Opening Energiefonds 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 023Voorzienings- en leveringszekerheid energieNr. 562 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 april 2025Op 14 februari 2025 heb ik uw Kamer geïnformeerd over het positievebesluit om het energiefonds in 2025 op te gaan starten.1 In deze brief lichtik, mede namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid(SZW) en de Minister van Klimaat en Groene Groei, een aantal belangrijkezaken over dit fonds toe, zoals de openingsdatum, voorwaarden entoegankelijkheid.Energiefonds 2025In 2023 en in 2024 heeft de Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE)ruim 160.000 huishoudens met een laag (midden)inkomen en een hogeenergierekening geholpen bij de energierekening. Daardoor zijn veelgeldzorgen, problematische schulden en afsluitingen voorkomen. Er zijnop dit moment nog steeds veel huishoudens die moeite hebben met hetbetalen van de energierekening. Het kabinet heeft daarom voor 2025 € 60miljoen gereserveerd om energiearme huishoudens te helpen bij deenergierekening.Het kabinet heeft op 14 februari 2025 besloten om de publiek-privatesamenwerking met een aantal energieleveranciers, de netbeheerders ende diverse betrokken maatschappelijke partijen nog één jaar in te richten,zodat er ook in 2025 een energiefonds beschikbaar is. In de aanloop naardit besluit is de nauwe betrokkenheid van de Vereniging van NederlandseGemeenten (VNG) ook essentieel geweest.Net als in de voorgaande jaren is het randvoorwaardelijk dat derdepartijen ook meer dan één derde van de totale som financieel bijdragen1Kamerbrief «Positief besluit Tijdelijk Noodfonds Energie» 14 februari 2025, Kamerstuk29023–533 kst-29023-562ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5621 om bestuurlijke risico’s te voorkomen. Ik ben de energieleveranciers2 ennetbeheerders3 erg dankbaar voor hun bijdragen aan de uitvoerings-kosten van het fonds. Dankzij hun bijdrage is het mogelijk om ook dit jaardit fonds weer te openen en huishoudens te ondersteunen. Het energie-fonds wordt ook dit jaar weer uitgevoerd onder verantwoordelijkheid vanTNE.Toelichting fonds 2025OpeningsdatumTNE heeft de afgelopen periode hard gewerkt om het loket zo snelmogelijk te openen, zodat energiearme huishoudens steun op deenergierekening kunnen aanvragen. Het loket opent naar verwachting inde week van 21 april voor aanvragen. De exacte datum wordt uiterlijk eenweek voor opening gepubliceerd. Een aanvraag indienen kan via dewebsite (noodfondsenergie.nl) en de app van het Noodfonds Energie.Naar verwachting kan het energiefonds op basis van de huidige energie-prijzen circa 100.000 huishoudens helpen. De subsidie die het Rijkverstrekt aan TNE is € 56,3 miljoen.Om binnen de hierboven genoemde verhouding te blijven, is dit hetmaximale bedrag wat het Rijk kan verstrekken. Van de resterendemiddelen wordt maximaal € 1 miljoen ter beschikking gesteld voorCaribisch Nederland ten behoeve van de betaalbaarheid van de energiere-kening. Daarnaast wordt een subsidie verstrekt aan de NederlandseSchuldhulproute (NSR). Meer informatie over het doel van deze subsidiewordt later in deze brief toegelicht.De duidelijkheid die deze brief over het energiefonds biedt, is essentieelvoor huishoudens. Zij hebben lang moeten wachten op deze duidelijkheid.Tegelijkertijd hebben energieleveranciers in de regel een vast termijn-bedrag afgesproken met huishoudens, waardoor de hoogte van deenergierekening niet fluctueert tussen zomer en winter.DoelgroepNet als bij het Noodfonds 2024 kunnen huishoudens met een brutoinkomen tot 130% van het sociaal minimum met een energiequote vanminimaal 8% en huishoudens met bruto