Wetgevingsnota voorgenomen wijziging van de Tracéwet

29385AanlegendeaanpassingvanhoofdinfrastructuurNr.45BRIEFVANDEMINISTERSVANVERKEERENWATERSTAAT,ENVANVOLKSHUISVESTING,RUIMTELIJKEORDENINGENMILIEU-BEHEERAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,5juni2009Hetkabinetzetzichoptalvanterreineninvooreensnellereenbeterebesluitvormingoverruimtelijkeinvesteringen.DeWetversnellingbesluit-vormingwegprojecten,voordespoedaanpakvandewegen,isinmiddelsinwerkinggetreden.SnellerkunneninvesterenininfrastructuurisnodigomdeeconomietestimulerenenNederlandeengoedeuitgangspositieteverschaffenalsheteconomischweerbetergaat.Hetkabinetheeftinzijnaanvullendbeleidsakkoordaangekondigddathetopeenbreedterreinmaatregelenzalnemen.Onderdeelvanhetaanvullendbeleidsakkoordisdevoorbereidingvancrisis-enherstelwetgevingmetvergaandemaatregelenomtekomentotversneldeinvesteringen.Hetgaatdanom–inbeginsel–tijdelijkemaatre-gelendiedeversneldeuitvoeringvanbelangrijkeruimtelijkeprojectenmoetenfaciliteren.HetadviesvandeCommissieversnellingbesluitvor-minginfrastructureleprojectenismederichtinggevendvoordecrisis-enherstelwetgeving.Op21april2008heeftdeCommissieversnellingbesluitvorminginfra-structureleprojecten(hierna:Commissie)haaradvies«Snellerenbeter»gepresenteerd.Inzijnreactievan23mei2008opdatadviesheefthetkabinetrichtinggevendeuitsprakengedaanoverdeuitwerkingvandeaanbevelingenvandeCommissie(KamerstukkenII2007/08,29385,nr.19).Deuitvoeringvanhetkabinetsstandpuntbetekentondermeereenherinrichtingvanhetbesluitvormingsprocesvoorinfrastructureleprojecten,waarbijhetviziergerichtisopzoweldeversnellingalsopdeverbeteringvanhetbesluitvormingsproces.Inhetop2november2008aandekamertoegezondenActieplanSnellerenBeter(KamerstukkenII2008/09,29385,nr.41)iseenwetgevingsnotaaangekondigddiedehoofdlijnenbevatvandevoorgenomenstructureleTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1318910809tkkst29385-45ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.451 wijzigingvanwet-enregelgeving.DaariniseencentralerolweggelegdvoordewijzigingvandeTracéwet.Dezewetgevingsnotatreftuhieraan.Hetstreveniseropgerichtomhetwetsvoorstelbegin2010bijdeTweedeKamerintedienen,zodathetnogdezekabinetsperiodeinwerkingkantreden.Devoorbereidingswerkzaam-hedenvanditwetsvoorstelenvandecrisis-enherstelwetgevingzullennauwopelkaarwordenafgestemd.1.Algemeneuitgangspuntenvoorhetwetsvoorstel1.1.DoelvanhetwetsvoorstelHetdoelvanhetwetsvoorstelisomeenbijdrageteleverenaandestruc-tureleversnellingenverbeteringvandebesluitvormingvoorprojectentotaanlegenaanpassingvaninfrastructureleverbindingenvoormobiliteit.Ditisinlijnmetdeambitievanhetkabinetzoalseerderinhetkabinets-standpuntomschreven:«[Versnellingvandebesluitvormingvoorinfrastructureleprojecten]iseenzeerurgentvraagstukomdatdebereikbaarheidinNederlandenmetnameindeRandstadsterkonderdrukstaat.Enterwijldemobiliteits-problemeninernsttoenemenduurthetinNederlandtelangvoordatbesluitenwordengenomen,deuitvoeringkanstartenenproblemenwordenopgelost.Hetwasenisdeambitievanhetkabinetuitdezespagaattekomen.»(Kabinetsstandpunt,p.1)Aanpassingvanregelgevingkaneenbijdrageleverenomtotmindereneenvoudigerregelstekomenendaarmeetotsnellereenbeterebesluit-vormingoverinfrastructureleprojecten.Wewillengraagbenadrukkendataanpassingvanwetgevingalléénnietvolstaat.DeaandachtmoetzichdanooknietalleenrichtenopdewijzigingvandeTracéwet.DeCommissiemerktdaaroverhetvolgendeop:«Eensnellerebesluitvormingis...nietloutereenkwestievanhetbeterorganiserenvanhetbesluitvormingsprocesenhetaanpassenvanregel-geving.Indekerngaathetomtekomentotbesluitenvaneenzodanigekwaliteitquainhoudenprocesgangdatdezemaatschappelijkzobreedmogelijkwordengedragen.Alleendanzullenbesluitenookdaadwerkelijksnellerkunnenwordengenomen.»(AdviesSnellerenBeterp.4–5)Vooreendaadwerkelijkeverkortingvandedoorlooptijdvaninfrastructu-releprojectenismeernodigdanhetaanpassenvanwet-enregelgeving.Hetkabinetwijstinditverbandop(devoortgangvan)hetbovenge-noemdeActieplanwaarindelijnenzijnuitgezetomtekomentoteenverbeteringvanondermeerdebestuurlijkesamenwerkingendeambte-lijkevoorbereiding,departicipatieenhetbudgettairkader.1.2.ReikwijdtevanhetwetsvoorstelHetwetsvoorstelzalbetrekkinghebbenopdevoorbereidingvanbesluit-vormingoverprojectentotaanlegenwijzigingvanhoofdwegen,hoofd-vaarwegenenlandelijkespoorwegen.Dezeinfrastructuuromvatdeverbindingenvoormobiliteitentransport.Demaatschappelijkeproblema-tiekvantragebesluitvormingisopdatterreinhetmeesturgent.NetalsindeTracéwetwordtvoordetevolgenprocedureinbeginselgeenonder-scheidgemaakttussendezetypenvanhoofdinfrastructuur,vanuitdegedachtedatwatwerktvoorwegprojectenookwerktvoorspoorweg-envaarwegprojecten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.452 Indepraktijkhebbenprojectentotwijzigingofaanlegvanhoofdinfra-structuurvaakeenrelatietotregionaleinfrastructuur.Voorwijzigingvandieregionaleinfrastructuurgeldenvaakandereproceduresdanvoordehoofdinfrastructuur.Uitgangspuntvoorhetwetsvoorstelzalzijndatalsprojectennauwsamenhangenmetdecentraleinfrastructuur,verschilleninproceduresgeenbelemmeringmogenvormenomtoteenintegraleverkenningenvoorkeursbeslissingtekomendiespoedigkanwordenuitgewerktindeplanuitwerkingsfase.Deversnellingvandecentraleinfrastructuurprojecten,endaarvoorrele-vantewetgeving,wordtinoverlegmetdebetreffendedecentraleover-hedenbijdeuitwerkingvanhetwetsvoorstelbetrokken.1.3.VerhoudingtothetwetsvoorstelversnellingbesluitvormingwegprojectenMetdeWetversnellingbesluitvormingwegprojecten(Staatsblad2009,189),diemetvoorrangisvoorbereidenwaarvanhetvoorstelmetbredesteundoorbeideKamersisaanvaard,wilhetkabinetdevertraagdeofvastgelopenbesluitvormingvoorwegprojectenlostrekkenenwaarmoge-lijkalversnellen.Datgebeurtdooreenvereenvoudigingvandeonder-zoekslastvoorbesluitvormingendoorhetmogelijkmakendatprojectenzichkunnenbaserenophetontwerp-NSL.DeWetversnellingbesluitvor-mingwegprojectenisdeeerstestapvooreensnellereenbeterebesluit-vorming.Hetvoorgenomenwetsvoorstelzal–voorzovervantoepassingennood-zakelijk–ooktenaanzienvanlandelijkespoorwegenenhoofdvaarwegeneenregelingbevattenvandeviadeWetversnellingbesluitvormingwegprojectenindeTracéwet(endeSpoedwetwegverbreding)geïntrodu-ceerdeelementenvanvereenvoudigingvandeonderzoekslast.Ophetpuntvandem.e.r.zijndaarbijdevereenvoudigingendieindeWetmilieu-beheerwordendoorgevoerdinhetkadervandemoderniseringvandem.e.r.