Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 18 juni 2009, over de Communicatieactiviteiten bekendheid over de afschaffing van de AOW-partnertoeslag

29389VergrijzingenhetintegraleouderenbeleidNr.20VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld14juli2009DevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgelegenheid1heeftop18juni2009overleggevoerdmetstaatssecretarisKlijnsmavanSocialeZakenenWerkgelegenheidover:–debriefd.d.25mei2009vandestaatssecretarisvanSocialeZakenenWerkgelegenheidoverdecommunicatieactiviteitentervergrotingvandebekendheidvandeafschaffingvandeAOW-partnertoeslag(29389,nr.18).Vanhetoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgelegen-heid,JonkerDegriffiervandevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgelegen-heid,Post1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),DeWit(SP),voor-zitter,VanGent(GroenLinks),Blok(VVD),Nicolaï(VVD),JanJacobvanDijk(CDA),Smeets(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Omtzigt(CDA),VanHijum(CDA),Timmer(PvdA),Kos¸erKaya(D66),Jonker(CDA),ondervoorzitter,Luijben(SP),Ulenbelt(SP),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),VanderBurg(VVD),Koppejan(CDA),TonyvanDijck(PVV),Spekman(PvdA),Vermeij(PvdA),Vermeij(PvdA),Thieme(PvdD),Karabulut(SP)enVos(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Gerkens(SP),Sap(GroenLinks),DeKrom(VVD),Weekers(VVD),Smilde(CDA),Depla(PvdA),Aptroot(VVD),Pieper(CDA),Willemse-vanderPloeg(CDA),Linhard(PvdA),Pechtold(D66),Spies(CDA),Irrgang(SP),Lempens(SP),Cramer(ChristenUnie),Biskop(CDA),Elias(VVD),Joldersma(CDA),Fritsma(PVV),Tang(PvdA),Heerts(PvdA),Ouwehand(PvdD),Gesthuizen(SP)enHeijnen(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1334420809tkkst29389-20ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.201 Voorzitter:JonkerGriffier:PostAanwezigzijnvijfledenderKamer,teweten:Jonker,Luijben,Omtzigt,Ortega-MartijnenVermeij,enstaatssecretarisKlijnsmavanSocialeZakenenWerkgelegenheid,dievergezeldisvanenkeleambtenarenvanhaarministerie.Devoorzitter:Damesenheren,ikheetuallenwelkombijditalgemeenoverleg.DitAOneemtéénuurinbeslag.Dewoordvoerdershebbenvierminutenvoorhuninbrengineerstetermijn.HetwoordisalseersteaandeheerOmtzigt.DeheerOmtzigt(CDA):Voorzitter.Eenalgemeenoverlegmetalsonder-werp«communicatieactiviteitentervergrotingvandebekendheidvandeafschaffingvandeAOW-partnertoeslag»zorgtechtvoorvollezalen:ikkandetoehoordersopdepublieketribunezoongeveerbijnaamnoemen.Datisnunethetgroteprobleemvandevoorgenomenafschaffingvaneentoeslagwaarenigehonderdduizendenmensenperjaargebruikvanmaken.Dievoorgenomenafschaffingheeftgeenenkelebekendheid.Sterkernog,debekendheidvanhetfeitdatdetoeslagin2015wordtafge-schaft,iszelfsgehalveerd.Datblijkt,zoalsdestaatssecretarismeldt,uitonderzoekdathierovergedaanis.Dieonbekendheidkangrotegevolgenhebbenvoormensendieeenjongerepartnerhebbenvoorwiezijzorgenendie,wanneerzij65worden,erachterkomendatzealleenrechthebbenopeenAOWvoorgehuwden.Dankrijgenzijdusvanaf2015eeninkomenvanietsmeerdan€600permaand.Diemensenhaddenvantevorendanmoetenwetendatdepartnertoeslagafgeschaftwordt.Mochtiemandbijvoorbeeldeenziekepartnerhebben,danheeftdieeenprobleem.Daar-overwordtgeenenkeleinformatieverschaft.Ikwilingaanopeenaantalpunten,beginnendbijhetonderzoekoverdeinkomenseffectenvandepartnertoeslag.Dathebbenwijeergisterenontvangen.EigenlijkmistdeCDA-fractiedaarindevermeldingvanhetaantalmensendatbenedenhetbijstandsniveauterechtzalkomen,maarwelgenoegvermogenheeft.Dezemensenkunnendusnergensaanspraakopmaken,terwijlzijstrakseeninkomenhebbenonderhetbijstands-niveau.Kandestaatssecretarisdatlatenuitzoeken,zodatwijvolgendekeerenigideehebbenhoegrootdiegroepis?Overdegedaneinspanningendiegenoemdwordenindebrief,kanikvrijhelderzijn.Diestelleneigenlijkgeenmoervoor.Voorbeeld1:op1september2008deeltdestaatssecretaris–datwasvoormaligstaatsse-cretarisAboutaleb–aandeKamermeedatiedereendiein201565wordt,nogin2008–dusbinnendriemaandenvanafhetAO–eenbriefzoukrijgenoverdeafschaffingvandepartnertoeslag.Dehuidigestaatssecre-tarisschrijftdatzijnubeslotenheeftomvoor1juli2009aandiezelfdegroepeenbriefteschrijven.Datiseennieuwetoezegging,maarhetwasalbesloten.Hetisnietuitgevoerdenwordtnualsnieuwbesluitneer-gezet.Kandestaatssecretaristoezeggendatzijdeeerstevijfcohortenditjaarnogeenbriefzalschrijven,dusiedereendietussen2015en2019deleeftijdvan65bereikt?Danhebbendelaatstecohortennogietslangertetijdomzichvoortebereidenengoedeinformatieintewinnen.Ikkombijmijntweedevoorbeeld.Deinspanningbestaatnuuiteenbanneropwww.pensioenkijker.nlenzoekmachinemarketing.Datlevertnietechtveelbekendheidop,latenwijdaarheeleerlijkinzijn.Hetderdevoorbeeldisdaterspecialebijeenkomstenzijnvoorallochtonenoverde2015-maat-regel.Datstellenwijzeeropprijs,maardatbereiktongeveer100mensenperkeer.Indattempogaathetnietechtlukken.DeCDA-fractiekanvrijkortzijn:demotie-Omtzigt/Hameruit2007steltstreefcijfers.Destaatssecretarisheeftonderzoekgedaan.HoegaatzijTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.202 ervoorzorgendatdiestreefcijfersgehaaldworden?Zolangernietsgebeurt,overwegenwijomditpuntkeeropkeeropdeagendateplaatsen,misschiennogwelvoorhetzomerreces,wantderegeringblijftingebrekeopeenoperatiediehonderdduizendenmensenaangaatengrotegevolgenkanhebbenopdeinkomensvandiemensen.MevrouwVermeij(PvdA):Voorzitter.Hetbetrefthiereeningrijpendemaatregelenhetmoetmijvanhethartdatdekennismetingenronddebekendheidmetdeafschaffingvandepartnertoeslagopditmomenttekortschieten.Ikwildaarookwelietsoverzeggen,wantstaatjeszeggensomsnietalles.Dekennisoverpensioenenisinditlandbuitengewoonbelabberd.Alsjeeronderzoeknaarzoudoenwatmensenvanhuneigenpensioenafweten,danzoujewaarschijnlijktotdezelfderesultatenkomen.Datneemtechternietweg–endatwetenwijookmetzijnallenindithuis–datdeangstendeongerustheidbijmensenenormgrootis.Ikdenkdatwijeengezamenlijkeplichthebbenomervoortezorgendatditnietookhetgevalzalzijnwaarhetdeafschaffingvandepartnertoeslagbetreft.Datgaatimmershonderdeneuro’sschelenvoorsommigemensen.Indebijlagediewijeergisterentoegestuurdhebbengekregen,staaneenpaaropmerkelijkezinnenwaarikeenaantalvragenoverheb.Hetaantalmensendatpotentieelaanspraakhadkunnenmakenopdepartner-toeslag,alsdezenietzouzijnafgeschaft,looptenormop.Daarzithemnatuurlijkookdegrotebesparingindiederedenisdatdezemaatregelüberhauptwordtgetroffen.Metdatsoortcijferslijkthetnetalsofwijietsgaandoenwaarindetoekomstheelveelmensenprofijtvanzoudenkunnenhebben.Ikciteer:deSVBverwachtdathetaantalAOW’ersdatbijdehuidigeregelingnogwelvooreentoeslaginaanmerkingzouzijngekomen,maarvanwegedeafschaffingvanaf2015geentoeslagmeerkrijgt,zaloplopenvaneenkleine70000in2015naarbijna240000in2020.Diekrijgendatdusallemaalniet.MetbetrekkingtoteenmogelijkberoepopaanvullendebijstandhebikdezelfdevraagalsdeheerOmtzigt.Daarkomtnogbijdatdestaatssecre-tarisdaarovergeenenkeleuitspraakkandoen.Zijzegt:alswijdatnuzoudendoen,in2009,danzouhetomenkeleduizendengevallengaandieeenberoepzoudenmoetendoenopaanvullendebijstand.Betekentdatdanperjaarduizendennieuwegevallenerbij?Hierbijisgeenrekeninggehoudenmetheteventuelevermogen.DatisookprecieshetpuntdatdeheerOmtzigtaangeeft.Hoeverhoudtzichdat?Ookdaarophebbenwijgeenenkelegrip.Destaatssecretarisgeeftaandathetnietluktendatdiegroterebekend-heidernietkomt.Hetheeftnietzoveelzinomdaarheelveelmeeraantedoen.Datneemtechternietwegdatmensenzichopenigmomentzullenafvragenofzijdithaddenkunnenweten,endankrijgjeeensituatiewaariniedereenoverelkaarheenbuitelt.Hoevoorkomenwijdateruitein-delijkgroteongerustheidzalontstaan?Hetgaathierimmersomeenforsemaatregeldiemensenmetweiniginkomenzalgaantreffen.Daarmoetietsaangedaanworden.DeheerLuijben(SP):Voorzitter.Hetiseigenlijkbuitengewoonwrang,maartegelijkertijdookergkomischomteconstaterendatnaaldiedurecommunicatiehetenigewatechtvooruitisgegaandekennisisdaterop65-jarigeleeftijdAOWwordtverkregen.Voorheenwist51%vandegeën-quêteerdendat,nuweet75%dat.Laathetnunetdeleeftijdvan65zijndiedestaatssecretariswensttewijzigen.Alsikstaatssecretariszouzijn,danzouikdaaralleenhieromalnietaanwillenbeginnen.WijhebbennooitonderstoelenofbankengestokendatwijtegendeafschaffingvandeAOW-toeslagzijn.DeSPblijfttegendezeafschaffing.Tochhebbenwijinhetverledengeprobeerdommetconstructievevoorstellentekomen.Zohebbenwijbijvoorbeeldgevraagdofer,wanneerdestaatssecretarisbijhaarstandpuntblijft,tepratenzouzijnoveruitstelvandeafschaffing,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.203 