Geannoteerde agenda voor de Europese Raad van 19 en 20 maart 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-20Europese RaadNr. 2380 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 maart 2026Hierbij bied ik u, mede namens de Minister-President, de geannoteerdeagenda aan voor de Europese Raad van 19 en 20 maart 2026.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen kst-21501-20-2380ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23801 Geannoteerde agenda Europese Raad 19 en 20 maart 2026 IntroductieOp 19 en 20 maart a.s. vindt de Europese Raad (ER) plaats in Brussel. Opde agenda staan Oekraïne, het Midden-Oosten, concurrentievermogen ende interne markt, het meerjarig financieel kader, veiligheid en defensie,migratie en een lunch met de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.En marge van de ER zal er een Eurozonetop zijn. De Minister-President isvoornemens deel te nemen aan de ER en de Eurozonetop. Voorafgaandaan de ER zal de Minister-President deelnemen aan een ontbijtsessie overmigratie.OekraïneDe ER zal spreken over de voortdurende Russische agressieoorlog tegenOekraïne. Hierbij zal de ER naar verwachting stilstaan bij de lopendevredesinspanningen en de urgentie van voortgezette militaire enniet-militaire steun aan Oekraïne. In dit licht zal het kabinet oproepen toteen snel formeel akkoord op de EU-steunlening van EUR 90 miljard aanOekraïne en voorspoedige implementatie ervan. Alle lidstaten dienenhieraan mee te werken. Ook zal het kabinet benadrukken dat de lening opzichzelf niet voldoende is om tegemoet te komen aan alle noden vanOekraïne. Het kabinet zal andere lidstaten oproepen hun militaire enniet-militaire steun te intensiveren, ook in het kader van een eerlijkelastenverdeling. Het kabinet zal benadrukken dat het de brede Neder-landse steun aan Oekraïne onverminderd en meerjarig blijft voortzetten.Daarnaast zal het kabinet benadrukken dat het belangrijk is om de druk opRusland verder op te voeren, onder meer door een snel akkoord op hettwintigste sanctiepakket en door voortvarend te werken aan aanvullendemaatregelen. Het kabinet zal de inspanningen van de Commissie steunenom de onacceptabele blokkades op de lening, het twintigste sanctiepakketen de European Union Assistance Mission (EUAM) onverwijld op telossen.Midden-OostenDe ER zal spreken over het gewapend conflict in het Midden-Oosten.Nederland maakt zich ernstige zorgen over het gewapend conflict in hetMidden-Oosten. De veiligheid van Nederlanders in het Midden-Oostenheeft voor het kabinet de hoogste prioriteit. Het kabinet zet zich daaromook in om Nederlanders te ondersteunen bij vertrek door meer vluchten teorganiseren waarmee Nederlanders kunnen worden gerepatrieerd.Daarbij zet het kabinet in op samenwerking met (EU-)partnerlanden omextra capaciteit op repatriëringsvluchten uit de regio waar mogelijk uit tewisselenHet kabinet is solidair met partners in de regio die worden geraakt doorIraanse aanvallen, o.a. op civiele infrastructuur. Het kabinet veroordeeltmet klem deze Iraanse aanvallen en onderstreept dat deze moetenstoppen. Het is essentieel dat de EU solidariteit richting de getroffenpartners blijft uitdragen. Nederland verwelkomt in dit licht de door de EUHoge Vertegenwoordiger Kallas ingelaste bijeenkomst met GCC-landen.Het kabinet ziet daarnaast dat het conflict ook leidde tot een aanval vanHezbollah op Israël en in reactie daarop bombardementen van Israël opHezbollah in Libanon. Het kabinet maakt zich zorgen over de situatie inLibanon die hiermee verder onder druk staat. Het kabinet verwelkomt hetverbod van de Libanese regering op militaire activiteit van Hezbollah.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23802 Nederland onderstreept ook in EU-verband het belang van een gecoördi-neerde aanpak om te zorgen voor de-escalatie, een diplomatiekeoplossing te bevorderen en de gevolgen van het conflict voor Nederlandzoveel als mogelijk te beperken. Nederland blijft tevens in EU-verband hetbelang onderstrepen van aandacht voor de secundaire effecten van deescalatie, die ook gedeelde Europese belangen raken, bijvoorbeeld op hetgebied van veiligheid, energie, economie, migratie en scheepvaart. Hetkabinet blijft alle partijen oproepen zich te houden aan het internationaalrecht.De ER zal daarnaast ingaan op de voortgang van de implementatie vanhet plan van president Trump voor de beëindiging van het conflict in deGazastrook en