Zevende voortgangsrapportage actieprogramma Kansrijke Start

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202432 279Zorg rond zwangerschap en geboorteNr. 254 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 april 2024De omstandigheden waarin een kind wordt geboren, groeit en zichontwikkelt in de eerste 1.000 dagen, bepalen in grote mate de kansen voorlater. Kinderen die geen goede start hebben, ontwikkelen zich mindergoed en hebben grotere kans op fysieke, mentale en sociale problemenlater. Het actieprogramma Kansrijke Start wil bereiken dat aanstaandeouders een weloverwogen keuze kunnen maken om een kind te krijgen,gezond zwanger worden, dat kinderen zo gezond mogelijk geborenworden en dat ouders voldoende steun en mogelijkheden hebben om hunkind gezond en kansrijk op te laten groeien. Zodat zij de best mogelijkekansen krijgen op school, op de arbeidsmarkt en in de maatschappij.De ambitie van dit kabinet is dat in elke gemeente structureel een lokaleKansrijke Start-aanpak komt (inclusief de inzet van interventies), zodat(aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie tijdig de juiste zorg enondersteuning ontvangen, aansluitend op hun hulpbehoefte. Deze ambitievolgt uit het coalitieakkoord waarin is opgenomen dat het kabinet inzet opeen gezonde generatie in 2040 en dat in iedere gemeente Kansrijke Startkomt. In een lokale coalitie Kansrijke Start maken betrokken professionalsuit het medisch en sociaal domein afspraken over hoe zij samenwerkentijdens de eerste 1.000 dagen, zodat (aanstaande) ouders tijdig de juistezorg en ondersteuning krijgen. Als (aanstaande) ouders zich gesteund engeholpen voelen, worden zij gesterkt in hun rol als ouder en zijn zij beterin staat om hun kind een goede start in het leven te geven. Dit is deultieme vorm van preventie, omdat de omstandigheden waarin een kindwordt geboren, groeit en zich ontwikkelt in de eerste 1.000 dagen, in grotemate zijn of haar gezondheid en de kansen voor later bepalen. Door nu teinvesteren in een goede, kansrijke start voor elk kind, bouwen we aan eengezonde generatie in de maatschappij van morgen. kst-32279-254ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 279, nr. 2541 Met het Gezond en Actief Leven Akkoord1 (GALA) zetten gemeenten,GGD’en, zorgverzekeraars en VWS in op een gezonde generatie in 2040met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen ineen gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. In het GALA zijnook acties opgenomen rondom Kansrijke Start, waaronder een structurelelokale ketenaanpak Kansrijke Start in elke gemeente in Nederland enstructurele financiële middelen via de bijbehorende specifieke uitkering(SPUK). Inmiddels hebben alle gemeenten de SPUK-middelen aange-vraagd en geven zij via lokale coalities vorm aan de ketenaanpak KansrijkeStart.In deze zevende voortgangsrapportage worden de resultaten van de vijfdelandelijke monitor Kansrijke Start van het RIVM gepresenteerd (ziebijgevoegde monitor Kansrijke Start 2023) en wordt de stand van zakenvan alle acties uit het actieprogramma beschreven. De voortgangsrap-portage en monitor verschijnen gelijktijdig met de voortgangsbrief en demonitor onbedoelde zwangerschappen, vanwege de inhoudelijkesamenhang tussen de aanpakken en het gedeelde doel om onbedoeldezwangerschappen te voorkomen.De monitor Kansrijke Start van 2023 laat zien dat de Kansrijke Start-beweging verder is doorgezet en dat steeds meer gemeenten enprofessionals samenwerken in lokale en regionale coalities KansrijkeStart, waardoor ze snel naar elkaar kunnen doorverwijzen. Dit is belangrijkom problemen vroeg te signaleren en (aanstaande) ouders te kunnenondersteunen. Ook de beschikbaarheid van interventies en zorgaanbodrondom Kansrijke Start is verder toegenomen. Het is nu nog niet duidelijkof de gezondheid van kinderen door het actieprogramma Kansrijke Startverbetert. Gezondheid hangt van veel zaken af en het kost tijd voordatmaatregelen effect hebben en zichtbaar zijn. Wel laten de resultaten eenduidelijk verschil zien in de (gezondheids)situatie van kinderen die temaken hebben met een kwetsbare situatie en van kinderen voor wie datniet geldt. Gezinnen in een kwetsbare situatie maken bijvoorbeeld mindervaak gebruik van kraamzorg. Ook worden kinderen in kwetsbare situatiesvaker te vroeg geboren of hebben ze een laag geboortegewicht.Gericht beleid rondom de eerste 1.000 dagen van een kind zal dekomende jaren hard nodig blijven, op weg naar een gezonde generatie in2040. De gezondheidsverschillen in Nederland moeten kleiner wordenzodat iedereen kansen heeft op een gezond leven. Duurzame bestaansze-kerheid voor iedereen begint met het creëren van een kansrijke start voornieuwe generaties. De komende periode gaan we daarom volop verdermet het versterken, uitbouwen en verder verankeren van de lokaleketenaanpak Kansrijke Start. Met een samenhangende aanpak vangezondheid, bestaanszekerheid en kansengelijkheid over domeinen heen(health in all policies) kan grote maatschappelijke winst ontstaan. Hetsterke fundament van Kansrijke Start kan hierbij door alle betrokkenpartijen, zowel in beleid als uitvoering, de komende jaren goed benutworden.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M. van Ooijen1Kamerstukken II, 2022/23, 32 793, nr. 653.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 279, nr. 2542