Strategische Visie NAFIN

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 592Defensienota 2024 – Sterk, slim en samenNr. 44 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 september 2025De gevechtskracht van Defensie bestaat meer en meer uit IT. HetNetherlands Armed Forces Integrated Network (NAFIN) speelt eenbelangrijke rol bij het waarborgen van militaire operaties, nationaleveiligheid en bondgenootschappelijke communicatie. Het NAFIN heeft eenbelangrijke rol in de Nederlandse samenleving, welke duidelijk werd dooreen technische storing in augustus 2024. De Minister van Defensie heeftuw Kamer geïnformeerd over deze storing1.Zoals genoemd in de reactie op het rapport «De kracht en kwetsbaarheidvan het digitale krijgsmachtnetwerk NAFIN» van de Algemene Reken-kamer2 en in de reactie op de «Evaluatie NAFIN storing3» heeft Defensieonderzoek gedaan of het NAFIN aangemerkt moet worden als vitaleinfrastructuur. In het onderzoek is de motie van de leden Heite enKathmann4 van de Tweede Kamer meegenomen. Hierin wordt Defensieverzocht te rapporteren aan de Tweede Kamer over de veiligheid van hetNAFIN. Daarnaast wordt Defensie verzocht om te onderzoeken hoevoldaan kan worden aan de randvoorwaarde dat Defensie in elke situatiezelf de regie moet hebben over het NAFIN, terwijl het voldoet aan deveiligheidseisen van een vitaal netwerk. De Staatssecretaris van Defensieheeft u geïnformeerd dat met het aannemen van de motie de scope vanhet onderzoek uitgebreid is, waardoor het onderzoek na het zomerreces isafgerond5.AchtergrondHet NAFIN vormt de ruggengraat voor commandovoering, operatiecoördi-natie en het delen van inlichtingen binnen Defensie en is essentieel voor1Kamerstuk 26 643, nr. 1214 d.d. 28 augustus 20242Kamerstuk 36 592 nr. 8 d.d. 20 december 20243Kamerstuk 36 592 nr. 14 d.d. 20 maart 20254Kamerstuk 36 592 nr. 20 d.d. 11 juni 20255Kamerstuk 36 592 nr. 22 d.d. 23 juni 2025 kst-36592-44ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 592, nr. 441 het functioneren van de krijgsmacht in zowel vredestijd als crisissituaties.Ook processen buiten Defensie, zoals de werking van noodnummers ende overheidsdatacenters, zijn afhankelijk van het NAFIN, waardoor hetnetwerk direct bijdraagt aan de autonomie van de Staat als het gaat omde nationale veiligheid. Bij de realisatie van het NAFIN, in de jaren ’90, zijndoor Defensie twee belangrijke eisen gesteld.•Ten eerste mag het netwerk, gezien zijn cruciale rol voor de inzet vanDefensie, nooit uitvallen: het principe van «never out».•Ten tweede dient het NAFIN «military owned and controlled» te zijn.Dit wil zeggen dat Defensie in elke situatie zelf de regie moet hebbenom het netwerk operationeel te kunnen houden.De focus van het NAFIN lag lange tijd op kostenefficiëntie. De verande-rende internationale veiligheidssituatie en de hernieuwde focus ophoofdtaak 1 vragen om een herijking van NAFIN’s rol en capaciteiten. Ditvraagt om een visie op NAFIN met focus op de kerntaken, weerbaarheiden de borging van de veiligheid, zowel voor nu als in de toekomst. DeStrategische Visie NAFIN is separaat met deze brief vertrouwelijk aan uwKamer verzonden6.ConclusiesHet aanwijzen van het NAFIN als vitaal binnen de cyclus vitaal van deNational Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) brengtverschillende voordelen met zich mee. Zo zorgt de vitale status voor extraondersteuning vanuit de overheid en gerelateerde instanties. Er kanberoep worden gedaan op ondersteuning van het Nationaal CyberSecurity Centrum (NCSC). Belangrijk hierbij te noemen is dat Defensiebeschikt over haar eigen Defensie Cyber Security Centrum (DCSC).Daarnaast ontstaat er meer inzicht in sector-overstijgende afhankelijk-heden tussen vitale processen. Ook stimuleert het kennisuitwisseling ensamenwerking met andere vitale sectoren, waardoor best practices enexpertise breder kunnen worden ingezet.Tegelijkertijd ziet Defensie enkele belangrijke nadelen aan het vitaalverklaren van het NAFIN volgens de cyclus vitaal. Zo kan volgens Defensiehet coördinatieproces in crisissituaties complexer en trager worden,waardoor de snelheid en autonomie van de militaire besluitvormingonder druk kunnen komen te staan. Defensie ziet daarnaast het risico dataansturing en escalatie in geval van crisis of sabotage niet uitsluitend bijDefensie blijven liggen, maar ingebed raken in interdepartementaleprocedures. Dit kan ertoe leiden dat Defensie in urgente situaties minderdirect en slagvaardig kan optreden. Ten slotte vergroot de status vanvitaal de zichtbaarheid van het NAFIN als essentieel onderdeel van denationale infrastructuur. Vitale IT-infrastructuur komt hierdoor nadrukke-lijker in het vizier van kwaadwillende actoren, wat het risico op doelge-richte aanvallen verhoogt.Op basis van de Strategische Visie NAFIN heb ik besloten om het NAFINniet onder de cyclus vitaal van de NCTV te brengen. De belangrijkstereden hiervoor is dat vitaal verklaring onder de cyclus vitaal de regie enmilitaire autonomie van Defensie ten aanzien van het NAFIN inperken watin strijd is met het principe «military owned and controlled». Defensie wilte allen tijde de volledige regie en zeggenschap over het NAFIN behoudenom zelfstandig haar kerntaken te kunnen uitvoeren. Tevens is Defensie alsnationale veiligheidsorganisatie uitgezonderd van de wetten en6Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt TweedeKamerTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 592, nr. 442 regelingen voor het aanwijzen, beschermen en reguleren van vitaleinfrastructuur in Nederland.Ondanks dat ik het NAFIN niet vitaal zal verklaren binnen de overheidsde-finitie van de cyclus vitaal, beschouw ik het wel als onmisbaar voor onzenationale veiligheid. Daarom zal ik de weerbaarheid van het NAFINversterken. Dit wordt bereikt door de veiligheidsvoorwaarden die geldenvoor vitale processen en IT-infrastructuur ook van toepassing te verklarenop het NAFIN. Daarbij wordt gebruik gemaakt van bestaande wet- enregelgeving en best practices. Ook wordt het interne beheer, beveiligingen afspraken met leveranciers aangescherpt en alsmede de naleving vande aansluitvoorwaarden door externe gebruikers. Tot slot voert de CIOperiodiek een onafhankelijke weerbaarheidsanalyse op het NAFIN uit.Ik vertrouw erop uw Kamer hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 592, nr. 443