Verslag van een commissiedebat, gehouden op 17 april 2025, over Auto

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 305MobiliteitsbeleidNr. 498 VERSLAG VAN EEN COMMISSIEDEBATVastgesteld 27 mei 2025 De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op 17 april2025 overleg gevoerd met de heer Madlener, Minister van Infrastructuuren Waterstaat, over:–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.19 december 2024 inzake Actieagenda Auto (Kamerstuk31 305, nr. 482);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.19 december 2024 inzake aanpak spitsspreiden en -mijden(Kamerstuk 31 305, nr. 483);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.30 januari 2025 inzake onderzoek gepersonaliseerde kente-kens (Kamerstuk 31 305, nr. 485);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.13 februari 2025 inzake Nederlandse inzet op consultatie overde toekomst van de Europese auto-industrie (Kamerstuk22 112, nr. 3998);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.4 februari 2025 inzake voortgang deelmobiliteit januari 2025(Kamerstuk 31 305, nr. 486);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.6 maart 2025 inzake update «verzorgingsplaatsen van detoekomst» (Kamerstuk 31 305, nr. 488);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.19 maart 2025 inzake uitvoering van de motie van het lidBoswijk c.s. over een analyse van de risico’s van elektrischeauto’s voor de nationale veiligheid (Kamerstuk 21 501-20,nr. 2068) (Kamerstuk 21 501-20, nr. 2243);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.19 maart 2025 inzake nadere toelichting wetsvoorstelverzorgingsplaatsen (Kamerstuk 31 305, nr. 490);–de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.14 april 2025 inzake voortgang verhoging maximumsnelheidnaar 130 kilometer per uur (Kamerstuk 32 646, nr. 46). kst-31305-498ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4981 Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijkverslag uit.De voorzitter van de commissie,P. de GrootDe griffier van de commissie,SchukkinkTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4982 Voorzitter: Peter de GrootGriffier: MeedendorpAanwezig zijn elf leden der Kamer, te weten: Olger van Dijk, Eerdmans, ElAbassi, Grinwis, Peter de Groot, Heutink, De Hoop, Van Houwelingen,Pierik, Vedder en Veltman,en de heer Madlener, Minister van Infrastructuur en Waterstaat.Aanvang 16.02 uur.De voorzitter:Goedemiddag, dames en heren. Welkom bij dit commissiedebat Auto. Ikheet de mensen op de publieke tribune en de mensen die dit op afstandvolgen van harte welkom. Welkom aan de leden, uiteraard. We hebbeneen volle bak. Dat is hartstikke mooi om te zien. De Minister is met enigevertraging – misschien was hij met de auto; geen idee – hier aangekomen.Hij had andere verplichtingen. We zijn blij dat u hier bent. We zijnuiteraard ook blij met de ambtelijke ondersteuning.Het is 16.00 uur. We gaan het debat starten. We hebben voor dit debat drieuur staan. Dat betekent dus dat we de interrupties behoorlijk gaanbeperken, anders gaan we dat nooit redden met elkaar. Ik zou willenvoorstellen om drie interrupties toe te staan in de eerste ronde, de eerstetermijn. Dan gaan we daarna eens even kijken hoe het debat verloopt. Ikheb begrepen dat de heer Eerdmans het toestaat dat de heer Olger vanDijk als eerste gaat spreken, omdat de heer Olger van Dijk ook in eenander debat aanwezig moet zijn. Zo gaan we het dus doen. Volgens mijheb ik alle plichtplegingen voorafgaand aan dit debat gehad. Laten we ereen mooi debat van maken. Ik geef het woord aan de heer Olger van Dijknamens Nieuw Sociaal Contract. Gaat uw gang.De heer Olger van Dijk (NSC):Heel veel dank, voorzitter. Dank ook voor de flexibiliteit van de commissie-leden, in het bijzonder van de heer Eerdmans. Dank u wel.Veel mensen zijn afhankelijk van de auto. Dat is vooral in de regio hetgeval. Daarom is het goed dat deze Minister met de Actieagenda Auto isgekomen, al kan het wat Nieuw