Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 IVVaststelling van de begrotingsstaten vanKoninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)voor het jaar 2026Nr. 23 VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN ENANTWOORDENVastgesteld 13 november 2025 De vaste commissie voor Koninkrijksrelaties, belast met het voorbe-reidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit tebrengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegevenantwoorden.De vragen zijn op 2 oktober 2025 voorgelegd aan de Minister vanBinnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Bij brief van 11 november 2025zijn ze door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatiesbeantwoord.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbarebehandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De fungerend voorzitter van de commissie,MutluerDe griffier van de commissie,Hessing-Puts kst-36800-IV-23ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 IV, nr. 231 1Kan uitgebreid worden aangegeven hoe de bancaire dienstverlening opde eilanden wordt verbeterd?Antwoord:De Minister van Financiën is systeemverantwoordelijk voor de financiëlemarkten van Bonaire, Saba en Sint Eustatius als bijzondere gemeentenvan het Koninkrijk. Bij brief van 24 april 2025 (Kamerstukken II 2024–2025,32 013, nr. 305) heeft de Minister van Financiën uw Kamer geïnformeerdover dat het huidige aanbod van bancaire dienstverlening op Saba en SintEustatius momenteel niet voldoet aan de voorwaarden die het Ministerievan Financiën hiervoor heeft geformuleerd. De Minister heeft uw Kamer indie brief ook geïnformeerd over voorgenomen verbeteringen. Zo is INGvoornemens om eind 2026 bancaire diensten in Amerikaanse dollars aante bieden op Saba en Sint Eustatius en daar ook fysieke kantoren teopenen. Daarnaast gaat de Nederlandsche Bank geldautomaten op Sabaen Sint Eustatius aanbieden en beheren, om toegang tot contant geld tewaarborgen. In eerdergenoemde brief gaf de Minister van Financiën ookaan het zetelvereiste voor Saba en Sint Eustatius te verlichten, wat per1 juli jl. heeft plaatsgevonden. Deze verlichting van het zetelvereiste maakthet voor banken uit Europees Nederland mogelijk om vanuit eenbijkantoor op Saba en/of Sint Eustatius bancaire diensten te verlenen,zolang dit beperkt blijft tot die eilanden. Deze verlichting van het zetelver-eiste ziet niet op Bonaire omdat de financiële markt aldaar geen tekenenvan marktfalen vertoont en het niveau van bancaire dienstverlening nietondermaats is, ook gelet op het niveau in de regio en in verhouding tothet aantal inwoners en bedrijven. Als er relevante ontwikkelingen zijn metbetrekking tot het voorgaande, wordt uw Kamer vanzelfsprekend hierovergeïnformeerd.2Kan worden aangegeven of en hoe de investeringen in opsporing,vervolging en berechting onder druk staan door capaciteitstekorten?Antwoord:De investeringen in opsporing, vervolging en berechting zijn vanessentieel belang voor de versterking van de rechtshandhavingsketensvan Aruba, Curaçao en Sint Maarten.De investeringen zijn vaak gericht op samenwerking tussen lokalediensten en diensten die in het Koninkrijk actief zijn. Dit wordt bemoeilijktdoor capaciteitsproblemen bij de diensten van Aruba, Curaçao en SintMaarten. De uitvoeringskracht is beperkt en werving van lokaal personeelis lastig vanwege de kleine schaal. De afgelopen jaren wordt er daarom bijinvesteringen kritisch gekeken naar de uitvoeringskracht en het absorptie-vermogen. Waar nodig maken we aanvullende afspraken.Rechtshandhaving is een landsaangelegenheid. De Ministers van Justitievan Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland zetten zich samen in omde capaciteitsproblematiek op termijn het hoofd te bieden. Ook werktNederland met Aruba, Curaçao en Sint Maarten aan het verbeteren van dedetentiecapaciteit.3Vallen ambtsmisdrijven van openbaar bestuurders ook onder deduurzame ondermijningsaanpak? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe wordthierin geïnvesteerd?Antwoord:Ja. De financiële middelen die Nederland ter beschikking stelt aan hetRecherchesamenwerkingsteam, de Openbaar Ministeries en het Gemeen-schappelijk Hof van Justitie stellen deze diensten in staat om essentiëleTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 IV, nr. 232 capaciteit en expertise aan te trekken en onderzoek te doen naar ondermij-nende criminaliteit met een sterk financieel economisch karakter, zoalsbelastingfraude, verduistering van overheidsgeld, vervalsing vandocumenten en witwassen. Met de beschikbare middelen zijn grotestrafrechtelijke onderzoeken uitgevoerd naar onder andere politicallyexposed persons (PEPs), medewerkers van (overheids)bedrijven enandere betrokkenen.4Wat gaat u concreet doen met de middelen voor verbeteringen van dehuidige detentieomstandigheden?Antwoord:Van de in totaal beschikbare € 30 mln. gaat € 20 mln. naar nieuwbouw(Detentie – Vastgoed). Hiervoor is een meerjarige overeenkomst met deUnited Nations Office for Project Services (UNOPS) en Sint Maartenafgesloten. De aanbestedingsprocedure voor een aannemer is in deafrondende fase en naar verwachting zullen nog dit jaar de eerstebouwwerkzaamheden van start gaan.De € 10 mln. «Detentie – Algemeen» zullen grotendeels ten goede komenaan het verbeteren van onderdelen van het gevangeniswezen die allangere tijd in Sint Maarten niet op orde zijn, maar niet vallen onder debouw van een nieuwe gevangenis. De afgelopen jaren zijn deze middelenonder meer besteed aan ondersteuning door de Dienst JustitiëleInrichtingen (DJI) door onder meer opleidingen, een subsidie voornoodzakelijke verbeteringen aan het huidige gevangenisgebouw en eenondersteuningsprogramma door het National Recovery Program Bureau(NRPB) van Sint Maarten. Voor de komende jaren ben ik voornemens eenmeerjarige overeenkomst aan te gaan met Sint Maarten en de UnitedNations Office on Drugs and Crime (UNODC), waarbij UNODC SintMaarten onder andere ondersteuning zal bieden bij verbetering van debedrijfsvoering en het equiperen van de organisatie voor de transitie naarnieuwbouw. Sint Maarten en UNODC zijn dit jaar al een overeenkomstaangegaan voor het komende jaar, waarmee dit programma nu al wordtopgestart.5Welke doelen zijn gesteld voor de samenwerking tussen de Fiscaleinlichting- en opsporingsdienst Nederland (FIOD) en het ArubaanseFiscale inlichting- en opsporingsteam (FIOT) om de aanpak van belasting-fraude te intensiveren?Antwoord:In 2026 start een samenwerking tussen de FIOD in Nederland en het FIOTop Aruba. Het doel is om de strafrechtelijke handhaving op het terrein vanfinanciële en fiscale criminaliteit te versterken. De FIOD zal het FIOTinhoudelijke en organisatorische adviezen verstrekken omtrent complexefraudezaken en tevens aan kennisoverdracht doen. De FIOD ondersteuntniet de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden door het FIOT.6Kunt u aangeven waarom er –950.000 euro wordt verschoven in 2026 bij«2) Recherche capaciteit»? Is dit in feite een bezuiniging op de capaciteit?Zo ja, waarom wordt de bezuiniging uitgevoerd?Antwoord:Het betreft een mutatie van de begroting van BZK naar JenV ter compen-satie van loon- en prijsontwikkelingen. Deze mutatie is verwerkt in deVoorjaarsnota, waar die normaliter plaatsvindt bij Najaarsnota in hetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 IV, nr. 233 voorgaande jaar. Het betreft geen bezuiniging, maar een regulierecorrectie van de inflatie conform het financieringsconvenant BZK-JenV.7Kunt u aangeven waarom er sinds 2.024 jaar op jaar minder geld wordtuitgegeven aan «Detentie – Algemeen», terwijl