Leveringen militaire goederen aan Oekraïne

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202522 054Wapenexportbeleid36 045Situatie in OekraïneNr. 453 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 februari 2025In vervolg op de vorige update van leveringen van militaire goederen aanOekraïne (Kamerstuk 22 054, nr. 432, van 7 oktober 2024) en in aanvullingop de Staat van de Oorlog brief (17 februari 2025) informeer ik u, medenamens de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister voorBuitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp over de laatste stand vanzaken omtrent de levering van militaire goederen aan Oekraïne.Nederland ondersteunt Oekraïne met circa 10,4 miljard euro aan militairesteun sinds de aanvang van de grootschalige Russische invasie op24 februari 2022. De vertrouwelijke bijlage1 bevat een totaaloverzicht vande tot en met 4 februari 2025 door Defensie geleverde goederen.In het openbare overzicht meldt het kabinet enkel de leveringen die nieuwzijn ten opzichte van het overzicht in de laatste periodieke update(Kamerstuk 22 054, nr. 432, van 7 oktober 2024). Per levering wordt eenafweging gemaakt of openbaarmaking mogelijk is. De operationeleveiligheid blijft leidend in de afweging om informatie al dan niet openbaarte maken. Ook houdt Defensie rekening met de belangen van bijleveringen betrokken derde partijen, zoals bondgenoten, partners en deindustrie. Deze lijst is derhalve niet uitputtend.Nederlandse militaire steun•Gevechtsvliegtuigen (F-16)•Gevechtsvoertuigen•LuchtverdedigingssystemenPatriot componenten en counter-drone systemen•Individuele wapens, zoals MAG mitrailleurs•MunitieDiverse soorten kleinkaliber munitie voor individuele wapens en zwaremunitie voor tanks en artillerie1Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt TweedeKamer. kst-22054-453ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 22 054, nr. 4531 •Springstoffen en handgranatenScherf-, rook- en lichtgranaten•Sensoren en waarnemingsmiddelenDrones, radarsystemen (27) en nachtzichtmiddelen•VoertuigenDiverse soorten voertuigen zoals motorrijwielen (16), quads, TrekkerOplegger Combinatie (TROPCO) (4) en Mercedes-Benz (MB) jeeps (10).•De-mining equipment•Vaartuigen•Aggregaten en Generatoren (30)•Logistieke voertuigenHeftrucks (2)•Reservedelen voor diverse soorten voertuigen en (wapen-)systemen•Persoonlijke uitrusting, waaronder kleding, helmen, scherfvesten•Rantsoenen•Medische goederen, zoals persoonlijke EHBO-pakketten en medicijnen•BrandstoffenTevens draagt Nederland bij aan de NATO Assistance and Training forUkraine (NSATU) met staffunctionarissen bij het hoofdkwartier. Later ditjaar zal ook met vliegtuigen en mogelijk met luchtafweer wordenbijgedragen aan luchtverdedigingscapaciteit.Financiële stand van zaken levering van militaire goederenDe totale waarde van de gerealiseerde militaire steun aan Oekraïnebedroeg op 4 februari 2025 ongeveer 5,88 miljard euro. Dit is een toenamevan ca. 2,12 mld. euro ten opzichte van 29 september jl. (Kamerstuk22 054, nr. 432). De Nederlandse steun bestaat uit:Type steun29 sept. 20244 feb. 2025Directe levering (vervangingswaarde)€1,64 mld.€2,05 mld.Commerciële verwervingen€2,02 mld.€3,73 mld.NAVO-trustfund€0,1 mld.€0,1 mld.Totaal€3,76 mld.€5,88 mld. •Directe levering: Defensie zal het geleverde materieel waar nodig zospoedig mogelijk aanvullen of vervangen. De totale vervangings-waarde van de materiële steun bedroeg op 4 februari 2025 in totaalcirca 2,05 miljard euro. In de vorige Kamerbrief (Kamerstuk 22 054, nr.432, van 7 oktober 2024) bedroeg de totale vervangingswaarde van demateriële steun 1,64 miljard euro (peildatum 29 september 2024).