Reactie op monitorrapportage 'Reizen in het dagelijks leven' van het College voor de Rechten van de Mens

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202524 170Gehandicaptenbeleid23 645Openbaar vervoerNr. 330 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 november 2024Bij dezen stuur ik uw Kamer, mede namens de Staatssecretaris OpenbaarVervoer en Milieu (IenW) en de Staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport(VWS), de reactie op de monitorrapportage «Reizen in het dagelijks leven:toegang tot vervoer en mobiliteit» van het College van de Rechten voor deMens (hierna: het College) van december 2023. Dit onderzoek is door hetCollege aan mijn ambtsvoorganger aangeboden vanwege de coördine-rende rol op de uitvoering van het VN-verdrag inzake de rechten vanpersonen met een handicap (hierna VN-verdrag Handicap). Met deze briefgeef ik ook opvolging aan de motie De Hoop c.s.1, die de regeringverzoekt de aanbevelingen uit de rapportage van het College over tenemen.Ik ben het College dankbaar dat deze rapportage over het openbaarvervoer voor mensen met een beperking en doelgroepenvervoer er ligt. Ikvind het belangrijk dat iedereen, met en zonder beperking, toegang heefttot openbaar vervoer en zelfstandig kan reizen. In de monitor staanaanbevelingen gericht aan de regering over de toegankelijkheid van hetopenbaar vervoer en het doelgroepenvervoer. In deze brief beschrijf ikeerst kort de kern van het rapport van het College. Vervolgens schets ikkort de belangrijkste vorderingen ten aanzien van toegankelijkheid van hetopenbaar vervoer. Daarna ga ik in op de aanbevelingen van het College.Daarbij schets ik wat er al gebeurt in aansluiting op de aanbevelingen enwelke opvolging wij geven aan de aanbevelingen.Monitorrapportage «Reizen in het dagelijks leven: toegang totvervoer en mobiliteit»Het College is toezichthouder op de uitvoering van het VN-verdraghandicap in Nederland. Dit verdrag beschermt de rechten van mensenmet een beperking. Als toezichthouder publiceert het College ieder jaar1Kamerstuk 23–24, TK 36 410 XII, nr. 74. kst-24170-330ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3301 een monitor over de stand van zaken rondom dit verdrag. Het afgelopenjaar stond het thema «Reizen in het dagelijks leven: toegang tot vervoeren mobiliteit» centraal. Mensen met een beperking en hun vertegenwoor-digende organisaties geven aan dat er voor hen nog knelpunten bestaanen dat zij daardoor niet alleen worden beperkt in hun mobiliteit, maar ookin het genieten van andere rechten die het VN-verdrag handicapbeschermt zoals het recht op gezondheid, werk en op deelname aan hetculturele leven, recreatie, vrijetijdsbesteding en sport. Het College stelt datde (grond)rechten van mensen met een beperking onder druk staan enroept de overheid op om te werken aan een integrale benadering vantoegang tot vervoer en mobiliteit van mensen met een beperking, in lijnmet het VN-verdrag handicap.Daarnaast spreekt het College zijn waardering uit voor het in november2022 ondertekende Bestuursakkoord Toegankelijkheid Openbaar Vervoer2022–20322 (hierna: het Bestuursakkoord), maar acht verdere verbeteringnodig. Daarbij wijst het College onder andere op het belang van ééninformatiepunt van alle vormen van openbaar vervoer, bij voorkeur inaanvulling op het doelgroepenvervoer.Verder heeft het College een verkennend onderzoek laten uitvoeren naarhet sociaal-recreatieve doelgroepenvervoer. Dit onderzoek benoemd eenaantal knelpunten, zoals het persoonlijk kilometerbudget (PKB) van 700kilometer bij Valys. Het College roept de Staatssecretaris op om teonderzoeken of de tarieven voor Valys kunnen worden verlaagd; zekerzolang het openbaar vervoer voor hen niet volledig toegankelijk is.Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat het geregeld voorkomt datvervoerders de stiptheid binnen de marges van 15 minuten voor en na deafspraak niet halen en maken gebruikers vaak mee dat hun ritten langerduren dan zij hadden verwacht, of dat ritten niet beschikbaar zijn, ondankseen tijdige aanvraag.Het College roept de overheid op om te werken aan een integralebenadering van toegang tot vervoer en mobiliteit van mensen met eenbeperking als stip op de horizon te plaatsen, in lijn met het VN-verdraghandicap. Het College doet in de rapportage een aantal aanbevelingen omaan de slag te gaan met een integrale aanpak.Met het OV van A naar BIk ga eerst in op de belangrijkste vorderingen ten aanzien van detoegankelijkheid van het openbaar vervoer. Vervolgens ga ik in op deafzonderlijke aanbevelingen van het College.Het uiteindelijke doel is om het openbaar vervoer voor iedereen toegan-kelijk te maken in 2040, zoals vastgelegd in het Toekomstbeeld OV3. Dezeinspanningen staan niet op zichzelf, maar moeten worden gezien in debredere context van internationale verdragen, Europese en nationale wet-en regelgeving en (interdepartementale) beleidsprogramma’s om reizenmet het openbaar vervoer voor mensen met een beperking te verbeteren.Zo zijn sinds respectievelijk 2011 en 2012 het Besluit en de Regelingtoegankelijkheid van het openbaar vervoer van kracht en heeft Nederlandin 2016 het VN-Verdrag handicap geratificeerd.Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (hierna: IenW) geeft –onder meer met het Bestuursakkoord dat op 7 november 2022 isondertekend – verder invulling aan de ambitie om vanuit het VN-verdrag2Kamerstuk 23–24, TK 23 645, nr. 783.3Kamerstuk 20–21, TK 23 645, nr. 746.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3302 de toegankelijkheid van het openbaar vervoer te vergroten. Daarnaast isin de periode 2018–2020 met deVernieuwingsagenda «Iedereen onderweg» verder toegewerkt naar eenNederland waarin iedereen die in staat is om naar bijvoorbeeld desupermarkt of het stadhuis te gaan ook met het openbaar vervoer kanreizen, dus met trein, tram, bus of metro.Toegankelijkheid treinstationsSinds 2006 wordt via het Implementatieplan Toegankelijkheid gewerkt omtreinstations toegankelijker te maken voor mensen met een beperking.Daarmee wordt in totaal ongeveer € 550 miljoen geïnvesteerd in beteretoegankelijkheid van stations. Uw Kamer wordt elke vijf jaar over devoortgang van dit plan geïnformeerd via het Actualisatierapport Toegan-kelijkheid Spoor. Het laatste actualisatierapport is op 28 juni 20214 aan uwKamer aangeboden en bevat ook een uitgebreid overzicht van de standvan zaken rondom de toegankelijkheid op het spoor en de inspanningendie ProRail en de verschillende spoorvervoerders leveren om dietoegankelijkheid nog verder te verbeteren. Eind 2022 was ruim 90% vande treinstations toegankelijk voor mensen met een beperking. Streven isdat uiterlijk in 2030 99% van de treinstations drempelvrij is.Ook op het terrein van terugdringing van langdurige liftstoringen (eenweek of langer) zijn vorderingen gemaakt. Het aantal storingen is gedaaldvan gemiddeld 15–20 liften in de zomer van 2022 naar 10 liften eind 2023.ProRail levert informatie aan NS over liften die een week of langer defectzijn. Op NS.nl en in de NS-reisapp worden die liften vermeld bij destations voorzieningen op het station dat de reiziger bezoekt. Daarnaastwerkt ProRail nu aan de ontwikkeling van een realtime liftmonitorings-systeem waardoor ook data over kortdurende liftstoringen kan wordengedeeld met vervoerders ten behoeve van actuele reisinformatie.Regionale vervoerders Gemeentelijk Vervoer Bedrijf (GVB) en deRotterdamse Electrische Tram NV (RET) vermelden defecte liften op hunwebsite. Hiermee worden reizigers sneller en nauwkeuriger geïnformeerden kunnen zij hun reis indien nodig aanpassen.Toegankelijkheid rijdend treinmaterieel en reisassistentiePer eind 2021 beschikken alle NS-sprinters over een toegankelijke instap.Dit geldt ook voor treinen van regionale treinvervoerders. De intercity-treinen zijn toegankelijk volgens de bij toelating geëiste toegankelijkheids-normen. In 2023 rijden de eerste treinen van de Intercity NieuweGeneratie waarna de toegankelijke dubbeldekker (Dubbel Dekker NieuweGeneratie) wordt geïntroduceerd. Hierdoor krijgt een steeds groter