wordt aangegeven datdaar investeringen nodig zijn?Antwoord:Deze € 10 mln. was eerder verdeeld over vijf begrotingsjaren, dus zijnde€ 2 mln. per jaar. De uitvoeringscapaciteit van Sint Maarten bleek echterte beperkt om dit bedrag jaarlijks effectief te kunnen besteden. Bovendienvoorzien we op langere termijn noodzaak tot ondersteuning, in ieder gevaltot de oplevering van de nieuwbouw in 2028 en de eerste periode vaningebruikname. Daarom zijn per ontwerpbegroting 2025 middels eenkasschuif de resterende middelen verspreid over een groter aantalbegrotingsjaren, eindigend in 2029. Het totale beschikbare bedrag blijfthetzelfde.8Is de 71fte van de KMar voor ondersteuning grensbewaking volledigopgevuld? Heeft u daarnaast zicht of er behoefte is aan meer capaciteit?Antwoord:De KMar heeft mij geïnformeerd dat naar verwachting in begin 2026 alle71 fte op Curaçao, Aruba en Sint Maarten zullen zijn geplaatst. Dit aantalis in overeenstemming met de afspraken die voortvloeien uit het Protocolversterking grenstoezicht. De inzet is gericht op de overdracht van kennisen expertise (twinning) aan de lokale diensten. Het is de verantwoorde-lijkheid van de Landen zelf om de lokale capaciteit op peil te brengen en teborgen. Het Protocol versterking grenstoezicht wordt momenteelgeëvalueerd. Deze evaluatie biedt de betrokken partijen de gelegenheidom hun ervaringen, bevindingen en eventuele aandachtspunten metbetrekking tot de uitvoering en verdere invulling van het protocol in tebrengen.9Hoe zal de 10 miljoen euro in 2026 worden besteed voor de haven vanSaba?Antwoord:De eerste termijn voor het project Zeehaven Black Rocks bedraagt€ 30 mln. en is in april 2025 overgemaakt. Op basis van de voortgang vanhet project in 2025 zal worden bepaald wanneer ook de tweede termijnvan € 10 mln. in 2026 beschikbaar wordt gesteld. Deze middelen wordenuitgekeerd in aanvulling op de eerder door het Ministerie van Infra-structuur en Waterstaat toegekende middelen.Saba heeft met Ballast Nedam een totaalcontract afgesloten voor de bouwvan de zeehaven. De toegekende bedragen mogen slechts wordenbesteed aan het project Zeehaven Black Rocks. In 2026 zullen de middelenhoofdzakelijk besteed worden aan landzijdige werken (landside works) enmaritieme werken (marine works). Er moet onder andere gedacht wordenaan de aanleg van steigerconstructies voor het afmeren van schepen,golfbrekers ter bescherming tegen golven en stormen, en bouw vanpieren en los- en laadinstallaties. Daarnaast zal er verder gewerkt wordenaan de wegverbindingen van en naar de haven en aanleg van nutsvoorzie-ningen zoals elektriciteit en water.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 IV, nr. 234 10Hoe bent u van plan de achterstanden van de jaarrekeningen van deautonome landen aan te pakken?»Antwoord:Het financieel beheer is een landsaangelegenheid. In het kader van delandspakketten wordt al enige jaren met de landen samengewerkt aanverbetering van het financieel beheer. Daardoor kunnen de achterstandenbij de jaarrekening worden ingelopen. Verbetering van het financieelbeheer is ook één van de randvoorwaarden voor effectief begrotings-beleid en de ontwikkeling wordt op grond van de wetgeving gemonitorddoor het College (Aruba) financieel toezicht.11Wat zijn de consequenties als blijkt dat niet aan de voorwaarden van debijzondere uitkering voor de Zeehaven Saba is voldaan?Antwoord:Aan de hand van de vastgestelde jaarrekeningen 2025 en 2026 wordtbepaald of aan de voorschriften is voldaan, zoals bedoeld in artikel 29 vande Wet financiën Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) en kan wanneerer niet aan de voorwaarden wordt voldaan het eventueel teveel aan hetopenbaar lichaam betaalde bedrag worden teruggevorderd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 IV, nr. 235