spreken over de situatie op de Westelijke Jordaanoever.Met de gewelddadige escalatie staat ook de situatie in Gaza en deWestelijke Jordaanoever verder onder druk. Nederland zal hier aandachtvoor vragen en in het bijzonder voor de nijpende humanitaire situatie, o.a.door de iNGO registratiewetgeving en gesloten grensovergangen. Dekabinetsinzet blijft gericht op een duurzame oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Dat betekent o.a. concreet dat het kabinet zich inzetvoor verdere uitwerking en implementatie van het vredesplan vanpresident Trump zodat het vechten duurzaam stopt, Hamas ontmantelt, dehumanitaire noden worden gebezigd en de Palestijnse Autoriteit kanterugkeren naar Gaza en verenigd wordt met de Westelijke Jordaanoever.Hiervoor is duidelijke Europese betrokkenheid van belang, onder anderevia bestaande GVDB-missies, steun aan de Palestijnse Autoriteit en steunaan de wederopbouw van Gaza. Ook zal Nederland aandacht vragen voorde zorgelijke situatie op de Westelijke Jordaanoever en oproepen eenblijvende EU-inzet te tonen op het gebied van sancties tegen geweld-dadige kolonisten, naast de sancties gericht op Hamas en de PalestinianIslamic Jihad.Concurrentievermogen en interne marktDe ER zal van gedachten wisselen over concurrentievermogen en deinterne markt, voortbouwend op de uitkomsten van de buitengewone ERvan 12 februari jl. en de ER van 18 en 19 december jl.De Commissie heeft aangekondigd voorafgaand aan de ER een InterneMarkt Roadmap te publiceren met concrete acties en tijdslijnen voorvoortgang op de interne markt. De nadruk van de kabinetsinzet zal tijdensde ER liggen op 1) het aanpakken van structurele ongerechtvaardigdebelemmeringen op de interne markt en regeldruk; 2) het stimuleren vanEuropees technologisch leiderschap; 3) verbinding van EU concurrentie-vermogen, weerbaarheid, en decarbonisatie en energieprijzen4) versterking van het concurrentievermogen door een coherent econo-misch buitenlandbeleid gestoeld op economische veiligheid, open handelen partnerschappen.Verdieping van de Europese kapitaalmarktunie blijft prioritair. Het kabinetpleit daarom onder andere ook voor snelle aanname van hetkapitaalmarktintegratie- en toezichtscentralisatiepakket (KTP Pakket).Er is binnen de ER brede overeenstemming over de urgentie van hetversterken van het EU-concurrentievermogen en vervolmaken van deinterne markt. Tegelijkertijd bestaan er tussen de lidstaten verschillendeopvattingen over de onderliggende instrumenten die hiervoor ingezetkunnen worden, zoals een Europees voorkeursprincipe. Het kabinet is inbeginsel terughoudend: een EU-voorkeursprincipe kan waar nodigworden ingezet om de weerbaarheid van de Unie te versterken en,wanneer minder ingrijpende maatregelen of inzet van bestaandeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23803 handelsinstrumenten ontoereikend zijn, om strategische markten testimuleren die essentieel zijn voor de lange termijn weerbaarheid van deUnie, waarbij per sector, waardeketen of industrie zorgvuldig de batenafgewogen moeten worden tegen de kosten.Verschillende lidstaten hebben zorgen over de betaalbaarheid vanenergie. De geopolitieke situatie heeft die zorgen versterkt. Deze lidstatenzien in uitstel of afzwakking van bestaande klimaatregelgeving zoals hetETS een oplossing. Ook pleiten sommige lidstaten voor vergaandeingrepen in het elektriciteitsmarktontwerp. Het kabinet is geenvoorstander van deze maatregelen maar ziet een goed functionerende,geïntegreerde Europese energiemarkt juist als randvoorwaarde voorleveringszekerheid en betaalbare prijzen. Ook beschouwt het kabinet ETSjuist als kerninstrument voor kostenefficiënte decarbonisatie. Nederlandzet daarom in op voorspelbare en stabiele randvoorwaarden voorindustrie.Meerjarig Financieel KaderTijdens de Europese Raad (ER) in maart zal een gedachtewisselingplaatsvinden over het volgende Meerjarig Financieel Kader (MFK). De ERzal stilstaan bij de voortgang van de onderhandelingen over het MFK enhet eigenmiddelen besluit (EMB). Naar verwachting zal daarbij in hetbijzonder aandacht uitgaan naar het Europees ConcurrentievermogenFonds (ECF), financiering en de governance van het MFK. Het kabinet zetin op een sterk, toekomstbestendig en gemoderniseerd MFK dat bijdraagtaan de strategische doelen van Europa, in het bijzonder op gebied vanconcurrentievermogen, innovatie, asiel en migratie, en veiligheid endefensie. Het kabinet zet zich in