deelvan het treinmaterieel een zelfstandige instap.Reizigers, kunnen bij NS gebruik maken van reisassistentie, bijvoorbeelddaar waar de aansluiting van de perrons op het rijdend treinmaterieel nietop orde is. Deze reisassistentie kan tot één uur voor vertrek wordenaangevraagd. Het aantal stations waarop NS-reisassistentie aanbiedt, isgestegen van 94 in 2014 naar 222 eind 2023. Sinds eind 2023 hebben allestations waar NS stopt en die door ProRail toegankelijk zijn gemaaktreisassistentie; ruim 55% van de Nederlandse treinstations. Dit is een jaareerder dan met NS is overeengekomen. Op meer dan 25 stations biedt NSreizigers met een visuele beperking begeleiding naar een4Bijlage bij Kamerstuk 20–21, TK 29 984, nr. 931Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3303 eerstvolgende vorm van openbaar vervoer. Daar begeleidt de reisassistentde reiziger naar de bus-, tram,- of metrohalte, de officiële taxistandplaatsof naar de «halen en brengen»-plaats bij het station.Overigens bieden enkele regionale treinvervoerders ook een bepaaldevorm van reisassistentie aan. In het Bestuursakkoord is de afspraakneergelegd dat regionale treinvervoerders vanaf uiterlijk eind 2025reisassistentie aanbieden.Toegankelijkheid bus-, tram- en metrohaltesProvincies, vervoerregio’s en gemeentes zijn als weg- en/of infrabe-heerders verantwoordelijk voor het toegankelijk maken van bus-, metro-en tramhaltes. In de jaren 2006–2015 heeft het Rijk € 87 miljoenbeschikbaar gesteld om de toegankelijkheid van bushaltes te verbeteren.Via stimulering door decentrale ov-autoriteiten hebben wegbeheerders indie periode veel bestaande bushaltes toegankelijk gemaakt. Voorbestaande bus- en tramhaltes wordt op regionaal niveau bekeken metwelk tempo en prioriteit ervoor kan worden gezorgd dat haltes vooriedereen toegankelijk worden. Voor nieuwe haltes en metrohaltes geldt aldat deze toegankelijk (moeten) zijn.Voor de bus- en tramhaltes verschilt het beeld van de (fysieke) toeganke-lijkheid tussen de verschillende regio’s. Op dit moment is 25% van debushaltes in Nederland volledig toegankelijk (visueel en motorisch), 46%van de bushaltes is alleen voor motorisch beperkten toegankelijk en 30%alleen voor visueel beperkten. 70% van alle tramhaltes is toegankelijk voorreizigers met een motorische beperking. 96% van de metrohaltes isvolledig toegankelijk (motorisch en visueel).5 In het Bestuursakkoord zijnafspraken gemaakt over het verder toegankelijk maken van de bus- entramhaltes. Uw Kamer is bij de brief d.d. 20 november 2023 van detoenmalige Staatssecretaris van IenW geïnformeerd over de kosten voorhet aanpassen van bushaltes die circa € 670 miljoen en van tramhaltescirca € 90 miljoen bedragen.6 Het is duidelijk dat er een lange termijn-opgave is om steeds meer bus- en tramhaltes toegankelijk te maken endat die opgave niet volledig binnen de termijn van het Bestuursakkoordgerealiseerd kan worden door wegbeheerders.Toegankelijkheid bus, tram en metro – materieelUw Kamer is op 16 december 2021 geïnformeerd over de toegankelijkheidvan het bus-, tram-, en metromaterieel.7 In de afgelopen decennia is doordecentrale overheden en vervoerders ook gewerkt aan de toegankelijkheidvan het bus-, tram- en metromaterieel. Momenteel is al het in concessiesingezette bus-, tram-, en metromaterieel toegankelijk volgens de bijtoelating geëiste toegankelijkheidsnormen. Ook voor de metrohaltes geldtdat deze toegankelijk zijn. In het busvervoer zijn bijna alle voertuigenvoorzien van een lage vloer en een rolstoelplank. Op enkele langeafstandslijnen wordt gereden met hogevloersvoertuigen die zijn voorzienvan een rolstoellift.5Staat van het openbaar vervoer 2023 (crow.nl), p. 74.6Kamerstuk 23–24, TK 23 645, nr. 812.7Bijlage bij Kamerstuk 21–22, TK 24 170, nr. 251.