Geannoteerde agenda van de formele JBZ-Raad 13 14 oktober 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 317JBZ-RaadNr. 973 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 september 2025Hierbij bieden wij, mede namens de Staatssecretaris van Justitie enVeiligheid en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,uw Kamer de geannoteerde agenda aan van de Raad Justitie en Binnen-landse Zaken (JBZ-Raad) van 13–14 oktober a.s. in Luxemburg. DeMinister van Justitie en Veiligheid en de Minister van Asiel en Migratiezullen hieraan deelnemen.Daarnaast informeren wij uw Kamer over de volgende onderwerpen.Kabinetsappreciatie Aanbeveling onderhandelingsmandaat voor deEuropese Commissie inzake het Enhanced European Border SecurityPartnershipAanleidingDe Verenigde Staten van Amerika (VS) heeft een nieuwe voorwaardegesteld aan de deelname aan het Amerikaanse visumvrijstellingspro-gramma (VWP). De nieuwe verplichting houdt in dat met de VS een«versterkt partnerschap voor grensbeveiliging» (Enhanced EuropeanBorder Security Partnership, hierna: EBSP) moet worden gesloten. DeEuropese Commissie zal namens de lidstaten de onderhandelingenvoeren met de VS. Op 23 juli jl. presenteerde de Commissie een conceptonderhandelingsmandaat dat richtsnoeren bevat voor de aanstaandeonderhandelingen.1 Middels deze brief wordt u geïnformeerd over hetconcept onderhandelingsmandaat en de appreciatie van het kabinet. DeVS heeft aangegeven om vanaf 2027 te willen toetsen of lidstaten aandeze voorwaarde van het EBSP voldoen. De Commissie wenst daaromvoor het einde van 2026 de onderhandelingen met de VS over dekaderovereenkomst af te ronden.1Europese Commissie, COM(2025) 447; Europese Commissie, bijlage bij COM(2025) 447. kst-32317-973ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9731 Essentie voorstelHet voorstel ziet op de uitwisseling van informatie inzake hetoverschrijden van de buitengrenzen van de lidstaten en van de VS doorbepaalde reizigers. De VS is voornemens informatie-uitwisseling tot standte brengen over reizigers naar de VS die mogelijk een band hebben methet VWP-partnerland, aanvragers van immigratievoordelen of humanitairebescherming in de VS en personen die door de rechtshandhaving van deVS in een grens- en immigratiesituatie in de VS worden aangetroffen. Hetdoel van deze informatie-uitwisseling betreft het controleren van deidentiteit van onderdanen van derde landen en het kunnen vaststellen ofzij een risico vormen voor de publieke veiligheid en openbare orde. Dereikwijdte van de informatie-uitwisseling (categorieën en soortengegevens, soorten personen en soorten strafbare feiten) zal tijdens deonderhandelingen worden vastgesteld. De uit te wisselen informatie zalnaar verwachting afkomstig zijn uit nationale en EU databanken. Op basisvan de af te sluiten kaderovereenkomst kunnen lidstaten vervolgensbilaterale overeenkomsten afsluiten met de VS, om de uitwisseling vaninformatie vanuit nationale databanken mogelijk te maken.Beoordeling voorstel en inzet kabinetHet kabinet verwelkomt de voorgestelde gecoördineerde aanpak van deCommissie om namens de Raad met de VS te onderhandelen over eenkaderovereenkomst aangaande het EBSP. Er ontbreken echter details in derichtsnoeren waardoor de exacte omvang en reikwijdte van de overeen-komst en de uit te wisselen informatie lastig is in te schatten. Het kabinetacht het daarom van belang dat dit wordt verduidelijkt in de richtsnoeren.Het gaat daarbij vooral om een nadere uitwerking van principes alswederkerigheid, proportionaliteit en noodzakelijkheid en de uitgangs-punten van gegevensbescherming, waaronder doelbinding en accuraat-heid van de gegevens. Bovendien vindt het kabinet het belangrijk omoverlapping met andere overeenkomsten met de VS, bijvoorbeeld op hetgebied van internationale rechtshulp, te voorkomen. Daarnaast vindt hetkabinet het van belang dat bij het vaststellen van de reikwijdte vaninformatie-uitwisseling rekening wordt gehouden met EU regelgeving.Het kabinet acht het ook van belang dat de informatie-uitwisselingzorgvuldig wordt ingekaderd en de verstrekking van gegevens vanuit deEU-lidstaten voldoet aan de strenge eisen die uit de EU-regelgevingvoortvloeien. Dit betekent dat de inzet moet zijn dat de uitwisseling vaninformatie wordt vormgegeven op basis van een gelaagd model metmenselijke tussenkomst en niet op basis van automatische verstrekking.Daarnaast mogen aan de VS verstrekte gegevens niet voor anderedoeleinden worden gebruikt dan de doeleinden waarvoor zij zijn verstrekt.Daarnaast zal Nederland aandacht vragen voor noodzakelijke waarborgen,zoals voorgesteld in de opinie 24/2025 van de Europese Toezichthoudervoor Gegevensbescherming (EDPS) om de bescherming van de grond-rechten binnen de EU te waarborgen.2Het kabinet vindt het daarnaast van belang dat in de kaderovereenkomstwordt vastgelegd welke maatregelen er op EU niveau genomen kunnenworden in geval van het niet naleven of het niet realiseren van deovereenkomst. Ook ziet het kabinet graag een verwijzing naar wederke-righeid als criterium voor goede naleving van de overeenkomst.2Advies 24/2025 van de Europese Toezichthouder voor Gegevensbescherming over deaanbeveling voor een besluit van de Raad houdende machtiging tot het openen van onderhan-delingen over een kaderovereenkomst tussen de EU en de VS inzake de uitwisseling vaninformatie voor beveiligingsonderzoeken en identiteitscontroles (17 september 2025).