Dertigledendebat over het bericht dat patiënten door geldgebrek zorg mijden

Tweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-8010ZorgmijdersAan￿de￿orde￿is￿het￿dertigledendebat￿over￿het￿bericht￿datpatiënten￿door￿geldgebrek￿zorg￿mijden.De￿voorzitter:Ik￿heet￿de￿minister￿van￿Volksgezondheid,￿Welzijn￿en￿Sportvan￿harte￿welkom.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Voorzitter.￿Geld￿mag￿medisch￿handelen￿niet￿in￿de￿wegstaan.￿Daarover￿bestaat￿al￿jarenlang￿brede￿consensusin￿de￿politiek￿en￿in￿de￿samenleving.￿Iedereen￿moet￿dezorg￿krijgen￿die￿hij￿nodig￿heeft;￿er￿moeten￿geen￿financiëledrempels￿worden￿opgeworpen￿waardoor￿men￿die￿zorgniet￿meer￿krijgt.￿Dat￿zou￿de￿bijl￿aan￿de￿wortel￿van￿onze￿so-lidariteit￿leggen.￿Staat￿de￿minister￿nog￿altijd￿achter￿dezestelling?￿Staat￿zij￿achter￿de￿stelling￿dat￿iedereen￿zonderfinanciële￿drempels￿toegang￿tot￿noodzakelijke￿zorg￿moetkunnen￿krijgen?De￿huisarts￿is￿de￿thermometer￿van￿de￿zorg.￿De￿NOSkwam￿met￿een￿onderzoek￿waarin￿huishoudens￿aangavendat￿mensen￿noodzakelijke￿zorg￿mijden￿omdat￿zij￿het￿eigenrisico￿niet￿kunnen￿betalen.￿De￿minister￿reageerde￿daareen￿beetje￿laconiek￿op.￿De￿SP￿reageerde￿erop￿door￿onderhuisartsen￿een￿korte￿enquête￿te￿houden.￿80%￿van￿de￿huis-artsen￿die￿reageerden￿op￿deze￿enquête,￿geeft￿aan￿nega-tieve￿gevolgen￿te￿zien￿van￿het￿uitkleden￿van￿het￿pakketen￿het￿verhogen￿van￿het￿eigen￿risico.￿Bijna￿40%￿geeft￿aandat￿sprake￿is￿van￿gezondheidsschade.￿Te￿denken￿valt￿aanmensen￿die￿niet￿naar￿het￿ziekenhuis￿gaan￿als￿het￿nodig￿isof￿aan￿het￿gevolg￿van￿het￿verdwijnen￿van￿maagzuurrem-mers￿uit￿het￿pakket.￿Bij￿dezen￿overhandig￿ik￿de￿voorzitterde￿resultaten￿van￿dit￿onderzoek.De￿voorzitter:Ik￿neem￿aan￿dat￿er￿geen￿bezwaar￿tegen￿bestaat￿dat￿ditstuk￿ter￿inzage￿wordt￿gelegd￿bij￿het￿Centraal￿Informatie-punt￿van￿de￿Kamer.(Ter￿inzage￿gelegd￿bij￿het￿Centraal￿Informatiepunt￿van￿deTweede￿Kamer￿der￿Staten-Generaal.)Mevrouw￿Leijten￿(SP):Wij￿lezen￿onder￿andere￿het￿volgende.￿"Vorig￿jaar￿heb￿iktwee￿keer￿een￿patiënt￿gehad￿die￿vastliep￿omdat￿fysiothe-rapie￿niet￿in￿het￿pakket￿zat.￿Uiteindelijk￿is￿het￿uitgedraaidop￿een￿operatie￿bij￿de￿een￿en￿revalidatie￿bij￿de￿ander."Een￿andere￿huisarts￿meldt￿dat￿bij￿een￿mevrouw￿het￿ver-moeden￿van￿een￿galblaasontsteking￿niet￿onderzocht￿konworden￿waardoor￿niet￿vastgesteld￿kon￿worden￿of￿hiervansprake￿was;￿de￿mevrouw￿moest￿uiteindelijk￿worden￿opge-nomen￿in￿het￿ziekenhuis.￿Dit￿had￿voorkomen￿kunnen￿wor-den.Bijna￿schouderophalend￿reageerde￿de￿minister￿toen￿zijhoorde￿dat￿patiënten￿zorg￿uit￿geldgebrek￿mijden.￿"We￿zul-len￿uiteindelijk￿de￿effecten￿onderzoeken￿van￿het￿eigen￿ri-sico￿en￿we￿kijken￿dan￿wel￿of￿het￿daadwerkelijk￿is￿gebeurdof￿dat￿sprake￿is￿van￿een￿incident".￿Dat￿is￿toch￿geen￿reactievoor￿een￿minister￿van￿Volksgezondheid?￿Ik￿vraag￿haar￿ofzij￿bereid￿is￿om￿het￿eigen￿risico￿af￿te￿schaffen￿vanwege￿ditsoort￿gevolgen￿van￿het￿eigen￿risico.￿Hoeveel￿voorbeeldenzijn￿voor￿de￿minister￿genoeg￿om￿problemen￿serieus￿te￿ne-men?￿Hoeveel￿voorbeelden￿heeft￿zij￿nodig￿om￿te￿zien￿datsprake￿is￿van￿een￿structureel￿probleem?Ik￿zou￿niet￿willen￿dat￿de￿minister￿een￿evaluatie￿afwacht.Ik￿zou￿het￿slecht￿vinden￿als￿de￿minister￿van￿Volksgezond-heid￿achteroverleunt￿en￿zegt:￿dat￿zien￿wij￿dan￿wel;￿overvijf￿jaar￿komt￿er￿een￿rapport,￿maar￿dan￿ben￿ik￿misschien￿alweg.￿Is￿de￿minister￿bereid￿om￿bij￿de￿Inspectie￿voor￿de￿Ge-zondheidszorg￿een￿meldpunt￿te￿openen￿waar￿zorgprofes-sionals,￿eerstelijnsprofessionals,￿huisartsen￿en￿misschienook￿mensen￿uit￿het￿ziekenhuis￿of￿wijkverpleegkundigenhet￿kunnen￿melden￿als￿zij￿constateren￿dat￿mensen￿afzienvan￿noodzakelijke￿zorg￿omdat￿zij￿die￿niet￿kunnen￿betalen?Ik￿zou￿daarop￿graag￿een￿positief￿antwoord￿krijgen.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Voorzitter.￿Een￿aantal￿jaren￿geleden￿was￿een￿debat￿als￿ditondenkbaar.￿Mensen￿die￿ziek￿werden￿in￿Nederland,￿wa-ren￿allemaal￿gelijk.￿Rijk￿of￿arm,￿rijk￿of￿Jan￿Modaal,￿rijk￿of"Jan￿anderhalf￿maal￿Modaal",￿gezinnen,￿ouderen,￿Henken￿Ingrid:￿zij￿waren￿gelijk.￿Met￿het￿torenhoge￿eigen￿risi-co￿en￿het￿oplopen￿van￿de￿eigen￿betalingen￿is￿er￿echtereen￿tweedeling￿ontstaan￿in￿de￿zorg:￿die￿tussen￿heel￿ergrijke￿mensen￿en￿gewone￿mensen.￿Wat￿moet￿die￿oudereman￿met￿pijn￿op￿de￿borst￿nu,￿terwijl￿het￿het￿einde￿van￿demaand￿is?￿Een￿aantal￿jaren￿geleden￿was￿het￿stellen￿vaneen￿vraag￿als￿deze￿in￿dit￿huis￿ondenkbaar.￿Wat￿moet￿eenouder￿echtpaar￿waarvan￿beide￿echtelieden￿iets￿manke-ren?￿Zij￿leven￿van￿een￿AOW'tje￿en￿mogen￿in￿januari￿al€ 700￿aftikken.￿Wat￿moeten￿zij￿doen?Zorg￿mijden￿is￿het￿nieuwe￿spook￿in￿de￿zorg,￿naast￿hetspook￿van￿geldverspilling￿dat￿ervoor￿zorgt￿dat￿de￿zorg-kosten￿worden￿opgedreven.￿De￿rapporten￿van￿Ecorys￿enChandra￿et￿al.￿liegen￿er￿niet￿om:￿een￿hoger￿eigen￿risicozorgt￿dat￿mensen￿meer￿zorg￿mijden￿en￿dat￿zorgt￿voor￿ho-ge￿kosten.￿Een￿spotgoedkope￿maagzuurremmer￿van￿30cent￿voor￿een￿pakje￿wordt￿straks￿een￿peperdure￿maagper-foratie.Naast￿fraude,￿verspilling,￿overhead,￿regels,￿detacheringen￿noem￿maar￿op,￿heeft￿deze￿minister￿een￿nieuwe￿kosten-post￿gecreëerd,￿die￿van￿het￿zorg￿mijden.Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):Voorzitter.￿In￿maart￿berichtte￿de￿NOS￿dat￿patiënten￿metgeldgebrek￿zorg￿zouden￿mijden.￿Dat￿signaal￿moeten￿weserieus￿nemen.￿Ik￿heb￿echter￿de￿indruk￿dat￿het￿gaat￿omuitspraken￿van￿een￿klein￿aantal￿zorgverleners,￿gespreidover￿het￿land.￿We￿moeten￿daarom￿oppassen￿voor￿over-haaste￿conclusies.￿Ik￿heb￿in￿maart￿bij￿een￿regeling￿vanwerkzaamheden￿gezegd￿dat￿D66￿de￿reportage￿van￿deNOS￿op￿zichzelf￿onvoldoende￿vindt￿om￿harde￿conclusieste￿trekken.Daarom￿heb￿ik￿twee￿vragen￿aan￿de￿minister.￿Heeft￿deminister￿de￿indruk￿dat￿dit￿onderzoek￿inderdaad￿de￿realiteitweerspiegelt?￿Wil￿zij￿zelf￿onderzoeken￿in￿hoeverre￿patiën-ten￿met￿lage￿inkomens￿zorg￿mijden￿omdat￿ze￿niet￿genoeggeld￿hebben? Pia￿DijkstraTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-81Mevrouw￿Agema￿(PVV):Ik￿verbaas￿me￿natuurlijk￿niet￿over￿deze￿bijdrage￿van￿D66.D66￿is￿namelijk￿medeverantwoordelijk￿voor￿het￿exorbitanthoge￿eigen￿risico.￿D66￿vertegenwoordigt￿hier￿de￿grach-tengordelelite,￿maar￿denkt￿mevrouw￿Dijkstra￿niet￿dat￿erook￿in￿haar￿eigen￿achterban￿mensen￿zijn￿die￿geen￿zorgvragen￿terwijl￿ze￿die￿eigenlijk￿wel￿nodig￿hebben?