Sociaal Contract betreft nog wat scherperop onderdelen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de functionele benadering vanhet hoofdwegennet, want wat is nou precies het doel daarvan? Is er geldbeschikbaar? De A1 en de A15 zijn bijvoorbeeld vooral voor vrachtverkeer.Hoe wordt daar dan op gestuurd? Kortom, Minister, wij krijgen graag watmeer gevoel bij dat sturen op de functie van de weg.In het verlengde hiervan: wordt er ook nagedacht over een hiërarchie inhet hoofdwegennet, juist vanuit die functie geredeneerd? Nederland heeftnamelijk een belangrijke rol als het gaat om transport, ook van Defensie.Gaan we belangrijke assen van Rotterdam naar het oosten prioriteren?Hoe kijkt de Minister naar het idee om bepaalde hoofdwegen als prioritairaan te wijzen en daar dus ook als eerste de knelpunten, bijvoorbeeld inhet onderhoud, te gaan aanpakken? Hoe sluit dat dan weer aan bij deEuropese aanpak rond militaire mobiliteit? Op Europees niveau wordtgewerkt aan het wegnemen van knelpunten. Daarin wordt ook gesprokenover vier prioritaire multimodale vervoerscorridors. Kan de Ministeraangeven in hoeverre het Nederlandse snelwegennet daar onderdeel vanis? Wat betekent dat dan voor het verbeteren van die wegen?Voorzitter. De files zijn helaas helemaal terug van weggeweest. Zoals uweet, ziet NSC het spitsmijden als een deel van de oplossing. Maar goed,dat gaat niet helemaal alle problemen oplossen. Maar laten we in iedergeval proberen om files die voorkoombaar zijn, tegen te gaan. Dan kom ikbij de tunnelsluitingen. We zijn blij dat de antwoorden vandaag zijnbinnengekomen, want het is nogal een probleem. De Schipholtunnel gaatTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4983 soms meerdere keren per dag dicht vanwege een hoogtemelding, somsdoor niet meer dan een wapperend zeil van een vrachtwagen. Dat leidt totenorme files en vertragingen, en ik mag wel zeggen tot royale erger-nissen.Voorzitter. Het feit dat de Minister er twee maanden over heeft gedaan omdie vragen te beantwoorden, doet wel vermoeden dat men er niethelemaal bovenop heeft gezeten. Uit de antwoorden maken we op datmeer dan zestien keer per dag in Nederland een tunnel sluit vanwege eenhoogtemelding. Dat mag toch niet kunnen? De antwoorden van deMinister zijn toch echt nog iets te vrijblijvend. Op zichzelf is het goed datRijkswaterstaat hier eindelijk mee aan de slag gaat, maar we verwachtenecht veel van de bredere aanpak hoogtemeldingen. De Kamer is beloofddat die voor de zomer komt.Ik heb nog een enkele vraag. In die aanpak hoogtemeldingen moet hetwat ons betreft wel gaan om meer dan alleen communicatie en beterehandhaving. Komt het verhogen van de profielvrije ruimte bijvoorbeeldook terug in die aanpak? Gaan we er dus echt voor zorgen dat die tunnelsgewoon hoger worden, zodat je minder meldingen krijgt? Dat lijkt ons ergkansrijk. Misschien het probleem in perspectief zettend: hoeveel vracht-wagens komen er nou echt vast te zitten? Wat is nou eigenlijk het risico?We hebben zo’n enorme aanpak en er zijn zo veel files. Staat dat wel inverhouding tot het echte risico? Misschien kan de Minister daar nog watover zeggen.Voorzitter. Tot slot de verzorgingsplaatsen. Nieuw beleid om vergun-ningen voor laadpalen en shops te veilen, is in de maak. Er was watreuring over in de eerste Kamerbrief. Daarin stond cryptisch omschreven:«Er lijkt niet op elke verzorgingsplaats noodzaak te zijn voor eentankstation.» Het persbericht deed daar nog een schepje bovenop. Denagezonden Kamerbrief van de Minister zet dit gelukkig recht. Dat is watNSC betreft terecht. Veel mensen, ook minima, blijven nog jaren afhan-kelijk van fossiele brandstoffen. Elektrische auto’s worden goedkoper,maar zijn voorlopig echt niet voor iedereen weggelegd. Bestaanszekerheidis ook de mogelijkheid hebben om je te verplaatsen.Ik rond af, voorzitter. Daarover hebben we nog een enkele vraag. Kan deMinister aangeven hoe die veilingen precies in zijn werk gaan? Wordtuitgegaan van opbrengstmaximalisatie of spelen andere aspecten mee?Niets is zo erg als range anxiety. Ik huurde ooit een elektrische camper enkan hier dus over meepraten. Kan de Minister aangeven of hetuitgangspunt is dat er elke zoveel 25 kilometer een verzorgingsplaats ismet laad- en tankmogelijkheden, en dan niet alleen elektrisch, maar dusook voor die fossiele rijder in zijn oude Volkswagen?Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. U heeft een interruptie van de heer Heutink van de PVV. Gaatuw gang, meneer Heutink.De heer Heutink (PVV):Ik wil het even hebben over die verzorgingsplaatsen. Terecht dat meneerVan Dijk daar aandacht voor vraagt. Het gaat mij even om het principe inhet voorstel zoals het er nu ligt of de denkrichting zoals die er nu ligt, datondernemers alleen nog maar mogen kiezen tussen fossiel of laden, duseen van beide. Wij zeggen: dat is een keuze voor faillissement, of nu ofstraks. Wat vindt Nieuw Sociaal Contract daar eigenlijk van?De heer Olger van Dijk (NSC):Het lijkt mij goed om niet op voorhand die ruimte al helemaal te beperken.Ik kan dus een eind in de denkrichting van de collega van de PVVmeekomen om te kijken of we daar wat meer flexibiliteit in kunnenhouden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4984 De voorzitter:Dank u wel. Ik zie geen andere interrupties, dus we gaan naar de bijdragevan de heer Eerdmans namens JA21. Gaat uw gang.De heer Eerdmans (JA21):Voorzitter, dank u wel. De Minister wil geen automobilistje pesten, maareen kabinet dat in Nederland de hoogste accijns op benzine in de helewereld of in ieder geval de Europese Unie blijft innen, is natuurlijk geenautovriendelijk kabinet. De gemiddelde accijns in Europa is € 0,53 per literop dit moment en in Nederland is dat € 0,79. Zonder ingrijpen – dat wetenwe allemaal – wordt een liter benzine vanaf 1 januari € 0,26 duurder. Alsde Minister dus niet ingrijpt. Hij kwam net met een koffertje aanzetten hier.Ik hoop dat daar de Voorjaarsnota in zit en ik hoop, ik mag hopen dat wijbeter nieuws krijgen dan tot dusver voor de automobilist, namelijk dat deaccijnsdemping per 1 januari doorgaat. Want er is in 2027 nog meer slechtnieuws voor de benzine- en de dieselrijder, met de groeten van FransTimmermans overigens. Er komt namelijk een extra CO2-heffing nog eenseffetjes bij, die natuurlijk wordt doorberekend aan de pomp en dievolgens de Rabobank nog eens € 0,12 extra per liter gaat kosten. Dat iseen prijsexplosie. We hebben het dus over € 0,79 plus € 0,26 plus € 0,12.Dat is € 1,20, die je straks kwijt bent aan de pomp per liter benzine aan deoverheid. We hebben dan dus meneer Trump nog niet meegerekend eneventuele andere drama’s op de markt, op de wereldmarkt.Vindt de Minister nog dat mobiliteit op deze manier betaalbaar is? Vindthij dat oké? Ik vind het gewoon niet meer leuk. De slogan van de BOVAGwas vroeger Blij dat ik rij. Het is nu vooral pijn als ik rij. Je gaat rijdendfailliet. De accijnzen en de belastingen zijn gewoon een sluipmoordenaar.Altijd gaan ze omhoog. Ik weet het nog van het kwartje van Kok in 2002.Dat zou allemaal weer weggaan. Het gaat nooit weg. Het komt er altijd bij.En ik wijs er nog maar een keer op: 75% van de mensen die in een autorijdt, rijdt op brandstof. Dat aantal blijft overigens stijgen. Dan zie ik deMinister met een bord omhoog «130». Ja, op een paar opritten inGroningen geloof ik. Gaat de Minister nou voor die accijnsverhoging per1 januari liggen? Gaat hij die tegenhouden? Gaat hij dat doen alsautominister? Ik vraag hem dat echt namens 8 miljoen autobezitters.Graag een reactie of dit nou op Prinsjesdag geregeld gaat worden.Voorzitter. In Europa mogen vanaf 2035 helemaal geen nieuwe benzine-auto’s meer worden verkocht. Laten we dat nou ook gewoon gebeuren,vroeg ik me af. Is de Minister daar tegen of voor? Ik hoorde de Minister ineen interview met De Telegraaf zeggen dat hij het kopen van eenelektrische auto weer wil gaan bevorderen vanwege stikstof. Hoe