Verslag van een werkbezoek Mali 1 - 3 maart 2009

31700VVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanBuitenlandseZaken(V)voorhetjaar2009Nr.88BRIEFVANDEMINISTERVOORONTWIKKELINGSSAMENWER-KINGAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,26maart2009DoormiddelvandezebriefwilikuverslagdoenvanmijnbezoekaanMalivan1totenmet3maartjl.MaliiséénvandepartnerlandenwaarmeeNederlandeenintensievebilateraleontwikkelingssamenwerkingsrelatieheeft.Methetbezoekwildeikmijopdehoogtetestellenvandepositieveresul-tatenvandelangdurigesamenwerkingmetMaliophetgebiedvanruraleeconomischeontwikkeling.DitiseenbelangrijkepijlervandeMalineseeconomieendraagtinbelangrijkematebijaandeeconomischegroeiendaarmeeookaanduurzamearmoedevermindering.DoordewereldwijdeeconomischecrisisdreigenvooreenlandalsMalidepositieveresultatenvandeafgelopenjarenechterverlorentegaan.Maliwordtbovendienbedreigddooreensnelgroeiendedrugsproblematiek,diedestabiliteit–endaarmeedeontwikkeling–vandeheleWest-Afrikaanseregioingevaarbrengt.Voortshebikhetbezoekaangegrepenomaandachtvragenvoordepositievanvrouweninhetalgemeenenvrouwenbesnijdenisinhetbijzonder.BevindingenDuurzameruraleeconomischeontwikkelingRuraleeconomischeontwikkelingiséénvandesectorenvanhetNeder-landseprogrammavoorontwikkelingssamenwerkinginMali.TussenNederlandenhetMalineseOfficeduNigerbestaatinditkadersinds30jaareenontwikkelingssamenwerkingsrelatie.HetOfficeduNigeriséénvandegrootstegeïrrigeerdelandbouwgebiedeninWest-Afrika.Hetgebiedbeslaatnueenoppervlaktevanruim88000hectare.In1978verkeerdehetOfficeduNigeringroteproblemen:Slechts35000vanhetpotentieelvanca.1miljoenhectarewasincultuurgebracht.Derijst-opbrengstwasmetca.1tonperhectarelaagenboerenwarenalsdwang-arbeidersindienstvanhetOfficeduNiger.ErheerstehongersnoodenTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1295390809tkkst31700V-88ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.881 boerentrokkenweguithetgebied.NederlandwasdestijdsdeenigedonordiehetaandurfdeominhetOfficeduNigerenhetgebiedteinves-teren.ViaveldbezoekeninSegouenNionohebikkunnenconstaterendatderesultatenvandeNederlandseinspanningenaanzienlijkzijn:–derijstproductieisgestegenvan60000tonin1982naar500000tonin2008;–degemiddeldeopbrengstperhectareisgestegenvan1,5tonperhectarein1982naar5,7tonperhectarein2007;–hetinkomenvandeboerenisindezeperiodeverzesvoudigdenhetgebiedvanhetOfficeduNigeriséénvandemeerwelvarendedelenvanhetlandgeworden;–Maliisnuopwegnaarzelfvoorzieninginderijstproductie,waarvanbijnatweederdeafkomstigisuithetgebiedvanhetOfficeduNiger.OokwasikaanwezigbijdeopeningdoordepresidentvanMalivaneenkoelcentrumvoordeexportvanfruitinBamako.DitkoelcentrumismededankzijNederlandseinzetgerealiseerdenbiedtMalineseproducentendemogelijkheidomconforminternationalekwaliteitsstandaardsfruitteexporteren.Dankzijdezefaciliteitisdeexportvanmango’sdeafgelopendriejaarvervijfvoudigd.Bovengenoemdegoederesultatenophetgebiedvanruraleeconomischeontwikkelingzijnvoorbeeldenvanbelangrijkebijdragenaandeeconomi-schegroeivanMaliinbredezin,vangrootbelangvoorduurzamearmoedevermindering.IngesprekkenmetdepresidentendepremiervanMalihebikhetbelangvaneconomischegroeivoorduurzamearmoedeverminderingonder-streept,eninditverbandbenadrukt,datdesnellebevolkingsgroeidepositieveinvloedvaneconomischegroeiopdearmoedeverminderingdeelstenietdoet.DehuidigeeconomischecrisisversterktdateffectenmaaktlandenalsMaliextrakwetsbaar.Dewereldwijdefinanciële-eneconomischecrisisInhetkadervandewereldwijdefinanciële-eneconomischecrisis,vreesthetMalineseministerievanEconomischeZakendatdooreenafnamevandebuitenlandsevraagnaarMalineseproductenzoalsgoudenkatoendeexportzalafnemen(goudzorgtvoor15%vandeoverheidsinkomstenenhetaandeelvangoudenkatoenindetotaleexportin2008wasruim70%1).Economischegroeizalverderonderdrukkomendoorafnamevaninvesteringen.EenlandalsMaliisvoorca.30%vandefinancieringvandebegrotingafhankelijkvandonorbijdragenuithetbuitenland.VerminderingvanhulpwerktdirectdoorinhetbeschikbarebudgetvanMali.ZofinanciertNeder-landdeuitbreidingvanhetprimaireonderwijs,zodatallekinderennaarschoolkunnengaan.Ookzullendegeldovermakingenvaninhetbuiten-landverblijvendeMalinezenafnemen.Maliheefteengroteemigranten-gemeenschap.Geschatwordtdatgeldovermakingenca.12,5%vanhetBNPvanMalibedraagt2.Dezeeffectenkomenbovenopdegevolgenvandevoedsel-enenergie-crisisuit2008,waarvandebestrijdingeengrootbeslagopdeMalineseschatkistheeftgelegdendievooronrustonderdebevolkinghebbengezorgd.ToenemendedrugscriminaliteitAfgezienvanhetnegatieveeffectdatdehuidigeeconomischecrisisheeft1EconomistIntelligenceUnit,CountryReportFebruary2009.2SchattingWereldbank2006.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.882 opWest-Afrika,isookdesneltoenemendedrugscriminaliteiteenernstigebedreigingvoordeontwikkelingenstabiliteitvanderegio,waardonorenjarenlangforsebedrageninhebbengeïnvesteerd.West-AfrikaisopditmomenteenbelangrijketussenschakelindesmokkelvanvooralcocaïnevanuitZuid-AmerikanaarEuropa.Grotedrugsvangsteninderegionemendeafgelopenjarensterktoe,enzijnnaarverwachtingslechtshettopjevandeijsberg.Deeffectenvandeeconomischecrisiszijneenvoedingsbodemvoordetoenemendedrugscriminaliteiten-smokkel.Metdesmokkelvandrugszijngrotesommengeldgemoeidenhetrisicovaneennegatieveinvloedopdestabiliteitalsgevolgvangerelateerdegeorganiseerdecriminaliteit,corruptie,wapenhandelenbetrokkenheidvanwerklozejongerenisreëel.Detranssahara-routesspelenbijdesmokkeleenrol.Eenaanpakvandeproblematiekismoeilijk,vanwegedeenormeuitgestrektheidvandeSahelenhetgrotegebrekaanfinanciëleenmateriëlemiddelenomeeneffectievecontroleuitteoefenen.Malionderkentdeurgentievanditsnelgroeiendeprobleem.PresidentAmadouToumaniTouréheeftzijncollega-staatshoofdenuitderegiouitgenodigdvooreentopontmoetingoverditonderwerp.DoelvandetopisdeveiligheidsproblematiekindeSahel/Sahararegiotebesprekenentoteengezamenlijkeaanpaktekomen.Hetisinhetbelangvanbetrokkenstaten,maarookinonseigenbelang,omhiergezamenlijksnelietsaantedoenvoordatdeproblematiekonbeheersbaarwordtendegevolgenervannietmeerteoverzien.Voortgaandehulpinspanningvanbetrokkendonorenophethuidigeniveauisvoordezeregiowatmijbetreftvangrootbelang.DaarnaastzalNederlandzichinspannenomdezeurgenteproblematiekhogeropdeinternationaleagendatekrijgen.VrouwenrechtenenvrouwenbesnijdenisGezondheid,endaarbinnenmeerspecifiekopdereproductievegezond-heidszorg,iséénvandeprioritairesectorenvandeNederlandseontwik-kelingssamenwerkinginMali.NederlanddraagtbijaandeuitvoeringvanhetMalinesenationalegezondheidsprogrammaenaaneenaantalngo’s,waaronderhetbezochteAMPPF(AssociationMaliennepourlaPromotiondelaFamille).InSegoubezochtikeengezondheidskliniekenhetregionalekantoorvanAMPPF.Gezondheidsklinieken,zogenaamdeCentresdeSantéCommunautaire(CSCOM)vormendeeerstelijnszorginMali.InMalizijnongeveer900vandezebasisgezondheidskliniekenopgezet.Kerntakenzijnpreventie,voor-lichtingenbehandelingvandemeestvoorkomendeziekten,evenalsbegeleidingvanzwangerschappen,bevallingenenvoorlichtingoverfamilyplanning.DevooruitganginMaliophetgebiedvandeMDG’s4,5en6wordenvoornamelijkbehaalddoorhetwerkvandeCSCOM’s.DoordeCSCOM’sisdetoegankelijkheidvandezorgindeafgelopenjarensterkverbeterd:55%vandebevolkingwoontnubinneneenstraalvan5kmvaneenCSCOM.TijdenshetbezoekaandeAMPPFhebikuitleggekregenoverdewijzewaaropdezengobijdraagtaaneenbetereinformatieoverentoegangtotreproductievegezondheidszorgenvoorlichtingoverdeschadelijkeprak-tijkenalsvrouwenbesnijdenis.InMaliis85%–90%vandevrouwenbesneden.Ikhebgesprekkengevoerdmetvrouwen,dienietlangervrouwenbesnijdenissenuitvoeren.Zijlegdenmijuithoezij,alsgevolgvanvoorlichting,nietlangerhunberoepwildenuitoefenen.Hetonderwerpgenitaleverminkingwasgoedbespreekbaarensteedsmeervrouwenenmeisjesvandejongeregeneratiezijnzichbewustvandegevaren.BesnijdenisligtechterdiepgeworteldinMalineseTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.883 tradities,enondanksdeverbeterdevoorlichtingiseenzichtbaregedrags-veranderingnognauwelijkswaarneembaar.Ookbijreligieuzegroepe-ringenbestaatveelweerstandtegenhetafschaffenvandezetraditie.Malikentgeenwetdievrouwenbesnijdenisverbiedt.HetaccentinMaliligtvooralopgeleidelijkeveranderingviavoorlichting.HerhaaldelijkhebikingesprekkendeNederlandsevisietenaanzienvangelijkerechtenvandevrouwenhettegengaanvanvrouwenbesnijdenisaandeordegesteld.Hierbijhebikbenadruktdatdezerechten,naastvoorlichtingdiehieroverwordtgegeven,ookinwetgevinghorentewordenvastgelegd.Metbetrekkingtotdezeonderwerpenhebikuitge-dragendatduidelijkepolitiekerichtinggevingdoordeMalineseregeringnodigis.ConclusiesAlsdirectgevolgvandeNederlandseOS-inspanningeniseengrootirrigatiegebiedinMalinieuwleveningeblazen.In30jaartijdisditgebieduitgegroeidtoteenregiodieeeninkomenbiedtaan35000gezinnenendieMaliopweghelptnaarzelfvoorzieninginderijstproductie.HetNeder-landseprogrammatoontaandatdezevormvanhulphelpt,maardathettijdneemtomeffectenzichtbaartekrijgen.Ontwikkelingslandenhebbensterktelijdenonderdegevolgenvandewereldwijdeeconomischerecessie.Deeconomischegroei,éénvandepijlerswaaropdemeestenationalearmoedebestrijdingsstrategieënisgebaseerd,zalalsgevolgvandecrisisverslechteren.HetbehalenvandeMillenniumdoelstellingenzalnogverderdannuhetgevalisonderdrukkomentestaan.OntwikkelingslandenalsMaliondervindenzodegevolgenvandecrisis,maardragengeenverantwoordelijkheidvoorhetonstaanhiervan.DitsterktmijindeovertuigingdatontwikkeldelandenalsNederlandoogmoetenhebbenvoordeconsequentiesvandeeconomischecrisisvoordezelanden,ondermeeromdatditdestabiliteitindielandenondermijnt.Ditkanvervolgensweerzeeronwenselijkegevolgenhebbenvoordezelandenzelf,voorhunregioenuiteindelijkookvoorEuropa.Daarnaastvormtsneldetoenemendedrugssmokkeleenernstigebedrei-gingvoordestabiliteitendaarmeedeontwikkelingvanMaliendeWest-Afrikaanseregio.West-AfrikaontwikkeltzichalstussenstationvoordesmokkelvanharddrugsvanuitZuid-AmerikanaarEuropa.Ikziehetalseengrootrisicodatdeeffectenvandeeconomischecrisisendedestabili-serendewerkingvandrugscriminaliteitelkaarzullenversterken.Deomvangvanderegionaleproblematiekvereisteenmultilateraleaanpak.DaarommoetNederlandzichinspannenomditsnelgroeiendeprobleemhogeropdeinternationaleagendatekrijgen.Thema’salssexueleenreproductievegezondheidsrechtenenvrouwen-besnijdeniszijninMalimedealsgevolgvandeNederlandseinzetbespreekbaargeworden.Tochmoetennogvele,intraditieofinreligiegeworteldebarrièreswordenoverwonnenomtotgedragsveranderingentekomen.Veranderingenvindenplaats,maarlangzaam.Redenvoormijomonverminderdopditbelangrijkethemateblijveninzetten.DeministervoorOntwikkelingssamenwerking,A.G.KoendersTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.884