￿Dat￿isten￿eerste￿heel￿schrijnend￿en￿ten￿tweede￿zorgt￿het￿voorhogere￿kosten.Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):Het￿gaat￿er￿niet￿zozeer￿om￿wat￿ik￿denk,￿maar￿om￿de￿feiten.Die￿wil￿ik￿graag￿horen.￿Daarom￿vraag￿ik￿de￿minister￿omdie￿goed￿te￿onderzoeken,￿want￿ik￿denk￿dat￿we￿dan￿moe-ten￿ingrijpen.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Dat￿vind￿ik￿heel￿positief.￿Denkt￿mevrouw￿Dijkstra￿bij￿ingrij-pen￿aan￿het￿terugdraaien￿van￿het￿verschrikkelijk￿hoge￿ei-gen￿risico?Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):We￿zullen￿bekijken￿om￿welke￿groepen￿het￿gaat￿en￿danmoeten￿we￿opnieuw￿naar￿bevind￿van￿zaken￿handelen.￿Wehebben￿natuurlijk￿al￿regelingen￿voor￿mensen￿met￿lage￿in-komens,￿waardoor￿zij￿minder￿getroffen￿worden￿door￿eenhogere￿eigen￿bijdrage.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Die￿regelingen￿worden￿ook￿allemaal￿afgeschaft.￿De￿1,3miljard￿wordt￿afgeschaft.￿500￿miljoen￿gaat￿naar￿de￿ge-meenten￿en￿die￿mogen￿dan￿zelf￿bekijken￿wat￿ze￿ermeezullen￿doen.￿Daar￿zal￿de￿oplossing￿niet￿in￿liggen.Ik￿hoop￿dat￿het￿lichtpuntje￿dat￿ik￿zojuist￿zag,￿hardermag￿branden￿op￿het￿moment￿dat￿blijkt￿dat￿het￿hogere￿ei-gen￿risico￿daadwerkelijk￿leidt￿tot￿zorg￿mijden,￿tot￿allerleivreselijke￿toestanden￿en￿hogere￿zorgkosten.￿Dat￿wistenwe￿natuurlijk￿al￿van￿tevoren.￿Ik￿hoop￿dat￿we￿dan￿op￿D66kunnen￿rekenen￿om￿het￿terug￿te￿draaien.Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):Ik￿heb￿net￿al￿gezegd￿dat￿ik￿een￿nadere￿evaluatie￿en￿eenonderzoek￿afwacht.￿Ik￿vind￿het￿heel￿belangrijk￿om￿de￿fei-ten￿te￿hebben.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Ik￿vind￿het￿een￿beetje￿gek￿dat￿D66￿de￿signalen￿van￿huisart-sen￿niet￿voldoende￿vindt.￿Ik￿stel￿vast￿dat￿het￿NIVEL￿in￿de-cember￿vorig￿jaar￿heeft￿gezegd￿dat￿mensen￿zorg￿mijden.In￿januari￿is￿er￿nog￿een￿onderzoek￿uitgekomen￿waaruitblijkt￿dat￿een￿derde￿van￿de￿mensen￿de￿kosten￿moeilijk￿opkan￿brengen.￿Het￿is￿dus￿niet￿één￿signaal,￿het￿is￿niet￿éénuitzending.￿Wat￿is￿voor￿mevrouw￿Dijkstra￿het￿verschil￿tus-sen￿de￿eigen￿bijdrage￿voor￿de￿tweedelijns￿ggz,￿waar￿D66hard￿tegen￿gestreden￿heeft￿en￿waarbij￿ze￿waarschuwdevoor￿zorg￿mijden￿en￿de￿maatschappelijke￿gevolgen￿hier-van,￿en￿datgene￿wat￿er￿nu￿plaatsvindt?￿Vindt￿ze￿het￿min-der￿erg￿of￿neemt￿ze￿het￿minder￿serieus?Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):Wij￿hebben￿ons￿verzet￿tegen￿die￿eigen￿bijdrage￿in￿detweedelijns￿ggz,￿omdat￿het￿een￿discriminerende￿maat-regel￿was.￿Die￿vond￿alleen￿in￿de￿ggz￿plaats,￿en￿niet￿in￿decuratieve￿zorg.￿Als￿je￿naar￿de￿specialist￿in￿het￿ziekenhuisgaat,￿heb￿je￿niet￿die￿hoge￿eigen￿bijdrage,￿terwijl￿je￿die￿inde￿ggz￿wel￿had.￿Dat￿was￿een￿van￿de￿redenen.Wij￿hebben￿ons￿overigens￿ook￿altijd￿sterk￿gemaakt￿voorhet￿ontzien￿van￿de￿zorgwekkende￿zorgmijders,￿met￿in-derdaad￿precies￿de￿argumentatie￿dat￿mensen￿door￿hetzorgwekkende￿zorg￿mijden￿in￿de￿dure￿zorg￿terechtkomen.Daarom￿wil￿ik￿ook￿heel￿graag￿zien￿wat￿het￿resultaat￿hier-van￿is.￿Hoe￿moeten￿we￿het￿in￿verhouding￿zien?￿Daarnawil￿ik￿mijn￿conclusies￿trekken.￿Maar￿ik￿vind￿dat￿te￿vroeg.Ik￿heb￿dat￿toen￿ook￿al￿aangegeven.￿Ik￿vind￿dat￿je￿op￿grondvan￿harde￿cijfers￿en￿harde￿gegevens￿dit￿gesprek￿moetvoeren.￿Het￿zijn￿belangrijke￿signalen,￿daar￿niet￿van.￿Maarik￿wil￿daar￿de￿feiten￿bij￿hebben￿voordat￿ik￿vergaande￿con-clusies￿trek.Mevrouw￿Leijten￿(SP):In￿de￿korte￿enquête￿die￿wij￿hebben￿gehouden,￿hebben￿weheel￿veel￿ervaringen￿van￿huisartsen￿verzameld.￿Ik￿hoopvan￿harte￿dat￿de￿D66-fractie￿die￿ervaringen￿serieus￿zal￿ne-men,￿en￿niet￿enkel￿als￿signalen￿of￿incidenten￿zal￿afdoen,zoals￿de￿minister￿dat￿een￿beetje￿laconiek￿deed.￿Mij￿rest￿devraag:￿wanneer￿moet￿dat￿onderzoek￿voor￿de￿D66-fractiegedaan￿zijn?￿Wil￿zij￿een￿rapport￿over￿anderhalf￿jaar￿en￿datwe￿dan￿merken￿dat￿we￿de￿kosten￿enorm￿verhoogd￿heb-ben￿en￿patiënten￿in￿gevaar￿hebben￿gebracht￿met￿dit￿be-leid?￿Of￿mag￿het￿eerder?￿Het￿lijkt￿mij￿dat￿het￿eerder￿moet.Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):Daarover￿kan￿ik￿het￿mevrouw￿Leijten￿eens￿zijn.￿Ik￿zou￿heelgraag￿dit￿jaar￿de￿resultaten￿zien.Ik￿denk￿dat￿ik￿het￿hierbij￿laat,￿ook￿gezien￿de￿interrup-ties.￿Ik￿vind￿het￿belangrijk￿om￿toch￿nog￿even￿vast￿te￿stel-len￿dat￿we￿nu￿debatteren￿over￿een￿onderwerp￿naar￿aan-leiding￿van￿berichtgeving￿waarover￿we￿binnen￿een￿paarweken￿zullen￿spreken￿in￿het￿AO￿over￿de￿Zorgverzekerings-wet.￿Daarom￿had￿ik￿liever￿gezien￿dat￿we￿de￿tijd￿in￿dezezaal￿hadden￿besteed￿aan￿alle￿wetgeving￿die￿ligt￿te￿wach-ten.￿Dat￿was￿efficiënter￿geweest.￿Dat￿moest￿mij￿even￿vanhet￿hart.De￿voorzitter:We￿gaan￿er￿toch￿wat￿moois￿van￿maken.￿De￿eerstvolgendespreker￿is￿mevrouw￿Bruins￿Slot.Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Voorzitter.￿Toegankelijkheid￿van￿zorg￿is￿een￿groot￿goed￿inNederland.￿Als￿mensen￿ziek￿zijn,￿moeten￿ze￿toegang￿totzorg￿kunnen￿hebben.￿Dat￿is￿ook￿de￿basis￿van￿ons￿stelsel.In￿Nederland￿betaalt￿jong￿voor￿oud,￿rijk￿voor￿arm,￿en￿ge-zond￿voor￿ziek.￿Die￿solidariteit￿moeten￿we￿koesteren.￿Ver-ontrustend￿zijn￿dan￿ook￿de￿geluiden￿uit￿de￿grote￿steden.Huisartsen￿geven￿aan￿dat￿patiënten￿met￿de￿laagste￿inko-mens￿zorg￿mijden.￿Zij￿stellen￿de￿kosten￿van￿zorg￿uit.￿Huis-artsen￿maken￿zich￿zorgen￿over￿patiënten￿die￿zij￿al￿vele￿ja-ren￿zien.￿Daarom￿heb￿ik￿de￿volgende￿vragen￿aan￿de￿mi-nister.￿Herkent￿zij￿het￿beeld￿dat￿patiënten￿met￿de￿laagsteinkomens￿zorg￿mijden?￿Wat￿zijn￿de￿mogelijke￿oorzakenhiervan?￿Bestaat￿er￿een￿verband￿tussen￿het￿verhogen￿vanhet￿eigen￿risico￿en￿het￿mijden￿van￿zorg?￿Wat￿is￿de￿opvat-ting￿van￿de￿minister￿over￿het￿behoud￿van￿solidariteit￿in￿dezorg?We￿hebben￿onlangs￿een￿rapport￿ontvangen￿van￿hetCentraal￿Planbureau.￿Het￿CPB￿concludeerde￿dat￿we￿opeen￿cruciale￿afslag￿staan:￿samen￿blijven￿betalen￿voor￿zorgof￿ieder￿voor￿zich. Bruins￿SlotTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-82Mevrouw￿Agema￿(PVV):Ik￿stel￿nu￿dezelfde￿vraag￿aan￿mevrouw￿Bruins￿Slot.￿Hetverhogen￿van￿het￿eigen￿risico￿is￿mede￿tot￿stand￿gekomendoor￿het￿CDA. Daarvoor￿waren￿er￿al￿rapporten￿waaruitbleek￿hoe￿onverstandig￿dit￿was.￿Is￿het￿CDA￿bereid￿om￿hetterug￿te￿draaien?Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Allereerst￿vind￿ik￿het￿heel￿belangrijk￿om￿deze￿signalen￿se-rieus￿te￿onderzoeken.￿Het￿is￿van￿belang￿dat￿huisartsenfungeren￿als￿poortwachter.