Reactie op verzoek commissie over het terugtrekken van de sociale partners uit de gesprekken rondom het Herstelplan kwaliteit funderend onderwijs

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 725 VIIIWijziging van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2025 (wijzigingsamenhangende met de Voorjaarsnota)Nr. 3 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 juni 2025Uw Kamer heeft mij gevraagd1 om vóór de behandeling van deVoorjaarsnota in de Tweede Kamer te reageren op de bij Voorjaarsnotaaangekondigde bezuiniging op de onderwijskansenregeling en degezamenlijke verklaring van de sectorpartners primair- en voortgezetonderwijs, waarin zij aangeven zich naar aanleiding hiervan terug tetrekken uit de verdere gesprekken rondom de totstandkoming van hetHerstelplan kwaliteit funderend onderwijs. Hierbij ontvangt u mijn reactie.Het kabinet zet zich op allerlei manieren in voor versterking van dekwaliteit van het onderwijs. Zo is het Masterplan Basisvaardigheden opvolle stoom, waarmee nu al zo’n 1,5 miljoen leerlingen in het po, vo en(v)so geholpen worden. Steeds meer scholen maken extra werk van lezen,schrijven en rekenen, om ervoor te zorgen dat hun leerlingen die crucialevaardigheden goed beheersen. Het Masterplan Basisvaardigheden bereiktstraks in totaal ruim 7.800 scholen en 95% van alle leerlingen in het po, voen (v)so. Daarnaast blijft het kabinet structureel met de programma’sSchool & Omgeving, Brugfunctionaris en Schoolmaaltijden in aanvul-lende ondersteuning voor kwetsbare leerlingen investeren.Ik betreur het terugtrekken van de vertegenwoordigers van scholen,leraren, opleiders, leerlingen en ouders uit de gesprekken over hetHerstelplan kwaliteit funderend onderwijs. Juist omdat we, op basis vanveel gesprekken met elkaar, tot een afgewogen plan aan het komen warendat een perspectief biedt voor verdere verbetering van het onderwijs.Er zijn in de Voorjaarsnota keuzes gemaakt om uiteenlopende maatschap-pelijke opgaven en politieke wensen mogelijk te maken. Hierbij is ook eendeel van de rekening bij OCW neergelegd, zoals het afschaffen van de1Verzoek van vaste commissie OCW, kenmerk 2025D18934, 24 april 2025 kst-36725-VIII-3ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 31 onderwijskansenregeling. In 2027 wordt de regeling afgebouwd met€ 90 miljoen en vanaf 2028 wordt er structureel € 177 miljoen bezuinigd.De onderwijskansenregeling is per 2024 ingevoerd. Het verving deRegeling leerplusarrangement. Het doel van de onderwijskansenregelingis om scholen structureel extra middelen te geven om leerlingen met eenverhoogd risico op onbenut leerpotentieel in het primaire leerproces, teondersteunen. De regeling moet voorkomen dat deze leerlingenafstromen, onnodig doubleren of voortijdig de school verlaten.Het afschaffen van deze maatregel raakt een specifiek deel van descholen, namelijk die scholen in het voortgezet onderwijs die deleerlingen met de grootste potentiële achterstanden hebben. Het raaktvooral leerlingen op vmbo-niveau. We weten uit onderzoek dat scholen inde praktijk de onderwijskansenregeling inzetten voor onder andere extraonderwijstijd, kleinere klassen en de inzet van onderwijsassistenten; ditzijn wetenschappelijk bewezen effectieve interventies.2Tegelijkertijd is het ook de realiteit dat bij een maatregel op de onderwijs-begroting de politieke ruimte sterk begrensd is, onder meer door hetamendement Bontenbal c.s.3. Op dit moment zie ik binnen deze kadersgeen ruimte voor een alternatieve dekking van deze bezuiniging. Dat dezemaatregel het amendement Bontenbal gedeeltelijk zou terugdraaien, zoalsrecent in uw Kamer werd gesuggereerd, klopt dus niet. Het amendementBontenbal ziet op het behoud van de maatschappelijke diensttijd terhoogte van € 130 miljoen en het schrappen van de bezuiniging op 1) defunctiemix Randstad van € 75 miljoen en 2) op godsdienstig vormingson-derwijs van € 19 miljoen. Daarnaast wordt het budget voor detechniekhavo verhoogd met € 3 miljoen. Tevens wordt het budget voorSchool en omgeving met € 40 miljoen verhoogd. Daarmee ziet hetamendement Bontenbal niet op de onderwijskansenregeling in hetvoortgezet onderwijs.Ik vind het voor het onderwijs niet goed dat de sectorpartners hebbenaangegeven niet meer betrokken te willen zijn bij de totstandkoming vanhet Herstelplan kwaliteit funderend onderwijs. Temeer omdat we samen alheel ver gekomen waren in het proces van een gezamenlijk, goedafgewogen plan, waarin iedereen bereid was datgene te doen wat nodigwas om het onderwijs structureel te verbeteren. Eerder heb ik ook in uwKamer aangegeven dat ik het fijn zou vinden als de partners terugkerenaan de gesprekstafel.Ik beraad mij er op, ook gezien de demissionaire status van het kabinet, ofhet nog voor de hand liggend is met een integraal herstelplan te komenop basis van alle gesprekken die de afgelopen periode gevoerd zijn.Voor mij staat het structureel verstevigen van het onderwijs nog steedsbovenaan, omdat ik alle kinderen in Nederland goed onderwijs gun; voorhun eigen toekomst en die van Nederland.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M.L.J. Paul2CPB (2020) Kansrijk onderwijsbeleid update, p. 9–10 en 19–21; CPB (2016) Kansrijk onderwijs-beleid; CPB (2018) Effectieve interventies leerachterstanden in het primair onderwijs. Het NROheeft ook een overzicht gemaakt van het wetenschappelijke bewijs voor de effecten vanklassenverkleining (Kleine klassen: beter voor leerling en leraar | Onderwijskennis) en de inzetvan onderwijsassistenten (Effectieve inzet van ondersteuners in het onderwijs | Onderwijs-kennis).3Kamerstukken II 2024/25, 36 600 VIII, nr. 141.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 32