•Commerciële verwervingen: De waarde van de commercieel verwor-ven militaire goederen ten behoeve van Oekraïne bedraagt op ditmoment circa 3,73 miljard euro (ten opzichte van 2,02 miljard euro op29 september 2024) Recent aangekondigde bijdragen voor interna-tionale samenwerkingsprojecten of specifieke donaties die commerci-eel worden verworven, worden na realisatie bij de commerciëleleveringen opgeteld. De realisatie betreft in deze gevallen de betalingaan het samenwerkingsproject. De levering via dergelijke projectenaan Oekraïne zal op een later moment plaatsvinden.•NAVO-trustfund: Nederland draagt 104 miljoen euro bij aan het NAVOUkraine Comprehensive Assistance Package (UCAP). Uit het UCAPlevert NAVO niet-letale steun, zoals eerder met de Kamer gedeeld(Kamerstuk 22 054, nr. 377 van 16 december 2022 en Kamerstuk22 054, nr. 387 van 13 april 2023).Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 22 054, nr. 4532 VoortgangDe steunverlening loopt via verschillende actielijnen:•Innovatie: hier wordt mede invulling aan gegeven door het droneactieplan. Hieruit zijn reeds meerdere drone projecten gesteund enworden de eerste operationele testen uitgevoerd. Ook wordt deNederlandse bijdrage aan het fonds van de internationale dronecapability coalition verhoogd naar 60 mln. euro voor de verwervingvan aanvullende innovatieve drones;•Levering van wapensystemen: hieronder valt de levering van F-16»s ende inmiddels volbrachte levering van alle door Nederland toegezegdePatriot-componenten;•Voortzetting gevechtskracht: dit betreft de levering van grote hoeveel-heden munitie, zoals de recent aangekondigde verwerving van 270mln. euro aan munitie via Tsjechië en waarvan de eerste leveringeninmiddels worden gedaan, brandstoffen, maar ook gevechtsrantsoe-nen; vanwege een vertraging in de levering van munitie via het EDAmunitieproject, waar NL initieel met 130 mln. euro aan bijdroeg, is eendeel van de Nederlandse bestelling geannuleerd.•Instandhouding: dit betreft de constante levering van reservedelen enonderhoudsmiddelen om de geleverde systemen zoals de F-16 enPzH2000 inzetbaar te houden.IndustrieSinds de eerste militaire steun in 2022 is er een verschuiving opgetredenvan levering uit eigen voorraad en af te stoten materieel, naar in toene-mende mate levering door commerciële verwerving. Dit laatste vaak ininternationaal verband, zoals met Tsjechië en via fondsen als hetInternational Fund for Ukraine (IFU). commerciële verwerving beperkt deeffecten op de eigen gereedheid en is tevens een signaal voor denoodzakelijke opschaling van de defensie-industrie. De industriëlecapaciteit is op dit moment nog niet afdoende om Oekraïne tijdig van dejuiste steun te voorzien en tevens de eigen gereedheid te verhogen. Ditlaatste is noodzakelijk gezien de verslechterde veiligheidssituatie en hethoger dan verwachte regeneratievermogen van de Russische strijd-krachten. Het kabinet blijft zich daarom nationaal en internationaalinspannen om de industriële capaciteit te verhogen om Oekraïne tijdigvan de juiste steun te kunnen voorzien en tevens de eigen gereedheid teverhogen.Oekraïne heeft een acute behoefte aan grote hoeveelheden oud-Sovjet enwesters materieel. De hoge vraag en de beperkte markt waar dit materieelkan worden verworven, zorgen voor snel stijgende prijzen. Hierdoor moetDefensie voor commerciële verwervingen continue de afweging makentussen de prijs en het urgente operationele belang van Oekraïne. Hierbij ishet mogelijk dat snelheid van levering zwaarder weegt dan de beste prijs.TrainingAanvullend op de brief over de staat van de oorlog in 2025 waarin eencompleter beeld van de trainingen wordt gegeven, heeft Nederland inDuitsland bij het Specialized Training Command (ST-C) onder EUMAM in2024 met 255 trainers bijgedragen aan het opleiden van ongeveer 1.800Oekraïense militairen. In het VK heeft Nederland circa 350 trainers ingezet.Daarnaast zijn in 2024 diverse eenheden en afdelingen van Defensie(CLAS, CLSK, CZSK, DOSCO