￿Ik￿verbaas￿mij￿echter￿enigszinsover￿de￿opmerking￿van￿mevrouw￿Agema.￿De￿PVV￿wildedat￿het￿eigen￿risico￿werd￿verlaagd,￿maar￿wilde￿ook￿datde￿eigen￿bijdrage￿voor￿de￿ggz￿gigantisch￿werd￿verhoogd.We￿hebben￿net￿het￿onderzoek￿van￿de￿SP￿gehad.￿Een￿grootdeel￿van￿die￿klachten￿kwamen￿van￿patiënten￿in￿de￿ggz,￿dieafhaakten￿vanwege￿die￿eigen￿bijdrage.￿En￿die￿eigen￿bij-drage￿voor￿de￿ggz￿wilde￿de￿PVV￿nog￿veel￿verder￿verho-gen.￿Ik￿vind￿het￿dus￿een￿beetje￿dubbel￿dat￿ik￿deze￿vraagkrijg.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Bij￿de￿ggz￿was￿het￿probleem￿dat￿je￿wel￿een￿eigen￿bijdragebetaalde￿voor￿de￿tweedelijnszorg￿maar￿niet￿voor￿de￿eer-stelijnszorg￿en￿dat￿daartussen￿een￿verschuiving￿optrad,maar￿dat￿terzijde.￿Het￿gaat￿mij￿om￿het￿eigen￿risico.￿Eenouder￿stel￿met￿alleen￿een￿AOW'tje￿kan￿daardoor￿in￿januari€ 700￿aftikken.￿Dat￿is￿mede￿namens￿het￿CDA￿tot￿stand￿ge-komen.￿Het￿CDA￿was￿immers￿zo￿gretig￿om￿het￿Kunduzak-koord￿te￿tekenen.￿Is￿het￿CDA￿bereid￿om￿de￿verhoging￿vanhet￿eigen￿risico￿terug￿te￿draaien,￿nu￿blijkt￿–￿dat￿was￿vantevoren￿al￿voorspeld￿–￿dat￿een￿hoger￿eigen￿risico￿leidt￿totzorg￿mijden?Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Bij￿de￿invoering￿van￿het￿hoger￿eigen￿risico￿hebben￿we￿ditgelukkig,￿mede￿op￿instigatie￿van￿GroenLinks￿en￿D66,￿voorde￿lage￿inkomens￿gesignaleerd.￿Laat￿ik￿het￿ronduit￿zeg-gen:￿op￿het￿moment￿dat￿er￿inderdaad￿heel￿sterke￿signalenzijn￿dat￿we￿mensen￿uit￿de￿zorg￿drukken,￿dan￿moeten￿wede￿toegankelijkheid￿van￿de￿zorg￿zo￿goed￿mogelijk￿waar-borgen.￿Daarvoor￿stel￿ik￿eerst￿volgende￿vraag,￿want￿datis￿de￿belangrijkste￿vraag.￿Is￿er￿een￿verband￿tussen￿het￿feitdat￿mensen￿niet￿meer￿naar￿de￿huisarts￿gaan￿en￿het￿feitdat￿we￿het￿eigen￿risico￿hebben￿verhoogd?￿Laten￿we￿datinderdaad￿eerst￿vaststellen,￿maar￿u￿hebt￿wel￿gelijk￿dat￿wedit￿soort￿signalen￿heel￿serieus￿moeten￿oppakken.De￿voorzitter:De￿heer￿Anne￿Mulder￿heeft￿zich￿niet￿ingeschreven￿voorhet￿debat,￿maar￿desalniettemin￿wil￿ik￿hem￿graag￿hetwoord￿geven.￿Welkom.De￿heer￿Anne￿Mulder￿(VVD):Bedankt￿voor￿deze￿coulance.￿De￿SP￿zegt￿dat￿zij￿het￿eigenrisico￿wil￿afschaffen.￿Dat￿is￿helemaal￿niet￿waar.￿Dat￿wil￿zeop￿€ 150￿houden.￿De￿PVV￿wil￿een￿eigen￿risico￿van￿€ 230.Het￿CDA￿wil￿een￿eigen￿risico￿van￿€ 350.￿Nu￿staan￿we￿alle-maal￿te￿klagen.￿Is￿dit￿niet￿een￿ontzettend￿hypocriet￿debat?Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Ik￿vind￿dat￿we￿het￿echt￿serieus￿moeten￿nemen￿als￿huisart-sen￿zeer￿serieuze￿signalen￿verstrekken￿omdat￿zij￿zien￿datpatiënten￿niet￿meer￿bij￿hen￿komen.￿We￿kunnen￿hier￿nietvanuit￿onze￿blauwe￿stoelen￿gaan￿zeggen￿dat￿we￿dat￿nietmoeten￿doen.￿Ik￿ben￿in￿ieder￿geval￿blij￿dat￿het￿CDA￿er￿ookin￿het￿verkiezingsprogramma￿voor￿heeft￿gekozen￿om￿heteigen￿risico￿op￿€ 350￿te￿houden￿en￿niet￿nog￿flink￿te￿verho-gen,￿zoals￿de￿VVD￿wilde.De￿voorzitter:Ik￿geloof￿dat￿mevrouw￿Leijten￿wil￿reageren￿op￿de￿heerMulder.￿Dat￿was￿een￿beetje￿uitgelokt.Mevrouw￿Leijten￿(SP):De￿heer￿Mulder￿van￿de￿VVD￿besteedt￿praktisch￿al￿zijn￿bij-dragen￿aan￿de￿afschuwelijke￿plannen￿van￿de￿SP. Wanneerhij￿een￿interruptie￿kan￿doen￿op￿die￿afschuwelijke￿plannen,blijft￿hij￿stil￿en￿dan￿doet￿hij￿dat￿bij￿het￿CDA. Dat￿is￿een￿ty-pische￿manier￿van￿debatteren,￿die￿je￿een￿beetje￿weglopenvoor￿je￿verantwoordelijkheid￿kunt￿noemen.￿Ik￿ga￿er￿dusook￿van￿uit￿dat￿de￿grootste￿regeringsfractie,￿verantwoor-delijk￿voor￿deze￿zorgexplosie￿voor￿mensen￿thuis,￿ook￿ge-woon￿het￿woord￿zal￿voeren.￿Als￿zij￿dat￿niet￿doet,￿wetenwe￿meteen￿waar￿de￿VVD￿staat,￿namelijk￿niet￿aan￿de￿zijdevan￿de￿premiebetaler,￿maar￿blijkbaar￿aan￿de￿zijde￿van￿debezuinigingsmachine.De￿voorzitter:Ik￿wou￿eigenlijk￿het￿woord￿aan￿mevrouw￿Bruins￿Slotgeven.￿Als￿mevrouw￿Agema￿wil￿reageren￿op￿mevrouwLeijten￿krijgen￿we￿een￿heel￿ingewikkeld￿debat.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Nee,￿ik￿reageer￿niet￿op￿mevrouw￿Leijten,￿maar￿ik￿wildehaar￿aanvullen￿in￿de￿richting￿van￿de￿heer￿Mulder.￿Hetmaakt￿niet￿uit￿of￿het￿eigen￿risico￿€ 150￿of￿€ 230￿is.￿Ik￿zalniet￿voor￿de￿SP￿spreken,￿maar￿dat￿is￿verschrikkelijk.￿Hetgaat￿nu￿om￿een￿verhoging.￿We￿hebben￿ook￿niet￿2￿mil-jard￿liggen￿om￿het￿zomaar￿af￿te￿schaffen,￿maar￿we￿kun-nen￿misschien￿wel￿een￿begin￿maken￿met￿het￿aanpakkenvan￿de￿fraude.￿Daar￿kunnen￿we￿misschien￿mee￿beginnen,maar￿wat￿mij￿tegen￿de￿borst￿stuit,￿is￿dat￿de￿heer￿Mulderdit￿debat￿als￿overbodig￿betitelt,￿terwijl￿er￿doden￿vallenomdat￿mensen￿niet￿meer￿naar￿de￿dokter￿durven,￿omdatzij￿aan￿het￿einde￿van￿de￿maand￿geen￿geld￿meer￿in￿hunportemonnee￿hebben.De￿voorzitter:Ik￿geef￿het￿woord￿aan￿mevrouw￿Bruins￿Slot.Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Hier￿past￿zeker￿een￿afsluitende￿opmerking￿bij.￿Daarnetwerd￿het￿rapport￿van￿het￿NIVEL￿al￿aangehaald￿in￿het￿de-bat.￿De￿voornaamste￿conclusie￿daarvan￿is￿dat￿mensenniet￿naar￿de￿huisarts￿gaan,￿omdat￿zij￿denken￿dat￿zij￿daar-voor￿moeten￿betalen,￿dus￿dat￿de￿huisarts￿onder￿het￿eigenrisico￿valt.￿Ik￿ben￿nog￿steeds￿blij￿dat￿het￿CDA￿ervoor￿kiestdat￿het￿eigen￿risico￿niet￿voor￿de￿huisarts￿geldt.￿De￿VVDhad￿daar￿wel￿voor￿gekozen.￿Laten￿we￿één￿zegening￿vandit￿kabinet￿tellen.￿Dat￿is￿dat￿mensen￿die￿naar￿de￿huisartsgaan,￿nog￿steeds￿geen￿eigen￿bijdrage￿hoeven￿te￿betalenvoor￿het￿bezoek￿aan￿die￿huisarts.De￿heer￿Otwin￿van￿Dijk￿(PvdA):Voorzitter.￿Iedereen￿heeft￿in￿ons￿land￿gelijke￿toegang￿totzorg.￿Of￿je￿nu￿ziek￿bent￿of￿gezond,￿rijk￿of￿arm,￿jong￿of￿oud,onze￿zorg￿is￿gebaseerd￿op￿solidariteit,￿en￿zo￿hoort￿hetook.￿Toegang￿tot￿kwalitatief￿goede￿zorg￿voor￿iedereen￿iseen￿belangrijke￿hoeksteen￿van￿onze￿welvaartsstaat.￿Men- Otwin￿van￿DijkTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-83sen￿moeten￿niet￿om￿financiële￿redenen￿de￿dokter￿mijdenof￿te￿lang￿wachten.￿Om￿die￿reden￿wil￿de￿PvdA￿per￿se￿dehuisarts￿buiten￿het￿eigen￿risico￿houden.De￿NOS￿berichtte￿op￿27 maart￿dat￿sommige￿patiëntenzorg￿mijden￿vanwege￿geldgebrek.￿Dat￿is￿een￿ernstig￿be-richt.￿We￿willen￿weten￿hoe￿het￿zit;￿of￿dat￿echt￿zo￿is.￿Eenaantal￿andere￿partijen￿heeft￿daarover￿ook￿vragen￿gesteld.De￿minister￿heeft￿aangekondigd￿om￿een￿evaluatie￿te￿doennaar￿het￿verplichte￿eigen￿risico.￿Dat￿lijkt￿mij￿een￿heel￿goedbesluit.￿We￿willen￿de￿feiten￿boven￿tafel,￿pas￿dan￿kunnenwe￿eventuele￿conclusies￿trekken.Wij￿hebben￿de￿volgende￿vragen￿aan￿de￿minister.