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9732 KrachtenveldBinnen de EU is er brede steun voor een gecoördineerde, Europeseaanpak en het sluiten van een kaderovereenkomst tussen de EU en de VS.Meerdere lidstaten hechten ook waarde aan het duidelijk afbakenen vande reikwijdte van de overeenkomst en het waarborgen van bovenge-noemde EU principes en de uitgangspunten van gegevensbescherming.Het Europees Parlement (EP) moet uiteindelijk ook via een consultatiepro-cedure instemmen met de kaderovereenkomst tussen de EU en de VS.Uitvoering motie Van Zanten/Boomsma over verkenning modernisering/herziening verdragenOp 12 juni jl. heeft uw Kamer de motie van de leden Van Zanten enBoomsma aangenomen.3 De aangenomen motie verzoekt de regering omeen juridische en diplomatieke verkenning te starten naar verdragen diemogelijk moeten worden gemoderniseerd of herzien. In het Commissie-debat Vreemdelingen- en Asielbeleid van 18 juni jl. is toegezegd uwKamer voor het verkiezingsreces te informeren over het plan van aanpakvan deze motie. Hieronder vindt uw Kamer daarvan een uitwerking.Het kabinet onderschrijft het belang van grip krijgen op migratie, onderandere door het asielstelsel ingrijpend te hervormen, de instroom tebeperken en de asielketen te ontlasten. Het is hiervoor van belang dat allemogelijke instrumenten verkend worden en dat Nederland nauw optrektmet gelijkgezinden landen. Het kabinet stelt vast dat uitdagingen in hetbeperken van het aantal aankomsten van asielzoekers in Nederland, detoegenomen complexiteit in de inhoudelijke beoordeling van asielaan-vragen, en op het gebied van terugkeer verband houden met de rechtenen plichten die voortvloeien uit internationale kaders.Het kabinet brengt op dit moment in kaart welk handelingsperspectief eris binnen de huidige wet- en regelgeving en in hoeverre aanpassing vaninternationale verdragen en het Unierecht bij zou kunnen dragen aanmogelijke oplossingen voor deze uitdagingen. Het Unierecht wordt hierinspecifiek meegenomen, gezien het feit dat het Nederlandse migratierecht– meer dan het EVRM of het Vluchtelingenverdrag – grotendeelsuitvoering geeft aan verplichtingen die volgen uit het Unierecht. Metbetrekking tot het handelingsperspectief is het bovendien de vraag ofinternationale verdragen een beperkende factor zijn, of dat gekeken moetworden naar de neerslag daarvan in het Unierecht, nationale recht en derelevante beleidskaders. In dit kader is bijvoorbeeld meermaals gewezenop de mogelijkheden tot het opvangen van meer asielzoekers buiten deEU en het afhandelen van asielverzoeken buiten het EU-grondgebied inrelatie tot de internationale verdragen. Een eerste inventarisatie duidterop dat het EVRM of het Vluchtelingenverdrag geen beperkende factorzijn. Het kabinet wil deze route verder uitwerken. Een verkenning isdaarom uitgezet bij het onderzoeksinstituut Clingendael. Naarverwachting zal dit onderzoek in december 2025 afgerond zijn. Daarnaastwordt ambtelijk een analyse gemaakt van mogelijke maatregelen om decomplexiteit in de behandeling van asielaanvragen terug te brengen enterugkeer te bevorderen. Denk hierbij onder andere aan maatregelenomtrent het uitzetten van criminele vreemdelingen, gezinshereniging enhet hervatten van Dublinoverdrachten. De uitkomsten van deze analysezal u gelijktijdig ontvangen met de reactie van het kabinet op hetonderzoek van onderzoeksbureau Clingendael.3Kamerstukken II, 2024–2025, 32 317, nr. 961.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9733 Zoals eerder aangegeven zal Nederland nauw optrekken met gelijkgezindelidstaten. Nederland heeft zich daarom onder andere aangesloten bij hetinitiatief van Denemarken en Italië om opvolging te geven aan de briefvan negen lidstaten over het EVRM. Zoals aangegeven in de Geanno-teerde Agenda van de JBZ-Raad van 22 en 23 juli jl.4 en het Verslag van deEuropese Raad van 26 juni jl.5 heeft Nederland uitgedragen de intentieachter deze brief te steunen, in zoverre deze betrekking heeft tot denoodzaak voor de verdere aanscherping van het asiel- en migratiebeleid.Hierbij is het van belang dat de vervolgstappen deze context reflecterenen daarmee een bijdrage leveren aan de daadwerkelijke aanscherping vanhet asiel- en migratiebeleid en zich niet beperken tot het vraagstuk van deuitzetting van criminele vreemdelingen, gezien het EVRM op dit specifiekevraagstuk voor Nederland in de huidige casuïstiek niet een primairebelemmering is. Nederland is daarom actief betrokken bij het vervolg-proces om op Europees en internationaal niveau het handelingsper-spectief in kaart te brengen en verder uit te werken. Hierbij geldt dezelfdeoverweging dat het kabinet kijkt naar internationale verdragen, hetUnierecht en de mogelijkheden binnen de nationale rechtssystemen. Hetkabinet houdt daarbij een brede blik en verkent en onderzoekt hierbijverschillende opties, waaronder de mogelijkheden voor een interpretatiefrapport in het kader van het EVRM in lijn met de motie Van Zanten enmotie Van der Plas6 en Yes¸ilgöz-Zegerius7. De Kamer zal over de relevanteontwikkelingen geïnformeerd worden via de Geannoteerde Agenda vande JBZ-Raad.Verruimd kader MTVZoals aan uw Kamer gemeld in de brief van 25 april jl. over de verlengingvan