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3304 Reactie op de aanbevelingen ten aanzien van het openbaarvervoer en doelgroepenvervoer1. Fysieke toegankelijkheid Het College wijst op afspraken die in het Bestuursakkoord zijn gemaaktover onderzoek naar toegankelijkheid van het meenemen van hulpmid-delen in lijnbussen en naar de rolstoeltoegankelijkheid van buurtbussen.Het College stelt vast dat er in de praktijk grote behoefte is aan ditonderzoek. Het is van belang dat dit onderzoek in samenspraak metmensen met een beperking en hun (vertegenwoordigende) organisatieswordt verricht. Het College roept de concessieverleners in de tussentijd opom niet nog meer bussen door buurtbussen te vervangen.Decentrale ov-autoriteiten als concessieverlener zijn in samenspraak metde vervoerder als concessiehouder in eerste instantie verantwoordelijkvoor het aanbieden van busvervoer binnen hun concessie. Zij kunnengezamenlijk bepalen welke bussen gebruikt worden op de concessietra-jecten. Daarbij moeten de normen van het Besluit toegankelijkheid van hetopenbaar vervoer8, die onder andere zien op de toegankelijkheid van(trein)stations en bus, tram- en metrohaltes, worden nageleefd.1.1 Rolstoeltoegankelijkheid in buurtbussen Het onderzoek naar toegankelijkheid in buurtbussen is afgerond en staatop de website van de rijksoverheid.9 IenW zal – samen met anderedepartementen – in het bredere perspectief van de verkenning naarpublieke mobiliteit de positie van de buurtbus in het mobiliteitssysteemmeenemen. In deze verkenning worden de mogelijkheden en bijbeho-rende voorwaarden onderzocht om de verschillende vormen vandoelgroepenvervoer en regulier regionaal OV verder te optimaliseren.Hierbij wordt gestreefd naar een samenhangend mobiliteitssysteem vooralle reizigers, waarbij het huidige dienstregeling gestuurde OV wordtaangevuld met vraaggestuurd OV, doelgroepenvervoer en de inzet vanandere vormen zoals deelmobiliteit. Daarnaast zullen er altijd mensen zijnvoor wie reizen met (aanvullend) OV helaas nooit mogelijk zal zijn. Voordie mensen moeten we uiteraard in redelijkheid voorzien in een alter-natief. Valys-vervoer is een van die alternatieven.1.2 Gebruik van hulpmiddelen bus-en buurtbus Uit het onderzoek naar gebruik van hulpmiddelen in lijnbussen10 isgebleken dat veel reizigers met een beperking gebruik kunnen maken vande bus- en buurtbus. Vervoerders kunnen reizigers met hulpmiddelentoegang weigeren om veiligheidsoverwegingen. Voor reizigers is nietaltijd duidelijk waarom en op welke grond zij niet tot het voertuig wordentoegelaten. Overigens geven geïnterviewde mensen met een beperkingdie gebruik maken van hulpmiddelen aan dat zij verwachten weinig extraritten met een bus te zullen maken als aanpassingen zouden wordendoorgevoerd waardoor hulpmiddelen makkelijker kunnen wordenmeegenomen. De doelgroep geeft aan dat de technische aspecten van debus geen reden zijn waarom zij nu weinig gebruik maken van de bus.Aspecten als serviceverlening, reisinformatie en de haltetoegankelijkheidachten zij van meer belang. Naar aanleiding van de bevindingen uit ditonderzoek is IenW in gesprek met decentrale ov-autoriteiten envervoerders om te bezien op welke wijze de toegankelijkheid van het8Stb. 2011, nr. 225.9Onderzoek toegankelijkheid buurtbus | Rapport | Rijksoverheid.nl10Hulpmiddelen in lijnbussen | Rapport | Rijksoverheid.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3305 openbaar vervoer voor reizigers met hulpmiddelen kan worden verbeterd.Bij de ontwikkeling van publiek vervoer wordt de samenhang metopenvaar vervoer bezien. Waarbij we -zoals eerder aangegeven- voormensen die nooit kunnen reizen met (aanvullend) openbaar vervoer, eruiteraard in redelijkheid wordt voorzien in een alternatief. Bij de ontwik-keling van publiek vervoer houdt IenW uiteraard rekening met detoegankelijkheid.2. Communicatieve toegankelijkheid Het College roept op tot inrichting van een centraal punt waar reizigersmet een beperking de noodzakelijke actuele informatie kunnen krijgen omvan A naar B te komen. Ook als er verschillende soorten van openbaarvervoer aan te pas komen of een combinatie met doelgroepenvervoer enmet actuele informatie over uitgevallen voorzieningen en vraagt deregering dit te bevorderen.Bij diverse online reisplanners is het reeds