￿Kan￿zijtoezeggen￿dat￿de￿evaluatie￿van￿het￿verplichte￿eigen￿risi-co￿er￿voor￿de￿begrotingsbehandeling￿van￿november￿ligt?Weet￿de￿minister￿ook￿hoeveel￿mensen￿om￿financiële￿rede-nen￿hun￿aanvullende￿verzekering￿hebben￿opgezegd?Veel￿gemeenten￿hebben￿voor￿mensen￿met￿een￿laag￿in-komen￿een￿collectieve￿zorgverzekering￿afgesloten.￿Naasteen￿basis-￿en￿een￿aanvullende￿verzekering￿bieden￿derge-lijke￿gemeentepolissen￿ook￿steeds￿meer￿aandacht￿voorleefstijl￿en￿preventieprogramma's.￿Ook￿is￿een￿link￿met￿hetgemeentelijke￿inkomensondersteunende￿beleid￿natuur-lijk￿gemakkelijk￿gelegd.￿Hoeveel￿mensen￿met￿een￿laag￿in-komen￿maken￿gebruik￿van￿deze￿collectieve￿gemeentelijkezorgverzekeringen￿en￿hoe￿kunnen￿we￿mensen￿daar￿meerop￿wijzen?Zorg￿moet￿voor￿iedereen￿gelijk￿toegankelijk￿zijn￿en￿blij-ven.￿Wij￿vragen￿de￿minister￿daarom￿ook￿vaart￿te￿makenmet￿haar￿aangekondigde￿evaluatie￿om￿op￿basis￿van￿defeiten￿die￿er￿dan￿liggen,￿uiteindelijk￿eventueel￿conclusieste￿trekken￿en￿te￿kijken￿hoe￿het￿echt￿zit.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Ik￿ben￿blij￿dat￿de￿Partij￿van￿de￿Arbeid￿de￿signalen￿wel￿se-rieus￿neemt.￿Daar￿waar￿die￿signalen￿een￿beetje￿werdenweggewuifd￿door￿de￿minister￿en￿door￿andere￿partijen,hoor￿ik￿duidelijk￿dat￿de￿Partij￿van￿de￿Arbeid￿van￿mening￿isdat￿er￿geen￿financiële￿drempel￿mag￿zijn￿voor￿noodzakelij-ke￿zorg.￿Ik￿heb￿de￿volgende￿vraag.￿15%￿van￿de￿bevolkingbetaalt￿geen￿eigen￿risico.￿De￿rest￿van￿de￿bevolking￿betaalteen￿eigen￿risico￿of￿een￿deel￿daarvan.￿Vindt￿de￿Partij￿vande￿Arbeid￿ook￿niet￿dat￿het￿gek￿is￿om￿voor￿15%￿van￿de￿be-volking￿de￿premie￿laag￿te￿houden￿en￿85%￿van￿de￿bevol-king￿een￿hogere￿zorgrekening￿te￿geven?￿Zouden￿we￿daareigenlijk￿niet￿vanaf￿moeten?￿Met￿andere￿woorden,￿zou￿dePartij￿van￿de￿Arbeid￿een￿voorstel￿van￿de￿SP￿steunen￿waar-in￿we￿de￿minister￿de￿gelegenheid￿geven￿om￿met￿een￿plante￿komen￿om￿het￿eigen￿risico￿af￿te￿schaffen?De￿heer￿Otwin￿van￿Dijk￿(PvdA):De￿vraag￿die￿mevrouw￿Leijten￿stelt,￿is￿op￿zichzelf￿een￿te-rechte.￿Ik￿vind￿alleen￿dat￿zij￿heel￿snel￿in￿een￿instrumente-le￿discussie￿stapt.￿De￿samenstellers￿van￿het￿Lenteakkoordhebben￿de￿verhoging￿van￿het￿eigen￿risico￿gepaard￿latengaan￿met￿300￿miljoen￿om￿de￿mensen￿via￿de￿zorgtoeslaguiteindelijk￿ook￿weer￿te￿compenseren.￿Ik￿kan￿op￿basis￿vande￿gegevens￿die￿er￿nu￿liggen,￿niet￿de￿conclusie￿trekkendat￿het￿eigen￿risico￿op￿zichzelf￿ook￿de￿reden￿is￿dat￿men-sen￿misschien￿afzien￿van￿een￿bezoek￿aan￿de￿dokter.￿Het￿isdus￿echt￿nodig￿dat￿we￿eerst￿meer￿feiten￿op￿tafel￿hebbenvoordat￿we￿misschien￿maatregelen￿aankondigen￿of￿ne-men.￿We￿moeten￿eerst￿weten￿of￿dat￿wel￿de￿goede￿maatre-gelen￿zijn.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Om￿de￿premie￿van￿15%￿van￿onze￿bevolking￿lager￿te￿hou-den,￿betaalt￿85%￿van￿onze￿bevolking￿extra￿zorgkosten￿om-dat￿ze￿ziek￿zijn.￿Alleen￿daarom.￿Het￿is￿een￿straf￿op￿ziekzijn.￿En￿we￿horen￿wel￿degelijk￿dat￿de￿hoogte￿van￿het￿ei-gen￿risico￿de￿reden￿is￿om￿af￿te￿zien￿van￿zorg.￿Ik￿heb￿netonze￿korte￿enquête￿onder￿huisartsen￿rond￿laten￿gaan.￿Ikraad￿de￿heer￿Van￿Dijk￿aan￿om￿die￿eens￿goed￿te￿bekijken.Er￿zitten￿veel￿voorbeelden￿in.￿Bijna￿40%￿van￿de￿huisartsenziet￿al￿dat￿er￿gezondheidsschade￿is.￿Dat￿vind￿ik￿toch￿eengroot￿aantal.￿Dan￿kun￿je￿het￿een￿instrumentele￿discussienoemen,￿maar￿volgens￿mij￿kun￿je￿ook￿zeggen:￿dit￿instru-ment￿belemmert￿het￿principe￿dat￿mensen￿toegang￿moe-ten￿hebben￿tot￿de￿zorg,￿er￿mag￿geen￿sprake￿zijn￿van￿finan-ciële￿drempels,￿en￿ja,￿we￿zullen￿een￿verzoek￿tot￿het￿uit-werken￿van￿een￿plan￿voor￿afschaffing￿van￿het￿eigen￿risicosteunen.De￿heer￿Otwin￿van￿Dijk￿(PvdA):Volgens￿mij￿is￿er￿in￿deze￿Kamer￿geen￿partij￿die￿in￿haarverkiezingsprogramma￿heeft￿staan￿dat￿het￿zij￿het￿eigenrisico￿as￿such￿wil￿afschaffen.￿Wij￿willen￿allemaal￿dat￿ersprake￿is￿van￿gelijke￿toegang￿tot￿zorg.￿Die￿zorg￿moet￿erzijn￿voor￿iedereen￿die￿dat￿nodig￿heeft,￿ziek￿of￿gezond,￿rijkof￿arm.￿Als￿er￿sprake￿is￿van￿belemmeringen,￿moeten￿weweten￿welke￿dat￿zijn￿voordat￿we￿echt￿gericht￿interventieskunnen￿plegen.￿Ik￿wil￿graag￿met￿mevrouw￿Leijten￿mee-kijken￿en￿rapporten￿lezen￿waarin￿staat￿hoe￿dat￿beter￿kanworden,￿maar￿op￿basis￿van￿alleen￿deze￿berichten￿–￿hoeernstig￿ze￿ook￿zijn,￿dat￿ben￿ik￿met￿mevrouw￿Leijten￿eens–￿nu￿al￿zulke￿verstrekkende￿maatregelen￿nemen,￿die￿ookniet￿corresponderen￿met￿haar￿eigen￿programma,￿lijkt￿metoch￿wel￿wat￿te￿ver￿gaan,￿met￿name￿ook￿omdat￿de￿com-pensatie￿van￿dat￿eigen￿risico￿voor￿de￿laagste￿inkomens￿er-in￿zit.Mevrouw￿Leijten￿(SP):De￿SP￿is￿altijd￿heel￿duidelijk￿geweest￿dat￿zij￿een￿forse￿ver-laging￿van￿het￿eigen￿risico￿wil￿en￿dat￿zij￿dat￿eigen￿risi-co￿op￿termijn￿wil￿afschaffen.￿Wij￿redden￿dat￿niet￿in￿dievier￿jaar￿die￿we￿hadden.￿Daar￿zijn￿we￿altijd￿eerlijk￿overgeweest.￿Daar￿hebben￿we￿vele￿debatten￿over￿gevoerd.Wij￿vragen￿nu￿aan￿de￿minister￿om￿te￿komen￿met￿een￿planvoor￿afschaffing.￿Dat￿is￿toch￿niet￿teveel￿gevraagd?￿Tenzij￿uzegt:￿het￿is￿een￿goed￿idee￿dat￿15%￿van￿de￿bevolking￿voor-deel￿heeft,￿terwijl￿85%￿van￿de￿bevolking￿een￿te￿hoge￿re-kening￿krijgt.￿Dat￿is￿toch￿uit￿balans￿en￿dat￿gegeven￿alleenal￿zou￿toch￿reden￿moeten￿zijn￿om￿te￿zeggen:￿dat￿doen￿wijwat￿eerlijker￿en￿de￿boete￿op￿ziek￿zijn￿gaat￿eraf?￿Maar￿ikhoor￿het￿goed:￿de￿Partij￿van￿de￿Arbeid￿maakt￿zich￿wel￿zor-gen,￿maar￿vindt￿dit￿nog￿niet￿het￿moment.￿Wanneer￿zouhet￿voor￿de￿Partij￿van￿de￿Arbeid￿dan￿wel￿het￿moment￿zijnom￿te￿zeggen:￿klaar￿ermee,￿nu￿gooien￿wij￿het￿over￿een￿an-dere￿boeg,￿nu￿leggen￿wij￿de￿rekening￿niet￿meer￿bij￿de￿pa-tiënt,￿maar￿gaan￿wij￿een￿en￿ander￿eerlijk￿verdelen?De￿heer￿Otwin￿van￿Dijk￿(PvdA):In￿dit￿huis￿moeten￿wij￿maatregelen￿nemen￿die￿werken.Het￿lijkt￿mij￿daarom￿verstandig￿dat￿wij￿eerst￿de￿evaluatievan￿de￿minister￿rond￿het￿eigen￿risico￿afwachten.￿Voor￿no-vember￿moeten￿wij￿weten￿hoe￿het￿zit.￿Dat￿is￿het￿momentwaarop￿wij￿bezien￿welke￿belemmeringen￿er￿eventueel￿zijnvoor￿de￿toegang￿tot￿de￿zorg,￿die￿wij￿allemaal￿belangrijkvinden.￿Dan￿bezien￿wij￿wat￿wel￿en￿niet￿werkt. SchippersTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-84Minister￿Schippers:Voorzitter.￿In￿het￿NOS-journaal￿van￿27 maart￿hebben￿eenhuisarts￿en￿een￿apotheker￿aangegeven￿dat￿zij￿merken￿dathun￿patiënten￿zorg￿mijden￿als￿gevolg￿van￿geldgebrek￿alsgevolg￿van￿de￿verhoging￿van￿het￿eigen￿risico.￿Ik￿heb￿eendag￿later￿in￿het￿NOS-journaal￿aangegeven￿dat￿ik￿de￿recen-te￿verhoging￿van￿het￿eigen￿risico,￿die￿toen￿helemaal￿re-cent￿was,￿zou￿evalueren.