het binnengrenstoezicht werkt het kabinet aan de versterking van dejuridische kaders van MTV-controles als onderdeel van het asielcrisis-pakket.8 Dit heeft als doel dat de Koninklijke Marechaussee (KMar) in detoekomst frequenter en flexibeler Mobiel, Toezicht en Veiligheids- (MTV)controles kan uitvoeren. Concreet betekent dit onder andere dat dehuidige maxima voor controles per modaliteit (vliegtuigen, treinen,bussen, schepen, auto’s en vrachtwagens) worden verhoogd. Om eennieuw juridisch kader te realiseren voor het uitvoeren van MTV-controlesdient het Vreemdelingenbesluit 2000 gewijzigd te worden. Gestreefdwordt om deze wijzigingen in het voorjaar van 2026 in werking te latentreden.Migratieconferentie München 4 oktober 2025In lijn met de inzet van het kabinet om in de EU een voortrekkersrol tespelen in de verkenning van innovatieve oplossingen en aanscherpingvan het EU asiel- en migratiebeleid, meldt het kabinet uw Kamer dat deMinister van Asiel en Migratie op 4 oktober op uitnodiging van Duitslandzal deelnemen aan een migratieconferentie in München. Daar zal op basisvan de informatie die momenteel beschikbaar is verder worden gesprokenover de aanscherping van het EU asiel- en migratiebeleid in navolging vande migratietop in Beieren van 18 juli jl. Het kabinet zal in het verslag vande JBZ-Raad uw Kamer informeren over de uitkomsten van dezeconferentie.4Kamerstukken II, 2024–2025, 32 317, nr. 970.5Kamerstukken II, 2024–2025, 21 501-20, nr. 2266.6Kamerstukken II, 2024–2025, 22 112, nr. 4122.7Kamerstukken II, 2025–2026, 36 800, nr. 24.8Kamerstukken II, 2024–2025, 30 821, nr. 273.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9734 Informatieafspraken inzake het behandelvoorbehoud van de Eerste Kamerinzake een voorstel voor terugkeerverordening9Conform de vastgestelde informatieafspraken naar aanleiding van hetbehandelvoorbehoud van de Eerste Kamer bij het voorstel voor eenterugkeerverordening deelt het kabinet de onderzoeken – voor zoveropenbaar – waarnaar wordt verwezen in het voorstel. Het kabinetvertrouwt erop uw Kamer op deze manier voldoende te hebbengeïnformeerd.•Verslag thematische Schengenevaluatie «Nationale tekortkomingenverhelpen: naar een doeltreffend EU-terugkeersysteem» (BIJLAGE 1);•MIrreM Conceptual Framework («Gaining additional value fromdiversity in project partnership and stakeholder engagement: TheMIrreM conceptual framework») (BIJLAGE 2);•De-centring the Study of Migrant Returns and Readmission Policies inEurope and Beyond (GAPS) richt zich op de bestudering van ReturnMigration Infrastructures (RMIs) (BIJLAGE 3);•Horizon Europe Project «GAPS: De-centring the Study of MigrantReturns and Readmission Policies in Europe and Beyond»;Hieronder vallen verschillende rapporten en artikelen. Onderzoek looptmomenteel nog.CFive Shades of Grey: Policy and Practice in Return Migration,Assessment of EU return policy with a focus on Germany, Greece,the Netherlands, Poland, and Sweden (BIJLAGE 4);CFramework paper on the concepts and typologies on returns –combined with four conceptual notes (BIJLAGE 5);CLegal and Policy Infrastructures of Returns in the EU (BIJLAGE 6);CWorking papers, (BIJLAGE 7).•Horizon Europe Project Motivations, experiences and consequences ofreturns and readmissions policy: revealing and developing effectivealternatives;Hieronder vallen verschillende rapporten en artikelen. Onderzoek looptmomenteel nog.CPolicy recommendations for the dignified treatment ofirregularised, non-removable third-country nationals in the EU(BIJLAGE 8);CDevelopment of the Return and Readmission policy across Europe:multilevel analysis (BIJLAGE 9).•Horizon Europe Project Finding Agreement in ReturnHieronder vallen veel verschillende rapporten en artikelen. Onderzoekloopt momenteel nog. Uw Kamer wordt vanwege de veelheid aanstukken verwezen naar de centrale pagina van het onderzoeksproject,link.De Minister van Justitie en Veiligheid,F. van OostenDe Minister van Asiel en Migratie,D.M. van Weel9Kamerstukken I, 2025–2026, 36 761, D.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9735 Geannoteerde agenda van de bijeenkomst van de Raad Justitie enBinnenlandse Zaken, 13 en 14 oktober 2025 I. Justitie 1. Ontwikkelingen op het gebied van de rechtsstaat in de justitiële sector GedachtewisselingOp dit moment zijn er nog geen achtergrondstukken beschikbaar. Hetkabinet benadrukt dat respect voor de rechtsstaat en fundamentelewaarden door lidstaten essentieel is voor een goed functionerendeEuropese Unie en voor het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten.Daarom hecht het kabinet eraan dat de Europese Commissie (hierna:Commissie), als hoedster van de Verdragen, snel en doelgericht optreedtom terugval te voorkomen en waar nodig corrigerend op te treden, metvolledig gebruik van het beschikbare rechtsstaatinstrumentarium.Tegelijkertijd ondersteunt het kabinet verdere versterking van hetEU-rechtsstaatinstrumentarium, inclusief het koppelen van de ontvangstvan EU-middelen aan de naleving van rechtsstatelijke beginselen en hetHandvest van de grondrechten. Ook zet het kabinet in op een structurelerol voor de JBZ-Raad bij de bespreking van het EU rechtsstaatrapport.Nederland blijft zich inzetten voor het uitdragen van de EU als waardenge-meenschap, met kernwaarden zoals menselijke