraanbestedendedienstenisgeslotenendiebetrekkingheeftopdeuitvoeringvanwerken,deleveringvanproductenofdeverleningvandienstenindezinvanderichtlijn.Methetbegrip«bezwarendetitel»wordtbedoelddatdeaanbestedendediensteenprijsbetaaltofeenandersoortigetegenprestatieverricht.Opdrachtendieaandevoorwaardenvandedefinitievanoverheidsopdrachtvoldoen,vallenonderhettoepassingsbereikvanhetaanbestedingsrecht.InjurisprudentievanhetEuropeseHofvanJustitie(Scala-arrest,zaakC-399/98)isoverwogendathetfeitdatoverheidsopdrachtenzienopdeuitoefeningvanoverheidsgezag,zichniettegenhetbestaanvanhetcontractueleelementindedefinitievanoverheidsopdrachtverzet.Ookhetfeitdattweeaanbestedendedienstenonderlingcontracteren,staatnietaandetoepassingvanhetaanbestedingsrechtindeweg(zieondermeerAuroux-arrest,zaakC-220/05).Gezienhetbovenstaandeishetmijnsinziensaannemelijk,maarkaniniedergevalnietwordenuitgeslotendatdetesluitendienstverleningsovereenkom-sten,ooknusprakeisvaninterbestuurlijkebijstandsverlening,onderdewerkingvanhetaanbestedingsrechtvallen.Omdieredenachtikhetaange-wezenomhetvoorgesteldeartikel7.5vandeWabotehandhaven.DeopmerkingenvandeRaadovervoorbeeldenvanwerkzaamhedenendeverenigbaarheidmethetEG-Verdragzijnindememorievantoelichtingverwerkt.3.RechtsmachtverdelinginmilieugeschillenArtikel9.10,onderdeelKKK,uithoofdstuk9vanhetvoorstelvoorzietineenaanpassingvanartikel20.1Wetmilieubeheer(Wm)aanhetuitgangspuntvandeWabodatberoepenmetbetrekkingtotomgevingsvergunningenintweeinstantieswordenbehandeld1.DezeaanpassingisvormgegevenalseenvergrotingvandeuitzonderingopdehoofdregelvandeWmdatberoepeninmilieugeschillenineersteenenigeaanlegwordenbehandelddoordeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState.Deuitzonderingwordtuitgebreidmetontheffingenalsbedoeldinartikel1.3Wm(nieuw),besluitenovergelijkwaardigemaatregelenvoorinrichtingenalsbedoeldinartikel8.40aWmenbesluitenovermaatwerkvoorschriftenenafwijkendevoorschriftenalsbedoeldinartikel8.42Wm.1Ziememorievantoelichting,Artikelsgewijs,artikel9.10,onderdeelKKK.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.44 Metuitzonderingvanééncategoriebesluiten,wordendoorhetvoorstelallebesluitendieverbandhoudenmetinrichtingenindezinvandeWmonder-worpenaanrechterlijketoetsingintweeinstanties.Deuitzonderingbetreftdebesluitenmetbetrekkingtothandhavingvanhetbepaaldeinalgemenemaatregelenvanbestuuralsbedoeldinartikel8.40WmtenaanzienwaarvandeAfdelingbestuursrechtspraakineersteenenigeaanlegbevoegdblijft.Detoelichtinggaatopdenoodzaakvandezeuitzonderingnietin.NaarhetoordeelvandeRaadverdienthetaanbevelingookdezecategoriebesluitenoptenemenindewijzigingvanartikel20.1,eerstelid,Wmwaardoorwordtvoorzieninrechtspraakintweeinstanties.Daarmeewordtdesituatievermedendatberoepeninzakeomgevingsvergunningenvoorinrichtingenbijderechtbankaanhangigmoetenwordengemaakt,terwijlberoepeninzakehandhavingsbesluitenbetreffende(kleine)inrichtingendieondereenalgemenemaatregelvanbestuuralsbedoeldinartikel8.40Wmvallen,rechtstreeksbijdeAfdelingbestuursrechtspraakaanhangigmoetenwordengemaakt.Bovendienisditinlijnmetderegelingdieisgetroffenvoorgeschillenovermaatwerkvoorschriftenalsbedoeldinartikel8.42Wm,welkebepalingeveneensbetrekkingheeftopinrichtingenonderhettoepassings-bereikvanalgemenemaatregelenvanbestuuralsbedoeldinartikel8.40Wm.DeRaadadviseerthetvoorstelindezezinaantepassen.3.OvereenkomstighetadviesvandeRaadisdeinartikel9.10,onderdeelKKK,vanhetwetsvoorstelopgenomenwijzigingvanartikel20.1,eerstelid,vandeWetmilieubeheer(Wm)zodanigaangepastdatookbesluitenmetbetrekkingtotdehandhavingvanhetbepaaldebijofkrachtensartikel8.40vandeWmaaneenrechterlijketoetsingintweeinstantieswordenonderworpen.Inverbanddaarmeeisparagraaf6.4vanhetalgemeendeelvandetoelichtingaangevuld.4.AanvraaginstrijdmetbestemmingsplanArtikel9.14,onderdeelW,uithoofdstuk9vanhetvoorstelbepaaltdathoofdstukIVvandeWoningwetvervalt.Daarmeevervaltondermeerartikel46,derdelid,Woningwet.Ingevolgedezebepalingwordteenbouwvergun-ningaanvraagdieinstrijdismetondermeereenbestemmingsplanmedeaangemerktalseenverzoektothetverlenenvaneenzogenoemdebinnen-planse,tijdelijkeofbuitenplanseontheffingalsmedealseenverzoektothetnemenvaneenprojectbesluit.HetvoorstelvoorzietnietindeinvoeringindeWabovaneenmetartikel46,derdelid,Woningwetovereenstemmendebepaling.Detoelichtingsteltdateendergelijkebepalingkanwordengemistomdatdeverschillendetoestem-mingenindeomgevingsvergunningwordengeïntegreerd1.DeWabozalvolstaanmetartikel2.10,vierdelid,datbepaaltdatinafwijkingvanartikel2.10,eerstelid,aanhefenonderc,eenomgevingsvergunningkanwordenverleendindegevallenalsbedoeldinartikel2.122.DeRaadmerkthieroveropdatdeWabo,andersdandeWoningwet,hetbevoegdgezagnietverplichttebezienofinafwijkingvanhetbestemmingsplantocheenomgevingsvergun-ningkanwordenverleendvoordebouwactiviteit.DetoelichtinggaatopditverschiltussendeWaboendeWoningwetnietin.Evenministoegelichthoehetachterwegelatenvaneenmetartikel46,derdelid,Woningwetovereen-stemmendebepalingzichverhoudtmetdeaandeWaboenhetvoorsteltengrondslagliggendebedoelingdelastenvandeburgerteverlichtenendegedachtedatdezemetraadplegingvanééngemeentelijkloketmoetkunnenvolstaan3.DeRaadadviseertdetoelichtingopditpuntaantevullenenzonodighetvoorstelaantevullen.4.DeRaadconstateertdatartikel46,derdelid,Woningwet(Ww)wordtgeschraptennietopgelijkewijzeindeWaboterugkeert.NaaraanleidingvandeopmerkingenvandeRaadisderedactievandeartikelen2.7en2.10vandeWaboaangepastendememorievantoelichtingaangevuld.Indetoelichtingopartikel1.1,onderdeelE,vanhetwetsvoorstelwordtbeschrevendatdeWaboeropisgerichtdatvergunningenvoorzogenoemde«onlosmakelijksamenhangende»activiteitentegelijkwordenaangevraagd.Ditisgeregeldinartikel2.7vandeWabo.Ditsysteemgeldtinbeginselookvoorgevallenalsbedoeldinartikel46,derdelid,vandeWw.Hetgaatdaarbijombouwactiviteitendieinstrijdzijnmetdegeldendeplanologischeregelgeving1Ziememorievantoelichting,Artikelsgewijs,artikel9.14,onderdeelW,artikel46.2Artikel2.12vandeWabo,zoalsdezebepalingkomtteluidennainwerkingtredingvanhetvoorstelvoordeInvoeringswetWabo,luidtalsvolgt:1.Voorzoverdeaanvraagbetrekkingheeftopeenactiviteitalsbedoeldinartikel2.1,eerstelid,onderc,kandeomgevingsvergunningslechtswordenverleend:a.indiendeactiviteitinstrijdismethetbestemmingsplanofdebeheersverordening:1°.mettoepassingvandeinhetbestem-mingsplanofdebeheersverordeningopgenomenregelsinzakeafwijking,2°.indebijalgemenemaatregelvanbestuuraangewezengevallen,of3°.indiendeactiviteitnietinstrijdismeteengoederuimtelijkeordeningendemotiveringvanhetbesluiteengoederuimtelijkeonder-bouwingbevat;b.indiendeactiviteitinstrijdismethetexploitatieplan:mettoepassingvandedaarinopgenomenregelsinzakeafwijking;c.indiendeactiviteitinstrijdismetderegelsdiezijngesteldkrachtensartikel4.1,derdelid,of4.3,derdelid,vandeWetruimtelijkeordening:voorzoverdebetrokkenregelsafwijkingdaarvantoestaan;d.indiendeactiviteitinstrijdismeteenvoorbereidingsbesluit:mettoepassingvandeinhetvoorbereidingsbesluitopgenomenregelsinzakeafwijking.2.Inafwijkingvanheteerstelid,aanhefenondera,onder3°,kandevergunning,voorzoverzijbetrekkingheeftopeenactiviteitvooreenbepaaldetermijn,wordenverleend,indiendeactiviteitnietinstrijdismeteengoederuimtelijkeordening.3.Bijofkrachtensalgemenemaatregelvanbestuurkunnenregelswordengesteldomtrentdeinhoudvanderuimtelijkeonder-bouwing,bedoeldinheteerstelid,ondera,onder3°.3Ziememorievantoelichting,Algemeen,paragraaf1.Inleiding.