Tussentijds verslag van de rapporteur over dierenwelzijnsverordeningen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202628 286DierenwelzijnNr. 1411 VERSLAG VAN DE RAPPORTEURVastgesteld 3 december 2025 IntroductieTijdens de strategische procedurevergadering van 20 november 2024 ende procedurevergadering van 22 januari 2025 heeft de vaste commissieLandbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) besloten mijsamen met het voormalig lid Pierik aan te stellen als Europese Unie(EU)-rapporteurs op de dierenwelzijnsverordeningen. Aanleiding voor hetrapporteurschap zijn de voorliggende voorstellen voor een herziening vande verordening dierenwelzijn tijdens transport (COM(2023)770) en eenverordening inzake het welzijn van honden en katten en hun traceer-baarheid (COM(2023)769).In dit tussentijdse verslag worden de belangrijkste bevindingen perdossier samengevat, evenals de eerste inzichten in het werkprogramma2026 van de Europese Commissie (EC) met betrekking tot toekomstigdierenwelzijnsbeleid. Ook doe ik een voorstel voor het vervolg van hetrapporteurschap.Aanbevelingen van de rapporteursDe commissie LVVN kan dit tussentijds betrekken bij de toekomstigecommissiedebatten en schriftelijke overleggen Landbouw- en Visserijraad.De commissie LVVN kan zo spoedig mogelijk rapporteurs aanstellen na deinstallatie van de nieuwe Kamer om continuïteit op dit dossier tewaarborgen.Doel van het EU-rapporteurschapHet rapporteurschap zal zich in eerste instantie richten op de voorliggendevoorstellen voor een herziening van de verordening dierenwelzijn tijdenstransport) en een verordening inzake het welzijn van honden en katten enhun traceerbaarheid. Het doel van het rapporteurschap zal daarbijtweeledig zijn: kst-28286-1411ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 286, nr. 14111 •De informatiepositie van de Kamer versterken, zodat op de juistemomenten invloed kan worden uitgeoefend op het onderhandelings-proces in Brussel;•Het uitdragen van standpunten van de Kamer, zoals geformuleerd inaangenomen moties (met name in relatie tot de verordening dieren-welzijn tijdens transport).Daarnaast zal het rapporteurschap zich ook richten op het versterken vande informatiepositie van de Kamer ten aanzien van nog te verwachtennieuwe voorstellen inzake dierenwelzijn.Bevindingen van de rapporteursOp 7 december 2023 presenteerde de EC een voorstel voor een veror-dening over de bescherming van dieren tijdens transport. Dit maakt deeluit van de herziening van EU-regels voor dierenwelzijn, aangekondigd inde van Boer tot Bord-strategie van 2020. Het oorspronkelijke plan van deEC was om alle bestaande EU-dierenwelzijnswetgeving tegen eind 2023 teherzien. Uiteindelijk omvatte het werkprogramma voor 2024 enkel degenoemde voorstellen. Het proces rond de verordening voor het welzijnen de traceerbaarheid van honden en katten vordert gestaag, terwijl hetwetgevingsproces betreffende dierenwelzijn tijdens transport trager encomplexer verloopt.In het 2026 werkprogramma van de EC staat er geen wetgevend voorstelover dierenwelzijn op de rol. Wel zet het Deense EU-voorzitterschapdierenwelzijn hoog op de agenda. Het Voorzitterschap wil de onderhande-lingen over het voorstel betreffende de bescherming van dieren tijdenshet transport bevorderen en heeft de onderhandelingen over het voorstelbetreffende het welzijn en de traceerbaarheid van honden en katten methet Europees Parlement opgestart.Herziening dierenwelzijn tijdens transport: Deens voorzitterschap probeertvastgelopen onderhandelingen in de Raad vlot te trekken en nog geenconsensus in het Europees ParlementVoortgang in de RaadIk merk dat het voorstel voor de herziening van de EU-verordening inzakedierenwelzijn tijdens transport nog niet voldoende op de rit is om totRaadsconclusies te komen.De Deense Landbouwminister Jacob Jensen hanteert als reactie nu eenpragmatische aanpak door te focussen op de minst omstreden elementenom zo het dossier stap voor stap vooruit te brengen. Momenteelconcentreren de besprekingen zich op technische verbeteringen, zoalsventilatie, toegang tot water en voedsel, minimale ruimte-eisen enopleiding van vervoerders. De meer gevoelige onderwerpen, zoalsmaximale reistijden en temperatuurgrenzen, blijven onderwerp vanverdeeldheid tussen lidstaten. Hoewel een onderhandelingspositie van deRaad dus nog niet zeker is, heeft deze aanpak het dossier tot nu toe inbeweging gehouden. De verwachting is dat het Cypriotische voorzitter-schap in 2026 de meer controversiële onderdelen zal moeten oppakken.Voortgang in het Europees ParlementIn het Europees Parlement is het dossier toegewezen aan de gezamenlijkecommissies Landbouw (AGRI) en Transport (TRAN), met Visserij (PECH)als geassocieerde commissie. In 2024 en 2025 vonden presentaties engedachtewisselingen plaats met de EC en de Europese Autoriteit voorTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 286, nr. 14112 Voedselveiligheid (EFSA). Begin april 2025 werd een EPRS-studie overdierenwelzijn