inkomen van 130% tot 200% vanhet sociaal minimum met een energiequote van minimaal 10%, eenaanvraag indienen voor steun van het energiefonds 2025. Met de keuzevoor 200% van het sociaal minimum is deze regeling ook bedoeld voorwerkenden met een (laag)middeninkomen. De verwachte gemiddeldesteun is € 90 per huishouden per maand voor maximaal 6 maanden.Huishoudens met een blokaansluitingDit jaar kunnen huishoudens met blokaansluiting ook een aanvraag voorhet energiefonds indienen, mits zij voldoen aan dezelfde criteria voor watbetreft hun inkomen en de verhouding tot de hoogte van de energiere-kening. Dit is nieuw ten opzichte van de voorgaande jaren. Hiermee isinvulling gegeven aan de toezegging om de Kamer te informeren ofhuishoudens met blokaansluitingen ook aanspraak kunnen maken op hetenergiefonds4 en de motie van de leden Kops en Vermeer5 om bij de2Vattenfall, Essent, Eneco, Greenchoice, Budgetenergie, Engie, Innova Energie, Clean Energy enPure Energie. Daarnaast investeren zij samen met een aantal banken in verduurzaming tenbehoeve van energiearme huishoudens. In totaal komt dit neer op € 22,8 miljoen.3TenneT, Gasunie, Stedin, Alliander en Enexis. In totaal komt dit neer op € 5,35 miljoen.4Toezegging bij het Commissiedebat Gasmarkt en leveringszekerheid van 12 maart 2025,TZ202503–071.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5622 uitwerking van het energiefonds ervoor te zorgen dat ook huishoudensmet blokaansluiting in aanmerking kunnen komen voor energiecompensa-tiemaatregelen.TNE heeft huishoudens met blokaansluitingen zo veel als mogelijk actiefbetrokken bij de vormgeving van het aanvraagproces voor dezehuishoudens. TNE heeft ingezet op een zo snel mogelijke opening van hetloket en een zo eenvoudig mogelijk aanvraagproces voor huishoudens.Dit betekent ook dat TNE tijdens de looptijd van het loket nog uitvoerings-vraagstukken kan tegenkomen.Niet uit te sluiten valt dat er situaties ontstaan waarbij bijvoorbeeld eenhuishouden aanvullende vragen krijgt, waarbij een huishouden meerinformatie moet aanleveren, er vertraging is bij het verwerken van deaanvraag, er vertraging is bij de uitbetaling, er sprake kan zijn vanmisbruik en/of oneigenlijk gebruik, er een keer een fout in een berekeningwordt gemaakt of er een fout in een overboeking wordt gemaakt. TNE enSZW hebben gezamenlijk duidelijke afspraken gemaakt bij welkevraagstukken het Rijk zal meedenken bij het vinden van oplossingen. Ikvraag uw Kamer begrip hiervoor. TNE maakt het mogelijk dathuishoudens met een blokaansluiting direct, zonder tussenkomst van eenverhuurder, worden bereikt en dat staat centraal.Aanvraagproces voor huishoudensNet als in voorgaande jaren geldt dat, wanneer een huishouden inaanmerking komt voor steun vanuit het energiefonds, de bijdrage in demeeste gevallen wordt betaald aan de energieleverancier van hetbetreffende huishouden. De energieleverancier verrekent vervolgens dezebijdrage met de energierekening. Wanneer er sprake is van eenopenstaande schuld van het huishouden bij de energieleverancier, wordtde bijdrage hiermee verrekend.Als deze openstaande schuld lager is dan de toegekende bijdrage, of hethuishouden geen openstaande schuld heeft, wordt de steun doorgaansover de eerstvolgende zes maanden verrekend met de energierekening.Mocht het verrekenen over zes maanden niet mogelijk zijn, bijvoorbeeldomdat het huishouden een overstap maakt naar een andere energieleve-rancier, dan verrekent de energieleverancier de resterende steun met deeindafrekening of keert dit direct uit op het rekeningnummer waarmee deenergierekening werd betaald.Voor huishoudens met een blokaansluiting geldt dat zij net alshuishoudens met