mogelijk om een reis teplannen die rekening houdt met de toegankelijkheid van haltes, stations,voertuigen en de aanwezigheid van blindengeleidelijnen. In de reisplanner9292 kan de reiziger bijvoorbeeld de optie «toegankelijkheid» kiezen.Hiermee krijgt de reiziger een advies voor een toegankelijke reis voor demodaliteiten trein, bus, tram en metro. In de reisplanner van de NSbestaat deze mogelijk ook en wordt bijvoorbeeld ook informatie gegevenover uitstapzijde van de trein. Op de website van ProRail is verderspecifieke informatie te vinden over de toegankelijkheid van treinstations.Verschillende vervoerders vermelden daarnaast op hun website welkehaltes toegankelijk zijn (op basis van het landelijke Centraal Haltebestand).Naast de genoemde gegevens in het Centraal Haltebestand wordt er sindsbegin 2023 gewerkt aan registratie van zogenaamde «stationstopolo-gieën» waardoor reizigers op gedetailleerd niveau worden geïnformeerdover (toegankelijkheids)voorzieningen en eventuele obstakels in detreinstations. Het gaat hier met name over informatie over storingen bijliften waarop in deze brief al eerder is ingegaan. Al deze data is openbaaren wordt kosteloos en, waar mogelijk, realtime beschikbaar gesteld aanaanbieders van reisplanners door de centrale databank Nationale DataOpenbaar Vervoer (NDOV).Blijkens de Staat van het openbaar vervoer 202311 zijn vrijwel alle tramsen metro’s voorzien van lichtkranten of schermen met reisinformatie overde volgende halte(s) en eventueel overstapmogelijkheden. Ook wordt deeerstvolgende halte automatisch omgeroepen. Op haltes met eenelektronisch display bestaat vaak de mogelijkheid om de informatie op hetscherm te laten voorlezen door een druk op de knop.Ten slotte, in 2019 is de Europese Toegankelijkheidsrichtlijn gepubliceerd.Deze richtlijn dient digitale producten en diensten binnen en buiten hetopenbaar vervoer toegankelijk te maken voor mensen met een beperking.Onder deze producten en diensten vallen onder andere helpdesks,websites, applicaties en (digitale) ticketdiensten en tickets. Daarnaast zietde richtlijn ook op toegankelijk (reis)informatie over vervoersdiensten. DeImplementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en dienstenis door de Staten-Generaal aangenomen. De wet zal op 28 juni 2025 inwerking treden. De wet ziet onder andere op personenvervoer via bus,trein, vliegtuig en schip. Dit is een belangrijke stap richting het verdertoegankelijker maken van openbaar vervoer in Nederland.11Staat van het openbaar vervoer 2023 (crow.nl), p. 74.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3306 3. Sociale toegankelijkheid Het College roept de partijen bij het Bestuursakkoord op om te blijveninvesteren in periodieke en praktijkgerichte trainingen over (sociale)toegankelijkheid om zo de bewustwording rondom herkenning enbejegening van mensen met een beperking te vergroten.In het Bestuursakkoord is afgesproken dat het Rijk en decentraleov-autoriteiten in de concessievoorwaarden beschrijven hoe zij wensendat het OV-personeel, dat in direct contact met de reiziger staat,gedurende de uitvoering van de concessie omgaat met reizigers met eenbeperking. In alle regio’s is er aandacht voor bejegening, onder anderedoor middel van een programma van eisen bij aanbestedingen, regulieroverleg van decentrale ov-autoriteiten met vervoerders en toetsing in depraktijk via mystery-guests. Ook vanuit vervoerders is er aandacht voorsociale toegankelijkheid en bejegening door het personeel. Zij bieden(bijscholings)cursussen en trainingen aan over toegankelijkheid in hetopenbaar vervoer.4. Financiële toegankelijkheid Het College spoort aan om te onderzoeken of het mogelijk is om detarieven voor Valysreizen door mensen met een beperking te verlagen,zeker zolang het openbaar vervoer voor hen niet volledig toegankelijk is.Het Valys-vervoer is bedoeld voor mensen met een beperking, zodat zijkunnen reizen op de plekken waar het openbaar vervoer nog niettoegankelijk is. Het is derhalve een (tijdelijke) vervoersvoorziening diegezien kan