-regelgevinghetuitgangspunt.WijmenendatopdiemanierrechtgedaankanwordenaandemotieCramertenaanzienvanspoedwetge-vingvoorspoorprojecten(KamerstukkenII2008/09,29385,nrs.30en39).1.4.VerhoudingtotoverigewetgevingInhetkadervanhetActieplanzalwordenbezieninhoeverredeaanbeve-lingenvandeCommissiezichlenenvoortoepassinginhetbrederefysiekedomein,zoalsbijvoorbeeldbijwoningbouw,ofbijwaterveiligheids-projecten.Overdatlaatsteterreinvande«nattewaterstaat»zaldeCommissievoorAdviesinzakedeWaterstaatswetgevinggevraagdwordenteadviseren.Aanpassingvanwetgevingisdaarbijechternietopvoorhandaandeorde,zoalsookreedsblijktuitdeeerstequickscandieinhetkadervanhetActieplanisgedaan.DerecentelijkaangenomenWaterwetvoorzietreedsineenuitbreidingvandeprojectprocedurevoordeaanlegofwijzigingvanwaterstaatswerken.NaaraanleidingvanhetadviesvandeDeltacommissieisbovendieneenDeltawetinvoorberei-dinggenomen.Dezeterreinenwordenindezewetgevingsnotadanookverderbuitenbeschouwinggelaten.InditverbanddientooktewordengewezenopdeinterdepartementaleProjectgroepVersnellingbesluitvorminginhetruimtelijkdomein.AlsuitvloeiselvanhetadviesvandeCommissieVersnellingbesluitvorminginfrastructureleprojecten,verrichtdezeprojectgroeponderleidingvanhetMinisterievanJustitieeenstudienaarfundamenteleonderdelenenuitgangspuntenvanhetalgemenebestuursprocesrechtzoalshetbesluit-model(overheidneemtbesluitenrechtertoetstdat),hetspecialiteits-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.453 beginsel(bredekringvanmeetewegenbelangen)enhetbeperkteinstru-mentariumvanderechter(steedsviahetbestuursorgaan).(ZieookKamerstukkenII2008/09,31731,nr.3)Totsloteenwoordoverdeinhetaanvullendebeleidsakkoordbij«Samenwerken,samenleven»(«Werkenaantoekomst»)gemaaktevoornemensomtekomentotcrisis-enherstelwetgeving.Indeinleidingishierreedsopingegaan.Eenaantalonderdelendieindezewetgevingsnotaaandeordekomen,metnametenaanzienvanhetbestuursprocesrecht,wordenookbetrokkenbijdevoorbereidingvandecrisis-enherstelwetgeving.Waardatrelevantis,wordtdatindezewetgevingsnotavermeld.Vanzelf-sprekendzaldeuitwerkingvanhetwetsvoorstelnauwwordenafgestemdmetdevoorbereidingvandeinvoorbereidinggenomencrisis-enherstel-wet.Naastdezeactiesisookdealgenoemdemoderniseringvandem.e.r.-regelgeving,vanbelangvoordebesluitvormingoverinfrastructureleprojecten,evenalsdevoorgenomenwijzigingvandeWetgeluidhinderendeWetmilieubeheerinverbandmetdeinvoeringvangeluidproductiepla-fonds.WaardezevoornemensrelevantzijnvoordeherzieningvandeTracéwet,wordtdatindezewetgevingsnotavermeld.2.Deoorzakenvanvertraginginrelatietotwetgeving2.1.AlgemeenDeoorzakenvanvertragingindebesluitvormingvoorinfrastructureleprojectenzijndoordeCommissieopvoortreffelijkewijzeinzichtelijkgemaakt.InhetkabinetsstandpuntenhetActieplanisuitgebreidingegaanophetadviesvandeCommissie.IndezeparagraafkomenweterugopeenaantalvandedoordeCommissiegeconstateerdeoorzakenvanvertragingindebesluitvormingdieeenbijzondererelatiehebbenmetdewetgeving.Inparagraaf3wordtvervolgensingegaanopdewijzewaaropwetgevingkanbijdragenaanhetwegnemenvandezeoorzaken.2.2.Resultaathuidige(MIT)verkenningvanonvoldoendekwaliteitDeindeTracéwetopgenomenbesluitvormingsprocedureheeftgeenbetrekkingopdeverkenning.Detracéwetprocedurebegintimmersmetdezogenaamdeaanvangsbeslissing,diedestartvandeplanstudiefasemarkeert(artikel2,tweedelid).Dedaaraanvoorafgaandeverkenningisnietwettelijkgeregeld,dewerkwijzewordtweltoegelichtinhetzoge-noemdeMIT-spelregelkader(KamerstukkenII2003/04,29200A,nr.35)ensindskorthetMIRT-spelregelkader(aangebodenbijbriefvan10december2008,KamerstukkenII2008/09,31700A,nr.41).Dehuidigeverkenningneemteenaanvangmethetzogenoemdeintake-besluit(beslismomentMIT-1),waarbijdeMinistervanVerkeerenWater-staaterkentdatermogelijkeenverkeers-envervoersprobleemisdatdemoeitevaneenverkenningwaardis.MetMIT-beslismoment2(datintijdgelijkvaltmetdeaanvangsbeslissinguitdeTracéwet)wordthetstartseingegevenvoordenaderebestuderingvanhetprobleemendemogelijkeoplossingendaarvoor.MethetMIT-beslismoment-1wordthetprojectopdeverkenningentabelgeplaatst,methetMIT-beslismoment-2wordthetprojectdoorgeschovennaardeplanstudietabel.DeCommissieconstateerthetvolgendetenaanzienvandezeMIT-verkenning:TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.454 «Hetprobleemvandeverkenningsfaseindehuidigepraktijkisnietdelangeduurervan,maarhetfeitdatdezefasevaakontbreektofvanbeperktekwaliteitis.Eengoedafgebakende,integraleenbredeverken-ningdieafgeslotenwordtmeteenpolitiekgedragenbesluitkomtmaarheelzeldenvoor.Hetgevolgisdatfundamentelediscussiesovernutennoodzaakvaneenprojectsteedsterugkomenoplateremomenteninhetbesluitvormingsproces.»