Openbaar Ministerie Fraudemonitor 2023-2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202617 050Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebiedvan belastingen, sociale zekerheid en subsidiesNr. 614 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 mei 2026Hierbij stuur ik u de zesde editie van de Fraudemonitor, voor de jaren2023–2024. Het Openbaar Ministerie (OM) geeft in de Fraudemonitor eenbeeld van de strafrechtelijke prestaties in de bestrijding van fraude,uitgedrukt in cijfers en geïllustreerd met concrete voorbeelden. Het gaatom zowel verticale fraude waarbij de overheid wordt benadeeld alshorizontale fraude waarbij burgers en bedrijven worden benadeeld.Daarbij wordt ook de in- en uitstroom van zaken in voornoemde jarentoegelicht, inclusief de afdoeningsvormen door het OM of de rechter.Verticale fraudeHet zwaartepunt van opsporing en vervolging van fraude waarbij deoverheid is benadeeld, ligt bij het Functioneel Parket (FP) en de bijzondereopsporingsdiensten (BOD-en). De capaciteit bij de Fiscale Inlichtingen- enOpsporingsdienst (FIOD), uitgedrukt in onderzoeksuren, is gestegen tenopzichte van de vorige Fraudemonitor.De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) heeft nadere invulling gegevenaan een eerder gestart traject waarbinnen wordt gekeken of, naast hetdoen van strafrechtelijke onderzoeken, andere en wellicht effectievereinterventiemogelijkheden vanuit het FP en de NLA kunnen wordeningezet.Daarnaast hebben de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een prioritering aange-bracht in de veelheid van onderwerpen waar zij toezicht op houden.Horizontale fraudeHorizontale fraude valt uiteen in verschillende fraudevormen, zoals ondermeer fraude met betaalproducten, faillissementsfraude en oplichting. De kst-17050-614ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 17 050, nr. 6141 benadeling van burgers en bedrijven door middel van horizontale fraudeis de afgelopen jaren met name tot uitdrukking gekomen in verschillendeonline vormen van fraude. De grootste categorieën binnen online fraudezijn fraude met betaalproducten, zoals skimming, phishing en creditcard-fraude (850 in 2023 en 763 in 2024) en fraude met betaalproducten waarbijsprake is van geldezelschap (892 in 2023 en 898 in 2024). Een overig grootdeel van de meldingen ziet op fraude met online handel (388 in 2023 en568 in 2024).De Fraudemonitor bevat enkel gegevens over geregistreerde criminaliteit.Het daadwerkelijke aantal slachtoffers is veel groter. Uit de Veiligheidsmo-nitor blijkt bovendien dat in 2025 10 procent van de bevolking van 15 jaarof ouder slachtoffer is geweest van een of meer incidenten van onlineoplichting en/of fraude.1Een ander thema dat deze editie door het OM is uitgelicht is hypotheek-fraude. Het gaat hierbij om het vervalsen van gegevens om een hypotheekte kunnen vestigen op een woning, waardoor andere vormen vancriminaliteit, zoals drugshandel of arbeidsuitbuiting, doorgang kunnenvinden.Afdoeningen en straffenDe instroom van horizontale fraudezaken is gemiddeld genomen zo goedals gelijk aan de uitstroom.2 De hoeveelheid strafbeschikkingen is gelijkgebleven aan de het aantal in de Fraudemonitor 2021–2022. Ten opzichtevan de jaren 2021–2022 zijn meer zaken behandeld en afgedaan door destrafrechter.De ervaring leert dat in geval van fraude het sepotpercentage bijfraudedelicten gemiddeld hoger is dan bij commune delicten. Dit heeftmet name te maken met het feit dat zaken zich op het grensvlak van eencivielrechtelijk geschil en een strafbaar feit bevinden, waarbij het bewijsvoor strafrechtelijke afdoening niet altijd voldoende is.AfsluitendMet het OM onderschrijf ik het uitgangspunt dat fraude niet enkel kanworden bestreden met het strafrecht. De meeste winst is te behalen metpreventie, door het opwerpen van (technische) barrières en implemen-teren van interventies. Ingrijpen met interventies aan de voorkant kan eengroot deel van de financiële schade en, daarmee ook strafrechtelijkingrijpen, voorkomen. Ook mijn ministerie spant zich daarvoor in, onderandere met de Integrale Aanpak Online Fraude waaraan naast hetOpenbaar Ministerie, de politie, het Ministerie van Economische Zaken,het Ministerie van Financiën en andere publieke partners ook privatepartijen deelnemen zoals banken, de telecomsector, de Consumen-tenbond en de Fraudehelpdesk. Het Actieprogramma online fraudeontvangt uw Kamer voor de zomer. Met de acties uit het programma zetik, samen met de partners, verder in op het vergroten van deweerbaarheid van burgers en bedrijven en zorgen wij samen voorverbeterde samenwerking rondom de aanpak van daders en onder-steuning van slachtoffers.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van Weel1Centraal Bureau voor de Statistiek, Veiligheidsmonitor 2025, Veiligheidsmonitor 2025 | CBS2Voor afdoeningscijfers van verticale fraude wordt verwezen naar de afzonderlijke jaarverslagenvan de BOD-en en naar de jaarberichten van het Openbaar Ministerie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 17 050, nr. 6142