Voortgang NIMH-verificatieonderzoeken dienst- en bevelweigeraars voormalig Nederlands-Indië

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202426 049IndonesiëNr. 122 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 juni 2024Op 14 juni 2023 vond in uw Kamer het debat plaats over het onderzoeks-programma Onafhankelijkheid, Dekolonisatie, Geweld en Oorlog inIndonesië 1945–1949 en de kabinetsreactie op de slotconclusies van ditonderzoek met de Minister-President, de Minister van Buitenlandse Zakenen de Minister van Defensie. In de kabinetsreactie wordt de mogelijkheidgeboden voor de rehabilitatie van bepaalde groepen dienst- en bevelwei-geraars. Dit op basis van verificatieonderzoek uitgevoerd door hetNederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH).Graag informeer ik u hierbij dat het NIMH meerdere aanvragen voorverificatieonderzoek heeft ontvangen. Op het gebied van bevelweigeringheb ik uw Kamer op 13 mei 2024 geïnformeerd (Kamerstuk 26 049, nr. 121)over de rehabilitatie van drie mariniers, de zogenaamde Pakisaji-zaak. Ookheeft het NIMH een tweetal onderzoeken afgerond naar dienstweigering.Alhoewel in beide gevallen uit het onderzoek niet kan worden vastgestelddat de dienstweigering destijds was gebaseerd op kennis over detoepassing van extreem geweld, wordt wel veel duidelijk over depersoonlijke omstandigheden waaronder dienst werd geweigerd en dehardvochtige behandeling nadien. Het daardoor veroorzaakte leed isonomkeerbaar en de betrokkenen en hun nabestaanden vallen daarvoordan ook excuses ten deel. Deze heb ik per brief aan de nabestaanden doentoekomen, evenals het onderliggende verificatieonderzoek. Momenteelzijn nog een tiental zaken van dienstweigering bij het NIMH in onderzoek.In lijn met mijn toezegging (TZ202307-049) aan de heer Dassen (Volt) zalhet Ministerie van Defensie in nauwe samenwerking met het NIMH demogelijkheid tot aanvraag van verificatieonderzoek naar mogelijke dienst-of bevelweigering op passende wijze onder de aandacht blijven brengen.Als Minister van Defensie hecht ik eraan dat dit zorgvuldig gebeurt. Zeker kst-26049-122ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 26 049, nr. 1221 gezien de emoties die deze zeer bewogen periode kan oproepen, bijbetrokkenen, hun nabestaanden en niet in de laatste plaats bijIndië-veteranen.De Minister van Defensie,K.H. OllongrenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 26 049, nr. 1222