voor een acceptabele omvang van deNederlandse afdrachten aan de EU inclusief behoud van de bni-correctie.Bij het ECF is het van belang dat waar mogelijk wordt gefocust op demeest strategische technologieën en sectoren. Middelen binnen het ECFmoeten zoveel mogelijk op basis van excellentie en impact wordeningezet, via open en competitieve procedures. Ten aanzien van degovernance van het MFK pleit het kabinet voor een versterkte rol van deER en de lidstaten in de vormgeving en uitvoering van het volgend MFK.Tegelijkertijd dient te worden gewaarborgd dat administratieve processendoelmatig blijven en niet onnodig worden verzwaard.Europese defensie en veiligheidDe ER zal stilstaan bij alle lopende sporen op het gebied van Europesedefensie en veiligheid. Leidend hierbij zijn het Witboek Europesedefensiegereedheid 2030 van maart 20251 en de hierop volgendeRoutekaart defensiegereedheid van oktober 2025. Het kabinet verwelkomtin het algemeen de toenemende rol van de EU op dit thema in de vormvan financiering, wetgeving en coördinatie. De NAVO blijft voorNederland de hoeksteen van de collectieve afschrikking en verdedigingvan het continent. Nederland zal het belang benadrukken van de afbouwvan risicovolle afhankelijkheden op het gebied van defensie en veiligheidNederland zal uitdragen dat het streeft naar 40 procent gezamenlijkeaanbestedingen en 50 procent defensieaankopen binnen Europa enandere EU-lidstaten hier ook toe oproepen. Samenwerking met derdelanden blijft cruciaal, in het bijzonder ten behoeve van steun aanOekraïne, en Nederland zal ertoe oproepen dat EU-instrumenten hiervoldoende mogelijkheden voor bieden. Tot slot is voor het kabinet vanbelang dat de Priority Capability Areas (PCA’s) met urgentie concrete1Zie Kamerstuk 22 112, nr. 4027.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23804 invulling krijgen, waarbij Nederland met een aantal andere EU-lidstatenhet goede voorbeeld geeft met de PCA drones en counter-dronessystemen.MigratieHet kabinet ziet uit naar de reguliere voortgangsbrief van de Commissieover de EU-inzet op migratie. Voor het kabinet is het essentieel dat de ERzowel de interne als de externe aspecten van migratie binnen de EUadresseert. Prioriteiten hierbij zijn het tegengaan van irreguliere migratie,de bescherming van migranten en het bevorderen van terugkeer. Hierbijwordt ingezet op voortgang in de snelle implementatie van het Asiel- enMigratiepact, de naleving van de Dublin-verordening en de (door)ontwik-keling van brede partnerschappen. Voorafgaand aan de ER zal het kabinetmet gelijkgezinde lidstaten en de Commissie in gesprek gaan overinnovatieve vormen van migratiesamenwerking. Het kabinet blijft eenvoortrekkersrol spelen bij de doorontwikkeling van nieuwe oplossingen.Lunch met de Secretaris-Generaal van de Verenigde NatiesDe Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, zalnaar verwachting steun vragen voor het behoud van de VN als belang-rijkste internationale platform en hoeder van het internationaal recht eninternationale vrede en veiligheid, de precaire financiële situatie van deVN en de VN80-hervormingsagenda. Nederland blijft het belang van hetnaleven van het internationaal recht onderstrepen, inclusief de principesvan het VN-Handvest, onder meer tijdens de viering dit jaar van het80-jarige bestaan van het Internationaal Gerechtshof waarvan Nederlandgastland is. Wat betreft de financiële situatie van de VN onderstreeptNederland de noodzaak dat alle lidstaten volledig en op tijd betalen. Ookverwelkomt Nederland de gerealiseerde en aangekondigde bezuinigingenbinnen de VN. Ten slotte zal Nederland opnieuw steun uitspreken voor deVN80-hervormingen op de drie pijlers van de VN (vrede en veiligheid,ontwikkeling, mensenrechten) en hun onderlinge samenhang, om tekomen tot een effectievere VN die zich meer richt op haar kernmandaten.EurozonetopEn marge van de ER van maart zal een Eurozonetop plaatsvinden, eenbijeenkomst van regeringsleiders van landen die de euro als munthebben. Een formele agenda is nog niet bekend. De Eurogroep die bijelkaar komt op 9 maart zal van gedachten wisselen over de invulling vandeze top. Naar verwachting zal de Eurozonetop onder andere sprekenover de Economische en Monetaire Unie, de internationale rol van deeuro, en de jaarlijkse aanbevelingen voor het economisch beleid van deeurozone (euro area recommendations, EAR).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23805