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.45 (veelalhetbestemmingsplan).OnderhetregimevandeWaboisdaarbijsprakevanactiviteitenalsbedoeldinartikel2.1,eerstelid,onderaenc,vandiewet.MedenaaraanleidingvanhetadviesvandeRaadvanStateiservoorgekozendeonlosmakelijkheidtussenbouwenenplanologischstrijdiggebruikindeWabostriktervormtegeven,vergelijkbaarzoalsdatookindeWoningwetreedshetgevalwas.Indeeersteplaatskomtdittotuitdrukkinginartikel2.10,eerstelid,onderdeelc,waarindeplanologischeregelgevingeenweigerings-grondvormtvooreenomgevingsvergunningvoordeactiviteit«bouwen».Hetleidtertoedathetbevoegdgezageenaanvraagvoordeactiviteit«bouwen»teallentijdeaandegeldendeplanologischeregelgevingtoetst.Indiendaarbijgeconstateerdwordtdatsprakeisvanstrijdmetdieplanologischeregel-geving,geldtingevolgeartikel2.10,tweedelid,vandeWabo,datdeaanvraagomtebouwentevenswordtaangemerktalseenaanvraagvooreen«planolo-gischstrijdiggebruik»alsbedoeldinartikel2.1,eerstelid,onderdeelc,vandeWabo.Ditisgeregeldinartikel1.1,onderdeelG,vanhetwetsvoorstel.Deaanvraagomomgevingsvergunningvooreenbouwactiviteitwordtinzo’ngevaldusvanrechtswegetevenseenaanvraagomtoetestaandatwordtafgewekenvandegeldendeplanologischeregelgeving.Opdiemanierwordtdebestaandesituatieopgrondvanartikel46,derdelid,vandeWoningwetmaterieelgecontinueerd.Datgeldtookvoordejurisprudentieinzakedegevallenwaarindesamenloopvan«bouwen»en«planologischstrijdiggebruik»bijdevergunningverleningtenonrechtenietisonderkend.Ookdataspectwordtindememorievantoelichtingnaderbeschreven.5.Artikel6WoningwetArtikel9.14,onderdeelG,uithoofdstuk9vanhetvoorstelvoorzietineennieuwartikel6Woningwet,bestaandeuittweeleden.Artikel9.15regeltdesamenlooptussenhetvoorstelenhetvoorstelvanwettotwijzigingvandeWoningwet(vereenvoudigingenherschikkinggrondslagenlagereregelgeving)envoorzietdaartoeondermeerineenwijzigingvanartikel9.14,onderdeelG.Inartikel6Woningwetzoalsditinartikel9.15,onderdeel3,vanhetvoorstelisvoorzien,ontbreekthettweedelid.Detoelichtinggaatnietinopdevraagwaarominhetgevalartikel9.15vantoepassingis,hettweedelidvanartikel6Woningwetkanwordengemist.DeRaadadviseertdetoelichtingopditpuntaantevullenenzonodighetvoorstelaantevullen.5.DeRaadconstateertterechtdatinartikel6vandeWoningwet,zoalsditwasvoorzieninartikel9.15,onderdeel3,vanhetwetsvoorsteleentweedelidontbreekt.Inrelatietotdetekstvanartikel6vandeWoningwet,zoalsditwasvoorzieninartikel9.14,onderdeelG,vanhetwetsvoorstel,isopditpuntsprakegeweestvaneenomissie.NaaraanleidingvandeopmerkingenvandeRaadisdetekstvanartikel6vandeWoningwetinbeideartikelen(thansvernummerdtot9.15en9.16)aangescherptennaderopelkaarafgestemd.Totslotisookdememorievantoelichtingdaarmeeinovereenstemminggebracht.6.AfstemmingmetdeWetvoorkeursrechtgemeentenHetvoorstelbesteedtgeenaandachtaandegevolgenvanhetvoorstelvoordeWetvoorkeursrechtgemeenten(Wvg).DeRaadwijstopdevoorgesteldevervangingvanhetprojectbesluitindeWro1doordeomgevingsvergunningindeWabo,diemoetleidentotaanpassingvandeWvg2.HetontbrekenvanafstemmingtussendeWaboendeWvglaatenkeleonduidelijkhedenbestaan.Zoisonduidelijkofwordtbeoogdvestigingvanhetvoorkeursrechtmogelijktemakentenbehoevevaneenprojectwaarvoormettoepassingvanartikel2.12,eerstelid,aanhefenonderdeela,onder3°,vandeWaboeenomgevingsvergunningisverleend.Ookisonduidelijkofzo’nomgevingsvergunningzicherwelvoorleenttewordengebruiktalsgrondslagvoorhetvoorkeursrecht,nuzijvolgensdetoelichtingnietalskaderstellendbesluitkanwordenaangemerkt3.DeRaadadviseertdeWvgaantepassenaandevoorgesteldewijzigingenvandeWroenindetoelichtingintegaanopdehiervoorgenoemdeonduidelijk-heden.6.DeRaadmerktterechtopdathetwetsvoorstelnognietvoorzietinaanpassingvandeWetvoorkeursrechtgemeenten.DeRaadvraagtzichafofdeomgevingsvergunning,waarbijvooreenprojectafgewekenwordtvaneen1Zieartikel1.1,eerstelid,aanhefenonderf,alsmededeartikelen3.10totenmet3.12,3.27en3.29Wro.2Zieartikelen1,3,5,9,9aen25Wvg.3Memorievantoelichting,Algemeendeel,paragraaf4.2.2,Wetruimtelijkeordening,onderdeelVerhoudingvanruimtelijkeinstru-mentennainvoeringvandeWabo.