waardigheid, vrijheid,democratie, gelijkheid, rechtsstaat, mensenrechten en grondrechten.2. De Russische agressieoorlog tegen Oekraïne: strijd tegenstraffeloosheid Stand van zakenOnder dit agendapunt licht het Voorzitterschap de ontwikkelingen toebetreffende het tegengaan van straffeloosheid voor internationalemisdrijven in Oekraïne en de compensatie van geleden schade. Op ditmoment zijn er nog geen achtergrondstukken beschikbaar.Het kabinet hecht groot belang aan de opsporing, vervolging, uiteindelijkberechting van internationale misdrijven begaan in Oekraïne en compen-satie van geleden schade, en zet hier in Europees en internationaalverband actief op in.Het kabinet blijft zich inzetten om te komen tot de oprichting van eentribunaal voor de vervolging van het misdrijf van agressie en voor deoprichting van de Claimscommissie. Besluitvorming over het gastland-schap van het tribunaal zal op korte termijn aan de ministerraad wordenvoorgelegd.De oprichting van een Claimscommissie voor Oekraïne betreft de tweedestap naar een volwaardig Compensatiemechanisme. Tijdens de Ad-hocCommittee on the Establishment of an International Commission is op12 september jl. een Verdrag tot oprichting van de Claimscommissieaangenomen. Op 17 september jl. heeft het Comité van Ministers van deRaad van Europa ingestemd met de verdragstekst en het doorgezondennaar de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa (PACE). Na eentweede bespreking in het Comité van Ministers zal eind 2025 eendiplomatieke conferentie plaatsvinden waarbij de betrokken landen deverdragstekst kunnen ondertekenen.Nederland zal de informatievoorziening van het Voorzitterschap aanhoren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9736 3. De toekomst van Eurojust GedachtewisselingOp dit moment zijn er nog geen achtergrondstukken beschikbaar. Naarverwachting zal het agendapunt in het teken staan van de evaluatie van deEurojust-Verordening die de Commissie in juli jl. heeft gepresenteerd. Inde evaluatie worden zowel de toegevoegde waarde van Eurojust als eenaantal aandachtspunten voor de verdere ontwikkeling van het agentschapbenadrukt. Hierbij worden onder andere genoemd de noodzaak vanversterkte digitalisering en modernisering van het Case ManagementSystem, verduidelijking van besluitvormingsstructuren en governance, eneen efficiëntere inzet van middelen. Naar verwachting zal de Commissie inde zomer van 2026 een herzieningsvoorstel van de Eurojust-Verordeningmet een aangepast mandaat voor Eurojust publiceren.Nederland verwelkomt de evaluatie en onderschrijft het belang van eensterk en toekomstbestendig Eurojust. Nederland meent dat met name degovernance-structuur van Eurojust versterking behoeft en heeft deCommissie opgeroepen de voor- en nadelen van de verschillende optiesom dat doel te bereiken in kaart te brengen, voorafgaand aan de publi-catie van een voorstel tot wijziging van de Eurojust-Verordening. Deonafhankelijkheid van Eurojust in relatie tot individuele strafzaken moetdaarbij uiteraard gewaarborgd blijven.4. Toegang tot gegevens voor effectieve strafrechtelijke onderzoeken Stand van zakenOp 24 juni jl. heeft de Commissie de mededeling «Roadmap for lawful andeffective access to data for law enforcement» gepubliceerd. Uw Kamer ishierover middels een BNC-fiche geïnformeerd.10 Deze routekaart volgt opde oproep van de JBZ-Raad in december 2024 om in het tweede kwartaalvan 2025 met een routekaart te komen in navolging van de aanbevelingenvan de High Level Group on Access to Data (HLG).11 In november 2024heeft de HLG een eindrapport gepresenteerd waarin aanbevelingen zijnopgenomen met betrekking tot knelpunten in de toegang tot data vooropsporing. Daarin staan mogelijke oplossingen op drie deelonderwerpen:digitale opsporing, data retentie en toegang tot data.De routekaart schetst de belangrijkste uitdagingen en vervolgstappen omtoegang tot data te verbeteren, met oog voor fundamentele rechten entechnologische ontwikkelingen. Het kabinet verwelkomt de routekaart enondersteunt het doel en de algemene strekking van de stappen die deCommissie zal ondernemen. Hierbij is het van belang gedegen, prudenteen concrete stappen te nemen. Het kabinet zal daarbij in Europa blijvenuitdragen dat end-to-end encryptie niet onmogelijk mag wordengemaakt12 en het kabinetsstandpunt in acht nemen.13De precieze focus die het Voorzitterschap voor ogen heeft is op momentvan schrijven nog niet bekend. Naar verwachting zal er door deCommissie een toelichting worden gegeven op de huidige stand vanzaken betreffende de routekaart. In de routekaart kondigt de Commissieaan te werken aan een technologische routekaart, het creëren van een10Kamerstukken II 2024–2025, 22 112, nr. 4116.11Raadsconclusies d.d. 12 december 2024 (no. 16448/24) Council conclusions on access to datafor effective law enforcement.12Kamerstukken II 2021–2022, 26 643, nr. 885; Kamerstukken II 2022–2023, 26 643, nr. 908.13Kamerstukken II 2015–2016, 26 643, nr. 383.