Het akkoord tussen Iran en de VS inclusief verslag van de recente reis naar Qatar en Libanon

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202623 432De situatie in het Midden-OostenNr. 768 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 juli 2026Met deze brief informeer ik uw Kamer over de Nederlandse reactie op derecente ontwikkelingen rond Iran, in het bijzonder de ondertekening vaneen Memorandum of Understanding (MoU) tussen de Verenigde Statenen Iran en uw verzoek om verdere duiding over wat dit betekent tenaanzien van het Iraanse nucleaire programma, het Iraanse ballistischeraketprogramma en de mensenrechtensituatie in Iran. Daarnaast gebruikik deze brief om verslag te doen aan uw Kamer over mijn recente bezoekaan Qatar en Libanon. Samen met de Minister van Asiel en Migratiebracht ik eveneens een bezoek aan Syrië. Dat bezoek had echter geenbetrekking op de ontwikkelingen in Iran en de Straat van Hormuz en zaldaarom in deze brief niet nader aan de orde komen. De situatie is uiterstfragiel en ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Het is daarom mogelijkdat de brief bij ontvangst door uw Kamer niet de meest recente ontwikke-lingen reflecteert.Het MoU geeft nieuw momentum aan de diplomatieke inzet om regionalestabiliteit te bevorderen en daarnaast een permanente opening van deStraat van Hormuz te bewerkstelligen. Samen met Europese en interna-tionale partners verwelkomt Nederland deze ontwikkeling.1 Dit MoU iseen eerste stap in het diplomatieke proces en markeert het startschot vooreen langer onderhandelingsproces van 60 dagen in Zwitserland (teverlengen met wederzijdse instemming), onder bemiddeling van Pakistanen Qatar. De eerste onderhandelingen hebben geleid tot de oprichting vaneen High Level Committee, bestaande uit de Amerikaanse Vice-PresidentVance, Iraanse Parlementsvoorzitter Ghalibaf, Iraanse Minister vanBuitenlandse Zaken Araghchi en vertegenwoordigers uit Pakistan enQatar. Dit comité zou op korte termijn weer samenkomen. Ondertussenvinden technische discussies plaats in vier thematische werkgroepen:sancties, nucleaire aangelegenheden, wederopbouw en monitoring en1Zie o.a. het Joint Leaders’ Statement on the US-Iran peace deal d.d. 14 Juni 2026: https://www.government.nl/documents/2026/06/16/joint-e4-leaders-statement-on-the-us-iran-peace-deal. kst-23432-768ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 23 432, nr. 7681 implementaties. Daarnaast zou er een deconfliction cell zijn opgerichtvoor snelle de-escalatie ten behoeve van Libanon.Ten aanzien van de Straat van Hormuz onderzoekt het kabinet, insamenwerking met de partners in de Hormuz-coalitie, de wenselijkheid enmogelijkheid van Nederlandse militaire inzet bij het waarborgen van vrijedoorvaart in de Straat van Hormuz, wanneer de omstandigheden dattoelaten. Zodra daartoe aanleiding is, zal het kabinet uw Kamer naderinformeren.2 Ten aanzien van het nucleaire programma is Nederlandvoorstander van een diplomatieke oplossing. Dat wil zeggen datNederland enkel bereid is bij te dragen aan gerichte sanctieverlichting,mits daar duidelijke en verifieerbare Iraanse stappen tegenover staan.Deze stappen zullen in EU- en breder multilateraal verband zorgvuldigmoeten worden beoordeeld.De tekst van het MoU die publiek is gemaakt, gaat niet in op de mensen-rechtensituatie in Iran of het Iraanse raketprogramma. In de komendemaanden zal moeten blijken in hoeverre deze dossiers onderwerp vangesprek zullen zijn in de onderhandelingen tussen de Verenigde Staten enIran.Sinds de ondertekening van het MoU is de berichtgeving over daadwerke-lijke opening van de Straat van Hormuz vanuit de betrokken partijen nieteenduidig. Enkele routes lijken vooralsnog begaanbaar en het scheeps-verkeer komt mondjesmaat op gang. Voor volledig herstel van vrijedoorvaart is ontmijning noodzakelijk.Tijdens mijn bezoek aan Qatar zijn de onderhandelingen tussen de VS enIran ruimschoots aan bod gekomen, onder andere in gesprek Minister-President Al Thani. Daarbij heb ik mijn dank uitgesproken voor de rol dieQatar speelt in de onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten.Ik heb de inzet van het kabinet toegelicht ten aanzien van de Straat vanHormuz en vrijheid van navigatie. Ik heb daarnaast benadrukt dat ervoldoende aandacht moet blijven voor het lot van de Iraanse bevolking,ook in de onderhandelingen. Ook heb ik in Qatar gesproken over hoeQatar en Nederland de wederzijdse wens tot samenwerking op het gebiedvan bemiddeling kunnen concretiseren.Tijdens mijn bezoek aan Libanon spraken de Vicepremier Van den Brink enik met President Aoun over het MoU, de onderhandelingen met Israël ende toekomst van Libanon. Hierbij heb ik namens Nederland steunuitgesproken voor een stabiel en soeverein Libanon en de Nederlandsebijdrage daaraan toegelicht, onder meer ter ondersteuning van deLibanese strijdkrachten. Tot slot heb ik de onderhandelingen tussenLibanon en Israël verwelkomd, omdat uiteindelijk alleen een diplomatiekeoplossing tot duurzame vrede kan leiden.Ik zal uw Kamer op de hoogte houden van verdere ontwikkelingen indiendeze Nederlandse inzet of besluitvorming vergen, waaronder Europesebesluitvorming over sancties of Nederlandse inzet in het kader van deHormuz-coalitie.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen2Kamerstuk 23 432-721, Kennisgeving Straat van Hormuz, 10 april 2026.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 23 432, nr. 7682