Reactie op het verzoek van het lid Van Baarle over het recente rapport van de Independent International Commission of Inquiry (CoI) on the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem, and Israel over het handelen van Israël in de Gazastrook

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202623 432De situatie in het Midden-OostenNr. 603 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 september 2025Op 17 september jl. heeft het lid Van Baarle (DENK) een brief verzochtover het recente rapport van de Independent International Commission ofInquiry (CoI) on the Occupied Palestinian Territory, including EastJerusalem, and Israel over het handelen van Israël in de Gazastrook. DezeKamerbrief is een reactie op het verzoek van de Kamer om een toelichtingop dit rapport. Tevens wordt er ingegaan op de voorstellen van deEuropese Commissie.Rapport Commission of InquiryOp 16 september jl. publiceerde de Commission of Inquiry (CoI) eenanalyse van het handelen van Israël in de Gazastrook in het kader van hetGenocideverdrag. De CoI concludeert op basis van gesprekken, interviewsen analyses van o.a. openbare informatiebronnen onder andere datIsraëlische autoriteiten en -krijgsmacht genocidale opzet hadden en datnog steeds sprake is van genocidale opzet.Zoals de Commissie zelf ook constateert is het oordeel of sprake is vangenocide uiteindelijk aan het Internationaal Gerechtshof (IGH). Zoals ookgesteld in de Kamerbrieven van 21 januari, 18 juni en 9 september1 jl., isNederland in de regel terughoudend om situaties als genocide tekwalificeren. Op dit moment speelt deze kwestie in de rechtszaak vanZuid-Afrika v. Israël bij het IGH.De Nederlandse terughoudendheid om zaken te kwalificeren als genocidemoet niet worden gezien als ontkenning van de ernst van de situatie in deGazastrook. Het menselijk leed is ongekend en de ernst gaat niet aan hetkabinet voorbij. Het rapport onderstreept de catastrofale situatie in deGazastrook, het grote leed van de Palestijnse burgerbevolking en trektconclusies over het optreden van Israël ter plaatse. Nederland neemt elk1Kamerstuk 23 432, nr. 546, Kamerstuk 23 432, nr. 563, Kamerstuk 23 432, nr. 569 en 21 501-02,nr. 3228 kst-23432-603ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 23 432, nr. 6031 risico op genocide zeer serieus en heeft, mede in het licht van degenoemde verplichting, al langere tijd stappen ondernomen om desituatie ter plaatse naar vermogen te verbeteren. Zoals gesteld in deKamerbrief van 18 juni jl.2 roept het huidige Israëlische handelen ook bijhet kabinet urgente vragen op over de proportionaliteit daarvan. Inbredere zin is het rapport een opsomming van onbeschrijflijk leed datgepaard gaat met oorlog, en de daaruit vloeiende humanitaire catastrofebaart het kabinet zorgen.Het rapport bevat enkele duidelijke aanbevelingen, waartoe Nederlandook al lange tijd oproept. Dit heeft onder andere betrekking op hetverlenen van vrije toegang aan humanitaire actoren en de implementatievan de voorlopige maatregelen van het IGH. Nederland zet zich hard inom de humanitaire situatie in de Gazastrook te verlichten en de oorlog tebeëindigen door een combinatie van druk op en dialoog met de Israë-lische regering.Voorstellen Europese CommissieIn de Staat van de Unie-toespraak van 10 september jl. kondigde EuropeseCommissievoorzitter Von der Leyen maatregelen tegen Israël aan. Dezevoorstellen zijn vandaag besproken in het college en tijdens het Comitévan Permanente Vertegenwoordigers (Coreper). De Commissie stelt degedeeltelijke opschorting van het handelsgedeelte van het EU–IsraëlAssociatieakkoord voor. Daarnaast bepleit de Commissie aanname vanhet voorstel tot het sanctioneren van de extremistische Ministers Ben-Gviren Smotrich, additionele sancties tegen gewelddadige kolonisten enorganisaties, alsmede additionele sancties tegen Hamas. Veel van devoorstellen die de Commissie doet zijn in lijn met hetgeen waarvoorNederland al langer binnen de EU pleit en kunnen daarom rekenen op desteun van het kabinet. Het kabinet blijft daarnaast in samenwerking metgelijkgestemde partners ook aandringen op een voorstel van de EuropeseCommissie voor handelspolitieke maatregelen tegen de import vangoederen uit de illegale nederzettingen in bezet gebied, conform motieVan Campen en Boswijk.De inzet van het kabinet is erop gericht om een einde aan de oorlog tebewerkstelligen, het leed in de Gazastrook te verlichten en tot eenduurzame oplossing te komen, zonder een terroristische organisatie alsHamas. Voor het vrijlaten van alle gijzelaars, het lenigen van de humani-taire noden en een duurzame oplossing blijft het essentieel dat er spoedigeen staakt-het-vuren komt tussen Israël en Hamas. Het kabinet doet ditdoor een combinatie van druk en dialoog om de regering Netanyahu vankoers te laten wijzigen. Ook koestert het kabinet geen illusies over hethandelen en de intenties van Hamas, die mede verantwoordelijkheiddraagt voor de situatie ter plaatse, het uitblijven van een staakt-het-vurenen het lot van de gijzelaars.De Minister van Buitenlandse Zaken,D.M. van Weel2Kamerstuk 23 432, nr. 563Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 23 432, nr. 6032