een eigen energiecontract, via de website en deNoodfonds app een aanvraag indienen. Het huishouden levert vervolgenseen bewijsstuk aan waaruit af te lezen is hoeveel het huishouden permaand voor energie betaalt. Echter, aangezien er geen sprake is van eenbetaalrelatie met een energieleverancier, vindt er geen verrekening plaatsmaar zal het bedrag rechtstreeks worden gestort op de rekening van hethuishouden. Nadere informatie volgt zo snel mogelijk op de website vanTNE.Betrokkenheid maatschappelijke organisatiesDe steun uit het energiefonds is zeer gericht voor huishoudens in eenfinancieel kwetsbare positie en daarom is er veel aandacht besteed aanhet aanvraagproces en aanvullende ondersteuning. TNE zorgt, net alsvoorgaande jaren, dat voor de opening van het fonds dat maatschappe-lijke organisaties goed zijn voorbereid en werkt actief aan goede informa-tievoorziening voor alle betrokken partijen.5Kamerstuk 36 600-XXIII-60Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5623 TNE organiseert, naast het verstrekken van schriftelijke informatie,bijvoorbeeld vragenuren en webinars voor organisaties binnen het sociaaldomein waaronder hulpverleners. Ook worden diverse organisaties zoalsde ANBO, de Oogvereniging, IederIn en Stichting Appt hiervoor uitge-nodigd. BlindMobility en OnderAnderen zijn ook betrokken bij hetervaringsdeskundigenonderzoek en de toegankelijkheid van het aanvraag-proces.TNE spant zich in om via de opgebouwde netwerken zoveel mogelijkhuishoudens tijdig te wijzen op de mogelijkheid van steun. Zoals eerder indeze brief al aangegeven heeft het Ministerie van Sociale Zaken enWerkgelegenheid daarnaast een subsidie verstrekt aan de NSR.De NSR heeft een landelijk dekkende sociale kaart die in samenwerkingmet Landelijk Steunpunt Thuisadministratie (LSTA) wordt ingezet voor hetinrichten van een doorverwijsroute naar lokale hulp voor huishoudens dieniet zelfstandig een aanvraag kunnen indienen. Naast een doorverwijzingvindt er, in samenwerking met TNE, monitoring plaats of de hulp goed totstand komt.De met vrijwilligers opgezette inlooppunten en keukentafelgesprekkenworden benut om mensen die moeite hebben met het aanvraagproceshulp aan te bieden. Huishoudens die moeite hebben met het digitaalaanvragen van steun kunnen indien gewenst doorverwezen worden naarlokale hulpverleners in de buurt voor hulp op maat. Dit kan op een locatie,maar eventueel ook thuis.Zij helpen vervolgens met het indienen van de aanvraag. Deze onder-steuning is van groot belang, omdat er geen papieren aanvraagmoge-lijkheid beschikbaar is. Huishoudens die minder digitaal vaardig zijnworden zodoende ondersteund in het doen van een aanvraag.KlachtenregelingNet als vorig jaar heeft het TNE een klachtenregeling ingericht die erinvoorziet dat klachten snel worden opgepakt en er de ruimte is ommaatwerk te leveren als de situatie van het huishouden daarom vraagt. Deklachtenregeling heeft vorig jaar goed gewerkt en is, net als dit jaar,afgestemd met onder andere de Nationale ombudsman en het Ministerievan SZW. Onderdeel van de afspraken is dat alle signalen en klachten –ongeacht bij wie ze als eerste binnenkomen – snel terecht komen bij TNEzodat er snel en gericht actie kan worden ondernomen om dehuishoudens te helpen.Warme doorverwijzing naar hulp bij verduurzamingEnergiebesparing en verduurzaming van woningen blijft een belangrijkeroute om bij te dragen aan een betaalbare energierekening. Er is al eenbreed aanbod aan hulp bij verduurzaming, maar deze bereikt nog nietaltijd de doelgroep die het het hardste nodig heeft. Dit betreft (ondermeer) de doelgroep van het energiefonds, dus ik zet mij in om hier dit jaareen stap in te zetten. Juist