￿Uit￿eerdere￿onderzoeken￿naar￿deno-claim￿in￿september￿2007￿en￿de￿evaluatie￿van￿het￿ver-plichte￿eigen￿risico￿uit￿juni￿2011￿is￿gebleken￿dat￿mensenminder￿zorg￿afnemen￿als￿gevolg￿van￿de￿no-claim￿of￿heteigen￿risico,￿maar￿in￿beide￿onderzoeken￿zijn￿geen￿aanwij-zingen￿gevonden￿dat￿als￿gevolg￿van￿de￿no-claim￿of￿het￿ei-gen￿risico￿noodzakelijke￿zorg￿wordt￿gemeden.Per￿1 januari￿2013￿is￿als￿gevolg￿van￿het￿Lenteakkoordof￿het￿begrotingsakkoord￿2013￿het￿verplichte￿eigen￿risi-co￿met￿€ 115￿verhoogd￿naar￿€ 350.￿Bij￿deze￿verhoging￿isspeciaal￿gekeken￿naar￿mogelijke￿effecten￿voor￿lage￿inko-mens.￿Ik￿vind￿het￿heel￿belangrijk￿om￿hier￿expliciet￿te￿be-nadrukken￿dat,￿om￿de￿groep￿van￿de￿lage￿inkomens￿te￿ont-zien,￿de￿zorgtoeslag￿voor￿de￿laagste￿inkomens￿ook￿metdiezelfde￿€ 115￿is￿verhoogd.￿Dit￿betekent￿dat￿de￿laagste￿in-komens￿door￿deze￿verhoging￿van￿het￿verplichte￿eigen￿ri-sico￿er￿niet￿in￿koopkracht￿op￿achteruit￿zijn￿gegaan.￿Ster-ker￿nog,￿als￿zij￿geen￿gebruikmaken￿van￿de￿zorg,￿zijn￿zij￿er€ 115￿op￿vooruitgegaan.￿Met￿andere￿woorden,￿bij￿de￿ver-hoging￿per￿2013￿is￿de￿toegang￿tot￿de￿zorg￿voor￿de￿lagereinkomens￿gewaarborgd.Wel￿is￿het￿zo￿dat￿veel￿mensen￿er￿niet￿van￿op￿de￿hoog-te￿zijn￿dat￿de￿zorgtoeslag￿een￿compensatie￿is￿voor￿de￿kos-ten.￿Dat￿komt,￿omdat￿een￿en￿ander￿op￿verschillende￿mo-menten￿wordt￿uitbetaald.￿Je￿betaalt￿de￿premie￿op￿een￿an-der￿moment￿dan￿je￿de￿zorgtoeslag￿krijgt.￿Daar￿staat￿heteigen￿risico￿weer￿los￿van.￿Ik￿wil￿dan￿ook￿bezien￿of￿wij￿dekoppeling￿tussen￿die￿factoren￿van￿uitgeven￿en￿ontvangenbeter￿voor￿het￿voetlicht￿kunnen￿brengen,￿bijvoorbeelddoor￿betere￿voorlichting,￿of￿door￿een￿en￿ander￿dichter￿bijelkaar￿te￿brengen.Naast￿het￿bericht￿van￿het￿NOS-journaal￿heb￿ik￿geensignalen￿ontvangen￿dat￿mensen￿afzien￿van￿noodzakelij-ke￿zorg￿als￿gevolg￿van￿de￿recente￿verhoging￿van￿het￿ver-plichte￿eigen￿risico.￿Zoals￿ik￿op￿28 maart￿heb￿aangege-ven,￿ben￿ik￿van￿plan￿om￿de￿effecten￿van￿de￿recente￿ver-hoging￿van￿het￿verplichte￿eigen￿risico￿te￿onderzoeken.￿Ikwil￿dat￿op￿een￿serieuze￿manier￿aanpakken,￿eigenlijk￿net￿zobreed￿als￿de￿vorige￿onderzoeken￿zijn￿aangepakt.￿Als￿wijdat￿doen,￿kunnen￿wij￿pas￿na￿de￿zomer￿starten.￿Dan￿zijnpas￿begin￿volgend￿jaar￿de￿resultaten￿beschikbaar.￿Als￿deKamer,￿zoals￿de￿heer￿Van￿Dijk￿zei,￿de￿resultaten￿eerder￿wilhebben,￿betekent￿dit￿dat￿je￿het￿onderzoek￿ook￿inperkt.￿Jevoert￿een￿brede￿evaluatie￿uit,￿zoals￿wij￿de￿vorige￿kerenhebben￿gedaan,￿of￿je￿doet￿het￿beperkter￿en￿sneller.￿Datkan.￿Als￿de￿Kamer￿daaraan￿hecht,￿kan￿ik￿dit￿toezeggen.Het￿heeft￿echter￿wel￿consequenties￿voor￿het￿onderzoek.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Eind￿maart￿kwam￿de￿NOS￿met￿haar￿bevindingen.￿Ik￿vonddie￿schokkend￿genoeg￿om￿dit￿debat￿aan￿te￿vragen.￿De￿mi-nister￿reageerde￿toen￿bij￿de￿NOS￿met￿de￿woorden:￿wijgaan￿evalueren.￿Begrijp￿ik￿nu￿goed￿dat￿zij￿naar￿aanleidingvan￿de￿berichtgeving￿in￿maart￿geen￿onderzoek￿heeft￿in-gesteld?￿Waarom￿heeft￿de￿minister￿deze￿serieuze￿signa-len￿naast￿zich￿neergelegd￿en￿gaat￿zij￿pas￿een￿onderzoekinstellen￿op￿het￿moment￿dat￿de￿Kamer￿erover￿debatteert?Minister￿Schippers:De￿relatie￿ligt￿eerder￿zo￿dat￿die￿regeling￿eerst￿een￿tijdjemoet￿werken,￿wil￿je￿haar￿goed￿kunnen￿evalueren.￿De￿re-geling￿is￿pas￿per￿1 januari￿ingegaan.￿Als￿iets￿per￿1 januariingaat,￿dan￿moet￿je￿eerst￿kijken￿of￿er￿initiële￿vraaguitvalis,￿wat￿die￿vraaguitval￿is,￿of￿die￿noodzakelijke￿zorg￿betreft,wat￿voor￿zorg￿dat￿is.￿Er￿was￿hier￿net￿ook￿sprake￿van￿uitvalbij￿de￿huisarts,￿terwijl￿het￿eigen￿risico￿daar￿niet￿voor￿geldt.Dan￿zou￿ik￿willen￿weten￿hoe￿dat￿komt.￿Komt￿het￿doordatmensen￿niet￿weten￿dat￿de￿huisarts￿niet￿onder￿het￿eigenrisico￿valt?￿Of￿komt￿het￿doordat￿mensen￿bang￿zijn,￿door-verwezen￿te￿worden?￿Dat￿weet￿ik￿niet,￿maar￿dat￿zou￿ik￿danwel￿willen￿weten.￿Voor￿mij￿is￿van￿belang￿dat￿ik,￿als￿ik￿ietsga￿onderzoeken,￿wel￿wat￿te￿onderzoeken￿heb.￿Je￿moetzo'n￿regeling￿eerst￿laten￿lopen,￿wil￿je￿haar￿deugdelijk￿on-derzoeken.￿Als￿een￿eigen￿risico￿pas￿twee￿maanden￿geldt,dan￿heeft￿het￿gros￿van￿de￿mensen￿er￿überhaupt￿nog￿nietmee￿te￿maken￿gekregen,￿omdat￿ze￿nog￿niet￿naar￿de￿dok-ter￿zijn￿geweest.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Wij￿hebben￿een￿huisartsengroep￿van￿duizend￿artsen￿aan-geschreven.￿Daarvan￿heeft￿een￿kwart￿gereageerd.￿Op￿diebasis￿hebben￿we￿dat￿rapportje￿gemaakt.￿Het￿is￿dus￿weldegelijk￿te￿onderzoeken.￿Ik￿stel￿hier￿vast￿dat￿de￿ministervan￿Volksgezondheid￿geen￿stappen￿heeft￿gezet￿om￿eenserieus￿item￿te￿onderzoeken,￿ondanks￿het￿feit￿dat￿artsenen￿patiënten￿aangeven￿dat￿zij￿inderdaad￿vanwege￿finan-ciële￿barrières￿afzien￿van￿noodzakelijke￿zorg.￿Ik￿vind￿datbest￿schokkend.Minister￿Schippers:U￿vond￿mijn￿reactie￿ook￿al￿labbekakkerig￿–￿ik￿zeg￿het￿maareven￿in￿mijn￿eigen￿woorden￿–￿terwijl￿ik￿gewoon￿aangeefdat￿je￿een￿regeling￿die￿effecten￿heeft,￿moet￿gaan￿evalue-ren.￿Dat￿lijkt￿mij￿evident.￿Je￿moet￿alleen￿wel￿weten￿wat￿jeevalueert￿en￿de￿regeling￿moet￿ook￿even￿lopen.￿Je￿moetkijken￿wat￿de￿gevolgen￿zijn.￿Dat￿mevrouw￿Leijten￿en￿ikvan￿mening￿verschillen￿over￿deze￿regeling,￿is￿niet￿bijzon-der.￿De￿SP￿heeft￿ook￿tegen￿de￿verhoging￿gestemd.￿Me-vrouw￿Leijten￿heeft￿daar￿een￿andere￿opinie￿over,￿maar￿ikvind￿dat￿je￿dat￿wel￿een￿beetje￿serieus￿moet￿doen.￿Als￿jezo'n￿signaal￿krijgt,￿moet￿je￿bij￿elkaar￿gaan￿zitten￿en￿bezienhoe￿je￿dat￿aanpakt.￿Wil￿je￿dat￿grondig￿doen,￿dan￿moet￿dieregeling￿al￿een￿tijd￿lopen.￿Wat￿is￿een￿redelijke￿termijn?Drie￿kwart￿jaar,￿laten￿we￿dan￿kijken￿of￿we￿dat￿daarna￿gron-dig￿kunnen￿onderzoeken.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Ik￿had￿een￿minister￿van￿Volksgezondheid￿verwacht￿diehad￿gezegd:￿ik￿wil￿nu￿weten￿hoe￿het￿zit￿en￿ga￿dat￿onder-zoeken.￿Een￿bredere￿evaluatie￿kan￿later￿altijd￿nog.￿De￿sig-nalen￿dat￿mensen￿noodzakelijke￿zorg￿niet￿aangaan￿omdatze￿die￿niet￿kunnen￿betalen,￿markeren￿een￿breuk￿met￿onzesolidariteit￿en￿de￿opbouw￿van￿ons￿zorgstelsel￿sinds￿jaaren￿dag.￿Dat￿deze￿minister￿daarvan￿zegt:￿ach￿ja,￿ik￿ga￿weleen￿keer￿evalueren￿als￿de￿regeling￿anderhalf￿jaar￿loopt,met￿alle￿risico's￿van￿dien,￿en￿dat￿zij￿de￿serieuze￿signalenvan￿huisartsen￿naast￿zich￿neer￿heeft￿gelegd,￿vind￿ik￿echteen￿teken￿aan￿de￿wand.