en COMMIT) ongeveer 40 specialistischetrainingen voor circa 425 Oekraïense militairen verzorgd; in toenemendemate verbonden aan de donatieprojecten zoals F-16 en Mijnenjagers.EUMAM wordt gefinancierd door de European Peace Facility (EPF). Ditjaar zijn de gedeelde kosten voor deze missie ongeveer 150 miljoen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 22 054, nr. 4533 Daarnaast is via twee EPF steunmaatregelen voor 255 miljoen euro aanmilitair materieel gefinancierd waarmee de Oekraïense militairen doorEUMAM worden getraind.ToetsingVoor alle leveringen is, waar nodig, een zorgvuldige, maar gezien deuitzonderlijke omstandigheden versnelde, toetsing aan deEU-wapenexportcriteria verricht door de Minister van Buitenlandse Zaken,waarna door de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulpeen exportvergunning is afgegeven.2 Ook bij eventuele nieuwe leveringenzal deze zorgvuldige en versnelde toetsing waar nodig plaatsvinden.Effecten krijgsmachtDe effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandsestrijdkrachten worden, gezien de omstandigheden, door Defensie alssignificant, maar acceptabel beoordeeld. De voortdurende ondersteuningvan Oekraïne en met name leveringen uit (operationele) voorradenhebben in toenemende mate en voor de langere termijn consequentiesvoor de eigen gereedstelling en inzet, en de noodzaak te voldoen aan deNAVO capaciteitsdoelen. Daarnaast heeft de voortdurende militaire steunaan Oekraïne een vertragend effect op verwervingsprojecten. Defensieneemt maatregelen om deze gevolgen zoveel mogelijk te mitigeren. Zozijn er maatregelen om de aankoop van vervangend materieel teversnellen en wordt project- en inkoopcapaciteit versterkt. De markt voordefensiematerieel blijft echter onder druk staan en de prijzen voorverschillende soorten materieel stijgen daardoor snel. Defensie moet eenintensievere inspanning leveren om de organisatie op sterkte te brengenen de noodzakelijke groei in personeel op te leiden en trainen. De inzetvan defensie personeel gericht op instructie, opleiden en trainen is dienthierbij gewogen te worden tegenover de strategische belangen. Degeleverde steun, vooral die uit (operationele) voorraad, resulteert inlangdurige en significante effecten op de gereedheid van onze krijgs-macht. Het kabinet houdt ook bij toekomstige verzoeken aandacht voor deeffecten op de gereedheid gezien de veranderende veiligheidssituatiewaarin de Nederlandse krijgsmacht haar operationele gereedheid moetverhogen.Europese VredesfaciliteitVanuit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility - EPF) is reeds5,9 miljard euro gecommitteerd aan steun voor Oekraïne. Dit gebeurtonder andere via leveringen van militair materieel van EU-lidstaten uiteigen voorraad, aanschaf bij de industrie en de financiering van degemeenschappelijke kosten van de EU trainingsmissie voor Oekraïensemilitairen (EUMAM).Nederland krijgt voor de geleverde steun tot Q1 2023 en voor bijdragenaan de EPF munitie initiatieven ruim 440 miljoen euro gecompenseerd.Hiervan is 52,8 miljoen euro in 2024 reeds uitbetaald, het is deverwachting dat het resterende bedrag in de jaren tot en met 2027 volgt.Besluitvorming over vergoedingen voor leveringen vanaf Q2 2023 ligt stilvanwege de Hongaarse blokkade op het aannemen van volgende tranchessteun. In totaal heeft Nederland tot en met 31 december 2025 ruim 2,42De toetsing van specifieke transacties aan de EU wapenexportcriteria kan op verzoek inbeginsel vertrouwelijk worden ingezien.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 22 054, nr. 4534 miljard euro gedeclareerd. Uw Kamer wordt via de reguliere leveringen-brieven op de hoogte gehouden van declaraties en compensatie via deEPF.De Minister van Defensie,R.P. BrekelmansTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 22 054, nr. 4535