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9737 gelijk speelveld tussen telecom- en communicatiediensten, en een meergecoördineerde EU-aanpak voor digitale forensische toepassingen.Op het gebied van dataretentie acht het kabinet geharmoniseerdedataretentieregelgeving noodzakelijk, gelet op de sterk uiteenlopendewetgeving in de lidstaten, om de door de Commissie en HLG genoemderechtsongelijkheid die is ontstaan in het beschermingsniveau vanEU-burgers en bedrijven aan te pakken en de retentie van gegevens tenbehoeve van de strafrechtspleging onder strenge voorwaarden mogelijkte maken. Uiteraard zal, in lijn met de daartoe strekkende HLG-aanbe-velingen, eventuele dataretentiewetgeving in lijn moeten zijn metgrondrechten en de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie.Nederland zal de informatievoorziening tijdens de JBZ-Raad aanhoren.5. Overige onderwerpen a. Jaarlijks voortgangsverslag over handhaving en implementatie Informatie van de CommissieDe Commissie zal het jaarlijkse voortgangsrapport over handhaving enimplementatie van EU-wetgeving en -beleid presenteren aan deJBZ-Raad, zoals aangekondigd in het Commissie-werkprogramma 2025.Het verslag is bedoeld om gemeenschappelijk eigenaarschap van deinstellingen te bevorderen en inzicht te geven in naleving, knelpunten enverbeterpunten. Het geagendeerde voortgangsrapport is nog nietverspreid.Nederland zal de informatie aanhoren.II. Binnenlandse Zaken 1. Verordening tot vaststelling van een gemeenschappelijk systeem voorde terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal in de EUverblijven BeleidsdebatOp 11 maart jl. heeft de Commissie een voorstel gedaan voor eenTerugkeerverordening, die de huidige Terugkeerrichtlijn en gerelateerdeEU-wetgeving moet vervangen. Sinds de publicatie van het voorstel is inde Raad regelmatig van gedachten gewisseld over het voorstel. HetDeense voorzitterschap heeft de ambitie uitgesproken om voor het eindevan dit kalenderjaar een onderhandelingsmandaat te bereiken in de Raad.De verwachting is dat het Voorzitterschap tijdens de komende JBZ-Raadop hoofdlijnen overeenstemming wil bereiken in de Raad over een aantalonderdelen van het voorstel. Op moment van schrijven is nog niet bekendwelke onderdelen van het voorstel het Voorzitterschap uit wil lichtentijdens de Raad.Het kabinet ondersteunt de ambitie van het Deense voorzitterschap omvoor het einde van dit kalenderjaar tot een onderhandelingsmandaat tekomen in de Raad. Het voornemen van het Voorzitterschap om op dekomende JBZ-Raad reeds een debat te voeren over een aantal onderdelenvan het voorstel kan op steun van het kabinet rekenen. De onderhande-lingen in de Raad zijn in volle gang en bespreking op ministerieel niveauom sturing te vragen komt op een gelegen moment. Voor het kabinet isvan belang dat een nieuw juridisch kader in de EU de uitvoering van hetterugkeerproces vereenvoudigt en versnelt en daarmee het aandeelTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9738 vertrekplichtige vreemdelingen dat daadwerkelijk het grondgebied van delidstaten verlaat vergroot. Daarbij zal het kabinet langs de lijnen van hetBNC-fiche ingaan op de onderdelen van het voorstel die dat versterken enwaar nog risico’s worden gezien.14 Andere lidstaten zullen naarverwachting de bespreking van de onderhandelingen over het voorstelverwelkomen en daarbij hun prioriteiten naar voren brengen. Een aantallidstaten zal erop wijzen dat snelle voortgang van de onderhandelingenniet ten koste mag gaan van de kwaliteit van de wetgeving.2. Algemene toestand van het Schengengebied a. Schengen barometer b. Toekomst van Frontex GedachtewisselingIn de Schengenraad zullen de lidstaten op basis van de nieuwsteSchengenbarometer en een discussienotitie van het Voorzitterschap vangedachten wisselen over de algemene staat van het Schengengebied.Deze bespreking is onderdeel van de jaarlijkse Schengencyclus. DeSchengenbarometer, opgesteld door de Commissie brengt op alleonderdelen van het Schengenacquis de meest in het oog springendeontwikkelingen, trends en risico’s in kaart. De Commissie geeft onderandere aan dat er sprake is van een afname van het aantal irreguliere(buiten)grensoverschrijdingen met een daling van 18% t.a.v. 2024. Ook iser sprake van een daling van het aantal secundaire migratiebewegingen.Aan de buitengrenzen is er een positieve trend met betrekking tot hetversterken van het buitengrensbeheer en het aanpakken van tekortko-mingen en kwetsbaarheden in het grensbeheer. Tegelijkertijd zijn hiermeevolgens de Commissie nog niet alle kwetsbaarheden aangepakt en zijn erextra investeringen nodig om deze tekortkomingen aan te pakken. Verderlegt de Commissie in de barometer nadruk op het belang van crisis- ennoodplannen, zowel op het gebied van aanpak hybride dreigingen als tenaanzien van buitengrensbeheer en bevorderen van terugkeer. Het kabinetheeft met interesse kennisgenomen van de nieuwste Schengenbarometer.Het maakt goed inzichtelijk wat de laatste trends, ontwikkelingen enrisico’s zijn.Daarnaast zal de Schengenraad van gedachten wisselen over de toekomstvan Europese Grens- en Kustwachtagentschap, Frontex met het oog op dedoor de Commissie aangekondigde herziening van de Europese Grens- enKustwachtverordening. Op het moment van schrijven zijn hiervoor noggeen stukken beschikbaar. Naar verwachting zal er een reflectie wordengevraagd op de doorontwikkeling van Frontex, zowel met betrekking totde uitbreiding van het permanent korps, de taken van het agentschap,waaronder buitengrensbeheer en terugkeer en de mogelijkheid totuitbreiding van het mandaat van het agentschap, bijvoorbeeld op hetgebied van visumbeleid, inzet van Frontex binnen het Schengengebied ende inzet van Frontex in derde landen. Het kabinet is van mening dat deuitbreiding van Frontex doelmatig moet zijn en het daarom van belang isdat er gekeken wordt waar een aanpassing van de Verordening, hetmandaat van Frontex en de uitbreiding van het permanent korps eenduidelijke meerwaarde bieden. Het kabinet verwelkomt dat de Commissieeen uitgebreide impact assessment uitvoert. Het kabinet ziet buitengrens-beheer en terugkeer als de kerntaken van het agentschap en verwelkomtde versterking van deze pijlers, met name ook waar het aankomt op deinzet van Frontex in derde landen. Hier pleit het kabinet specifiek voor een14Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 22 112, nr. 4031.