(AdviesSnellerenBeterp.9)Inparagraaf3.2gaanweinopdewenselijkheidomtenaanzienvandeverkenningendedaaropvolgendevoorkeursbeslissing(hetinhetcitaatbedoeldepolitiekgedragenbesluit)enkelebepalingenoptenemenindeTracéwet.HetadviesvandeCommissiegaatuitvanhetMITenhetMIT-spelregel-kader.SindskortsprekenwevaneenMeerjarenprogrammaInfrastructuur,RuimteenTransport(MIRT).MedealsgevolgdaarvanishetMIT-spelregel-kadergeïntegreerdineenbrederMIRT-spelregelkader.InditMIRT-spel-regelkaderwordtreedsaandachtbesteedaandemogelijkeconsequentiesvanhetspelregelkaderalsgevolgvandewijzigingvandeTracéwetnaaraanleidingvanhetadviesvandeCommissie.HetMI(R)TgaatuitvandeTracéwet,hetgeenbetekentdatalsdewijzigingvandeTracéwetookgevolgenzalhebbenvoorhetMIRT-spelregelkader,datspelregelkaderwaarnodigzalwordenaangepastaandeveranderdewettelijkeproce-dure.2.3.Onvoldoendebudgettaireruimte«Aanhetbeginvanhetproceswordendekostenvaakonderschat.Alsdekostenlaterstijgen,bijvoorbeelddoordatandereoplossingeninbeeldkomen(...)ofomdatinpassingswensenduidelijkworden(...)leidtdittotdiscussiesoverwiedeextrakostenvoorzijnrekeningmoetnemenofoverherprioriteringbinnendebegroting.Ookwordenprojectenwaarvoordraagvlakofurgentieontbreken,gaandegehouden,terwijlurgenteprojectenvertragenalsgevolgvanteweinigbudget.»(AdviesSnellerenBeterp.8)DeCommissiewijsteropdatprojectenregelmatigstagneren,omdatdekostenbovenhetbeschikbarebudgetuitstijgen.DeCommissiebenadruktdatbijkostenramingenvanafhetbeginrekeningmoetwordengehoudenmetdraagvlakvoordemogelijketechnischeoplossingendewijzevaninpassing.Inhetkabinetsstandpuntheefthetkabinetaangegevendatalindevoorkeursbeslissingduidelijkmoetzijnhoeveelgeldbeschikbaarisvoordegekozenoplossing.Inparagraaf3.2gaanwijinopdewenselijkheidomnaastdewettelijkeverankeringvandevoorkeursbeslissingzelfook–opniveauvanwet–voorwaardenteverbindenalvorenseendergelijkebeslissingtekunnennemen.2.4.PlanstudiefaseisinstabielEentracébesluitmoetvoldoenaandeeisendiedeTracéwetzelfbevat,zowelvoorwatbetreftdeinhoudelijkeeisen(artikel1,eerstelid,onderh,enartikel11)alsookdemeerprocedurelebepalingen(zieondermeerartikel12).DaarnaastmoeteentracébesluitvoldoenaandeeisendiedeAlgemenewetbestuursrechtsteltaanbesluiteninhetalgemeen.Totzoverisergeensprakevancomplexebesluitvorming.Diecomplexiteitwordtvooralveroorzaaktdoorhettevensmoetenvoldoenaantalvanomgevingsrechtelijkewetten,dedaaropgebaseerderegelgevingenderelevantejurisprudentie.TenaanzienvanineenaantalvandiewettenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.455 opgenomenpreciezenormstellingen,zietdeCommissiegrotegevarenvoordestabiliteitvandeplanstudiefase.DeCommissiemerkthieroverhetvolgendeop:«Dedaaropvolgendeplanstudiefaseisvaakinstabiel.Datwilzeggendaterindezefasesprakeisvaneencaleidoscoopaanalternatieven,scope-wijzigingenen(her)berekeningen.Eenspecifiekenfundamenteelprobleemindezefaseisdatderuimtelijke-ordeningswetgevinguitgaatvanglobaleafwegingenendusruimeonzekerheidsmarges,terwijldemilieuwetgevinggebaseerdisopspecifiekegrenswaarden.Erwordtdangetoetstaanpreciezenormen,terwijldeonderliggendegedetailleerdeberekeningensomsgroteonzekerheidsmargeskennen.Dietoetsingkanleidentotschijnzekerheid.»(AdviesSnellerenBeter,p.9)Ditspecifiekeprobleemspeeltmetnamebijdewijzewaaropdeeffect-bepalingplaatsvindtinhetkadervandebesluitvorming.Vooronsiswelduidelijkdatdecomplexiteitvaninfrastructureleprojectenaltijdeengegevenzalzijn.Hetisnaaronzemeningverstandigomdiecomplexiteitniettezienalsprobleem,maarvooraltebenaderenalseenuitdagingom,ondanksdecomplexiteit,tochtotsnelleenkwalitatiefgoedebesluitvor-mingtekomen.Besluitvormingwaarinhetnietalleengaatommobiliteit,maarookaandachtisvoordegoedeleefkwaliteitenhetmilieu.Datsluitoverigensgeenszinsuitdatvereenvoudigingvanregelgeving,ooktenaanzienvandebesluitvormingoverinfrastructureleprojecten,daarwaarmogelijk,eenbelangrijkspeerpuntvanditkabinetblijft.Mogelijkevereenvoudigingvanregelgevingenhetvoorkomenvanschijn-zekerheiddoorandere,zinvollereeffectbepalingsmethodenleidenoveri-gensniettotwijzigingvandeTracéwetzelf,maartotaanpassingvananderewettenzoalsdeWetmilieubeheerendedaaropgebaseerdealge-menemaatregelenvanbestuurenministeriëleregelingenzoalsdeRege-lingbeoordelingluchtkwaliteit2007(zieparagraaf3.3).HetgeengeenszinsuitsluitdatdiewijzigingwelmeegenomenkanwordeninhetwetsvoorsteltotstructurelewijzigingvandeTracéwet.Daarbijzalookaandachtwordenbesteedaanhetstabiliserenvandeplanuitwerkingsfasedoorhetvoor-komenvaninstabiliteitvanuitgangspunten.3.Hoofdlijnenvoorgenomenwetsvoorstel3.1.AlgemeenKernvanhetadviesvandeCommissie,inhetlichtvandegenoemdeoorzakenvanvertraging,iseendrastischeaanpassingvandeinrichtingvanhetbesluitvormingsproces.«Degrootstewinstzalwordtbereiktdooreengedegenerverkenningsfasediewordtafgeslotenmeteenpolitiekgedragenvoorkeursbesluit.Daar-doorkandehuidigeinstabieleplanstudiefasevervangenwordendooreenveelkortere«planuitwerkingsfase»gerichtophetuitwerkenvanhetvoorkeursalternatief,waarnahettracébesluitsnelwordtgenomen.»(AdviesBeterenSneller,p.13)DekernvanhetwetsvoorstelzalzijnomindeTracéwetregelstestellentenaanzienvandeverkenning,dieleidttoteenvoorkeursbeslissingentenaanzienvande(korte)planuitwerkingsfasewaarinhetvoorkeurs-alternatiefwordtuitgewerktineentracébesluit.