totdatdebeoogde80%arbeidsparticipatievanvrouwenbereiktis,oftotervoldoendetijdisverstrekenvoormensenomzelfaanvullendemaatre-gelentekunnentreffen.Datvroegenwijvorigjaar.Toenhaddendemensennogzevenjaardetijd.Zevenjaarisveeltekortomdatenormefinanciëlegatoptevangen.Hetantwoordwasneen.Vervolgenshebbenwegevraagdofdestaatssecretarisbereidzouzijnomaanvullendemaat-regelentetreffen,waardooraandezwakkerenopeenofanderewijzecompensatiegegevenzoukunnenworden.Hetantwoordwasneen.Nuvraagikdestaatssecretarishetvolgende:bentubereidomdetoeslagtelatenbestaan,maardanuitsluitendvoordiesituatieswaarinde65-jarigeinclusiefzijnAOW-bedrageninclusiefdeverdienstevanzijnpartnerovereeninkomenbeschiktvanminderdanhetvolledigedubbeleAOW-bedrag?Terugnaardepogingendiegedaanzijnomdemensenopdehoogtetestellenvanwathenkanoverkomenbijhetbereikenvande65-jarigeleef-tijd,daarwaarsprakeisvaneenjongerepartner.Hetisbedroevend,ontstellend,kwaadmakendenongelofelijkomtelezendatwaarvoorheen21%vandemensenopdehoogtewasvandeafschaffingvandetoeslag,thans,naaldiebakkengelddieineenkennelijkonpeilbaardiepeputzijngestort,nog19%opdehoogteis.Ikbenervanovertuigddathetresultaatbeterwasgeweest,alsdestaatssecretarisdezeopdrachthadgegevenaanonzeSP-campagnegroep.Mochtzijalsnoginteressehebben,dankanikdecampagnegroepmethaarinaanrakingbrengen.Totslotvoorzitter.MevrouwVermeij(PvdA):Doetuhiernueenvoorstelaandestaatssecre-tarisdatdeSPcampagnegaatvoerenvoordeafschaffingvanhetpartner-toeslag?DeheerLuijben(SP):Nee,hoor.Wijvoerengeencampagnevoordeafschaffingvandepartnertoeslag...MevrouwVermeij(PvdA):Nee,maaruzegtnetinuwtekst:wijkunnenuhelpen.DeheerLuijben(SP):Ja,methetcampagnevoeren,omdieinformatietekunnenverstrekken.MevrouwVermeij(PvdA):Nou,hetistochweleenprachtigaanbod.DeheerLuijben(SP):Ja,datvindikook.DeheerOmtzigt(CDA):Watkosthet?DeheerLuijben(SP):Daarvaltoverteonderhandelen.DeheerOmtzigt(CDA):Dusdeprincipeszijnweg?Datscheeltweertijdindekabinetsonderhandelingen.DeheerLuijben(SP):Terwillevandegroepzwakkerenindesamenle-vingdiestraksdedupewordtvandeafschaffing,zijnwijbereidonzeprincipestelatenvallen.Danhebbenwijgeenprincipes.Nogeenbelangrijkgegevenuithetonderzoekishetfeitdatkennelijkookdegenendiebekendzijnmetdeafschaffing,voorhetgrootstegedeeltegeenmaatregelenhebbengetroffenomhetfinanciëlegattevullen.DaarbijplaatsikdekanttekeningdatdeSVBin2008heeftgeconcludeerddatmaatregelenophetgebiedvansparenenlijfrentevoordemeesteparenteduurzullenzijn,terwijlhet–zoschrijftdeSVB–bijparendiezichdergelijkemaatregelenwelkunnenpermitteren,twijfelachtigisofdieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.204 maatregelenvoorhenwelnodigofinteressantzijn.Conclusie:detweede-lingschrijdtookonderhetbewindvandezestaatssecretarisvoort.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Voorzitter.DefractievandeChristenUnieheeftbijdebehandelingvanhetwetsvoorsteleropaange-drongen,zospoedigmogelijkintezettenophetinformerenvanburgers.Datislangzaamopgestart,maarweltienjaartelaat.Datvindikheeljammer.Hetzalbetekenendatmensenveelmindermogelijkhedenhebbenzichhieropvoortebereiden.Deresultatenvanhetonderzoeknaardebekendheidvindikdaaromookheelschokkend.Nublijktechtdatmensenhetgewoonnietwetenendatdebekendheidzelfsisgedaaldinplaatsvangestegen.Heeftdestaatssecretarishiervooreenverklaring?Ditbetekentimmersdathetnietdegoedekantopgaat.Inhaarbriefmeldtdestaatssecretarisdathetergmoeilijkisommensenteinteressereninhetonderwerppartnertoeslag.Hetisookbekenddatmassacommunicatieniethetgeëigendemiddelisvoorditbelangrijkeonderwerp.Eenpersoonlijkebenaderingbiedtwatmijbetreftmeersoelaas.Ikbendaaromookvoor-standervanhetbeleggenvanbijeenkomstenopwijkniveau,voorallenvanwienualbekendisdatzeproblemengaankrijgendoordatzijgeenwerkhebbenengeenaanvullendeverzekeringenvoormensendienualwetendatzijeenAOW-gatzullenhebben.Isdestaatssecretarisbereidomgerichtdezemensentegaanbenaderen?Gemeentenkunnenhierbijeenwaardevollerolspelen.Deafschaffingvandepartnertoeslagwasookbedoeldomdearbeids-marktparticipatietebevorderen.Danzoudennuookmeerouderewerk-zoekendenmetgeenofweinigervaringmoetenparticiperen.HeeftdestaatssecretarisofhaarcollegaDonnerhieraleenplanvanaanpakvooropgesteld?WaaromnupaseenbriefvanuitdeSVBendanvoor1juli?Datkontochookvorigjaar,gelijknahetAOdaterinnovemberisgeweest?Hethadzelfsaldaarvoorgekund,zoalscollegaOmtzigtheeftaangegeven.MensendieeenbriefontvangenvandeSVBkunnengeschoktreagerenenzelfsinpaniekraken,vooralwanneerdegenoemdemogelijkhedenomhetgattedichtennietvoorhenzijnweggelegd.Alsikhetgoedhebgeïn-terpreteerd,gaathetongeveerom72%vandegevallen.Isereenmoge-lijkheiddatmensenbijdegemeenteterechtkunnenvoornadereinfor-matie?Gaatdestaatssecretarishiermeeaandeslag?Inhaarbriefvan6junischrijftdestaatssecretarisdatnaarschattingenkeleduizendengevalleneenaanvullingvanuitdebijstandnodighebben.Ditzalvergaandegevolgenhebbenvoorbijvoorbeeldmensenmeteeneigenhuis.Watgaatdestaatssecretarisdaarmeedoen?Totslot.Gaatdestaatssecretarisnogmetdepensioenfondseninonder-handelingoverhettreffenvaneventuelespecifiekevoorzieningen?ToenikpasKamerlidwas,hebikhetmetpensioenfondsenhierovergehad.Ikvroegtoenofhetbijdefondsenbekendwasofmensenechtwetenwatergaatgebeuren.Toenalzeidiepersoon:nee,mensenwetenhetniet.Wijhebbenmetelkaareenbepaaldeverantwoordelijkheid.Alszijookeenbijdragekunnenleveren:graag.StaatssecretarisKlijnsma:Voorzitter.AlleAO’szijnbelangrijk,maarditvindikeenheelbelangrijkAO,omdatiknietwilverhelendatookikvinddathetvoormensendiein2015hunpartnertoeslagverliezenendatnunognietweten,eenberoerdesituatieis.Jemoetjedaarimmersopkunnenvoorbereiden.Datbenikgeheelenalmetallevierwoordvoerderseensendusookdatwijdemensendiehetbetreftalsdewiedeweergapersoonlijkmoetenaanspreken,omnogeensheelgoedteonderstrepenhoehetmethunpersoonlijkesituatiezit.Decohortediewijalhaddenaangekondigd,krijgteindjunieenbriefopdemat.Watmijbetreftkrijgtdecohortevan51totenmet55erookeen,maardanietslater.Datgaanwijnietreddenvooreindjuni,dusdatmoetnahetzomerrecesgebeuren.Ookdiemensenmoetenzichimmersnetjeskunnenvoorbereiden.AlsjeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.205 diebriefopjematkrijgt,kanikmijheelgoedvoorstellendatjejeafvraagtwatditnupreciesvoorjegaatbetekenenin2015.Dangajeook–althansdathoopik–meernadenkenoverjepersoonlijkesituatie.Ikmoetconstaterendaternatuurlijktotnutoeweldegelijkietsisgebeurdaandecommunicatie,maardatditveelteweinigheeftopgeleverd,omdatmensennietineersteaanlegnadenkenoverdevraagwathunsituatiezalzijnalszij65worden.Datisblijkbaarnietheteerstewatmensenbeet-pakken.Mendenkt:danhebikiniedergevalAOWenmijnpensioenmisschien,dusdanzithetwelsnor.Opdeeenofanderemanierlandtdatdusnietviaalgemenecommunicatiemiddelen.Danvindikhetheelbelangrijkdatjemensenpersoonlijkinformatiehieroververstrekt.Datneemtoverigensnietwegdatjedaarnaastookinalgemenecommunica-tiemiddelenjeuiterstebestmoetdoen.Alsmensenondanksdepersoon-lijkebriefnogsteedsachteroverblijvenzitten–indetrantvan:hetzalmijntijdwelduren–danishetgoeddathetookviadetamtam,viadeomgevingbinnengedragenwordt.Doorjekinderen,doorjeburen,doorjevrienden.Ikvindhetdusookeengoedideeommetalgemenecommuni-catieaandeslagteblijven.WijhebbeninhetafgelopenhalfjaarvooralmetradiospotsgewerktopradiozendersdiedewatoudereNederlandersregarderen.Veel55-plussersluisterennaarRadio10GoldennaarRadio2.Opzichzelfiseralveelaangebeurd,maarhetisnogonvoldoende.Zosimpelligthet.Wijmoetendusbeidedingenheelstringentblijvendoen.Danvrageneigenlijkallevierdewoordvoerdershoehetnuprecieszitmethetaantalmensendatzometeenonderhetbijstandsniveauuitkomt.Hoemoetdatdanmethunvermogen,voorzoverzijdathebben?Wijhebbengeschrevendathetgaatomenkeleduizendenvande180000tot200000mensendiehetbetreft.Hetgaatomenkeleduizenden.Hetisvooronsmoeilijkominzichttekrijgeninwatdevermogenszijnvandiemensen.Datgeldtvoorditmoment,enzekervoorhetmomentdatzij65worden.DatinzichtkanikuwKamerzoeen-twee-drienietgeven,maarditzalduizendenmensenbetreffen.DeheerOmtzigtheeftgevraagdnaarapartebijeenkomstenvoorallochtonen,Nederlandersdusmeteenallochtoneachtergrond.Datheefttotophedennietzoverschrikkelijkveelopgele-verd.IkmeendatmevrouwOrtegaookvroegnaarwijkbijeenkomsten.Ikwildaarheelgraagnogeensextraaandachtaanbestedenenwelalsdewiedeweerga,wantikkanmijheelgoedvoorstellendaterextraaandachtnodigisalsjeeenniet-Nederlandseachtergrondhebt,hiergaandejelevenbentkomenwonenendenktdathetallemaalwelgoedgaatalsjezometeen65word.Heelvaakwonenmensenindezelfdeomgeving.Misschienkunjedaaroverinwijk-enbuurthuizengoedeoploopjesorga-niseren.Vanuitmijnvorigelevenweetikdatjeookmethetouderenwerk,wantdatbegintalbij55,goedeafsprakenkuntmakenoverdeinformatieverstrek-kingopdatpunt.Hetouderenwerkzitnatuurlijkinallewijk-endiensten-centra.Alswijdaarnueenseveneenstevigecommunicatiestrategieopzetten,dankandatookeenslokopeenborrelschelen.Kortom:wijmoetennietsonbenutlatenomdemensendiehetbetreftteinformeren.IkbenhetmetdeheerOmtzigteensdatditdusnietalleenmaargeldtvoormensenvanaf1950,