worden als een bus die niet bij een halte, maar voor de deurstopt. De reizigersbijdrage van Valys is jarenlang niet verhoogd eninmiddels juist in lijn gebracht met het openbaar vervoer. Dit vanwege hetgelijkheidsbeginsel. Ik vind het billijk dat iemand, als het voor dezepersoon niet mogelijk is om met het openbaar vervoer te kunnen reizen,eenzelfde prijs betaalt als iemand die dat wel kan.5. Een integrale benadering van toegang tot vervoer en mobiliteit Het College roept de regering op om als stip op de horizon te plaatsen – inlijn met het VN-verdrag handicap – een meer integrale benadering vantoegang tot vervoer en mobiliteit van mensen met een beperking en daarbeleid op te ontwikkelen.Het kabinet Rutte IV heeft op 9 februari 2024 zijn Nationale strategieimplementatie VN Verdrag Handicap12 aan de Kamer aangeboden. Zoalsuit de aanbiedingsbrief d.d. 9 februari 2024 bij die strategie blijkt, biedt destrategie een stip aan de horizon voor een toegankelijker en inclusieverNederland in 2040. De strategie schetst een gewenste situatie voor 2040en presenteert doelstellingen die samen met alle partners verder wordenuitgewerkt om tot stappen te komen die ons dichter bij die gewenstesituatie brengen. De strategie is in lijn met de principes van hetVN-verdrag handicap geschreven vanuit het oogpunt van mensen meteen beperking zelf. Om tot die strategie te komen, zijn er gesprekken methen gevoerd en zijn er gezamenlijke activiteiten ondernomen. Ten slottewerkt VWS samen met andere ministeries met mensen met een beperkingaan een werkagenda waarmee de doelstellingen uit de Nationale strategieworden ingevuld.12Kamerstuk 23–24, TK 24 170, nr. 309.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3307 Doel is het openbaar vervoer uiterlijk in 2040 voor iedereen toegankelijk tehebben gemaakt, zoals vastgelegd in het Toekomstbeeld OpenbaarVervoer. Hierboven is uiteengezet dat er op het terrein van het openbaarvervoer al flinke vorderingen zijn gemaakt. Daarnaast worden afsprakendie zijn gemaakt in het Bestuursakkoord de komende jaren, en soms ruimvoor 2032, uitgevoerd. De komende tijd zal ik samen met mensen met eenbeperking, hun vertegenwoordigde organisaties en andere stakeholders,verder invulling geven aan die doelstellingen. Per deelthema zullenbijeenkomsten worden georganiseerd om de doelstellingen te concreti-seren in een op te stellen werkagenda. Ik informeer u in het vierdekwartaal van 2024 per brief nader over de voortgang van de ontwikkelingvan de werkagenda.6. Caribisch Nederland Het College adviseert de regering om toegang tot vervoer en mobiliteit tebetrekken bij het verrichten van een nulmeting bij invoering vanBES-gelijke behandelingswetgeving.De uitvoering van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap ofchronische ziekte (Wgbh/cz) maakt deel uit van de vragenlijst in het kadervan de nulmeting op de BES-eilanden. Deze enquête heeft als doel ominzicht te geven in de aard en (een benadering van de) omvang van deervaren juridische problemen en ervaren discriminatie. In afstemming methet Ministerie van Binnenlandse Zaken zullen de onderzoekers verzochtworden specifiek te vragen naar ervaringen met betrekking tot detoegankelijkheid van vervoer en mobiliteit.AfsluitingIk ben het eens met het College dat reizen en het vervoer voor mensenmet een beperking een belangrijk thema is. Dit thema maakt dan ookonderdeel uit van de nationale strategie, en zal ook een onderdeel vormenvan de werkagenda. Op dit moment werk ik aan de invulling van dezeagenda, waaronder aan het onderdeel «Vervoer en mobiliteit». Dit gebeurtin samenwerking met de overige departementen, ervaringsdeskundigenen vertegenwoordigende organisaties. Ik zal de aanbevelingen enactiepunten van het College meenemen in mijn gesprekken en bekijkenwelke aanbevelingen die nog niet voldoende zijn opgepakt in lopendetrajecten, een plek kunnen krijgen in de werkagenda.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,V. MaeijerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 24 170, nr. 3308