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.456 3.2.VerkenningsfaseVoorkeursbeslissingwettelijkgeregeldDebesluitvormingsprocedureindehuidigeTracéwetheeftgeenbetrek-kingopdeverkenningsfaseenkentgeenintegraal,gebiedsgerichtvoorkeursbesluitzoalsditdoordeCommissiewordtvoorgesteld.Detracéwetprocedurebegintimmersmetdezogenaamdeaanvangs-beslissing,diedestartvandeplanstudiefasemarkeert(artikel2,tweedelid).Hetwetsvoorstelzalweleenwettelijkeregelingbevattenvanhetvoorkeursbesluit.Wijsprekenoverigenslievervaneenvoorkeurs-beslissingom–inlijnmethetadviesvandeCommssieElverding–hetbestuurlijk-politiekekaraktertebenadrukkenenduidelijktemakendathetnietonzebedoelingisomeendergelijkevoorkeursbeslissingdooreenrechtertelatentoetsen.Tegendevoorkeursbeslissingstaatdanookgeenbezwaarenberoepopen.Voorkeursbeslissinginstructuurvisiebijplan-MER-verplichtingDevoorkeursbeslissingzaleenwettelijkvoorgeschrevenbeslissingzijn,dievoorafgaataandeplanuitwerkingsfase.DezebeslissingzalhetkarakterhebbenvaneenstructuurvisieindezinvandeWetruimtelijkeordeningalstijdensdeverkenningeenplan-MERopgesteldmoetworden.Datishetgevalalshetindevoorkeursbeslissingvoorgenomenprojecteenm.e.r.-(beoordelings)plichtigeactiviteitisofalseenpassendebeoor-delingopbasisvandeHabitatrichtlijnisvereist.Indezegevallenbestaatdevoorkeursbeslissingdusuitdevaststellingvandehoofdlijnenvandevoorgenomenontwikkelingvaneenverbinding(hetvoorkeursalternatief)ineenstructuurvisie,waarinookwordtaangegevenopwelkewijzedezeontwikkelingzalwordenverwezenlijkt:viaeentracébesluitofeenRijksin-passingsplan(zieparagraaf3.3).Metanderewoorden:devoorkeurs-beslissingis,inhetgevaleenplan-MERisvereist,vervatindestructuur-visie.Overigegevallen:voorkeursbeslissingopbasisvandeTracéwetDeTracéwetzietnietalleenopdebesluitvormingoveraanlegofwijzigingvanhoofdwegen,maarookopdieinzakedeaanlegofwijzigingvanlandelijkespoorwegenenhoofdvaarwegen.Nietaldezeprojectenzijnm.e.r.-(beoordelings)plichtigofvereiseneenpassendebeoordeling.Alsgeenm.e.r.(beoordelings)plichtbestaatenookgeenpassendebeoorde-lingindezinvandeHabitatrichtlijnbehoefttewordengedaan,isergeenplan-MER-plichtvoordeverkenningsfase.Voordezecategorietracéwet-projectenzaldevoorkeursbeslissingniethetkaraktervaneenstructuur-visiehebben,maardatvaneenvoorkeursbeslissingwaarvoordeTracé-wetzelfeenwettelijkeregelingzalbevatten.Tenaanzienvandevoorbereidingvaneendergelijkevoorkeursbeslissingdooreenverken-ningsprakdeCommissieoverde«vormvrijeverkenning»,waarbijoveri-gensmoetwordenopgemerktdatdeindevorigealineagenoemdestructuurvisiezelfookvormvrijis.Besluitm.e.r.wordtalgemoderniseerdOfeenmilieueffectrapportmoetwordengemaaktwordtbepaaldaandehandvanhetBesluitmilieu-effectrapportage1994(hierna:Besluitm.e.r.).Inhetkadervandemoderniseringvanderegelgevingoverdemilieu-effectrapportage(Kamerstukken31755)zaloverigensookhetBesluitm.e.r.wordenaangepastennauwgezetwordengekekenwelkeactiviteiteninhetlichtvandeEuropeserichtlijnenm.e.r.-(beoordelings)plichtigzijn.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.457 Kwaliteitvandevoorkeursbeslissing/structuurvisieMetdevoorkeurs-beslissing(waarinhetvervolgover«voorkeursbeslissing»wordtgesproken,wordtdaaronderóókbegrependevoorkeursbeslissingdiehetkaraktervaneenstructuurvisieheeftofdaarinwordtvervat)wordtbeoogdhetvoorkeursalternatiefaantegevendatindeplanuitwerkings-fasekanwordenuitgewerkt.Dezevoorkeursbeslissingmoetdaaromvanafdoendekwaliteitzijnendehoofdzakenvaneenprojectbetreffen.Gedachtkandaarbijwordenaandenoodzaak,demodaliteitenaardvandeverbinding,degeografischeligging,belangrijkeinrichtingsaspecten(bijv.ofereentunnelofgeentunnelkomt,belangrijkeschermen,enz.)enhetaannemelijkzijndatdeeffectenopleefomgevingenmilieuaanvaard-baarentoelaatbaarzijn.Ookdientertentijdevandevoorkeursbeslissingconcreetzichttebestaanopdefinancieringvandeplanuitwerkingenderealisatie,inclusiefvoorzovermogelijkdekostenvaninpassing.Inzoverreheeftdevoorwaardevaneenstabieleplanuitwerkingeendiscipli-nerendewerkingopdevoorbereidingvandevoorkeursbeslissing.VerkenningDevoorkeursbeslissing,ofdezenuisvervatineenstructuurvisieofineenvoorkeursbeslissingopbasisvandeTracéwet,wordtvoorbereiddooreengedegenverkenningwaarbijindiegevallenwaarindeWetmilieubeheerditvoorschrijfteenPlan-MERwordtgedaan.Tijdensdieverkenningwordt,nadathetprobleemisgedefinieerd,eenvoorkeursalternatiefgeselecteerduitmogelijkeoplossingen.De(eventuele)alternatievenafwegingvindtdusophoofdzakenplaatsindeverkenningsfase.Hetpolitiek-bestuurlijkekaraktervandeverkenningsfasebrengtmeedatinhoudelijkeeisenaandeinrichtingvandeverkenningzominmogelijkwettelijkvoorgeschrevenzoudenmoetenwordenmaarovergelatenmoetenwordenaandestart-beslissing.Daarkanookeenrelatiewordengelegdmetdezogenaamde«zevensprongvanVerdaas»(KamerstukkenII2008/09,31305,nr.119).StartvandeverkenningNetalsdevoorkeursbeslissing,zaldestartbeslissingeenwettelijkveran-kerdmomentzijn.Wanneerdevoorkeursbeslissingzalwordenvervatineenstructuurvisie,isdestartbeslissingdeindeWetruimtelijkeordeningverplichtekennisgevingaandeTweedeKamerdatdevoorbereidingvaneenstructuurvisiewordtvoorgenomenomeengesteldofgeconstateerdprobleem–datruimerkanzijndatvaninfrastructuuralleen–endemoge-lijkeoplossingenteverkennen.VoordeoverigegevallenzaldeTracéwetvoorzienineenregelingvandebeslissingtothetstartenvaneenverken-ning.InrichtingverkenningIndestartbeslissingzelfzalwordenaangegevenopwelkewijzeenbinnenwelketermijndeverkenningzalwordeningericht.Indestartbeslissingzalookaangegevenmoetenwordenopwelkewijzeburgersenmaatschappe-lijkeorganisatiesbijdeverkenningzullenwordenbetrokken.Opdezewijzekanwordenvoorzieninmaatwerkvooreenpassendepubliek-participatietenbehoevevaneengoedekwaliteitenbreeddraagvlakvoordevoorkeursbeslissing.Aangeziendevoorkeursbeslissingdekeuzezalgaaninhoudenvooréénuittewerkenvoorkeursalternatief,zalhetontwerpvandevoorkeursbeslissingterinzagemoetenwordengelegd.Ingevallenwaarineenplan-MERwordtgemaakt,volgtditreedsuitdeWetmilieubeheer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.458 