maarookdeanderecohorte,wantookdiemensenmoetenzichdaaropvoorbereiden.DeheerOmtzigt(CDA):Ikhebtweevragen.Uzegthiertoedatunogditjaaraandeeerstevijfcohorteneenpersoonlijkebriefwiltlatenschrijven,waaruitklip-en-klaarduidelijkwordtdatzijgeenrechthebbenopdepartnertoeslagenwatdatbetekent.Diebriefmoetzosimpelmogelijkzijn.Welpersoonlijk,maarooksimpel,dusniettienkantjes.Gewoon:ditbete-kentdatu,alsu65wordt,bedragxaanAOWkrijgt,ongeachtofuwpartnerwelofgeeninkomenheeft.Dankuvoordietoezegging.Devraagwaarikgeïnteresseerdinwas,wasniethoeveelmensenvandebijstandgebruikzullenmaken,maarhoeveelmensenweliswaarbenedenhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.206 bijstandsniveauzullenvallen,maargeengebruikkunnenmakenvanbijstand,omdatzijeenvermogenhebben.Eenvermogenis€10000.DatzeimevrouwOrtegaal.Hetisopzichnietraardatje,alsje65bent,ergensinjehuisofopeenspaarrekeningnog€10000hebtzitten.Datishele-maalgeengigabedrag.Maardanwordjedusgedwongenomeerstjevermogenaantespreken.Diegroepzouikwelgraaginkaartgebrachtwillenhebben,evenalsdegroepdietemakenheeftmeteenziekepartnerdienietkanwerken.Danzeggenwijmetzijnallen:diepartnermoeteeninkomenhebben.Alszo’nziekepartnereenWAO-uitkeringheeft:prima,geenprobleem,maaralsergeeninkomenis,watdan?Dietweegroepenzoudenwijgraaginkaartgebrachtzien.Zaldatlukkendezezomer?StaatssecretarisKlijnsma:Hetisdusheellastigomvanmensendievanaf1950geborenzijn,wantdaarpratenwijover,inzichtelijktemakenwathunvermogenzalzijnalsze65zullenzijn.WijhebbenindeWWBeenvrijwaringvoorvermogenendiegeldtnatuurlijkookvoordezemensen.Ikvindhetookwrangdatje,alsjeeenkleinvermogenhebt,dateerstmoetopeten.Erzitduseenvrijwaringin,maarhetis,datmoetikgewooneerlijkzeggen,nuniettedoenominzichttebiedeninhoehooghetvermogenvanmensenzalzijnoverzesjaar.DeheerOmtzigt(CDA):Daargaathetmijooknietom.Umagookgewoondecijfersvanditjaarpakkenenmicro-econometrischonderzoekdoenenervanuitgaandaterindekomendevijfjaarwelietszalveran-deren.Hetgaatmijomeengrofinzicht.Hetgaatmijnietomgegevenstotopdelaatstepersoon.Hoeveelmensenhebbenofweleenziekepartner,ofweleeninkomenonderhetbijstandsniveau.Ikbedoelniethoeveeleraanspraakopzullenmaken,maarhoeveelereenlaaginkomenhebben.Ikwildatwijdaarinzichtinkrijgen.Datstaatnietduidelijkindestukken.Gaathetomeenpaarduizend,zoalsdestaatssecretariszegt,ofgaathetomveletienduizendenmensen?StaatssecretarisKlijnsma:Hetgaatomenkeleduizenden.Alsuzegtdatuhetwelinzichtelijkzouvinden–endatbegrijpikheelgoed–omtewetenhoedesituatienuis,danwilikwelkijkenofdatkan.Datzoujedanmoetenextrapolerennaar2015.Datisnatuurlijkwelbijzonderinteressant,maarikweetoprechtnietofdattedoenvalt.Ikwilubestinformerenoverofhettedoenvaltenzoja,wathetzoukunnenopleveren.Zullenwijhetzoafspreken?Metdeziekepartnerishetlastig.Hetiseenbeetjeflauwomhettezeggen,maarwijwetennugelukkignognietwelkepartnersziekzullenzijnin2015,alsnapikdevraagwelheelgoed.Hetisnatuurlijkzodatervoorziekepartnersallerleivoorzieningenzijn,zodatdeziekepartnerookeeninkomenkanhebben.Hetisechterlastigomdatnugoedinzichtelijktemaken.Wathetvermogenbetreft,zegikugraagtoedatikdaareensevendethermometerinsteek.DeheerLuijbenzeidatdeSPaltijdtegenisgeweest.Datwetenwijook.Hijvraagtofwedeafschaffingnietkunnenuitstellenvoor...hoezeiudatookalweer?DeheerLuijben(SP):Omdetoeslagtehandhaveninsituatiesdatdegenedie65wordtinclusiefzijnAOWovereeninkomenbeschikt,inclu-siefeventueelhetinkomenvanzijnpartner,datbenedenhetsocialeminimumligt.Eigenlijkdusdemensendieinaanmerkingzoudenkunnenkomenvoorbijstand.StaatssecretarisKlijnsma:Datisdusdevraagdiedewoordvoerdersvooruookalstelden.Alszijinaanmerkingkomenvoorbijstand,krijgenzijdienatuurlijk.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.207 DeheerLuijben(SP):Ja,maardaarzitnujuisthetpunt.Ikwilzenietindebijstandhebbenendatzoujeinditgevalnaarmijngevoelheelgoedkunnenregelen,doordietoeslagtehandhavenvoordiegroepmensen.StaatssecretarisKlijnsma:Ja,maardatlosjenietop,wantdanzoujeopeenanderemaniermoetenkijkennaardeAOW-partnertoeslagendatisnietwatin1995isafgesproken.Ikbendaarnietvoor.Wijhebbeneenandervangnetendatmoetenwijdanookbenutten.Ikhebkennisgenomenvanuwvoorstel,maarhetisniethetpaddatikwilbetreden.DanismijnogaangebodenomgebruiktemakenvanhetSP-campagneteam.Allegekheidopeenstokje,zometeenzijnerweergemeenteraadsverkiezingenenwijkomennatuurlijkallemaalmensentegen.Ikmoetuzeggen,alsikmensentegenkomdekomendemaandendieuitdelichting1950enlaterzijn,danachtikhettochwijsdatikzeookzelfeensevengavertellendatdeAOW-partnertoeslagwordtafgeschaft.Alsmensendatonvoldoendeweten,hebbenwijeigenlijkallemaaldedureplichtomdatkondtedoenaanmensen.Verdorienogaantoe,zometeenzittenzedaarenwistenzehetgewoonniet.IksnapdezorgvandeheerLuijbenheelgoed.AlsdeSPdatindecampagnewilmeenemen,heelgraag.Zosimpelligthetwel.Danmoethetechterwelmeteenbeetjeeenvrolijkeintonatiezijn,alsdatkan,indetrantvan:bereiduvoor,bereiduvoor!DeheerLuijben(SP):Hebtudannogwelvoldoendegeldinkasomdattebetalen?Wantdaarmoetenwijooknogevenoveronderhandelennatuurlijk.StaatssecretarisKlijnsma:Voorzitter.IkkombijmevrouwOrtega.Zijheefteenaantalvragenvandeanderewoordvoerdersonderstreept.Waaromkomtdiebriefnupas,voorhetzomerreces?InnovembervorigjaarishetAOgeweest.Hethadookietseerdergekund,maarikvindhetheelbelangrijkdatdieernukomt.Ikhebnetooktoegezegddatditvoorderestzosnelmogelijkinhetnajaargaatgeschieden.MevrouwOrtegaheeftookgevraagdofpensioenfondsennietwatactieverkunnenzijninhetcommu-nicerenvanhetgeheel.Wijhebbenbegrependatdepensioenfondsennietstaanniettetrappelenomactieftewordenopdatpunt.DaarheeftmevrouwOrtegaechterweleenpunt,wantzijzoudeneigenlijkinhetgatmoetenkunnenstappen.Datzouhennatuurlijkookweerheteenenanderopkunnenleveren.Totnutoehebbenzijechternogabsoluutnietactiefopgetreden.Wijkunnenbesteenskijkenofwijhennieteenbeetjekunnenprikkelenomdaartochwatenthousiasteropteworden.Zalikmijzomaaruitdrukken?Voorzitter.Ikdenkdatikdaarmeedevragenendeopmerkingenvanallewoordvoerdershebgehad,metdienverstandedatwijenormonsbestgaandoenomiedereentebereikendiehetbetreft.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Ikwilnietvervelenddoen,maarstrakskomenmenseneventueelindebijstand,krijgenaanvullendebijstandofkomenzelfshelemaalnietvoorbijstandinaanmerking,omdatersprakeisvanvermogen.Deafschaffingvandepartnertoeslagwasookbedoeldterbevorderingvandeparticipatie.Nuwetenwijgewoondatermensenzijndieervoorhebbengekozenomhunkinderenoptevoedenendusweinigofbijnageenwerkervaringbuitenshuishebben.Mijnvraagaandestaatssecretariswasofdaaroverisnagedacht.Hoegaanwijmetdiemensenom?Ikdoelvooralopmensenuitdieeerstelichting.Invijfjaartijdkunjebijnanietsmeerdoen,ooknietmetaanvullendpensioenofwatdanook.Dusdanzoujeeventueelmoetengaanwerken.Mijnvraagwasofdaaroverisnagedacht.Watzijndeplannenvoordiegroep?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.208 StaatssecretarisKlijnsma:Ikputnatuurlijkookuithetalgemenegeheugenvanhetkabinet.In1995isdituitvoerigaandeordegeweest.Deveronderstellingwas–endieblijktookuittekomen–datveelmeerpart-nerszoudengaanwerken.Wijpratendanmetnameovervrouwen,zosimpelligthet,alzouikwelwillendathetookandersomwas.Erzijnmeervrouwengaanwerkendieuitdelichtingvan1950oflaterzijn.Daarismijnsinziensookhelemaalgeenmisverstandover.MevrouwOrtegazegt–endatvindikookterecht–datvooraldiemensensinds1995geldtdatmendatveelbeterophetnetvlieshadmoetenhebben.Misschienwashetdanzogeweestdatsinds1995veelmeervandie1950-plus-vrouwen,alsikzezomagnoemen,wareningestaptintweedeinstantie.Gelukkigisdatvooreendeelookwelgebeurd,maarnietvooraldievrouwen.Zosimpelligthet.Datisnujuistwaarwijhetoverhebbenvanmiddag.Datisechteenpuntvanaandacht.Hetisimmersbelangrijk–daarombenikzoblijmetdeopmerkingvandeheerOmtzigtoverdieanderecohorte–datwijooktegenoverdelichting1951-plusofvoormijnpart1955-plusdealge-meneinformatieblijvenuitdragendatjealsvrouwjeeigenbroekmoetophouden,alsikhetzomagzeggen.Eenslimmemeidisophaartoekomstvoorbereid.Datgeldtookvoorvrouwenuit1950,albestondtoendieheleslogannogniet.Kortom,hetisheelergbelangrijkdatwijookaanjongerevrouwenvertellendatditaandeordeis,zodatookzijzichrealiserendatzijzometeennogweleensafhankelijkzoudenkunnenzijnvanhunechtgenootofpartner,endathetdusbelangrijkisomookzelfeeninkomenteverwerven.