￿Hoe￿we￿ook￿mogen￿denken￿overhet￿beleid,￿als￿huisartsen￿dit￿melden,￿vind￿ik￿dat￿je￿moetgaan￿inventariseren￿en￿bijsturen,￿ook￿als￿de￿regeling￿pastwee￿of￿drie￿maanden￿van￿kracht￿is. SchippersTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-85Minister￿Schippers:Mevrouw￿Leijten￿had￿het￿over￿een￿regeling￿die￿anderhalfjaar￿loopt.￿Als￿ik￿anderhalf￿jaar￿ging￿wachten,￿zou￿ik￿datook￿heel￿langzaam￿vinden,￿maar￿deze￿regeling￿loopt￿nogniet￿eens￿een￿halfjaar!￿Ik￿evalueer￿die￿regeling￿dus￿al￿heelerg￿snel￿en￿dat￿doe￿ik,￿omdat￿ik￿weet￿dat￿daar￿zorgen￿overzijn.￿Bij￿het￿eerdere￿eigen￿risico￿van￿€ 220￿zei￿mevrouwLeijten￿overigens￿ook￿al￿dat￿het￿zou￿leiden￿tot￿vraaguit-val￿van￿noodzakelijke￿zorg￿en￿tot￿zorgmijding.￿Uit￿onder-zoek￿dat￿toen￿is￿gedaan,￿bleek￿dat￿niet￿het￿geval￿te￿zijn.Wij￿denken￿daar￿verschillend￿over￿en￿ik￿vind￿het￿prettigom￿het￿dan￿bij￿de￿feiten￿te￿houden.Dan￿de￿vraag￿of￿een￿financiële￿drempel￿eigenlijk￿welkan.￿We￿moeten￿immers￿de￿noodzakelijke￿zorg￿bereikbaarhouden.￿Wij￿denken￿daar￿verschillend￿over.￿Ik￿zie￿een￿ei-gen￿betaling￿en￿een￿eigen￿risico￿als￿een￿heel￿goed￿middelom￿ervoor￿te￿zorgen￿dat￿ook￿mensen￿die￿nooit￿gebruik-maken￿van￿de￿zorg,￿maar￿wel￿heel￿hoge￿premies￿moetenbetalen,￿solidair￿blijven￿en￿bereid￿blijven￿om￿eraan￿bij￿tedragen.￿Dan￿vind￿ik￿dat￿je￿de￿lage￿inkomens￿netjes￿moetcompenseren.￿Dat￿is￿ook￿gebeurd,￿met￿de￿komst￿van￿dezorgtoeslag.￿Wil￿ik￿het￿eigen￿risico￿afschaffen?￿Nee,￿datwil￿ik￿niet.￿Wil￿ik￿meldpunten￿openen?￿Nee,￿dat￿wil￿ik￿ookniet.￿Ik￿ga￿een￿evaluatie￿doen￿van￿een￿regeling￿als￿die￿re-geling￿een￿tijdje￿loopt.Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):Dank￿aan￿de￿minister￿voor￿haar￿duidelijkheid￿over￿het￿on-derzoek￿dat￿ze￿gaat￿doen.￿Ik￿vind￿het￿wel￿belangrijk￿datwij￿eerder￿dan￿volgend￿jaar￿resultaten￿krijgen.￿De￿ministerzegt￿dat￿het￿onderzoek￿dan￿smaller￿wordt,￿maar￿ik￿vraagmij￿af￿of￿er￿een￿tussenrapportage￿mogelijk￿is.￿Kunnen￿wein￿november￿wellicht￿een￿tussenrapportage￿krijgen?￿Danweten￿we￿dat￿het￿onderzoek￿nog￿verder￿doorloopt,￿maarwe￿hebben￿dan￿toch￿een￿beter￿beeld.￿Dan￿kunnen￿we￿hetbij￿de￿begroting￿daarover￿hebben.Minister￿Schippers:Dat￿lijkt￿mij￿een￿goed￿voorstel.￿We￿kunnen￿er￿bij￿de￿begro-ting￿al￿enig￿beeld￿bij￿hebben￿en￿dan￿krijgen￿we￿een￿paarmaanden￿later￿een￿wat￿meer￿vaststaand￿beeld.￿Ik￿wil￿welstarten￿op￿de￿afgesproken￿tijd,￿omdat￿ik￿het￿van￿belangvind￿dat￿we￿een￿aantal￿maanden￿kunnen￿onderzoeken.Dan￿kun￿je￿zien￿of￿het￿in￿de￿eerste￿maanden￿erger￿was,￿ofhet￿is￿bijgetrokken￿en￿of￿er￿verschil￿in￿zit.￿Ik￿vind￿het￿eengoed￿voorstel￿en￿zonder￿tegengeluiden￿neem￿ik￿dat￿graagover.Mevrouw￿Leijten￿(SP):De￿verschillen￿tussen￿de￿VVD￿en￿de￿SP￿over￿het￿eigen￿risi-co￿zijn￿levensgroot.￿Ook￿kijken￿wij￿anders￿naar￿de￿solida-riteit￿en￿toegankelijkheid￿van￿de￿zorg.￿Maar￿dat￿de￿minis-ter￿zelfs￿een￿voorstel￿wegwuift￿om￿iets￿te￿doen￿met￿mel-dingen￿van￿zorgprofessionals￿die￿voorbeelden￿aandragenvan￿mensen￿die￿afzien￿van￿zorg￿omdat￿zij￿dat￿financieelniet￿kunnen￿dragen,￿kan￿ik￿mij￿niet￿voorstellen.￿Ik￿kan￿meniet￿voorstellen￿dat￿deze￿minister￿niet￿wil￿horen￿van￿deprofessionals￿hoe￿dit￿beleid￿uitpakt￿in￿hun￿praktijk￿en￿inhun￿spreekkamer.￿Ik￿vraag￿de￿minister￿wat￿het￿probleemis￿om￿dat￿bij￿de￿inspectie￿te￿beleggen.￿Moet￿het￿misschienergens￿anders,￿of￿wil￿de￿minister￿het￿niet￿weten?Minister￿Schippers:Ik￿wil￿het￿wel￿degelijk￿weten￿en￿daarom￿doe￿ik￿een￿on-derzoek.￿Dat￿onderzoek￿zal￿ik￿doen￿op￿wetenschappelijkbasis,￿zodat￿we￿ook￿echt￿conclusies￿kunnen￿trekken.￿Dankrijg￿je￿de￿feiten￿boven￿water￿op￿grond￿waarvan￿je￿conclu-sies￿kunt￿trekken.￿Ik￿open￿al￿bijzonder￿veel￿meldpunten,maar￿daar￿zitten￿wel￿grenzen￿aan.￿Ik￿start￿een￿onderzoeken￿kom￿daarmee￿versneld￿naar￿de￿Kamer,￿maar￿vind￿weldat￿we￿niet￿alles￿driedubbel￿moeten￿doen.￿Laten￿we￿eenwetenschappelijk￿onderbouwd￿onderzoek￿doen￿en￿de￿Ka-mer￿daarover￿versneld￿informeren￿met￿een￿tussenrappor-tage,￿dan￿kunnen￿we￿onze￿conclusies￿trekken.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Het￿voordeel￿van￿zo'n￿meldpunt￿is￿dat￿we￿direct￿iets￿kun-nen￿doen￿met￿de￿melding￿van￿een￿huisarts￿die￿constateertdat￿een￿patiënt￿afziet￿van￿noodzakelijke￿zorg￿met￿groteschade￿voor￿zijn￿gezondheid.￿Als￿je￿wacht￿op￿onderzoeken￿rapportages,￿ben￿je￿anderhalf￿jaar￿verder￿en￿kan￿er￿alheel￿veel￿kwaad￿geschied￿zijn.￿Ik￿vraag￿de￿minister￿omhaar￿volksgezondheidsgezicht￿te￿laten￿zien￿en￿zich￿nietachter￿procedures￿te￿verschuilen.￿Ik￿kan￿me￿voorstellendat￿dat￿misschien￿ergens￿anders￿wel￿moet,￿maar￿ik￿wilaan￿de￿bel￿kunnen￿trekken￿als￿iemand￿constateert￿dat￿eenzieke￿patiënt￿afziet￿van￿noodzakelijke￿zorg￿omdat￿hij￿hetniet￿kan￿betalen.￿Is￿de￿minister￿bereid￿om￿zo'n￿bel￿aan￿teleggen?￿Of￿zegt￿zij:￿nou￿ja,￿sorry,￿dat￿is￿dan￿de￿worstelingin￿de￿spreekkamer?Minister￿Schippers:Nee￿hoor,￿de￿huisarts￿kan￿de￿patiënt￿vertellen￿dat￿hij￿niethoeft￿te￿betalen￿voordat￿hij￿überhaupt￿zorg￿krijgt.￿Die￿re-kening￿komt￿pas￿veel￿later.￿Bovendien￿kan￿die￿rekeningook￿nog￿eens￿gespreid￿worden￿betaald.￿In￿overleg￿met￿dezorgverzekeraar￿is￿gespreide￿betaling￿mogelijk.￿Er￿zijn￿al-lerlei￿maatoplossingen￿mogelijk,￿ook￿nu￿al￿in￿de￿praktijk.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Je￿zou￿gewoon￿een￿noodbel￿moeten￿hebben￿voor￿ernsti-ge￿situaties.￿Het￿is￿flauwekul￿om￿nu￿tegen￿een￿arts￿te￿zeg-gen￿dat￿hij￿moet￿uitleggen￿dat￿de￿rekening￿pas￿ver￿na￿deoperatie￿betaald￿hoeft￿te￿worden.Minister￿Schippers:We￿hebben￿het￿bestaande￿eigen￿risico￿verhoogd￿en￿dathebben￿we￿een-op-een￿gecompenseerd￿voor￿alle￿men-sen￿met￿de￿laagste￿inkomens.￿Die￿zitten￿daar￿voor￿wat￿be-treft￿hun￿koopkracht￿niet￿anders￿in￿dan￿daarvoor.￿Ik￿ziedat￿niet￿zo.￿Ik￿zie￿wel￿dat￿je￿ook￿zorg￿nodig￿kunt￿hebbenwanneer￿je￿op￿dat￿moment￿wat￿minder￿geld￿hebt.￿Daaromhebben￿we￿het￿zo￿geregeld￿dat￿je￿niet￿eerst￿voor￿je￿zorg-gebruik￿hoeft￿te￿betalen.￿Er￿zijn￿allerlei￿regelingen￿moge-lijk.￿Ik￿vind￿het￿adequaat￿om￿een￿goede￿evaluatie￿te￿doenen￿de￿gegevens￿hier￿op￿tafel￿te￿leggen.Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):De￿minister￿zei￿net￿dat￿zij￿zelf￿geen￿signalen￿van￿huisart-sen￿of￿van￿patiënten￿heeft￿ontvangen.￿Mijn￿vraag￿is￿of￿zijnog￿navraag￿heeft￿gedaan￿bij￿de￿Patiëntenfederatie￿NP-CF￿of￿daar￿inmiddels￿signalen￿zijn￿binnengekomen￿vanpatiënten.Minister￿Schippers:Nee,￿ik￿heb￿wel￿de￿afgelopen￿maanden￿aan￿verschillen-de￿partijen,￿die￿ik￿ook￿sprak￿over￿andere￿onderwerpendie￿hier￿aan￿de￿zijn￿gekomen,￿gevraagd￿of￿zij￿er￿iets￿vanmerkten.