ProgrammatischeinrichtingvandeverkenningHetzalmogelijkwordengemaaktdateenverkenningbijdestarteenprogrammatischkarakterwordtgegeven,bijvoorbeeldwanneerdaarbijnietéén,maareenverzamelingknelpuntenopeennetwerkwordenbetrokken,zoalsinhethuidigeProgrammaHoogfrequentSpoor.Inderge-lijkegevallenkanhetwenselijkzijndateenverkenningvoorverschillendeonderdelenleidttotverschillendevoorkeursbeslissingen.Wanneerblijktdatdeplanuitwerkingvoorbepaalde«noregret»-projectengestartzoukunnenworden,terwijlvoorandereonderdelendeverkenningvanoplossingsrichtingennognietisafgerond,ishetwenselijkdatdevoorkeursbeslissingvoordezeprojectenalgenomenkanworden.BetrokkenheiddecentraleoverhedenenparlementbijverkenningHetgewenste(politieke)karaktervandevoorkeursbeslissingvereistdathetwetsvoorstelzalingaanopondermeerdebetrokkenheidvandecen-traleoverhedenendeTweedeKamerbijdetotstandkomingvandevoorkeursbeslissing.BetrokkenheidvandeTweedeKamerenvanmede-overhedenvergroothetdraagvlakvoordevoorkeursbeslissing.Daarbijdientechternietuithetoogtewordenverloren,datinhetalgemeenbeoogdwordteenverkenningineenperiodevanmaximaaltweejaarafteronden,zodatmeteensnelleplanuitwerkingenrealisatiekanwordenbegonnen.Geletophetvoornemendateenvoorkeursbeslissingeenstructuurvisiezalkunnenzijn,wordtbijdeuitwerkingvanhetwetsvoor-steldeprocedureregelingvoorstructuurvisiesinartikel2.3vandeWetruimtelijkeordening–inhetbijzonderdetermijnenendeschorsendewerkingvanbehandelingvaneenstructuurvisie(ofhetvoornemendezetegaanmaken)–opnieuwbezien.GevolgenvoorhoofdstukIIvandeTracéwetAangezienhetdebedoelingisomindeverkenningsfaseookalternatievenaftewegen,zalhethuidigehoofdstukII(Trajectnotaenstandpunt)vandeTracéwetkomentevervallen.Opdiemanierkanookbijdeaanlegvanhoofdwegen(waarophethuidigehoofdstukIIbetrekkingheeft)navast-stellenvanhetvoorkeursalternatiefineenstructuurvisieopsnelleremanierovergegaanwordentothetvaststellenvanhet(ontwerp-)besluit.3.3.PlanuitwerkingsfaseentracébesluitIndepraktijk–deCommissieheeftdaarookopgewezen–hebbenprojectentotaanpassingofaanlegvanhoofdinfrastructuurvaakeenbepaalderelatiemetandereontwikkelingeninhetbetrokkengebied,inwelkegevalleneengebiedsgerichteaanpakwenselijkwordtgeacht.Hetisechternietzodateentracébesluitruimtebiedtomookdieandereontwik-kelingenmogelijktemaken.Onzegedachteisdatalsopbasisvandegebiedsgerichteintegraleverken-ning(resulterendineenstructuurvisie)hetwenselijkisdatindedaarop-volgendeplanuitwerkingsfasenietalleeneentracébesluitwordtvastge-steldmaarookdedaarmeeonlosmakelijkesamenhangendeandereontwikkelingenmogelijkgemaaktmoetenworden,degelegenheidmoetbestaanomtenbehoevevanalleontwikkelingenvervolgbesluitvormingtelatenplaatsvindenopbasisvandeWetruimtelijkeordening(bijvoor-beeldviaeen(rijks)inpassingsplan).Eengebiedsgerichteverkenningkanopzo’nmanierookindeplanuitwerkingleidentotéénbesluit.Zokanhetzijndatmethetverbredenvandewegvooraleenbeteredoor-stromingkanwordenbereikt.IndatgevalligthetvoordehandomopTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.459 basisvandeTracéweteentracébesluitvasttestellen.Indiendeverbre-dingvandewegvooralnodigisvooreengoedeontsluitingvantereali-serenbedrijventerreinenofgrotewoningbouwlocaties,ligthetmeervoordehandominhetruimtelijkplanopgrondvandeWetruimtelijkeorde-ningnietalleenderealiseringvandiebedrijventerreinenenwoning-bouwlocatiesmogelijktemaken,maartevensdievandeverbredingvandeweg.Inhetwetsvoorstelzaleenbepalingwordenopgenomen,diemogelijkmaaktdatdeministervanVerkeerenWaterstaatinovereenstemmingmetdeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheeropbasisvanverrichteverkenningkanbeslissen(indestructuurvisieofvoorkeursbeslissing)datvervolgbesluitvormingdoorhetRijkopeenanderewijzeplaatsvindtdanviadeTracéwet.Overigensisnietuitgeslotendateenverkenningookkanleidentoteen«voorkeursbeslissing»metdestrekkingdatnieteenprojecttotaanpassingvanhoofdinfrastructuurzalwordenondernomen,maardaterwellichtanderemaatregelen(ofhele-maalgeenmaatregelen)wordengetroffen.Indezegevallenvindtvanzelf-sprekendevenminverderebesluitvormingviadeTracéwetplaats.DeplanuitwerkingviadeTracéwet,diezalleidentoteentracébesluitwaarinhetvoorkeursalternatiefisuitgewerkt,zaldelijnenvolgenvandehuidigeverkortetracéwetprocedure.Aanmeerstabiliteitwordthierbijge-dragendoordevoorafgaandeverkenningendeafsluitendestructuurvisieofvoorkeursbeslissing.Deplanuitwerkingzalzichdankunnenrichtenopdedaarinvoorgenomenkeuzesvooreenvoorkeursalternatief.DitbrengtmetzichmeedatookinhetkadervandevoorhettracébesluitoptestellenMER,geenalternatievenmeerhoeventewordenbeschreventenaanzienvandelocatieenhoofdzakenvandeinrichting,indienenvoorzoverdezealinhetkadervaneenplan-MERindeverkenningsfaseaandeordezijngeweestendestructuurvisiedaarvoorreedseengemotiveerdekeuzebevat.InhetkadervandeMERwordtookonderzoekgedaannaardeeffectenopbeschermdegebiedenenwordt,afhankelijkvanhetgeenderichtlijnendaarovervragen,onderzoekgedaannaardemogelijkeaanwezigheidvanarcheologischevindplaatsen.Inhetvoorgesteldesysteemishetdebedoelingdatreedsindeverkenningenfaseaandachtwordtbesteedaandezeenandereonderwerpen,dieallebelangrijkzijnvoordevraagwelkalternatiefindevoorkeursbeslissinggekozenwordt.Destabiliteitvandeplanuitwerkingzalverderwordenversterktdoortewerkenmetzinvollerewijzenvaneffectbepaling.ZoalsalisopgemerktzullendezenietindewijzigingvandeTracéwetzelfwordenopgenomen,maarzalwordenbezienofdezehunweerslagmoetenkrijgeninaanpas-singvandebestaandelagereregelgevingopdatterrein,zoalsdeRege-lingbeoordelingluchtkwaliteit2007.Ookisalaangegevendatwordtbezienhoedestabiliteitvanuitgangspuntentijdensdeplanuitwerkings-fasekanwordenvergroot.3.4.OpleveringstoetsDeCommissiesteltvoorombinneneenjaarnaingebruiknemingeenopleveringstoetsuittevoeren.Zijzietdeopleveringstoetsalssluitstukvandeprocedure,eencontroleofdemilieunormenindepraktijkwordengehaald.Alsdatniethetgevalis,kunnenextramaatregelenwordeningezet.Metdeopleveringstoetswordtextrazekerheidingebouwddatindepraktijkaandemilieunormenwordtvoldaan.