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Destaatssecretarisvertelteenheleboel,maargeefteigenlijkgeenantwoordopmijnvraag.Per1julikrijgenmenseneenbriefmetdaarineenschetsvandepersoonlijkesituatieenvanwateventueeldefinanciëlemogelijkhedenzijn.Hetkanzozijndatéénmogelijkheidoverblijft,namelijkgewoondatjemoetgaanwerken.Ikhebechteraangegevendatermensenzijndiealtijdvoordekinderenhebbengezorgdendusgeenervaringofberoephebben.Ishetdebedoelingdatwijvoordieapartegroepietsgaanbedenken?Wijhebbenopditmomentde45-plussers,wijhebbendejongerenaanpak,wijhebbendeWajongenikhebeensimpelevraaggesteld:gaanwijookietsdoenvoordezegroep?StaatssecretarisKlijnsma:Datbedoeltu.Danhebikuverkeerdbegrepen.Gelukkighebbenwijnualallerleimaatregelenvoor55-plussersomhetlucratiefeninteressanttemaken,ookvoorwerkgevers,om55-plussersindiensttenemen.Datgeldtnatuurlijkbijuitstekvoorvrouwen.Erzijnhandreikingen.Voorvrouwendienognooitvanhunlevenhebbengewerktopderegulierearbeidsmarkten55-pluszijn,wordthetmoeilijk–datwetenwijallemaal–omalsnogactieftewordenopdearbeidsmarkt.Ikstelnietvooromdaareenaparteregelingvoortemakenindeinkomensondersteuning.Datmoetwelhelderzijn.Ikstelwelvoordatervoordezevrouwenenthousiastgebruikwordtgemaaktvanreedsbestaanderegelingen.Misschienmoetenwijdaarmeerruchtbaarheidaangeven.Ikkijkookevennaarmijnmedewerkers.LatenwijindebriefvandeSVBopnemendaterindeopmaatnaar2015–endanpratenwijdusookoverdelichting1951tot1955–talvangestesenhandreikingenbestaanomhetmakkelijkertemaken,alsnogopdearbeidsmarktactiefteworden.Danwetenmensenookdatalszedatdoen,dewerkgeversdiehandreikingkunnenpakken.Devoorzitter:Dankuwel.Hetgingindediscussieomjongevrouwelijkepartners,maarjekuntnatuurlijkookeenjongeremannelijkepartnerhebben.Isernogbehoefteaaneentweedetermijn?Datishetgeval.Dangeefikdaargraagdegelegenheidtoe.Uhebtallennogtweeminutendetijd.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.209 DeheerOmtzigt(CDA):Voorzitter.Ikdankdestaatssecretarisvoorhaartoezeggingomnogditjaarongeveeréénmiljoenmensenteinformerenoverdeafschaffingvandepartnertoeslag.Datzijnéénmiljoenmensendieerlastvankunnenkrijgendatzijnietweten–en85%vandiemensenweethetniet–datzijinplaatsvaneenvolledigeAOWslechtsdehelftvandeAOWkrijgen.Hetisgrotewinstdatdezestaatssecretarisdatopdezemanieroppaktenwijverwachtendatditooknogwelenigeweerklankindesamenlevinggaathebben.Mensenzullendaaropreagerenendatisgoedook,wantdatlevertdanweereendebatopoverdevraagwaaromwijditookalweerdeden.Ikgaerookvanuitdatdestaatssecretarisinhaardepartementblijftnadenkenoverditsoortpartnertoeslagen.Ikwijsermaarevenopdatje,alsjewerklooswordtendaarnaindeIAOWkomt,nueenpartnertoeslagkrijgt,maaropje65stekunjedevlaghalfstokhangen,wantdanverliesjediepartnertoeslag.Mensendieophun59stewerkloosworden,krijgentothun65steeenpartnertoeslagendaarnanietmeer.Ikkandatnietuitleggen,staatssecretaris.Dankookvoordetoezeggingdatwijinzichtkrijgeninhoehetpreciesgeregeldisenhoeveelmensennueeninkomenhebbenbenedenbijstandsniveau.Destaatssecretarisgaatbezienhoeveelmenseneropditmomentopgezinsniveau,metéénpartnerbovende65enéénpartnerbenedende65,eeninkomenonderbijstandsniveauzoudenhebben,alsergeenpartnertoeslagzouzijn.HetverschiltussendeheerLuijbenenmijisdatikgeïnteresseerdbenindiegroepdiegeenaanspraakkanmakenopbijstand.Hoewranghetookklinkt:demensendieeenbijstandsuitkeringkrijgen,krijgenuiteindelijktochnogeenuitkering,terwijlderesteerstheteigenhuisenvermogenmoetopetenendushelemaalmoeilijkzit.WijhopendatditvoorheteindvanhetjaarkanendatwijeindnajaarnogeenbriefzullenkrijgenoverdemailingvandeSVB,inclusiefdevoorbeeld-briefzelf,zodatwijkunnenzienhoezichdatvoordoet.MevrouwVermeij(PvdA):Voorzitter.Ikdankdestaatssecretarisvoorhaarbeantwoordingenvoordecompassiewaarmeezijookoverditonderwerpspreekt.Datdaarnogwataangedaanmoetworden,daarvanzijnwijvolgensmijindithuisallemaalovertuigd.Ikvraagmijafofzijnogéénpuntwilmeenemeninhaaronderzoeknaarhoehetpreciesgaatuitpakkenvoormensendienetonderofnetopbijstandsniveauzitten.Wijhebbennueenaantalregelingenomdearmoedevaltegentegaan,zodatjenietjeeigenhuishoeftopteeten.Gaandatsoortregelingenopdatmomentgelden?WildestaatssecretarisinformatiedaarovermeenemenindebriefdiezijnogaandeKamergaatsturen?DeheerLuijben(SP):Ikkanmijnietaandeindrukonttrekkendaterhierveelmensenzijndieachteroverzakkenindeleunstoelophetmomentdatzijconstaterendat100%vandemensendiehetzoudenmoetenweten,weetdatdeAOW-partnertoeslagwordtafgeschaft.Watiserzoaantrekke-lijkaanomtewetendatjeeenheelstukinkomenverliest,terwijljedaar-naastnietdemogelijkheidhebt,compensatietevindenvoordatverlies?Eenheleboelmensenzittenindiesituatie.WaarhetdeSPomgaat,isnietzozeerdecommunicatiemetdiemensen,maaroplossingenvoordiemensen,zodatzijooknahun65steopeenfatsoenlijkemaniermeteenfatsoenlijkinkomenkunnenrondkomen.Datmisikgewoon.MevrouwVermeij(PvdA):HetzoueenraretactiekzijnvandeSPdatjemenseneenoplossingaanbiedtvooreenprobleemdatzijnoghelemaalnietkennen.DeheerLuijben(SP):Datprobleemleertiedereenkennendie65wordt,gewildofongewild.Hetisfijnalsopdatmomentookeenoplossingvoor-handenis.Daarzoudenwijovermoetenpraten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.2010 