Verslag van een werkbezoek aan Polen door een delegatie uit de vaste commissie voor Asiel en Migratie van 15 tot en met 17 februari 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 317JBZ-RaadNr. 997 VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEK AAN POLEN DOOR EENDELEGATIE UIT DE VASTE COMMISSIE VOOR ASIEL EN MIGRATIEVAN 15 TOT EN MET 17 FEBRUARI 2026Vastgesteld 10 maart 2026 Verslag werkbezoek Polen en Frontex Een delegatie van de vaste commissie voor Asiel en Migratie heeft van 15tot en met 17 februari 2026 een werkbezoek gebracht aan Polen en hetEU-agentschap Frontex in Warschau. Het doel van dit bezoek was ondermeer ter plekke geïnformeerd worden over de bewaking van de Europesebuitengrens en de impact van hybride dreigingen. De delegatie bezocht degrens tussen Polen en Belarus en heeft in Warschau ontmoetingen gehadmet Poolse parlementariërs en ngo’s. Tevens heeft de delegatie eenbezoek gebracht aan Frontex, het Europees Grens- en kustwachtagent-schap dat zetelt in Warschau.De delegatie bestond uit de leden Boomsma (JA21, delegatieleider),Bamenga (D66), Westerveld (GroenlinksPvdA), Russcher (FvD) enLammers (groep Markuszower). De delegatie werd begeleid door de heerKling (griffier) en de heer Middelkoop (EU-adviseur).Briefing ambassadeur en ontmoeting Poolse parlementariërsHet werkbezoek startte op zondag 15 februari met een gesprek op deNederlandse ambassade te Warschau. Ambassadeur Jennes de Molverzorgde een briefing over de actuele politieke situatie in Polen enbredere geopolitieke ontwikkelingen in de regio. Daarna gaf mevrouwSaray Indenkleef, ambassadesecretaris, een toelichting op de migratie- enveiligheidssituatie in Polen, met name aan de oostgrens. Verder isgesproken over Poolse migranten in Nederland en de opvang vanOekraïners in Polen. Aansluitend was er een informele kennismaking metdiverse leden van het Poolse parlement, de Sejm en andere Nederlandsediplomaten gestationeerd in Warschau. kst-32317-997ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9971 Bezoek Belarussische grensMaandag 16 februari is de delegatie afgereisd naar de grens met Belarus.Tijdens een bezoek aan het hoofdkwartier van de grenswacht voor hetdistrict Podlaski, kreeg de delegatie uitleg van de regionaal commandant,brigade-generaal Sławomir Klekotka, over de wijze waarop Polen deOostgrens bewaakt en de manier waarop Belarus migranten uit met namehet Midden-Oosten en Afrika inzet om de grens te destabiliseren. Insamenwerking met mensensmokkelaars worden migranten door Belarusingevlogen en vervolgens naar de Poolse grens vervoerd. De migrantenkrijgen ladders en slijptollen en worden gemaand de fysieke barrières tebeklimmen.In 2025 waren er 28.000 pogingen om de grens over te komen, waarbij ervan moet worden uitgegaan dat dezelfde migranten meerdere kerenproberen Polen binnen te komen. Het is echter onbekend van hoeveeldubbelingen er precies sprake is. De inzet van migranten als geopolitiekdrukmiddel gaat gepaard met andere vormen van hybride dreigingen,waaronder disinformatie en cyberaanvallen. Het achterliggende doel lijktte zijn Polen af te leiden van de verdediging van de Suwałki-corridor. Dezecorridor is van strategisch belang voor de NAVO als de enige landver-binding van de Baltische staten met de rest van Europa.Ter verdediging heeft Polen fysiek en elektronische barrières gebouwdlangs grote delen van de grens met Belarus. De fysieke barrières betreffenhekken van zo’n vier meter hoog, uitgerust met prikkeldraad. In detoekomst wordt een tweede hek gebouwd, vlak achter de eerste liniehekken. Daarachter ligt een bufferzone die verboden gebied is, behalvevoor de Poolse autoriteiten en lokale bewoners. De Poolse grenswacht enhet leger is op grote schaal aanwezig in het grensgebied en heeftgeïnvesteerd en technologische surveillance, waaronder drones encamera’s en een uitgebreid monitoringscentrum.Migranten die de oostgrens overkomen, worden niet tot de asielproceduretoegelaten en direct teruggeleid naar Belarus. Polen heeft in 2025wetgeving ingevoerd die een juridische grondslag voor dit beleid biedt.Een aantal migranten heeft daarop juridische procedures gestart. In datverband heeft Europees