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4510 Wijonderschrijvenhetbelangvanhetmoetenenwillengaranderendatvoldaanzalwordenaandemilieunormen.Daarpastnaaronzemeningookbijdatnadatdeaangelegdeofgewijzigdeinfrastructuuringebruikisgenomenereencontroleophetvoldoenaandemilieunormenplaats-vindt.Eencontrolewaarvanderesultatenopenbaargemaaktwordenendieaanleidingkunnenzijnomextramaatregelentetreffen.Eendergelijkonderzoekisookvanbelangominformatieteverzamelenomdeaanna-mes(waartoeookdeeventueelgebruikteeffectbepalingsmethodenbehoren)diegebruiktzijnvoordeprognosestekunnenvalideren.Wijomarmendaaromdeopleveringstoets,maarwillendienietbeperkentotéén,projectspecifiekmoment.Voordewettelijkeverankeringzalwordenaangeslotenbijdewettelijkeregelingendiezijnofwordenontwik-keldtenaanzienvanluchtengeluid.InhetadviesvandeCommissieisdaarmeenoggeenrekeninggehouden,nudezebegin2008nogonvol-doendewarenuitgekristalliseerd.InhetActieplan(oktober2008)isopbasisvanvoortschrijdendinzichtalaangegevendatbijdevormgevingvandeopleveringstoetsookaandachtmoetwordenbesteedaanhetmonitoringsprogrammavanhetNSLendevoorgenomenwijzigingvandeWetgeluidhindertenaanzienvanhetsysteemvandegeluidproductie-plafonds.GebruikvandezewetgevingisaangewezenomgeendoubluretecreërenmetdesystematiekvanhetNSLendegeluidproductieplafonds,waarinjuistdevoorgeschrevenmonitoringvandeluchtkwaliteitendievandegeluidhinderinrelatietotdegrenswaardenrespectievelijkdevastgesteldeemissieplafondsinclusiefdeverplichttenemenmaatregelen,niettotéénprojectspecifiekmomentzijnbeperkt.Ookwordtindieregimesreedsvoorzieninvoorschriftenvoordewijzevaneffectbepalingbijtracé-besluitendieopdeprogrammasystematiekzijntoegesneden(zoalshetgebruikvandesaneringstoolvooropnamevaneenprojectinhetNSL)enopderapportageoverdebevindingeneneventueelbenodigdemaatre-gelen.Tenaanzienvanhetaspectnatuurverdraagteentotéénprojectspecifiekmomentbeperkteopleveringstoetszichnietzogoedtothet(europees-rechtelijk)systeemzoalsdatneergelegdisindeNatuurbeschermingswet1998.Deweteist–overeenkomstigdeHabitatrichtlijn–datsteedsperprojectwordtbekekenwatdelangetermijneffectenzijn.Hetwerkenmettoekomstprognosesdiemetonzekerhedenzijnomgeven,pastdaarbijniet.Overigensvoorzietdatzelfdesysteemookinbeheerplannenwaaruitalsnogtetreffenmaatregelenkunnenvoortvloeien.ZobezienbiedthetindeNatuurbeschermingswet1998neergelegdesysteemookeengarantiedatvoldaanzalwordenaandegeldendemilieunormen(incasuhetblij-vendkunnenhalenvandeinstandhoudingsdoelstellingen).Bovenstaandegeeftweerdaternaastdeautonomewens,zoalsgeformu-leerddoordeCommissie,omtekomentoteencontroleofdemilieu-normenwordengehaald,erreedsverschillendeontwikkelingenzijnaantewijzen,diematerieelvoorzieneenwettelijkeverankeringvandeopleve-ringstoetszoalsverwoorddoordeCommissie,waarbijdezenietwordtbeperkttotéénprojectspecifiekmoment.Samengevat:InovereenstemmingmethetadviesvandeCommissieendeuitgangspuntenvanhetkabinetsstandpuntwordtvoorzienineenopleveringstoetsdiemogelijkaanvullendemaatregelentotgevolgheeftalsbijmonitoringblijktdatmilieunormennietgehaaldworden.Dewette-lijkeverankeringdaarvanvolgtde(deelsinontwikkelingzijnde)wettelijkeregelingenvoorhetNSL,degeluidproductieplafondsendebeheer-plannenvoornatuur,inclusiefdedaaringeregelderelatietottracé-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4511 besluiten,monitoringsverplichtingen,rapportageverplichtingenendeverplichtingtothetzonodigtreffenvanmaatregelen.Bijdeuitwerkingvanhetwetsvoorstelzalaandachtwordenbesteedaandevraagofdeverschillendesystemenvandezedrieregimesaanleidingvormenvoormeeruniformiteit.3.5.BestuursprocesrechtDeCommissieheefteenaantalaanbevelingenopgestelddiehetbestuurs-procesrechtraken.Wijzijnvanmeningdathetvoorgenomenwetsvoorstelinbeginselslechtsbijuitzonderingbepalingenzoudienentebevatten,dieafwijkenvandeAlgemenewetbestuursrecht(Awb).TenaanzienvaneenaantalaanbevelingenvandeCommissieisreedseenwijzigingvandeAwbinvoorbereiding,diebetrokkenwordenbijdecrisis-enherstel-wetgeving,endeWetaanpassingbestuursprocesrechtAwb,waarvanhetvoorstelvoordezomeristoegezondenaandeRaadvanStateomadvies.Indebijlagebijdezewetgevingsnotawordtdaarombeperktingegaanopdeverschillendeaanbevelingenterzakeen,voorzovervantoepassing,opdeverhoudingtotdealinvoorbereidingzijndewijzigingenvandeAwb.Opdezeplaatsgaanweslechtsinophetpuntvanhetberoepsrechtvandedecentraleoverheden.MetdeCommissiezijnwijheteensdatderechtszaalniethetpodiumzoumoetenzijnvoormeningsverschillentussenoverhedenonderling.Bedoe-lingvanhetkabinetisomindeverkenningsfasemeerdannugebeurt,dedecentraleoverhedentebetrekkenbijdeinfrastructureleplannen,zekernaarmateindeverkenningeengebiedsgerichteaanpakcentraalstaat.Hetisonsstrevenomopeenzodanigewijzededecentraleoverhedentebetrekkenbijdevoorbereidingenvaststellingvandevoorkeursbeslissing,datmede-overhedengeengebruikzullenwillenmakenvanhunhuidigewettelijkemogelijkheidomalsbelanghebbendeoptekomentegeneentracébesluitdateenuitwerkingisvandievoorkeursbeslissing.Sluitstukdaarvanisdathetberoepsrechtvandecentraleoverhedentegentracé-besluitenzalkomentevervallen.Bijdeuitwerkingvanhetwetsvoorstelzalopditpuntwordenafgestemdmetdevoorbereidingvandecrisis-enherstelwetgeving.3.6.VergunningenDeCommissiedoettevensvoorstellentenaanzienvandevergunning-verlening.Zijsteltvooromtekomentotverminderingvaneenaantalvergunningen,enerzijdsdoortebepalendatbepaaldevergunningennietmeernodigzijnenanderzijdsdoortekomentotmeeralgemeneregels.Teruitvoeringvaneentracébesluitzijnvergunningennodig.Datkunnenerenkelezijnmaarookvelehonderden.DeTracéwetkenteenregelingtercoördinatievandezeuitvoeringsbesluiten,metalssluitstukdemogelijk-heidvandezogenaamdeindeplaatstreding.Totnutoeishettweekeervoorgekomendateenbestuursorgaanweigerdeeen(bouw)vergunningteverlenen,waaropdeindeplaatstredingsbepaling(succesvol)isaange-wend.Nietallevergunningen,dienormaliternodigzijnvoordeaanlegvaneenweg,zijnnodigvoordeuitvoeringvanhettracébesluit.Zobepaaltartikel15,zevendelid,vandeTracéwetdateenaanlegvergunningalsbedoeldinartikel3.3,ondera,vandeWronietnodigisvoordeuitvoeringvanwerkenofwerkzaamhedenteruitvoeringvanhettracébesluitinhetgebieddatisbegrepenineentracébesluit.EensoortgelijkebepalingkentdeSpoedwetwegverbredingook,alwaarbovendienbepaaldisdatgeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4512 vergunningopdegrondvandeWetbeheerrijkswaterstaatswerkennodigisvoordeuitvoeringvanhetwegaanpassingsbesluit(artikel11,zevendelid).Redenvoordezeuitsluitingenisgelegeninhetfeitdathetinfrastruc-turelebesluitinfeitealmaterieelindievergunningvoorziet.Inhetkadervandevoorbereidingvanhetwetsvoorstelzalvoorvergunningenwaar-voorgeldtdatdebelangenalinhetkadervanhettracébesluitwordenafgewogen,ookwordenvoorzieninhetachterwegeblijvenvandezevergunningen.Bijhetachterwegelatenvananderevergunningendandiebehorentotdezojuistgenoemdecategoriespelendriebelangrijkebezwaren:•Hetverderuitsluitenvanvergunningenvanbijvoorbeeldgemeentenenprovincieslevertweliswaarmindervergunningenop,maarbete-kenttevenseenverzwaringvanhetinfrastructurelebesluitmethetbelangenkadervandievergunning.Ditwordteenonwenselijkeverzwaringgeacht,omdatopdiemanierinhettracébesluitinmate-riëleziningegaanmoetwordenop(hetwaaromvan)deontheffingvankeurbepalingen,debepalingenvanwerktijdenetc.•DaarnaastbepaalthetstelselvandeTracéwetdatbijeeneventueelberoeptegeneenuitvoeringsbesluitgeengrondenmogenwordenaangevoerddiebetrekkinghebbenopeentracébesluitwaaropdievergunningrust(artikel25cvandeTracéwet).Dezebepalingmaaktdatindepraktijknauwelijksberoepwordtingesteldtegendeuitvoerings-besluiten.Degrondenkunnenhooguitbetrekkinghebbenopdevoor-schriftenennietopdevraagofdebouwvergunningwelofnietverleendmagworden.Metanderewoorden:erzijnwelveelvergun-ningennodig,maareeneventueleverminderingleidtniettoteensnellererealisatievanhettracébesluit.•Indepraktijklevertdevergunningverleningalszodaniggeenvertra-gingop.ReedstijdensdevoorbereidingvanhettracébesluitwordtdoorRijkswaterstaatenProRailoverleggevoerdmetdedecentralebestuursorganen.Doorhetversterkenvandeverkenning,wordtdebetrokkenheidvandecentralebestuurorganenzodanigvervroegd,dat–medegeletopdemogelijkhedenvandoorzettingsmacht–inhetkadervandevergunningverleninggeensprakezalzijnvaneenvertra-gendehindermacht.Totslotkanwordenopgemerktdatdetijddiegemoeidismetdevergunningverleningveelalparallellooptmetdetijddienodigisvoordeverkrijgingvandegronden,deaanbestedingendeanderszinsnoodzakelijkevoorbereidingvandeuitvoering.Inhetkadervande8.40amvb’s,deWaboenWaterwetwordthardgewerktaanhetverminderenvanhetaantalvergunningen.WijzieninhetlichtvandezeontwikkelingenengenoemdebezwarendanvooralsnogookgeenredenomtenbehoevevanalleendeTracéwettekomentotvergun-ningvervangendealgemeneregels,naastdereedsinganggezetteinitia-tieven.3.7.LexspecialisA74Inhetkabinetsstandpuntvan23mei2008(KamerstukkenII2007/08,29385,nr.19)wordtenerzijdsaangegevendatvoordeA74eenlexspecialiswordtuitgewerktvoorhetgevaldelopendetracéwetprocedurevoorditprojectonverhooptvertragingoploopt.Tevensisaangegevendatinhetactieplan(lees:dewetgevingsnota)naderingegaanwordtopdemogelijkheidvaninterimwetgeving.DeCommissieisterughoudendophetpuntvanhetmakenvandelexspecialisensteltalsbelangrijkevoorwaardedatnutennoodzaakvandegekozenoplossingmaatschappelijkenpolitiekbreedwordtgedragenendatdatbrededraagvlakeveneensaanwezigmoetzijnalshetgaatomdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4513 urgentievanhetmobiliteitsvraagstuk.OverhetnutennoodzaakvandeaanlegvandeA74twijfelenwijniet,zoookzienwijindeKamereenbredesteunvoordeaanlegvanjuistdittraject.BelangrijkvraagpuntbijdeA74isdevaststellingvanhetstudiegebiedvoordeluchtkwaliteit.MetdeinwerkingtredingvandeWetversnellingbesluitvormingwegprojectenkentdeTracéweteenwettelijkebegrenzingvanhetstudiegebiedeneenvereenvoudigingvandeonderzoekslast.DezebepalingenkomendesnellebesluitvormingvanhettracébesluitvoordeA74tengoede.Inhetkadervandecrisis-enherstelwetgevingwordtbezienofvoorditprojectverdergaandeversnellingkanwordengerealiseerd.4.PlanningWijstrevenernaarom–nabehandelingvandewetgevingsnotadoordeTweedeKamer–hetwetsvoorstelinhetnajaarvan2009toetezendenaandeRaadvanStateomadvies.Begin2010zaldanhetwetsvoorstelwordeningediendbijdeTweedeKamer.DeministervanVerkeerenWaterstaat,C.M.P.S.EurlingsDeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,J.M.CramerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4514 