￿Sommige￿zeiden￿dat￿dit￿initieel￿wel￿het￿gevalwas,￿zeker￿in￿het￿begin,￿maar￿dat￿dit￿weer￿is￿bijgetrok-ken.￿Wij￿hebben￿er￿dus￿geen￿echt￿beeld￿van.￿Daarnaastweten￿wij￿ook￿niet￿zeker￿wat￿de￿crisis￿daar￿voor￿effect￿op SchippersTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-86heeft.￿Het￿rare￿is￿dat￿wij￿ook￿bewegingen￿zien￿bij￿de￿huis-artsen,￿terwijl￿die￿er￿niet￿onder￿vallen.￿Daarom￿lijkt￿hetmij￿adequaat￿om￿een￿goed￿evaluatieonderzoek￿te￿doen.Op￿grond￿daarvan￿kunnen￿wij￿bekijken￿waar￿het￿aan￿ligt.Wij￿kunnen￿dan￿enquêtes￿houden￿waarin￿gevraagd￿wordtnaar￿de￿oorzaak.Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Het￿is￿belangrijk￿om￿ook￿in￿het￿evaluatieproces￿signalenmee￿te￿nemen.￿Mijn￿vraag￿is￿specifiek,￿ook￿met￿het￿oogop￿de￿tussenevaluatie,￿of￿ook￿de￿signalen￿van￿de￿NPCFkunnen￿worden￿meegenomen.￿Zij￿krijgt￿vaak￿van￿patiën-ten￿heel￿heldere￿signalen￿over￿wat￿leeft￿en￿over￿wat￿erwel￿en￿niet￿kan￿in￿de￿zorg.￿Dat￿is￿een￿belangrijke￿bron.￿Wijhebben￿nu￿de￿huisartsen￿als￿bron.￿Ik￿vind￿het￿ook￿heel￿ergbelangrijk￿dat￿naar￿de￿stem￿van￿de￿patiënt￿wordt￿geluis-terd.Minister￿Schippers:Het￿onderzoek￿is￿zo￿opgesteld￿dat￿wij￿wetenschappelijkonderbouwde￿conclusies￿kunnen￿trekken.￿Er￿worden￿ookgewoon￿mensen￿geënquêteerd￿en￿opgebeld,￿uiteraardsteekproefsgewijs.￿Wij￿moeten￿een￿grondig￿onderzoekdoen.￿Ik￿zal￿er￿voor￿zorgen￿dat￿er￿in￿elk￿geval,￿net￿als￿bijde￿ggz,￿een￿klankbordgroep￿is￿waarin￿betrokken￿partijenzitting￿kunnen￿nemen.Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Dat￿vind￿ik￿een￿waardevolle￿toevoeging,￿zo'n￿klankbord-groep￿om￿de￿verschillende￿stemmen￿van￿mensen￿uit￿dezorg￿te￿horen.￿Dat￿lijkt￿mij￿een￿prima￿zet.Minister￿Schippers:Mevrouw￿Dijkstra￿vroeg￿of￿ik￿de￿NOS-reportage￿voldoen-de￿vond.￿Die￿gaf￿een￿fragmentarisch￿beeld.￿Dan￿wil￿je￿al-tijd￿meer￿weten.￿Als￿je￿een￿regeling￿echt￿verhoogt￿of￿an-ders￿indeelt,￿is￿er￿even￿tijd￿nodig￿om￿daadwerkelijk￿con-clusies￿te￿kunnen￿trekken.￿Dat￿is￿hier￿ook￿aan￿de￿orde,￿watmij￿betreft.￿Vind￿ik￿die￿voldoende?￿Nee,￿daarom￿evalueerik￿zelf.￿En￿ja,￿ik￿ga￿het￿zelf￿onderzoeken.Ik￿heb￿volgens￿mij￿alle￿vragen￿van￿mevrouw￿BruinsSlot￿beantwoord.￿Ik￿heb￿antwoord￿gegeven￿op￿de￿vraagof￿ik￿het￿beeld￿herken.￿Ik￿ga￿naar￿de￿oorzaken￿zoeken,want￿daar￿ga￿ik￿naar￿vragen.￿Het￿verband￿tussen￿een￿ho-ger￿eigen￿risico￿en￿het￿vermijden￿van￿zorg￿gaan￿wij￿on-derzoeken￿in￿de￿evaluatie.￿Dat￿de￿huisarts￿echt￿niet￿onderhet￿eigen￿risico￿valt,￿neem￿ik￿wel￿mee.￿Ik￿wil￿weten￿wathet￿beeld￿is,￿want￿dat￿vind￿ik￿relevant.Mevrouw￿Bruins￿Slot￿vroeg￿ook￿naar￿behoud￿van￿desolidariteit￿in￿de￿zorg.￿Solidariteit￿is￿een￿ongelooflijk￿be-langrijke￿pijler￿in￿de￿zorg.￿Ik￿vind￿dat￿wij￿heel￿erg￿zuinigmoeten￿zijn￿op￿die￿solidariteit,￿omdat￿die￿cruciaal￿is￿alswij￿willen￿dat￿mensen￿die￿het￿minder￿hebben￿getroffenin￿het￿leven,￿bijvoorbeeld￿doordat￿zij￿een￿lager￿inkomenhebben,￿pech￿hebben￿of￿altijd￿alles￿misgaat,￿toegang￿heb-ben￿tot￿de￿beste￿zorg￿als￿zij￿die￿nodig￿hebben.￿Dat￿is￿on-gelooflijk￿belangrijk.Er￿is￿gevraagd￿hoeveel￿mensen￿er￿collectief￿zijn￿verze-kerd￿via￿de￿bijstand.￿Dat￿zijn￿er￿350.000.￿98%￿van￿de￿ge-meenten￿doet￿mee.￿Dat￿is￿een￿ongelooflijk￿belangrijke￿re-geling.￿Ik￿ben￿heel￿erg￿blij￿dat￿gemeenten￿die￿collectivi-teiten￿afsluiten￿voor￿hun￿bijstandsgerechtigden.￿Er￿is￿ge-vraagd￿hoe￿wij￿mensen￿daarop￿kunnen￿wijzen.￿Met￿namedie￿98%￿van￿de￿gemeenten￿moet￿zijn￿bevolking￿daar￿ac-tief￿op￿wijzen,￿zeker￿de￿mensen￿die￿op￿bijstandsniveau￿zit-ten￿of￿net￿erboven.￿Een￿groot￿gedeelte￿van￿de￿gemeentenbiedt￿bijstandsgerechtigden￿en￿mensen￿met￿lagere￿inko-mens￿dus￿inderdaad￿een￿collectieve￿verzekering￿aan.￿Eenonderdeel￿van￿de￿plannen￿is￿om￿alle￿gemeenten￿te￿ver-zoeken￿over￿te￿gaan￿tot￿het￿aanbieden￿een￿collectieve￿ver-zekering,￿waar￿vaak￿automatische￿inhouding￿van￿de￿pre-mie￿bij￿hoort.￿Dit￿is￿momenteel￿in￿voorbereiding￿in￿het￿ka-der￿van￿de￿preventieve￿aanpak￿van￿wanbetalers.￿Wij￿ko-men￿daarover￿nog￿te￿spreken,￿want￿ik￿kom￿met￿een￿heelpakket￿bij￿uw￿Kamer￿op￿het￿gebied￿van￿de￿preventie￿vanwanbetaling.Ik￿meen￿dat￿ik￿hiermee￿alle￿vragen￿heb￿beantwoord.De￿voorzitter:Als￿dat￿zo￿is,￿dank￿ik￿de￿minister￿en￿is￿hiermee￿een￿ein-de￿gekomen￿aan￿de￿eerste￿termijn￿van￿het￿debat.￿Voor￿detweede￿termijn￿geef￿ik￿het￿woord￿aan￿mevrouw￿Leijten.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Voorzitter.￿Een￿van￿de￿huisartsen￿meldde￿ons￿dat￿eenvrouw￿in￿verband￿met￿de￿eigen￿bijdrage￿wilde￿afzien￿vanspecialistische￿controles￿en￿met￿heel￿veel￿moeite￿het￿ad-vies￿voor￿mammografie￿heeft￿opgevolgd￿toen￿zij￿knobbel-tjes￿voelde￿in￿haar￿borst.￿Dat￿gaat￿ver.￿Mensen￿zien￿af￿vanzorg.￿Het￿was￿een￿indringend￿en￿serieus￿item￿bij￿de￿NOSeind￿maart.￿Wij￿hebben￿eerder￿onderzoeken￿gezien,￿nietalleen￿van￿NIVEL￿maar￿ook￿van￿allerlei￿research￿voor￿be-leid-achtige￿onderzoekers.￿Zij￿zeggen￿allemaal￿dat￿men-sen￿afzien￿van￿zorg￿en￿die￿uitstellen.￿De￿minister￿deedniets￿met￿het￿signaal,￿in￿de￿trant￿van:￿ach,￿er￿wordt￿in￿detoekomst￿geëvalueerd￿en￿dan￿zien￿wij￿wel.￿Een￿ministervan￿Volksgezondheid￿moet￿toch￿bereid￿zijn￿om￿het￿beleidaan￿te￿passen￿op￿het￿moment￿dat￿het￿niet￿goed￿gaat￿metingezet￿beleid?￿Ik￿breng￿de￿Kamer￿in￿herinnering￿dat￿hetnog￿maar￿een￿halfjaar￿geleden￿is￿dat￿wij￿experimenteer-den￿met￿de￿vrije￿tarieven￿in￿de￿tandzorg,￿waarvan￿wij￿alsKamer￿zeiden:￿stop￿daar￿maar￿mee,￿want￿we￿zien￿dat￿derekeningen￿zo￿hard￿stijgen￿dat￿wij￿dit￿de￿patiënten￿nietwillen￿aandoen.Ik￿ben￿zeer￿teleurgesteld￿in￿deze￿minister.￿Zij￿trekt￿dewoorden￿van￿huisartsen￿in￿twijfel.￿Het￿zouden￿incidentenzijn.￿Het￿zou￿niet￿wetenschappelijk￿zijn.￿De￿minister￿zou￿ie-dereen￿die￿om￿financiële￿redenen￿afziet￿van￿noodzakelijkezorg￿moeten￿steunen.Allereerst￿dien￿ik￿een￿motie￿in￿voor￿gezondheidszorg-professionals￿die￿aan￿de￿bel￿willen￿trekken.MotieDe￿Kamer,gehoord￿de￿beraadslaging,constaterende￿dat￿er￿serieuze￿signalen￿zijn￿dat￿mensenvanwege￿financiële￿redenen￿afzien￿van￿noodzakelijkezorg,￿met￿alle￿risico's￿van￿dien;verzoekt￿de￿regering,￿te￿regelen￿dat￿zorgprofessionals￿diemerken￿dat￿mensen￿vanwege￿financiële￿redenen￿onte-recht￿afzien￿van￿zorg￿dit￿kunnen￿melden￿bij￿de￿Inspectievoor￿de￿Gezondheidszorg,en￿gaat￿over￿tot￿de￿orde￿van￿de￿dag. LeijtenTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-87De￿voorzitter:Deze￿motie￿is￿voorgesteld￿door￿het￿lid￿Leijten.