Hof van de Rechten van de Mens Polenopgedragen een aantal van deze migranten voorlopig toe te laten en op tevangen, in afwachting van een definitieve beslissing van het Hof over derechtmatigheid van de directe terugleidingen.Onder begeleiding van de Poolse grensbewaking reisde de delegatievervolgens naar het grensgebied met Belarus, in de buurt van het dorpJałówka. De delegatie bezocht de bufferzone en aanschouwde deopgeworpen barrières en kreeg verdere toelichting door de commandanten zijn officieren. De situatie was op dat moment rustig, mede vanwegede strenge weersomstandigheden. De delegatie keerde daarna terug naarWarschau.Bezoek FrontexOp dinsdag 17 februari bezocht de delegatie het hoofdkwartier van hetEuropees agentschap voor grens- en kustbewaking Frontex. De delegatiewerd ontvangen door Hans Leijtens, uitvoerend directeur, en StefanoFailla en Lotje van der Made, beiden werkzaam bij Frontex. De heerLeijtens lichtte toe dat Frontex het enige executieve agentschap is van deEU, met operationele taken en bevoegdheden. Frontex is altijd onder-steunend aan lidstaten. Daarbij stelt het agentschap prioriteiten zoveelmogelijk evidence-based. Daarnaast werkt Frontex ook intensief samenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9972 met de landen op de Westelijke Balkan en Moldavië. De heer Leijtenslichtte verder toe dat de Europese Commissie na de zomer met eenvoorstel komt om Frontex uit te breiden, zowel in mankracht als taken. Inhet Meerjarig Financieel Kader 2028–2035 wordt het budget van Frontexnaar verwachting ook aanzienlijk opgehoogd.Vervolgens kreeg de delegatie een toelichting van de heer Failla enmevrouw Van der Made over ontwikkelingen in het grensbeheer, onderandere actuele risico’s door instabiliteit in o.a. Sudan, Iran enZuid-Amerika. Ook werd stilgestaan bij digitalisering van grensbewakingen het niet consequente gebruik van Europese databanken bij legalegrenspassages. Tot slot kreeg de delegatie een rondleiding door hethoofdkwartier van Frontex waarbij beelden werden getoond vanverschillende grensgebieden van de EU en werd toegelicht op welkemanier deze beelden worden geanalyseerd.Gesprek maatschappelijke organisatiesHet laatste programma onderdeel was een gesprek met maatschappelijkeorganisaties actief in Polen, waaronder UNHCR, de Helsinki Foundationfor Human Rights, het Polish Migration Forum en Ukrainski Dom. BabicheRoutledge, Co-Coordinator Child Protection UNHCR Poland, vertelde overhun samenwerking met de Poolse autoriteiten en andere ngo’s om debescherming en inclusie van vluchtelingen te verbeteren, en in hetbijzonder het bevorderen van welzijn van kwetsbare kinderen. Zo monitortde UNHCR grensgebieden en opvanglocaties en bewaakt het de mensen-rechtennormen in asielprocedures. Agnieszka Kosowicz, bestuursvoor-zitter van het Polish Migration Forum, vertelde over de obstakels in hunwerk voor de ondersteuning, integratie en gemeenschapsopbouw vanmigranten en vluchtelingen in Polen.Myroslava Keryk, bestuursvoorzitter van Ukrainski Dom, lichtte toe dathun organisatie zich richt op het bieden van ondersteuning, integratie engemeenschapsvorming voor Oekraïense migranten en vluchtelingen inPolen. Daarnaast sprak Keryk in het bijzonder over de recente ontwikke-lingen in Polen als het gaat om desinformatie en haatcrime jegensOekraïense vluchtelingen in Polen en hoe deze ontwikkelingen dediscussie over de opvang en integratie van Oekraïners in Polenbeïnvloedt. Zo is Keryk zelf ook meerdere keren al slachtoffer geweest vandesinformatiecampagnes, zeer waarschijnlijk afkomstig uit Rusland. MariaPoszytek, mensenrechtenadvocaat bij de Helsinki Foundation for HumanRights, stond stil bij hun bijdrage aan het publieke debat op het gebiedvan de bevordering van mensenrechten zoals juridisch onderzoek enadviezen over wetgeving in Polen en daarbuiten.Na dit programmaonderdeel keerde de delegatie weer terug naarNederland. De delegatie dankt de medewerkers van de Nederlandseambassade in Warschau voor de uitstekende ondersteuning van ditwerkbezoek en de gesprekspartners voor hun tijd en inbreng.De delegatieleider,BoomsmaDe griffier,KlingTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9973