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9739 uitbreiding van het mandaat van Frontex met meer flexibiliteit voor deinzet in derde landen, waardoor bijvoorbeeld ook ondersteuning bijterugkeer van derde land naar derde land mogelijk wordt gemaakt.Daarnaast is het voor Nederland van belang dat informatie-uitwisselingtussen de Europese agentschappen en lidstaten verbeterd wordt, zodatsecundaire migratiebewegingen en georganiseerde criminaliteit beter inkaart kunnen worden gebracht. Andere lidstaten zullen de Barometereveneens verwelkomen. Verwachting is dat de bespreking in de Schen-genraad zich met name zal richten op de toekomst van Frontex. Naarverwachting zal er onder lidstaten brede steun zijn voor een doelmatigeaanpak van de herziening van de Verordening en de inzet van Frontex inderde landen.3. Implementatie van interoperabiliteit Stand van zakenIn maart 2025 heeft de JBZ-Raad een herziene tijdlijn voor de tenuitvoer-legging van grootschalige IT-systemen en hun interoperabiliteit aange-nomen.15 Naar verwachting zal de Commissie een update geven over deimplementatie van deze systemen. Het Entry/Exit System (EES) zal12 oktober 2025 gefaseerd van start gaan. Voorafgaand aan de vorigeformele JBZ-Raad van 12–13 juni jl. heeft Nederland de verklaring vangereedheid bij de Commissie ingediend.In aanvulling op de verklaring van gereedheid, heeft Nederland ook hetnationale uitrolplan ingediend bij de Commissie. In dit uitrolplan, eenverplichting uit de Verordening waaraan alle lidstaten moeten voldoen,geven de lidstaten aan hoe zij het EES op de verschillende grensdoorlaat-posten zullen implementeren. Nederland start vanaf 12 oktober op tweegrensdoorlaatposten (Eemshaven en IJmuiden/Amsterdam-Haven) en zalvervolgens opschalen en op zoveel mogelijk doorlaatposten starten om demijlpalen uit de Verordening te halen.Het European Travel Information and Authorisation System (ETIAS) staatgepland om van start te gaan in het vierde kwartaal van 2026. Verder is deimplementatie van het vernieuwde Eurodac-systeem (EuropeanDactyloscopy, de EU vingerprintdatabase) voorzien in juni 2026.De verwachting is dat de Commissie en EU-LISA tijdens de JBZ-Raadaandacht zullen besteden aan de start van het EES in het weekendvoorafgaand aan de Raad. Nederland zal dit aanhoren.4. Europese Verordening ter voorkoming en bestrijding van seksueelmisbruik van kinderen Gedeeltelijke algemene oriëntatieHet Deense voorzitterschap is voornemens een gedeeltelijke algemeneoriëntatie ten aanzien van de Europese Verordening ter voorkoming enbestrijding van seksueel misbruik van kinderen (CSAM-Verordening) teagenderen. Het gaat om een gedeeltelijke algemene oriëntatie, zonder debepalingen over het op te richten EU-centrum voor tegengaan kindermis-bruik. Het Deense compromisvoorstel dat naar verwachting voorligt,bevat de mogelijkheid om onder voorwaarden de detectie van bekend ennieuw kinderpornografisch materiaal te verplichten. De positie en15Zie Verslag van de JBZ-Raad van 5 en 7 maart 2025, Kamerstukken II 2024–25, 32 317, nr. 935.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 97310 onderhandelingskaders van Nederland ten aanzien van dit voorstel zijnvastgelegd in de brief aan uw Kamer van 29 november 2024.16Het Deense compromisvoorstel, met bovengenoemde elementen, pastniet binnen deze onderhandelingskaders. Op basis van het huidigecompromisvoorstel zal Nederland zich daarom desgevraagd aansluiten bijde lidstaten die de algemene oriëntatie niet kunnen steunen.175. Verordening betreffende de versterking van de politiële samenwerkingbij de bestrijding van migrantensmokkel en mensenhandel Politiek akkoordDit voorstel betreft de versterking van de politiële samenwerking met hetoog op het voorkomen, opsporen en onderzoeken van migrantensmokkelen mensenhandel, en betreffende de versterking van de ondersteuningdoor Europol voor de voorkoming en bestrijding van die strafbare feiten.Het voorstel bevat bepalingen om de beheersstructuur inzake smokkel ende rol van EU-agentschappen, met name Europol, te versterken en desamenwerking tussen agentschappen op het gebied van justitie enbinnenlandse zaken en de lidstaten, en met partnerlanden te intensiveren.Uw Kamer is hierover met het BNC-fiche geïnformeerd.18 Op 19 juni 2024is een algemene oriëntatie bereikt tijdens het Comité van Permanentevertegenwoordigers (COREPER). Momenteel worden de onderhande-lingen in de triloog-fase gevoerd. Het Deense voorzitterschap isvoornemens dit af te ronden om tot een politiek akkoord tijdens deJBZ-Raad te komen.Het kabinet steunt de afronding van de onderhandeling in triloog. Hetkabinet heeft geen bezwaar tegen