het bereik en het vertrouwen dat het energie-fonds en TNE hebben, kan erg bijdragen om ook de hulp voor verduur-zaming op de juiste plek aan te kunnen bieden. Samenwerking metMinisterie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO),gemeenten en partijen die al actief zijn in het aanbieden van lokale hulp isdaarbij essentieel. Op dit moment wordt met verschillende partijenuitgewerkt hoe de doorverwijzing eruit kan komen zien. Bijvoorbeeld doorbij het doen van een aanvraag een huishouden digitaal of persoonlijk teinformeren over de lokale hulp in de eigen gemeente of het Warmtefondsop het moment dat een aanvrager in een koophuis woont. Direct na hetmeireces wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de stand van zakenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5624 van het energiefonds en wordt nader toegelicht hoe de warme doorver-wijzing is ingericht.SluitingsdatumDe sluitingsdatum hangt af van het verloop van het aantal aanvragen ende hoogte van de compensatie per huishouden. Op het moment dat eenmarge tot aan de grens van de € 56,3 miljoen wordt bereikt, zal TNEovergaan tot besluitvorming wanneer het loket gaat sluiten. Er zijnimmers zowel vanuit het Rijk als van derde partijen geen extra middelenbeschikbaar. Uiteraard is er met alle betrokken organisaties nauw contactmet TNE over het verloop van het beschikbare budget.Voorafgaand aan de sluiting wordt dit tijdig gemeld op de website van hetTNE en het Rijk, zodat huishoudens weten tot wanneer zij een aanvraagkunnen indienen. Het is goed als uw Kamer zich realiseert dat met debeschikbare middelen mogelijk niet alle aanvragen kunnen wordengehonoreerd.Lange termijnZoals in het Regeerprogramma (bijlage bij Kamerstuk 36 471, nr. 96)beschreven, zet het kabinet in op een rechtvaardige en betaalbareenergietransitie, ook voor huishoudens met een kleine portemonnee enmiddeninkomens. Daarom is er, naast steun bij het betalen van deenergierekening, ook aandacht voor het belang dat huishoudensstructureel worden geholpen met de energierekening door middel vanverduurzaming.Voor de lange termijn hebben het Ministerie van SZW en het Ministerievan VRO gezamenlijk een voorstel uitgewerkt voor het Social ClimateFund, waarbij ingezet wordt op maatregelen die bijdragen aan verduur-zaming en energiezuiniger maken van woningen in combinatie metdirecte tijdelijke steun op de energierekening voor huishoudens in eenfinancieel kwetsbare positie. Zo worden huishoudens structureelgeholpen bij het opvangen van de effecten van het emissiehandels-systeem voor CO2-emissies van de gebouwde omgeving en transport(ETS2). Het kabinet zal medio april een besluit nemen welk voorstel zalworden ingediend bij de Europese Commissie.Deze inzet zal worden opgenomen in het Sociaal Klimaatplan dat uiterlijkop 30 juni 2025 moet worden ingediend bij de Europese Commissie. UwKamer wordt tijdig meegenomen in het definitieve plan voordat dezewordt ingediend.Tot slotIk wil alle betrokken partijen, waaronder het bestuur van TNE, deenergieleveranciers6, netbeheerders7, banken, de VNG, een aantalbetrokken gemeenten en diverse maatschappelijke organisaties envrijwilligers bedanken voor hun inspanningen om het energiefonds 2025mogelijk te maken. Dankzij de inzet van deze organisaties in deze uniekeprivaat-publieke samenwerking kunnen ook in 2025 huishoudensgeholpen worden bij het betalen van hun energierekening.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. Nobel6Vattenfall, Essent, Eneco, Greenchoice, Budgetenergie, Engie, Innova Energie, Clean Energy enPure Energie7TenneT, Gasunie, Stedin, Alliander en EnexisTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5625