tijdens transport gepresenteerd. Het dossier bevindt zichhier in een iets verder stadium van behandeling, maar het lukt de tweeco-rapporteurs nog niet om compromisamendementen te vormen waar zebeiden achter staan. Bovendien zijn er meer dan drieduizend amende-menten ingediend voor de stemming in de gezamenlijke AGRI/TRANcommissie. De omvang en reikwijdte van de ingediende amendementenlaten zien dat het bereiken van consensus binnen het Europees Parlementnog een lange weg te gaan heeft. Zo zouden sommige amendementen detoegestane reistijden verlengen tot 111 uur, terwijl andere voorstellendeze te beperken tot acht uur voor dieren die bestemd zijn voor de slacht.De voorstellen om artikel 27, dat de maximale reistijden regelt, te herzien,bestrijken vrijwel alle denkbare scenario’s, waarbij sommige pleiten voordrie etappes van maximaal 29 uur per etappe, met het oog op logistiekeoverwegingen en ziektepreventie, terwijl anderen juist strengere minimalerustvereisten en controles tijdens het transport bepleiten. Ook zijn deEuroparlementariërs verdeeld over de temperatuurnormen en hettransport van gespeende dieren, waarbij sommige wetgevers pleiten vooreen totaalverbod en anderen uitzonderingen willen toestaan.Deze AGRI/TRAN stemming zou oorspronkelijk op 2 oktober 2025plaatsvinden, maar de co-rapporteurs hebben dit verschoven naar 2026vanwege aanhoudende meningsverschillen.Dierenwelzijn en traceerbaarheid van honden en katten: naar uniformeEU-minimumstandaarden en betere controle op herkomstHet voorstel wil het dierenwelzijn van honden en katten verbeteren zonderonnodige lasten voor verantwoordelijke fokkers of huisdiereigenaren tecreëren. Het introduceert daarom geen nieuwe regelgeving voor burgersen huisdiereigenaren, maar stelt wel uniforme EU-minimumnormen invoor het welzijn van honden en katten die worden gefokt of gehouden infokkerijen, dierenwinkels en dierenasiels. Ook worden strikte traceerbaar-heidseisen ingevoerd, ondersteund door een publiek toegankelijkeEU-website waarmee kopers de identificatie en registratie van huntoekomstige huisdier kunnen controleren. Import van honden en kattenmoet voldoen aan gelijkwaardige welzijnsstandaarden, en lidstatenmoeten trainingen aanbieden aan dierenverzorgers, en kopers informerenover verantwoord eigenaarschap.Ik zie dat de behandeling van het voorstel gestaag verloopt. De Raadpubliceerde op 27 juni 2024 zijn standpunt. Het Europees Parlementkeurde op 19 juni 2025 het eindverslag goed met 457 stemmen voor,17 tegen en 86 onthoudingen. Er is overlap tussen de teksten van deEU-instellingen. Zo willen zowel de Raad als het Europees Parlement datalle honden en katten die in de EU worden gehouden, verplicht moetenworden geïdentificeerd met een microchip. Wel wil het EuropeesParlement de verkoop van honden en katten in dierenwinkels verbieden.Ook wil het, om potentiële mazen in de wet te dichten die zouden toestaandat honden en katten als niet-commerciële huisdieren de EU binnen-komen om vervolgens alsnog verkocht te worden, de regels uitbreidenzodat ze niet alleen gelden voor commerciële import, maar ook voorniet-commerciële verplaatsingen van dieren.Op 15 juli zijn de triloogonderhandelingen gestart. De verwachting is dathet Deense voorzitterschap hier verdere voortgang in zal boeken en deonderhandelingen tegen het einde van het jaar afrondt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 286, nr. 14113 Werkprogramma 2026 Europese Commissie: nieuwe veehouderijstrategieaangekondigd, maar onduidelijkheid over beloofde herzieningdierenwelzijnsregelsIn het Werkprogramma 2026 van de EC is een nieuwe Strategie voorlandbouwdieren, inclusief onderdelen over dierenwelzijn aangekondigdvoor het tweede kwartaal van 2026. Deze strategie is niet-wetgevend vanaard en beoogt een geïntegreerde benadering van de Europese veehou-derij, waarbij dierenwelzijn, duurzaamheid, voedselzekerheid en concur-rentievermogen in samenhang worden beschouwd.Het gepubliceerde werkprogramma bevat geen expliciete vermelding vande beloofde herziening van de EU-regels voor dierenwelzijn, ondankseerdere signalen uit conceptversies. Commissaris voor Handel, MarosˇSˇefcˇovicˇ, bevestigde na de presentatie van het 2026 werkprogramma dathet de doelstelling van de EC blijft om een voorstel voor herziening van deregels te presenteren, mede naar aanleiding van Europese Burgerinitia-tieven die om verandering vragen. Het is nog onduidelijk wanneer de ECdeze beloofde herziening van de dierenwelzijnswetgeving zal presenteren.Vervolg van het EU-rapporteurschapNa het Verkiezingsreces 2025 is het aan de nieuwe Kamer om te bepalenof en wanneer de activiteiten uit de mandaatnotitie (het werkbezoek aanBrussel, notitie diertransport, gesprekken met stakeholders en maatschap-pelijke organisaties, werkbezoek diertransporten) worden voortgezet, enof er een (nieuwe) rapporteur(s) voor dit dossier worden aangesteld.Kostic´Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 286, nr. 14114