Agenda van zevende vergadering van Statenpartijen bij het Internationaal Strafhof

28498HetInternationaalStrafhofNr.19BRIEFVANDEMINISTERVANBUITENLANDSEZAKENAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,23oktober2008Hierbijdoeiku,ingevolgeartikel5vandeGoedkeuringswetvoorhetStatuutvanRomeinzakehetInternationaalStrafhof1,degeannoteerdevoorlopigeagendatoekomenvandeZevendeVergaderingvanStaten-partijenbijhetInternationaalStrafhof(AssemblyofStatesParties,ASP).2DeASPheeftditjaarvan14t/m22novemberplaatsinDenHaag.Op1oktoberjl.tradvoorzowelSurinamealsdeCookEilandenhetStatuutvanRomeinwerking,waarmeeopditmoment108StatenpartijzijnbijhetStatuut.NederlandzaluniverseledekkingvanhetStatuutactiefblijvenbevorderen,zowelbilateraalalssamenmetdeoverigelandenvandeEuropeseUnie.HetInternationaalStrafhof(ICC)kendeeenbijzonderactiefjaar.Infebruari2008werdeenderdeverdachte,MathieuNgudjoloChui,aanhetICCovergedragen.Evenalsdetweeeersteverdachten,ThomasLubangaDyiloenGermainKatanga,vonddeaanhoudingenoverdrachtvanNgudjoloChuiplaatsinhetkadervanhetonderzoekvandeAanklagerindeDemocratischeRepubliekCongo(DRC).DezakenvanKatangaenNgudjoloChuizijninmiddelsjuridischgevoegd:beidenwordenverantwoordelijkgehoudenvooraanvallenopdeburgerbevolkingindeIturi-regioin2003.Op26septemberjl.heeftPre-TrialChamberIhetmerendeelvandeaanklachtentegenbeideverdachtenbevestigdineenformeleconfirmationofchargeshearing,noodzakelijkvoorhetkunnenstartenvanhetinhoudelijkeproces.Inapril2008maaktehetICCbekendeenaanhoudingsbeveltehebbenuitgevaardigdtegeneenvierdeverdachteuitdeDRC,BoscoNtaganda.Dezeisnogvoortvluchtig.Op24mei2008hebbendeBelgischeautoriteitenopverzoekvanhetICCvoormaligCongoleespresidentskandidaatenoppositieleiderinballing-schapJean-PierreBembaGomboaangehouden.Bembawordtverant-TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1234920809tkkst28498-19ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20081Stb.2001,343,17juli2001.2TerinzagegelegdbijhetCentraalInfor-matiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,28498,nr.191 woordelijkgehoudenvoordewijdverspreideensystematischeaanvalvandeMouvementdelibérationduCongo(MLC)opdeburgerbevolkingtijdenshetgewapendconflictindeCentraalAfrikaanseRepubliek(CAR)tussenoktober2002enmaart2003.BembaisdeeersteverdachtedieisaangehoudenenaanhetICCisovergedragennaaraanleidingvanhetonderzoekvandeAanklagerindeCAR.Op4november2008iszijnconfir-mationofchargeshearing.Op16juni2008hebbenderechtersvanTrialChamberIbeslotenhetprocestegenLubanga,deeerstezaakvanhetICC,(voorlopig)stoptezetten,waarnaop2juliisbeslotentotdeinvrijheidstellingvanLubangawegensschendingvandebeginselenvaneeneerlijkproces.DedirecteaanleidingvormdehetbewijsmateriaaldatdeAanklagerheeftontvangenvandeVNenandereinformatieverstrekkers.Doorvertrouwelijkheidsover-eenkomstenmetdezeinformatieverstrekkersheeftdeAanklagerditmate-riaal,datmogelijkontlastendisvoordeverdachte,nietkunnendelenmetdeverdediging.OpgrondvanhetStatuutwashijdaartoeechterwelverplicht.HangendehethogerberoepvandeAanklagerwasdeinvrijheid-stellingzonderonmiddellijkeffect.Op21oktoberjl.hebbenderechtersindithogerberoepbeslotendeschorsingvandeprocedureintacttehouden,terwijldebeslissingoverdeinvrijheidstellingopnieuwterbeoor-delingnaardeTrialChamberisverwezen.DeAanklagerzegtmetdeVN(enandereinformatieverstrekkers)inmiddelseenoplossingtehebbengevondenvoorhetprobleem,waardoorvolgenshemhetprocestegenLubangaspoedigkanwordenhervat.Op14juli2008heeftdeAanklagerderechtersvanhetHofverzochtomeenaanhoudingsbevelvoordeSudanesePresidentBashir.HetisvoorheteerstdatdeAanklageromeenaanhoudingsbeveltegeneenzittendstaatshoofdverzoekt.Derechterszullennaarverwachtingbinnenenkelemaandeneenbeslissingnemen.HetverzoekvandeAanklagerheefttotgemengdereactiesgeleidbinnendeinternationalegemeenschap.EenaantallandenenorganisatiesisfelgekanttegenvervolgingvanBashir.ZijzijnvanmeningdathetICChettochalbrozevredesprocesingevaarzalbrengen.NederlandbenadruktevenweldeterespecterenonafhankelijkheidvanhetICC,alsmededenoodzaakomvredemetgerechtigheidtecombinerenenderhalvesamentewerkenmethetICC.Hieroverwordtmetpartnersnauwgezetgecoördineerdomzoveelmogelijkeeneensluidendgeluidtelatenhoren.Hetbeginseldatvredeengerechtigheidhandinhandgaan,ligtooktengrondslagligtaanhetStatuutvanRomeenaandeverwijzingdoordeVN-VeiligheidsraadvandesituatieinDarfurnaarhetICC.BehalveindeDRCenSudan,heefthetICCooknogaanhoudingsbevelenuitstaaninUganda,voorderebellenleidersvandeLord’sResistanceArmy.DebelangrijksteonderwerpendieaandekomendeASPzullenwordenvoorgelegdzijndevolgende.HuisvestingHetICCzalzekertoteind2014noggehuisvestzijnopdehuidigelocatieopdeMaanweg(deArc).Vanafnovemberkomterextraruimtebeschik-baarineennieuwgebouwvlakbijditpand(deHaagscheVeste).Daarnaastzijndevoorbereidingenvoordenieuwbouwinvollegang:hetterreinvandeAlexanderkazerneisdoordeStatenpartijenenhetHofenthousiastaanvaardalslocatie.EeninternationaalarchitectenconcoursTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,28498,nr.192 isgaande.EnmargevandeASPzaltijdenseenspeciaaldoorNederlandgeorganiseerdebijeenkomstwordenbekendgemaaktwelkedriearchi-tectendoordeinternationalejuryzijnverkozen.HetICCzalvervolgensmetdeprijswinnaarsonderhandelenoverdegunningvandeopdracht.Hoogstwaarschijnlijkzaldewinnaarvandeeersteprijstevensdeopdrachtkrijgen.Ditwordtbegin2009bekend.Debouwmoetin2011beginnen,wildenieuwbouwin2014volgensplan-ningklaarzijn.Nederlandstelt,behalveeenterreineneenarchitecten-concours,eenflexibele,laagrentendeleningvan€200miljoenbeschik-baarvoordebouw.TijdensdeaanstaandeASPzullendeStatenpartijeneenbesluitnemenoverdeaanvaardingvandezelening.BudgetHetbudgetvoor2009dienttewordengoedgekeurddoordeaankomendeASP.Hetbudgetvoor2008wasgebaseerdopdeveronderstellingvanéénrechtszaaktegenéénverdachte,Lubanga.DearrestatiesvanKatangaeind2007envanNgudjoloChuienBembain2008hebbengezorgdvooreennoodzakelijkeophogingvanhetbudgetvoor2009.NederlandsteuntdebegrotingzoalsdiedoorhetICCisopgesteldophoofdlijnen.MisdrijfvanagressieEenmeerinhoudelijkendiepgaandonderwerpwaardekomendeASPzichoverzalbuigen,ishetinhetStatuutoptenemenmisdrijfvanagressie,alseenvandeviermisdadenwaarvoorhetICCcompetentis.Afgelopenjaarzijnopnieuwkleinevorderingengemaaktbijdeonderhan-delingenhierover.DeinzetvanNederlandblijfteropgerichtdatdezeonderhandelingenbijdeHerzieningsconferentiekunnenwordenafge-sloten.Hetmisdrijfagressiebehoortzondermeertotdeernstigsteinter-nationalemisdrijven,enhetICCmoetdaaromdaadwerkelijkrechtsmachthieroverkunnenuitoefenen.Hetisechterallesbehalvezekerofoverditcomplexeonderwerpdekomendetijdovereenstemmingkanwordenbereikt.DaarbijgaathetondermeeromdevoorwaardenwaaronderhetICCrechtsmachtmoetkunnenuitoefenenoverditmisdrijf.HerzieningsconferentieHetStatuutvanRomeschrijftvoordatzevenjaarnadeinwerkingtredingvanhetStatuuteenHerzieningsconferentiezalwordengehouden.DeASPzalaankomendesessieeendefinitiefbesluitmoetennemenoverdedatum,duurenlocatie.FormeelhebbenUgandaenArgentiniëzichvoorhetgastheerschapopgeworpen,beidengeschiktelocatiesuithetoogpuntvanuniversaliteit.NewYorkenDenHaaggeldenalsterugvaloptiesvoorhethoudenvandeHerzieningsconferentie.Dezezaliniedergevalinheteerstehalfjaarvan2010plaatsmoetvinden.HervattingzittingVan19totenmet23januari2009heeftdeeersteHervatteZittingvande7eASPplaatsinNewYork.DezezalinhettekenstaanvanverkiezingenvoordeCommitteeonBudgetandFinance(CBF)alsmedevoor6rechters-posities.Voordezelaatsteverkiezingismw.Prof.MrWilhelminaThomassen,momenteelraadsheerbijdeHogeRaad,éénvandekandi-daten.MrThomassenheefteenindrukwekkendestaatvandienstalsrechterenisgeverseerdinhetstrafrecht.Verderheeftzijveelinternationaleerva-ring,ondermeeralsrechterbijhetEuropeseHofvoordeRechtenvandeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,28498,nr.193 Mens.HaarervaringalsrechterenhaarinternationaleervaringhebbenmedegeleidtothaarbenoemingalshoogleraarindeinternationalemensenrechtenaandeEramusUniversiteit.VermeldenswaardisvoortsdatMrThomassengedurendehaarheleloopbaansteedsactiefbetrokkenisgeweestbijdepositievanvrouwenenkindereninhetrecht.NederlandhechtveelbelangaandeverkiezingvanMrThomassen.VerkiezingvanervarenrechterskunnenhetICCalsinstituuthelpenversterken.DaarbijdraagtverkiezingvanNederlandersopdergelijkepositiesookbijaanhetpositieveNederlandseimagoinzakedebevorde-ringvandeinternationalerechtsorde,destrijdtegenstraffeloosheidendebevorderingvanmensenrechten.DeministervanBuitenlandseZaken,M.J.M.VerhagenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,28498,nr.194