DeheerOmtzigt(CDA):WelkeoplossingsteltdeheerLuijbenvoorenhoeveelkostdie?DeheerLuijben(SP):IkhebalgezegddatwijtegendeafschaffingvandeAOW-partnertoeslagzijn.Datzullenwijookblijven.Duseenvandemoge-lijkeoplossingenzouzijnomdeAOW-partnertoeslaggewoontehand-haven.Anderemogelijkeoplossingenhebikookalaangereiktaandestaatssecretaris.Hetlaatstevoorstelhebikvanavondgedaan.Ookdaarisneeopgezegd.IkdenkdatdeSP-fractietochbezigis,constructieveoplos-singenaantebiedenvoorproblemendiewijstraksmetzijnallentochmoetenoplossen,opdeeenofanderemanier.DeheerOmtzigt(CDA):IkconstateerdatdeSP-fractieeenuitgavewilvanongeveer2,2mld.tenopzichtevandebeleidsplannen.IkconstateerdatditwederomongedektgebeurtendatdeSP-fractiedeafgelopenmaandentientallenmiljardenextrahadwillenuitgeven.IkconstateervoortsdatwijdaarmeeineenIJslandsepositieterechtzoudenkomen.WelkedekkingheeftdeheerLuijbenvoordieuitgave?Gaathijdebelas-tingverhogenofgeefthijweergratisietsweg?MoetdatgefinancierdwordenviadecampagnekasvandeSP?DeheerLuijben(SP):Erzijnvoldoendemogelijkhedenomeenherverde-lingvangeldentotstandtebrengen.DatweetdeheerOmtzigtook.Alsjeaanmijzouvragenhoejedatdanzoumoetenfinancieren,danzouikpleitenvooreenherbezinningrondomdehypotheekrenteaftrek,waardoorbijzonderveelmiddelenbeschikbaarkomenomopeenanderewijzeingezetteworden.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Ikwildestaatssecretarisbedankenvoordebeantwoordingvandevragen.Ikbeninderdaadookinafwachtingvandebriefoverhetvermogen,wantdatisookvooronseenzorgpunt.IkbenblijmetdetoezeggingdatzijindebriefookbestaandemogelijkhedentotparticipatiewilmeenemenvoorvrouwenenmannendiejongerzijndanhunpartnerdieinaanmerkinggaatkomenvooreenAOW-pensioen.Daarnaastbenikblijdatdestaatssecretariswilgaankijkenwatdemogelijkhedenzijnomdepensioenfondsenteprikkelen,daartochwatmeerruchtbaarheidaantegeven.Ikbennogmetééndingblijvenzitten.Uitdebriefmaakikopdatikgeenmogelijkhedenheb.Ikraakinpaniek.Waarmoetikdannaartoe?Ikhebgevraagdofereenloketkomtwaarmensenterechtkunnen.Welkemogelijkhedenhebbenmensenophetmomentdatzijnadereinformatiewillen?IkkanmijnietvoorstellendatzijnaardeSVBmoeten.StaatssecretarisKlijnsma:Voorzitter.Ikhebinderdaadindebeantwoor-dingineerstetermijntoegezegddatikgabezienofhetmogelijkisominzichtteverkrijgen,indehuidigesituatie,inhetaantalmensendatopbijstandsniveauzit,65wordtenvermogenheeft.Alsdatinzichtverschaftkanworden,danwilikookkijkenofwijdatkunnenextrapolerennaar2015.Dankunnenwijdaarinderdaadeensoorttoekomstschetsopenten.IkhebvoortstoegezegddatinhetnajaareenmailingNederlandingaatvoorwatbetreftdieextracohorte.HetisookdemoeitewaardomdeKamerdaarvaneenafschrifttedoentoekomen,zodatuallenkuntzienwaterindemailingwordtmeegenomen.EenvandedingendiewordenmeegenomenisdeopmerkingvanmevrouwOrtegadatermogelijkhedenzoudenkunnenzijnomteparticiperen,althanswatwenualvoorhandrei-kingenhebbenvoormensendie55-pluszijnenalsnogdearbeidsmarktopwillen.Datmoetindiebriefeveneenseenplekkrijgen.Alsjediebriefopdedeurmatvindtenjedenkt:ohemel,watbetekentdatnuvoormij,dankunjealtijdbellenofschrijvennaardeSVB.Jekunterooklangsgaan,wantdeSVBheeftookoveralinNederlandloketten.DaarkanmenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.2011 mensenheelgoeduitleggenwatditvoorhenpersoonlijkbetekent.DeSVBisdaarookechttoegeëquipeerd.DanhebikkennisgenomenvanhetdebatjetussendeSPenderestvandetafel.MevrouwVermeijzegtterechtdatwedearmoedevalmoetenvoorkomen.Daarhebbenwijinder-daadregelingenvoor.Diegeldenookvoormensendieopbijstandsniveauzittennahun65ste.Dusdatisverderniethetpunt.Overhetpuntdataandeordewas,hebikvoldoendegezegd.Wijgaanbezienofwijdaarnaderinzichtinkunnengeven.DevraagvandeheerLuijbenblijftindiezinstaandatikernietvoorkiesdatjemensencompenseertopvoorhand.IkkieservoorominderdaaddeAOW-partnertoeslagin2015afteschaffen,zoalsin1995isverzonnen,metbehoudvanallevangnettendiewijdaar-omheengeplaatsthebben.Toezeggingen–Erwordtextraaandachtbesteedaanonderandereallochtonedoel-groepenindewijk-endienstencentra.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.2012