￿Naar￿mijblijkt,￿wordt￿de￿indiening￿ervan￿voldoende￿ondersteund.Zij￿krijgt￿nr.￿442￿(29689).MotieDe￿Kamer,gehoord￿de￿beraadslaging,overwegende￿dat￿sociaaleconomische￿gezondheidsver-schillen￿groter￿worden;constaterende￿dat￿er￿serieuze￿signalen￿zijn￿dat￿mensenvanwege￿financiële￿redenen￿afzien￿van￿noodzakelijkezorg,￿met￿alle￿risico's￿van￿dien;verzoekt￿de￿regering,￿met￿een￿voorstel￿tot￿afschaffing￿vanhet￿eigen￿risico￿te￿komen,en￿gaat￿over￿tot￿de￿orde￿van￿de￿dag.De￿voorzitter:Deze￿motie￿is￿voorgesteld￿door￿het￿lid￿Leijten.￿Naar￿mijblijkt,￿wordt￿de￿indiening￿ervan￿voldoende￿ondersteund.Zij￿krijgt￿nr.￿443￿(29689).Mevrouw￿Leijten￿(SP):Ik￿vind￿het￿treurig￿om￿te￿moeten￿merken￿dat￿de￿groot-ste￿regeringsfractie￿niet￿het￿woord￿voert￿terwijl￿blijkt￿dater￿ernstige￿signalen￿zijn￿dat￿het￿eigen￿beleid￿leidt￿tot￿ge-zondheidsschade￿bij￿burgers￿in￿dit￿land￿maar￿wegkijkten￿mensen￿met￿hun￿zorgen￿laat￿zitten￿in￿de￿huiskamer.￿Ikvind￿het￿de￿VVD￿onwaardig￿dat￿zij￿niet￿deelneemt￿aan￿ditdebat.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Voorzitter.￿Daarbij￿sluit￿ik￿mij￿aan,￿maar￿gelukkig￿kunnenwij￿wel￿de￿VVD-minister￿bevragen.￿Zal￿zij￿in￿de￿evaluatiedie￿zij￿gaat￿houden￿niet￿alleen￿het￿hoe￿en￿het￿wat￿meene-men￿van￿het￿zorgmijden￿maar￿ook￿de￿kosten?￿Dan￿gaathet￿niet￿om￿de￿vraag￿of￿er￿hogere￿kosten￿aan￿verbondenzijn￿maar￿ook￿wat￿de￿orde￿van￿grootte￿is￿en￿in￿wat￿voorcategorieën￿dat￿valt￿op￿te￿delen,￿zoals￿wij￿natuurlijk￿al￿ineerdere￿rapporten￿hebben￿kunnen￿zien.￿Ik￿zou￿daar￿ookgraag￿de￿reële￿cijfers￿bij￿krijgen.Mevrouw￿Pia￿Dijkstra￿(D66):Voorzitter.￿De￿minister￿heeft￿het￿onderzoek￿toegezegd￿meteen￿tussenrapportage.￿Daar￿ben￿ik￿heel￿blij￿om.￿Dat￿heb￿ikin￿eerste￿termijn￿ook￿al￿aangegeven.Mevrouw￿Bruins￿Slot￿(CDA):Voorzitter.￿Dank￿voor￿de￿beantwoording￿door￿en￿de￿toe-zegging￿van￿de￿minister.￿Ik￿deel￿eigenlijk￿wel￿de￿opvattingvan￿mijn￿collega's￿dat￿het￿een￿meerwaarde￿voor￿het￿debatzou￿zijn￿geweest￿als￿de￿woordvoerder￿van￿de￿VVD￿ook￿zijnstandpunt￿had￿vertegenwoordigd￿in￿dit￿debat.De￿voorzitter:Heeft￿de￿heer￿Otwin￿van￿Dijk￿nog￿behoefte￿aan￿een￿bijdra-ge?￿Dat￿is￿niet￿het￿geval.￿Dan￿wachten￿wij￿even￿op￿de￿mo-ties.￿Ah,￿ik￿zie￿dat￿de￿minister￿de￿tekst￿van￿de￿moties￿krijgtaangereikt￿van￿mevrouw￿Leijten.￿Wat￿een￿mooie￿samen-werking.￿Het￿woord￿is￿aan￿de￿minister.Minister￿Schippers:Voorzitter.￿De￿eerste￿motie,￿op￿stuk￿nr.￿442,￿gaat￿over￿hetmeldpunt￿bij￿de￿inspectie.￿Ik￿heb￿al￿gezegd￿dat￿ik￿een￿eva-luatie￿laat￿uitvoeren￿om￿gegevens￿over￿feiten￿beschikbaarte￿krijgen.￿Ik￿heb￿ook￿al￿gezegd￿dat￿ik￿een￿meldpunt￿over-bodig￿vind.￿Ik￿ontraad￿daarom￿deze￿motie.In￿de￿tweede￿motie,￿op￿stuk￿nr.￿443,￿wordt￿de￿regeringgevraagd￿om￿met￿een￿voorstel￿te￿komen￿tot￿afschaffingvan￿het￿eigen￿risico.￿Ook￿die￿motie￿ontraad￿ik.￿Het￿eigenrisico￿is￿er￿niet￿voor￿niets.￿Ik￿wil￿nog￿eens￿extra￿benadruk-ken￿dat￿we￿de￿zorgtoeslag￿hebben￿verhoogd￿met￿hetzelf-de￿bedrag￿als￿het￿bedrag￿waarmee￿we￿het￿eigen￿risicohebben￿verhoogd.￿De￿koopkracht￿van￿de￿mensen￿met￿delaagste￿inkomens￿is￿er￿dus￿door￿de￿verhoging￿van￿het￿ei-gen￿risico￿niet￿op￿achteruitgegaan.￿De￿sociaaleconomi-sche￿gezondheidsverschillen￿zijn￿dus￿in￿ieder￿geval￿niet￿tewijten￿aan￿verlies￿van￿koopkracht.Ook￿wil￿ik￿nog￿het￿volgende￿benadrukken.￿Ik￿vind￿echtdat￿je￿pas￿een￿onderzoek￿kunt￿doen￿als￿de￿regeling￿evenheeft￿gewerkt.￿De￿regeling￿werkt￿pas￿twee￿maanden.￿Alswij￿nu￿al￿een￿evaluatieonderzoek￿zouden￿laten￿doen,￿zou-den￿wij￿uit￿de￿resultaten￿niet￿goed￿conclusies￿kunnentrekken.￿Daarom￿wil￿ik￿dat￿onderzoek￿later￿instarten.Mevrouw￿Leijten￿(SP):Wil￿de￿minister￿serieus￿beweren￿dat￿de￿verhoging￿vanhet￿eigen￿risico￿volledig￿wordt￿gecompenseerd?￿Dat￿zalzij￿toch￿niet￿willen￿beweren?￿Die￿verhoging￿wordt￿name-lijk￿niet￿volledig￿gecompenseerd.￿De￿regeling￿leverde￿800miljoen￿op￿en￿wordt￿opgebracht￿door￿85%￿van￿onze￿be-volking.￿Vorig￿jaar￿is￿dit￿in￿het￿Kunduzakkoord￿gewoon￿zogeregeld￿om￿de￿norm￿van￿3%￿te￿halen.￿Slechts￿een￿heelkleine￿groep￿wordt￿hiervoor￿gecompenseerd￿via￿een￿re-geling￿voor￿compensatie￿van￿de￿laagste￿inkomens.￿Als￿deminister￿hier￿zegt￿dat￿dit￿niet￿leidt￿tot￿koopkrachtdaling,vergist￿zij￿zich.￿Ook￿voor￿mensen￿met￿een￿modaal￿inko-men,￿die￿niet￿die￿extra￿zorgtoeslag￿krijgen,￿is￿dit￿echt￿fors.Zij￿worden￿in￿januari￿of￿februari￿geconfronteerd￿met￿hetfeit￿dat￿zij￿even￿€ 350￿of￿€ 700￿mogen￿inleveren.￿Als￿zij￿dathoren,￿zijn￿zij￿echt￿wel￿even￿stil.Minister￿Schippers:De￿compensatie￿die￿exact￿gelijk￿is￿aan￿de￿verhoging,￿geldtvoor￿de￿mensen￿met￿de￿laagste￿inkomens.￿Uiteraard￿zul-len￿mensen￿die￿geen￿zorgtoeslag￿krijgen,￿dit￿wel￿moetenbetalen.￿Hun￿zorgtoeslag￿is￿immers￿uiteraard￿ook￿niet￿ver-hoogd.Mevrouw￿Agema￿vroeg￿iets￿over￿het￿onderzoek￿en￿dekosten.￿Ik￿begreep￿niet￿goed￿wat￿zij￿wilde￿vragen.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Ecorys￿en￿Chandra￿voorspelden￿al￿in￿rapporten￿dat￿eenhoger￿eigen￿risico￿en￿een￿hogere￿eigen￿betaling￿zoudenleiden￿tot￿zorgmijding￿en￿daardoor￿tot￿hogere￿kosten.￿Wil SchippersTweede￿KamerZorgmijders 30 mei 2013TK￿8989-10-88de￿minister￿in￿haar￿evaluatieonderzoek￿meenemen￿of￿erinderdaad￿sprake￿is￿van￿hogere￿kosten￿door￿zorgmijdingen,￿zo￿ja,￿hoe￿hoog￿ze￿zijn￿en￿op￿welke￿terreinen￿ze￿zichvooral￿voordoen?Minister￿Schippers:Ik￿zal￿bekijken￿of￿ik￿daaraan￿tegemoet￿kan￿komen.￿Wijmoeten￿ons￿wel￿realiseren￿dat￿wij￿een￿regeling￿evalue-ren￿die￿een￿halfjaar￿geldt.￿Als￿de￿kosten￿waarop￿mevrouwAgema￿doelt￿zich￿dus￿al￿zullen￿voordoen,￿zullen￿zij￿zichwaarschijnlijk￿later￿voordoen,￿dus￿in￿het￿tweede￿deel￿vanhet￿jaar.￿Ik￿laat￿dit￿punt￿echter￿in￿ieder￿geval￿meelopen,zodat￿we￿dit￿voor￿het￿eerste￿deel￿kunnen￿bekijken.Mevrouw￿Agema￿(PVV):Ik￿dank￿de￿minister￿voor￿deze￿toezegging.De￿beraadslaging￿wordt￿gesloten.De￿voorzitter:Ik￿dank￿de￿minister￿van￿harte,￿ook￿voor￿de￿flexibiliteit￿diezij￿heeft￿getoond.￿Het￿debat￿is￿immers￿zeer￿kort￿tevorenop￿de￿agenda￿gezet.￿Ook￿de￿woordvoerders￿dank￿ik￿voorde￿getoonde￿flexibiliteit.Wij￿stemmen￿aanstaande￿dinsdag￿over￿de￿ingediendemoties.Sluiting￿20.16￿uur.