de technische aanpassingen die in hetvoorstelzijn gedaan. Op maandag 22 september vindt de volgendetechnische triloog plaats, gevolgd door de (mogelijk laatste) politieketriloog op 25 september. Tijdens de JBZ-Raad van 14 oktober is geeninhoudelijke discussie voorzien, maar hoopt het Voorzitterschap eenpolitiek akkoord te kunnen vaststellen, dat Nederland naar verwachting zalkunnen steunen.6. Uniemechanisme voor Civiele Bescherming en Gezondheidsnoodhulp BeleidsdebatHet Uniemechanisme voor Civiele Bescherming (UCPM) is een Europeessamenwerkingskader op basis van solidariteit waarbij EU-lidstaten enenkele partnerlanden elkaar helpen bij rampen en crises, waaronderbosbranden, overstromingen en aardbevingen. Indien een getroffen landniet genoeg middelen heeft om de crisissituatie te bestrijden, kan het landvia het UCPM om hulp vragen. Op basis van de hulpvraag coördineert deEU vervolgens de inzet van personeel, materieel of voorraden vanuit decapaciteit van andere landen.16Kamerstukken II, 2024–25, 32 317, nr. 90617U Kamer is apart geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom de CSAM-Verordening.18BNC-fiche Verordening politiesamenwerking inzake mensensmokkel en mensenhandel,Kamerstuk 22 112, nr. 3885, 9 februari 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 97311 Op 17 juli jl. heeft de Commissie een voorstel voor een Verordening overhet UCPM gepubliceerd. Uw Kamer is hierover middels een BNC-fichegeïnformeerd.19 Met het voorstel beoogt de Commissie het UCPM teversterken om beter voorbereid te zijn op rampen, zodat sneller enefficiënter hulp geboden kan worden bij grote of meerdere crises tegelijk.Het voorstel verbreedt daarbij het kader van het UCPM door grensover-schrijdende gezondheidsbedreigingen, zoals pandemieën, daarin teintegreren. Daarnaast is het doel een basis te creëren om civiel-militairesamenwerking mogelijk te maken.Het Voorzitterschap heeft nog geen achtergronddocument gedeeld,waardoor de insteek van het beleidsdebat nog niet bekend is. De ambitietot versterking van het UCPM sluit aan bij de inzet van het kabinet opnationaal, Europees en internationaal niveau. Het voorstel sluit aan bij dekabinetsdoelstelling om de nationale en Europese weerbaarheid teversterken. Het kabinet staat positief tegenover de voorgesteldeversterking van de gezondheidscrisisparaatheid binnen het Uniemecha-nisme, met name op operationeel niveau. Nederland draagt zelf ook actiefbij aan het UCPM, zodat als Nederland zelf ooit een beroep moet doen ophet Uniemechanisme, Nederland kan rekenen op voldoende steun vanandere landen.7. Externe dimensie van migratie GedachtewisselingHet Deense voorzitterschap heeft aangegeven belang te hechten aan eenambitieuze inzet op de externe dimensie van migratie, onder andere waarhet gaat om het verder brengen van innovatieve oplossingen en hetadresseren van grote uitdagingen, waaronder de instabiliteit in delen vande wereld, die op haar beurt invloed kan hebben op migratiebewegingenrichting de Europese Unie. Naar verwachting zal het Voorzitterschaplidstaten vragen te reflecteren op de prioriteiten van de lidstaten op deexterne dimensie van migratie en op de inzet op migratie met betrekkingtot Syrië.Het kabinet roept de Commissie op de ambitieuze inzet ten aanzien vanopvang in de regio en gelijkwaardige en duurzame partnerschappen metmigratie-relevante derde landen voort te zetten, om irreguliere migratietegen te gaan, terugkeer te bevorderen en bescherming en opvang vanmigranten te versterken. Eveneens moedigt het kabinet het verderuitwerken van innovatieve oplossingen aan en neemt hierin tevens eenvoortrekkersrol in. Wat betreft Syrië benadrukt het kabinet dat grip opmigratie inclusief de terugkeer van Syriërs en het tegengegaan vanirreguliere migratie van groot belang is voor Nederland. De Commissieheeft volgens het kabinet een rol in de coördinatie om te zorgen dat deinzet van lidstaten effectief is om terugkeer naar Syrië te bevorderen enhet opbouwen van de migratieketen inclusief grensmanagement teondersteunen. Ook de inzet op de samenwerking met landen in de regioom Syriërs op te blijven vangen is hier een onderdeel van. Het kabinetroept de Commissie daarom op om gezamenlijk met de Syrischeautoriteiten en landen in de regio te komen tot een strategie op migratie.Andere lidstaten zullen naar verwachting een breed scala van onder-werpen inbrengen en ook oproepen tot betere coördinatie.19BNC-fiche Verordening betreffende het Uniemechanisme en de financiering van de paraatheiden respons bij noodsituaties op gezondheidsgebied, Kamerstuk 22 112, nr. 4156, 12 september2025.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 97312 8. Toegang tot gegevens voor effectieve wetshandhaving Stand van zakenOp 24 juni jl. heeft de Commissie de mededeling «Roadmap for lawful andeffective access to data for law enforcement» gepubliceerd. Uw Kamer ishierover middels een BNC-fiche geïnformeerd.20 Deze routekaart volgt opde oproep van de JBZ-Raad in december 2024 om in het tweede kwartaalvan 2025 met een routekaart te komen in navolging van de aanbevelingenvan de High Level Group on Access to Data (HLG).21 In november 2024heeft de HLG een eindrapport gepresenteerd waarin aanbevelingen zijnopgenomen met betrekking tot knelpunten in de toegang tot data vooropsporing. Daarin staan mogelijke oplossingen op drie deelonderwerpen:digitale opsporing, data retentie en toegang tot data.De routekaart schetst de belangrijkste uitdagingen en vervolgstappen omtoegang tot data te verbeteren, met oog voor fundamentele rechten entechnologische ontwikkelingen. Het kabinet verwelkomt de routekaart enondersteunt het doel en de algemene strekking van de stappen die deCommissie zal ondernemen. Hierbij is het van belang gedegen, prudenteen concrete stappen te nemen. Het kabinet zal daarbij in Europa blijvenuitdragen dat end-to-end encryptie niet onmogelijk mag wordengemaakt22 en het kabinetsstandpunt in acht nemen.23De precieze focus die het Voorzitterschap voor ogen heeft is op momentvan schrijven nog niet bekend. Naar verwachting zal er door deCommissie een toelichting worden gegeven op de huidige stand vanzaken betreffende de routekaart. In de routekaart kondigt de Commissieaan te werken aan een technologische routekaart, het creëren van eengelijk speelveld tussen telecom- en communicatiediensten, en een meergecoördineerde EU-aanpak voor digitale forensische toepassingen.Nederland zal de informatievoorziening tijdens de JBZ-Raad aanhoren.9. De impact van de huidige geopolitieke situatie op de interne veiligheidvan de EU GedachtewisselingOp dit moment zijn er nog geen achtergrondstukken beschikbaar. Deverwachting is dat de Raad van gedachten zal wisselen over de gevolgenvan de geopolitieke ontwikkelen voor de interne veiligheid van de EU,waaronder de Russische agressie tegen Oekraïne en de schending van hetluchtruim van EU lidstaten. Deze ontwikkeling is onderdeel van detoename van destabiliserende acties gericht op Europese lidstaten en laatzien dat de oorlog in Oekraïne op middellange en lange termijn risico’smet zich meebrengt voor de veiligheid van de EU.Mogelijk wordt er nog stilgestaan bij de parlementaire verkiezingen inMoldavië die op 28 september a.s. worden gehouden en waarbij het deverwachting is van de Commissie dat er sprake zal zijn van sterkeRussische inmenging en beïnvloeding.20Kamerstukken II 2024–2025, 22 112, nr. 4116.21Raadsconclusies d.d. 12 december 2024 (no. 16448/24) Council conclusions on access to datafor effective law enforcement.22Kamerstukken II 2021–2022, 26 643, nr. 885; Kamerstukken II 2022–2023, 26 643, nr. 908.23Kamerstukken II 2015–2016, 26 643, nr. 383.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 97313 Het kabinet blijft inzetten op de versterking van de civiele weerbaarheid endoet dit zowel op nationaal niveau als in Europees en NAVO verband.Daarnaast acht het kabinet het van groot belang de gestructureerdeEU-veiligheidsdialoog met Oekraïne voort te zetten en deelt het de focusop de vier prioritaire onderwerpen van die dialoog: de verspreiding vanillegale wapens, grensveiligheid, extremisme en terrorisme, en degerechtigheid en verantwoording voor internationale misdrijven.10. Overige onderwerpen a. Jaarlijks voortgangsverslag over handhaving en uitvoering Informatie van de CommissieDe Commissie zal het jaarlijkse voortgangsrapport over handhaving enuitvoering van EU-wetgeving en beleid presenteren aan de JBZ-Raad,zoals aangekondigd in het Commissie-werkprogramma 2025. Naarverwachting zal de Commissie een update geven van de stand van zakenrond de implementatie van het Asiel- en Migratiepact met een eerstedoorkijk naar het Europees jaarverslag dat op 15 oktober aanstaandegepubliceerd zal worden. Het jaarverslag is een juridische verplichting dievolgt uit de Asiel- en Migratiemanagementverordening (art. 9, AMMR),waarin de Commissie jaarlijks de situatie op het gebied van asiel, opvangen migratie in de voorgaande twaalf maanden en eventuele ontwikke-lingen beoordeelt. De informatie uit het jaarverslag wordt bovendienmeegewogen in de vaststelling van lidstaten die onder migratiedrukstaan, hetgeen een belangrijke factor is voor de verdeling onder hetsolidariteitsmechanisme.Voor het kabinet blijft het van belang dat de voortgang van de implemen-tatie van het Pact regelmatig en ook op politiek niveau wordt besproken,zodat vertragingen en knelpunten in de implementatie tijdig geadresseerdkunnen worden. Daarnaast blijft het kabinet zich er in samenwerking metgelijkgezinde lidstaten voor inzetten dat ook het huidige acquis uitgevoerdwordt, in het bijzonder de verplichtingen in het kader van Dublin.b. Jaarlijkse solidariteitspool Informatie van het Voorzitterschap en de CommissieDe verwachting is dat het Voorzitterschap en de Commissie meerinformatie zullen delen over het proces rondom de totstandkoming van desolidariteitspool en de daarbij behorende solidariteitsbijdrage van delidstaten. De kabinetsinzet is erop gericht dat de solidariteitspool berustop een objectieve analyse, waarbij de hoogte van de pool realistisch is enniet extra druk legt op lidstaten. Daarnaast is de werking van Dublin voorhet kabinet een belangrijke voorwaarde voor het ontvangen van solida-riteit om de delicate balans tussen verantwoordelijkheid en solidariteit inhet Pact te waarborgen. Het kabinet is met gelijkgezinde lidstaten en deCommissie in gesprek om tot een duidelijk plan van aanpak te komenvoor het hervatten van Dublinoverdrachten naar verscheidene lidstaten.Het kabinet zal conform het regeerprogramma financieel bijdragen aanhet solidariteitsmechanisme.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 97314