BIJLAGEAanbevelingentenaanzienvanhetbestuursprocesrechtInhetkabinetsstandpunt(p.7–8)istenaanzienvanhetbestuursproces-rechtingegaanop:•debestuurlijkelus;•deversterkingvandemogelijkhedenvoordebestuursrechtervoorinstandhoudingvanrechtsgevolgenbij(gedeeltelijke)vernietigingvanbesluiten;•eenmeermarginaletoetsingdoordebestuursrechtervanonderzoekenenadviezen;•hetvoorsteltotinperkingvanberoepsmogelijkhedentussenover-hedenonderlingoverhettracébesluit;•demogelijkhedentotverkortingvantermijnwaarbinnenderechteruitspraakmoetdoen;•hetvoorstelomdemogelijkheidvoordebestuursrechtertecreërenombijeengeblekengebrekschadevergoedingtoetekennenaanindi-viduelebelanghebbendeninplaatsvanhetbesluittevernietigen;DeCommissieheeftverdergesprokenoverdeintroductievaneenrelativiteitsvereiste,hieronderzalookopdatonderwerpwordeningegaan(punt7).Wijwillenugraaginformerenoverdestandvanzakenenonzeopvattingentenaanzienvanbovengenoemdeonderwerpen,medeinhetlichtvandeinvoorbereidinggenomencrisis-enherstelwetgeving.1.BestuurlijkelusHetkabinetstandpuntspraknogvandevoorbereidingvanhetwetsvoor-steltotwijzigingvandeTracéwet,SpoedwetwegverbredingendeWetruimtelijkeordening.InmiddelsligtdatwetsvoorstelbijdeTweedeKamer(KamerstukkenII2007/08,31546).Vandieverbeteringtenaanzienvandebesluitvormingininfrastructureleprojectenzullenalspoedigdevruchtenkunnenwordengeplukt,waarbijhetnogevendevraagisofhetkabinets-voorstelofhetinitiatiefwetsvoorstelinzakedeWetbestuurlijkelusAwb(KamerstukkenI2008/09,31352)derechteruiteindelijkdewettelijkemogelijkheidvandebestuurlijkeluszalbieden.LaatstgenoemdvoorstelisinmiddelsdoordeTweedeKameraanvaardenaanhangiggemaaktindeEersteKamer.2.VersterkingvandemogelijkhedenvandeberoepsrechtervoordeinstandhoudingvanderechtsgevolgenDitonderwerpheeftaandachtinhetkadervandevoorbereidingvandecrisisenherstelwetgeving.Bovendienwordteropgewezendathetvoor-stelvoordeWetaanpassingbestuursprocesrechtbinnenkortingediendzalwordenbijdeTweedeKamer.Datwetsvoorstelbevateenverruimingvanartikel6:22vandeAwb.Zowordthetderechtermogelijkgemaaktomnietalleenbijschendingvanvormvoorschriften,maarmeerinhetalge-meenbijschendingvangeschrevenofongeschrevenrechtsregelhetbesluitinstandtelaten,mitsblijktdatbelanghebbendendaardoornietzijnbenadeeld.Dezeverruimingwordtmogelijkreedsnaarvorengehaalddoordecrisis-enherstelwetgeving.3.EenmeermarginaletoetsingdoordebestuursrechtervanonderzoekenenadviezenFeitelijktoetstdebestuursrechterreedsmarginaal.Derechterbezietofhetbestuursorgaan(bijtracébesluitenzijnverweerdersindemeestegevallendeMinistervanVerkeerenWaterstaatinovereenstemmingmetdeMinistervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer)inredelijkheidtothetbestredenbesluitheeftkunnenkomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4515 Daarnaastblijktuitjurisprudentiedatbezwaarmakersnietkunnenvolstaanmetdeenkelestellingdatonderzoeksgegevensnietkloppen.Eendergelijkestellingzalmoetenwordenonderbouwd,bijvoorbeeldmettegenrapportages.Normaliterheeftderechtergeenredenomtetwijfelenaandejuistheidvandedoordeministersingebrachteonderzoekenenonderzoeksgegevens.Welishetzodatnaarmatedeonderzoekslastenminderworden,detoet-singookminderinhoudelijkis.Inzoverrekanmeteenverderevereenvou-digingvandeonderzoekslastdecomplexiteitvandebesluitvormingendaarmeedekwetsbaarheidinbelangrijkemateverminderdworden.Daar-naastzalhetonderwerpvanmarginaletoetsingwordenonderzochtbijdevoorbereidingvandecrisis-enherstelwetgeving.4.InperkingberoepsrechtenvandecentraleoverhedenOpditonderwerpisinparagraaf3.5vandewetgevingsnotaingegaan.5.TermijnvoorderechterIngevolgeartikel25b,eerstelid,beslistdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanStatebinnentwaalfmaandennaontvangstvaneenverweerschrift.HettweedelidbiedtdeAfdelingdemogelijkheidomdezetermijnmettenhoogstedriemaandenteverlengen.Indepraktijkisergeensprakevantermijnoverschrijding,indemeestegevallen(meerdan90%)doetdeAfdelingruimbinnendehaartoege-metentijduitspraak.Verderbiedtartikel8:52vandeAlgemenewetbestuursrechtderechter(enopgrondvanartikel36vandeWetopdeRaadvanState:deAfdelingbestuursrechtspraak)demogelijkheidomambtshalveofopverzoekovertegaantoteenversneldebehandeling.Opgemerktwordtdatderechterlijketermijnindepraktijkwordtgebruiktvoordevoorbereidingvandevergunning,hetverkrijgenvandenoodza-kelijkegronden,enhetdoorlopenvandeaanbestedingsprocedure.Overi-gensverzetdeAlgemenewetbestuursrechtnochdeTracéweterzichtegendatmetdeuitvoeringvanhettracébesluitwordtbegonnenvoordatderechtertoteenuitspraakkomt.Tenbehoevevandeuniformiteitvanwetgeving,zalinhetwetsvoorstelweldetermijnstellingvandebestuursrechterinovereenstemmingwordengebrachtmetdievandeWetruimtelijkeordening(12maandennaafloopvandeberoepstermijn).Ookhierzal,voorzovervantoepassing,aandachtzijnvoornauweafstemmingmetdevoorbereidingvandecrisis-enherstelwetgeving.6.SchadevergoedinginplaatsvanvernietigingvanhetbesluitInhetkabinetsstandpuntisreedsaangegevendathetvoorstelvandeCommissieomeenwettelijkemogelijkheidvoordebestuursrechterteintroducerenombijeengeblekengebrekschadevergoedingtoetekennenaanindividuelebelanghebbendeninplaatsvanhetbesluittevernietigennietindeuitwerkingvanhetwetsvoorstelovergenomenwordt.7.RelativiteitsvereisteDeCommissiezegtinhaaraanbevelingendatzijgeentegenstanderisvandeinvoeringvanhetrelativiteitsvereiste,zijverwachtechterdatdeinvoe-ringhiervanslechtsbeperktzalleidentottijdwinst.HetvoorstelvoordeWetaanpassingbestuursprocesrechtzietopeenverankeringvaneenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4516 relativiteitsvereisteindeAlgemenewetbestuursrecht.Dezeverankeringzalinhetkadervandevoorgenomencrisis-enherstelwetmogelijkreedsnaarvorenwordengehaald.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29385,nr.4517