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.46 bestemmingsplan,zichervoorleentomgebruikttewordenalsgrondslagvooreenvoorkeursrecht.Bijdebeantwoordingvandezevraaggaatheterondermeeromwelkemeerwaardedekoppelingvanhetvoorkeursrechtaaneenvergunningheeft.Dielijktzeergering.Blijkensdevergunningaanvraagiserimmersindieprojectfasealeenconcreetinitiatieftotrealisatievandedoordegemeentegewensteruimtelijkeontwikkeling.Eenvoorkeursrechtvandegemeentetotverwervingvandegrondisinzo’ngevalnochnodignocheffectief.Omdieredenkandeomgevingsvergunningwordengemistalsgrondslagvoordevestigingvaneenvoorkeursrecht.NaaraanleidingvandeopmerkingvandeRaadishetwetsvoorstelaangevuldmeteenaanpassingvandeWetvoorkeursrechtgemeenten.Ookdememorievantoelichtingisopditpuntaangevuld.7.ICT-voorzieningDetoelichtinggaatinopdenoodzaakvaneenzorgvuldigevoorbereidingvandeinvoeringvandeWabo1.EénvandekernpuntenvoordeoperationaliseringvandeWabobetreftdevoorbereidingvaneenlandelijkegestandaardiseerdeICT-voorziening,hetzogehetenOmgevingsloketonline.VolgensdetoelichtingistoegezegddatdeICT-voorzieningzesmaandenvoorinwerkingtredingvandeWabogereedenbruikbaaris,zodathetbevoegdgezagzijnorganisatiehieropkanvoorbereiden2.DeRaaddeelthetstandpuntdatdeICT-voorzieningvancruciaalbelangisvoorhetwelslagenvandeWabo.Ditbelanginaanmerkinggenomen,ishethemopgevallendatdetoelichtingnietingaatopdevraagofervoldoendegarantieszijndathetOmgevingsloketonlineop1januari2010bedrijfszekerkanwordeningevoerd.MethetoogopeenbedrijfszekereinvoeringisnietalleenhettijdiggereedkomenvanhetOmgevingsloketonlinevanbelang,maarookdatvoldoendetijdkanwordengebruiktomgedegenmetdeICT-voorziening«proeftedraaien».OnduidelijkisofdegedanetoezeggingendebeoogdedatumvaninwerkingtredingvandeWabovoldoendetijdlatenvoorzo’ntestfase.DeRaadadviseertdetoelichtingaantevullenwatditaspectvaneenzorgvuldigvoorbereideinvoeringbetreft.7.DelandelijkeICT-voorzieningdientop1januari2010bedrijfszekertewordeningevoerd.DaartoezijnnaarmeningvandeRaadeentweetalrandvoorwaardenvanbelang:devoorzieningdienttijdiggereedtezijnenerdientvoldoendetijdtezijnomgedegenmetdeICT-voorziening«proeftedraaien».Omgevingsloketonlinezalinnovember2009bedrijfszekergereedzijn.Devolledigevoorziening(dossiermodule,aanvraagformulierenvragenboom)isdantechnischgetestdoorVROMenpraktijkexpertsvanuitdiverseoverhedenhebbenerzeergedegennaargekekenenhebbenpraktijktestsuitgevoerd.Opdatmomentisookdenoodzakelijkebeheerorganisatieoperationeel.MediozomerzalhetaanvraagformulierOmgevingsvergunninginclusiefeenuitgeschrevengeneriekwerkproces(metinstemmingvanVNGenIPO)beschikbaarzijn.BeidezijnnodigvooroverhedenomzichpraktischverdervoortebereidenopdeinvoeringvandeWabo.VerderzalsamenmetprovinciesdeICT-voorzieningwordenbeproefd.Ookzalmetgemeentendevoorzieningnaderwordenverkendenbeproefd.Indeeerstehelftvan2010zullenervanuitdepraktijkzekernogaanpassingenwordengewenst.Debeheerorganisatiezalhiertoewordenuitgerust.Half2008isdekeuzegemaaktomhetOmgevingsloketonlinevooreenaantalbestaandevergunningenenmeldingeneerderbeschikbaartestellenzodatoverhedenpraktijkervaringkunnenopdoenmetdeICT-voorziening.DezeversievanOmgevingsloketonlineisop28januari2009beschikbaargestelddoorVROMenwordtdooroverhedengebruiktomzichopICT-gebiedvoortebereidenopdekomstvandeWabo.Een40-talgemeentenparticiperenhierin.Meerdan300gemeentenzijninmiddelstechnischenadministratiefaange-slotenopdeICT-voorziening.ZijkunnenineentestomgevingervaringopdoenmethetopdezewijzewerkenmetICT.VROMrichtzicheropvoordezomeralleoverhedentechnischenadministratiefaangeslotentehebben.AlleoverhedenhebbendaarmeedekansomeenhalfjaarvoordeinvoeringvandeWabometdenieuweICT-voorziening«proeftedraaien»enmedewerkerstelatenwennenaanelektronischeaanvragen.DeWabo-versiedieinnovember1Memorievantoelichting,Algemeendeel,paragraaf5.InvoeringWabo.2Memorievantoelichting,Algemeendeel,paragraaf5.2,ICT.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.47 2009beschikbaarkomt,werkttechnischnietandersmaarverschiltinhoudelijk(vragenboom,procedures,termijnen,samenwerking).OmalleoverhedenOmgevingsloketonlineingebruiktelatennemen,isopbasisvandeervaringeninheteerstekwartaalvan2009beslotendatdeondersteuningvanVROMeropgerichtzalzijndatoverhedenzichrichtenopééneenvoudigewijzeomhetloketingebruiktenemen.VROMbiedthierbijdenodigeondersteuning(ondermeerdooreenomvangrijkopleidingstraject).Indezevariantishetingebruiknemenvanhetlokettechnischgeziennietcomplex,aangeziengeengebruikhoefttewordengemaaktvananderetechnologiedandienugangbaaris(e-mail,vergunningensystemen).HiermeeverwachtVROMdatinvoeringvoor1/1/2010opICT-gebiedrealistischis.Opdetechnischmeercomplexevariantkunnenoverhedenzichblijvenrichten,maarhiervoormoetendieoverhedenzelfvoldoendeexpertiseencapaciteithebben.8.FinanciëlegevolgenvoorgemeentenIngevolgeartikel108,derdelid,vandeGemeentewetwordendekostenverbondenaandeuitvoeringvanmedebewindstakendoorhetRijkaangemeentenvergoedeningevolgeartikel2,eerstelid,vandeFinanciële-verhou-dingswetwordtindetoelichtingmetredenenomkleedenmetkwantitatievegegevensgestaafd,welkedefinanciëlegevolgenzijnvaneenwijzigingvandeuitoefeningvantakenofactiviteitendoorprovinciesofgemeenten.BlijkensdefinanciëleparagraafindememorievantoelichtingisdehoogtevandegemeentelijkekostendiemetdeinvoeringvandeWaboverbandhouden,doorDeloittevastgesteldop93mln.euro1.Volgensdetoelichtingbedragendedirecttoeterekeneninvoeringskostenvoordegemeentenechter62mln.Onduidelijkiswaaromhetbedragvan31mln.niettotdedirecttoeterekeneninvoeringskostenvoorgemeentenbehoort.Geletopartikel2,eerstelid,vandeFinanciële-verhoudingswetadviseertdeRaaddemotiveringvandehoogtevandefinanciëlevergoedinginzoverreaantevullen.HijwijsteropdatdezemotiveringtemeernoodzakelijkisgeletopdeafsprakendiedestaatsecretarisvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesmetdeVerenigingvanNederlandseGemeentenmedioaprilinhetkadervandemaatregelenterbestrijdingvandeeconomischecrisisheeftgemaakt.DegenoemdepartijenzijnindatverbandovereengekomendataandegemeentenvoordeinvoeringvandeWaboeenextrabedragvan22mln.wordtbetaald2,zodathetverschilmetdedoorDeloittevastgesteldeinvoeringskostenthans9mln.bedraagt.8.DeRaadvraagteennadereonderbouwingvandefinanciëlevergoedingvoorgemeenteninverbandmetdekostendiedirectzijntoeterekenenaandeuitvoeringvandeWabo.HetonderzoeksrapportvanDeloittegafaandatinvoeringvandeWaboopbasisvangegevensvaneenzestalervaringsgemeentenrondde93miljoenzoukosten.Hierbijwarenookdekostenmeegerekenddietemakenhebbenmeteenhogerambitieniveauvangemeenten,uitmondendinextraofverder-gaandedienstverleningsactiviteitendanstriktnodigvoordeuitvoeringvandeWabo,hetverwezenlijkenvaneencultuurveranderingenhetcreërenvaninterndraagvakenhetwegwerkenvanachterstalligonderhoud.Daarnaastwasdeurenberekeninggebaseerdopervaringenvanpioniersgemeenten.Deuiteindelijkeinvoeringzalefficiënterkunnengeschiedendandeervarings-gemeentenaangeven,aangezienanderegemeentenvandeopgedanekennisenervaringgebruikkunnenmaken.VeelgemeentenziendeWaboalsonderdeelvaneenbredereontwikkelingomzodekwaliteitvandienstverleningnaarhunburgersenbedrijventeverbe-teren.Sommigegemeentenbiedenalinformatievoorburgersenbedrijvengeïntegreerdaan.Ookwordtindebackofficealveelsamengewerkt.Datbetekentdatnietbijallegemeentengeïnvesteerdhoefttewordenincultuur-veranderingenenhetverkrijgenvaninterndraagvlak.Veelgemeentenhebbendatalonderhuneigenverantwoordelijkheidgedaanvanuitdebestuurlijkeambitieomeengoedeintegralefrontofficeenbackofficetehebben.VeelpioniergemeentenhebbenalervaringopgedaanmethetwerkenvolgensdeuitgangspuntenvandeWabo.HetMinisterievanVROMspeelthierbijeenondersteunenderolenbevordertviavoorlichtingenkennisuitwisselingdatanderegemeentenvandieopgedanekennisenervaringgebruikkunnenmaken.1Memorievantoelichting,Algemeendeel,paragraaf6.2,Gevolgenvoorgemeenten,provinciesenRijk.2Ziehiervoorhetpersberichtvan17april2009,«Financiëlezekerheidvoorgemeenten,provinciesenwaterschappen»,enhetnieuws-berichtvan20april2009,«NaderetoelichtingfinancieelakkoordRijkenVNG»,opdewebsitevandeVNGwww.vng.nl.GenoemdpersberichtstaateveneensopdewebsitevanhetministerievanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,www.minbzk.nl.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.48 DeVNGonderschrijftdatvandeWaboeenbredestimulerendewerkinguitgaatomdedienstverleningaanburgerenbedrijfsleventeverbeterenencultuurveranderingenbinnendegemeententotstandtebrengen.Ineenoverlegvanseptember2008hebbendeVNGenhetMinisterievanVROMafgesprokendatdedirecttoeterekeneninvoeringskostenvoordeWabovoorgemeenten€62miljoenzijn.In2008isinhetbestuurlijkoverlegfinanciëleverhoudingenhiervoorvanuithetRijkdevolgendedekkingaangegeven:40miljoenwordtuitgekeerdtenlastevandebegrotingvanhetRijkin2fases(2008en2009)enhetverschilvan22miljoenwordtviahetaccresgedekt.InhetfinancieelakkoordRijk-VNGvan17april2009isdezeafspraakbijgesteldenisafgesprokendathetbedragvan62miljoengeheelzalwordenuitgekeerdaandegemeenten.Hetbedragvan22miljoenzalderhalvenietviahetaccreswordengedektmaarzalevenalsde40miljoenrechtstreekswordenuitgekeerdaangemeentenviahetgemeente-fonds.Gemeentenhebbenreeds15miljoenin2008uitgekeerdgekregenviahetgemeentefonds.Deoverige47miljoenzalwordenuitgekeerdin2009.9.VoorredactionelekanttekeningenverwijstdeRaadnaardebijhetadviesbehorendebijlage.9.DeredactionelekanttekeningendiedeRaadinoverweginggeeftonderheteerstetotenmethetderdegedachtestreepjezijnovergenomen.Deredac-tionelekanttekeningdiedeRaadmetbetrekkingtotartikel9.14,onderdeelA,vanhetwetsvoorstel(thansvernummerdtot9.15)inoverweginggeeft,isnietovergenomen.Dekanttekeningheeftbetrekkingopartikel1,eerstelid,onderdeela,vandeWoningwet.Uithoofdevanwetgevingssystematiekishetwenselijkomindatartikelonder-deelvandeWoningweteninartikel1.1,eerstelid,vandeWabodezelfdedefinitievanhetbegrip«bouwen»tehanteren.DoortoevoegingaandedefinitieindeWoningwetvandezinsnede«vaneenbouwwerk»,zoalsdoordeRaadvoorgesteld,zoueenverschiltussenbeidedefinitiesontstaan.Voordezetoevoegingaandedefinitiebestaatookgeennoodzaak,nudezinsnede«vaneenbouwwerk»istoegevoegdaandiebepalingenvandeWoningwetwaarhet«bouwen»naderophetbouwenvaneenbouwwerkdienttewordentoegespitstaandiebepalingen.Ditdoetzichoverigensslechtsbijeenbeperktaantalartikelenvoor.Voorbeeldendaarvanzijntevindeninartikel9.15,onderdelenJenK,vanhetwetsvoorstelmetbetrekkingtotdeartikelen7ben8vandeWoningwet.BijditnaderrapportwordttevenseenwijzigingdoorgevoerddievoortvloeituitdevoorlichtingdiedeRaadovereenkomstigartikel18,tweedelid,vandeWetopdeRaadvanStateheeftuitgebracht.Hetbetreftvoorlichtingnr.W08.09.0005/IVdieisgevoegdbijdebriefvandeVice-presidentvandeRaadvanStatevan12maart2009.DezevoorlichtingheeftbetrekkingopdeeisendievoortvloeienuitdebetrokkenEuropeseeninternationaleregelgevingmetbetrekkingtotdeomvangvandekringvaninspraakgerechtigden.DeRaadheeftdeomvangvandekringvaninspraakgerechtigdenbeoordeeldaandehandvanartikel6vanhetVerdragvanAarhusende«ImplementationGuide»vandeEconomischeCommissievoorEuropavandeVerenigdeNaties1.AangeziendeEuropeseGemeenschappartijisbijditverdragenEuropeserichtlijnendusmethetverdraginovereenstemmingdienentezijn,kondendierichtlijnenindereactieverderachterwegeblijven.Artikel6vanhetverdragverplichtondermeertothetvoorzienininspraakproceduresdiehetpubliekdemogelijkheidbiedenschriftelijkof,indienvantoepassing,tijdenseenhoorzittingofonderzoek,alleopmerkingen,informatie,analysesofmeningennaarvorentebrengendiehetrelevantachtvoordevoorgesteldeactiviteit.DeRaadachtdeconclusiegerechtvaardigd,datartikel6vanhetverdragverplichttothetbiedenvaninspraakgelegenheidaaneenruimerekringdandievanbelanghebbendenalsbedoeldinartikel1:2vandeAlgemenewetbestuursrecht.Hetgaatdebedoelingvandatlaatsteartikeltebuitenomhetbegripbelanghebbendezoruimuitteleggen,datdaaronder«hetpubliek»alsbedoeldinartikel6vanhetVerdragvanAarhuskanwordenverstaan.DeRaadconcludeertdaaromdatindedagelijksebestuurspraktijkindiegevallen«eenieder»degelegenheidmoethebbenomvaninspraakgelegenheden1TheAarhusConvention:AnImplementationGuide,UnitedNationsPublication,SalesNo.E.00.II.E.3,ISBN92-1-116745-0.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.49 gebruiktemaken.Metdevoorgesteldewijzigingvanartikel3.12vandeWabowordtaandeconclusievandeRaadgevolggegeven.Eenvoordeelvandeverbredingvandekringvaninspraakgerechtigdentot«eenieder»isdathetbevoegdgezagbijdebehandelingvanzienswijzenniethoeftnategaanofdeindienervandezienswijzewelbelanghebbendeis.Dezebeoordelingzoukunnenleidentoteentoenamevanhetaantalberoepentegenbesluitenomtrentvergunningenenverlengingvandeduurvanfinalebesluitvorming,omdatdeindienervaneenzienswijzediehetnieteensismethetoordeelvanhetbevoegdgezagdathijgeenbelanghebbendeis,dezebeoordelingbijdebestuursrechterkanaanvechten.Eenuniformeprocedurebevordertdekenbaarheidvoorallebetrokkenen.Voortssluitditookaanbijhetrapportvande«CommissieElverding»ende(spoed)wetgevingrondominfrastructuur.Inde(spoed)wetgevingvoorinfrastructuurprojectendierecentelijkdoorhetparlementisgeaccordeerdiseveneenssprakevaninspraakvoor«eenieder».EvenalsinhetVerdragvanAarhushetgevalis,dientdeinspraakfasetewordenonderscheidenvandeberoepsfase.Dekringvanberoepsgerechtigdenblijftbeperkttotbelanghebbenden,overeenkomstigdehoofdregelvanartikel8:1vandeAlgemenewetbestuursrecht.Voortsisvandegelegenheidgebruikgemaaktomenkeleanderewijzigingendoortevoerendievooreengoedein-ofuitvoeringvandewetnoodzakelijkzijn.Dezewordenhieronderkortuiteengezet.Dememorievantoelichtingisdienovereenkomstigaangepast.Artikel2.29,eerstelid,ondera,vandeWaboiszodanigaangepastdateenvvgb-orgaaneenverzoekkandoenomwijzigingenintrekkingvandeomgevingsvergunningvoorzoverdievergunningbetrekkingheeftopactiviteitenwaarvooreenverklaringisgegeven.Geblekenisdathetnietnodigisomdegevallenwaarineendergelijkverzoekkanwordengedaanbijwetofalgemenemaatregelvanbestuurnadertebepalen.Inhetderdelidvanartikel3.9vandeWaboistevenseenmogelijkheidopgenomenombijalgemenemaatregelvanbestuurdaarbijaangewezencategorieëngevallenvantoepassingvandieparagraafuittezonderenwegensstrijdigheidmetEuropeesrecht.VooralsnogishetnietnodigmetbetrekkingtotdetoestemmingendieingevolgedeWaboindeomgevingsvergunningintegreren,vandezeuitzonderingsmogelijkheidgebruiktemaken.Hetisechternietuitgeslotendatindetoekomstanderetoestemmingenindeomgevingsvergunningzullenwordengeïntegreerdwaarbijtoepassingvandelexsilenciopositivo(LSP)weltotdehiervoorbedoeldestrijdigheidzouleiden.Omdieredenwordthetnodiggeachtdezeuitzonderingsmogelijkheidoptenemen.Artikel3.10,vierdelid,vandeWaboisaangepastinverbandmetartikel281vanhetwetsvoorstelDienstenwet2.Totdeomgevingsvergunningendiewordenvoorbereidmettoepassingvandeuitgebreidevoorbereidingsproce-durevandeWabo,behorenvergunningenmetbetrekkingtotdevrijheidvanvestigingenhetvrijverkeervandienstendieonderdereikwijdtevandedienstenrichtlijnvallen.Hierondervalleniniedergevaldeomgevingsvergun-ningenvoorhetoprichten,veranderenofveranderenvandewerkingofhetinwerkinghebbenvaneeninrichtingofmijnbouwwerk.Inhethiervoorgenoemdeartikel28wordtdeLSPvantoepassingverklaardopaanvragenvanzodanigevergunningen,tenzijbijwettelijkvoorschriftandersisbepaald.IndiendeuitgebreidevoorbereidingsprocedurevandeWabovantoepassingis,verzetdebeschermingvandebelangenvanderdenzichtegentoepassingvandeLSP.Omdieredenwordthetvierdelidvanartikel3.10vandeWabozodaniggewijzigddatindiegevallendeLSPnietvantoepassingzalzijn.InverbandmetdeWetvan14februari2009totwijzigingvandeWetmilieu-beheerenenkeleanderewettenmethetoogopintegratievanverplichtingenophetterreinvanmilieuverslaglegging(Stb.109)zijndeonderdelenZenAAvanartikel9.10vervallenenisindatartikeleenwijzigingvanartikel12.20a,eerstelid,vandeWetmilieubeheeringevoegd.1KamerstukkenI2008/09,31579,A.2Hetbijkoninklijkbesluitvan5september2008aangebodenvoorstelvanwettotimple-mentatievanEuropeseregelgevingbetref-fendehetverkeervandienstenopdeinternemarkt(Dienstenwet)(31579).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.410 Verderishetwetsvoorstelafgestemdophetvoorstelvoordehierboven,onderpunt1,aangehaaldeVROM-bredereparatiewet.Totslotisvandegelegenheidgebruikgemaaktomhetwetsvoorstelendememorievantoelichtingopeenaantalpuntentechnischenredactioneelteverbeteren.DeRaadvanStategeeftUinoverweginghetvoorstelvanwettezendenaandeTweedeKamerderStaten-Generaal,nadatmethetvorenstaanderekeningzalzijngehouden.DeVice-PresidentvandeRaadvanState,H.D.TjeenkWillinkIkmogeU,medenamensmijnambtgenootvanOnderwijs,CultuurenWetenschap,verzoekenhethierbijgevoegdegewijzigdevoorstelvanwetendegewijzigdememorievantoelichtingaandeTweedeKamerderStaten-Generaaltezenden.DeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,J.M.CramerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.411 BijlagebijhetadviesvandeRaadvanStatebetreffendeno.W08.09.0062/IVmetredactionelekanttekeningendiedeRaadinoverweginggeeft.–Inartikel5.4,onderdeel2(wijzigingartikel1a,onderdeel2°,WED),deopsommingvanbepalingenmetbetrekkingtotdeNbw1998afstemmenmetartikelIIIvandewetvan29december2008houdendewijzigingvandeNatuurbeschermingswet1998inverbandmetdereguleringvanbestaandgebruikenenkeleanderezaken(Stb.2009,18)–Inartikel9.3,onderdelenC,E,enF(wijzigingKernenergiewet)devoorge-steldeverwijzingennaarparagraaf8.1.3.3Wmschrappen.Dezeparagraafisvervallenbijwetvan24oktober2008totwijzigingvandeWetmilieu-beheer(enkelewijzigingenbetreffendeafvalstoffen)(Stb.2008,478).–Artikel9.10,onderdeelKKK,tenderde(wijzigingartikel20.1,derdelid,Wm),zodanigherformulerendathandhavingsbesluiteninzakedeWabozelfnietineersteaanlegbijdeAfdelingberoepbaarworden.–Inartikel9.14,onderdeelA(wijzigingartikel1,eerstelid,onderdeela),indebegripsomschrijvingvan«bouwen»na«veranderenofvergroten»toevoegen:vaneenbouwwerk.Nietkanwordenvolstaanmetdebegrips-omschrijvinguitartikel1.1,eerstelid,Wabo,omdatdeWoningwet,andersdandegenoemdebepalinguitdeWabo,nietverwijstnaarartikel2.1,eerstelid,aanhefenondera,vandeWabowaarin«vaneenbouwwerk»isvermeld.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31953,nr.412