dan?Gaan we dan toch weer belastingvoordelen geven op elektrisch, waar wenet afscheid van hebben genomen, terwijl we weten dat het net mud- enmudvol zit, dat bedrijven in Brabant en Limburg gewoon niet meerkunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnet? Er is gewoon geenplek meer. Dit los van het feit dat de consumenten de stekkerautomomenteel laten vallen als een baksteen, omdat de kosten toenemen. Hetis namelijk nu zelfs duurder om elektrisch te rijden dan op benzine en datzegt denk ik wel wat. Laat de mensen gewoon rijden waar ze in willenrijden. Stop met dat vanuit de overheid bepalen wat goed voor ze is.Voorzitter. Dan de files. Nederland staat steeds meer stil. Afgelopendinsdag was de drukste avondspits van het jaar. Elke week bijna eennieuw record. De filedruk was nog nooit zo hoog, zegt Rijkswaterstaat. Endan gaat het vooral om de spits. Dinsdag en donderdag is het code rooden de Minister zegt: ik wil een mentaliteitsverandering. Hij hoopt dat erafspraken komen tussen werkgever en werknemer om die spits te gaanmijden: samen kunnen we het verschil maken. Het lijkt wel of ik eenGroenLinks-wethouder hoorde. Waar is het idee van meer asfaltgebleven? Al die geïnde accijnzen waar ik het net over had, zouden toch inelk geval meer aan wegen moeten worden besteed? Bijna alle snelwegenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4985 die zijn verbreed van twee naar drie of van twee naar vier hebben geenfiles meer. We hebben het probleem met de twee stroken. De Minister legtdan tot slot ook nog de bal neer bij de ambtenaren, Kamerleden enMinisters, want we moeten allemaal flexibeler gaan vergaderen. Dan benik benieuwd of we dan allemaal voortaan de vergadering hier om11.00 uur laten beginnen. Want hoe laat ik ook vertrek, ik sta altijd in defile vanaf Rotterdam. De Minister komt daar volgens mij ook vandaan. Dushet maakt niet uit. Je kunt doen wat je wil, maar er is geen oplossing voor.Je staat in de file. Dus welke mentaliteitsverandering – dat is mijn laatstevraag – wil de Minister nou en hoe denkt hij die te gaan bereiken?Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. Er zijn geen interrupties. Dan is het woord aan mevrouwVeltman van de VVD.Mevrouw Veltman (VVD):Voorzitter. De auto is nu belangrijk en blijft in de toekomst belangrijk. Deauto geeft mensen vrijheid en mogelijkheden. Maar we staan vaak vast inNederland, er komen ieder jaar auto’s bij, en er zijn beperkingen ofafsluitingen door onderhoud.Excuus. Ik heb de verkeerde tekst. Mag ik het woord eerst aan mijnbuurman geven?De voorzitter:Ik hoor dat de heer Van Houwelingen dat prima vindt. Dan gaan we dat zodoen. Meneer Van Houwelingen spreekt namens Forum voor Democratie.Gaat uw gang.De heer Van Houwelingen (FVD):Dank u, voorzitter. We hebben het vandaag over het autobeleid van dezeregering en in het verlengde daarvan over de mobiliteit. Met de huidigekoers ziet Forum voor Democratie het somber in. Ook dit kabinet gaatonverminderd door met de elektrificatie van het wagenpark en deuitfasering van de brandstofauto. Zo gaat er vanaf 2035 een Europeesverbod in op de verkoop van de brandstofauto. Op termijn betekent dat,door veroudering van auto’s, dat er over een aantal decennia bijna geenenkele brandstofauto meer op de weg zal rijden en dat elke auto, elkevrachtwagen en elk bestelbusje elektrisch is. Het leidt tot een verliezendeindustrie, minder werkgelegenheid en het is natuurlijk ook een enormekapitaalvernietiging. Daarnaast wordt de brandstof duurder en duurder;dat werd net ook al genoemd. Volgend jaar komt er € 0,26 bij. Daarnakrijgen we die Europese CO2-heffing. Dat leidt tot mijn eerste vraag aan deMinister: wat gaat hij eraan doen om te voorkomen dat de benzinebinnenkort heel veel duurder gaat worden?Naast het verbod op benzineauto’s en de duurdere brandstof zien we datvooral in nieuwbouwwijken steeds minder parkeerplekken wordenaangelegd. De parkeernorm daalt. Het wordt voor mensen dus steedsmoeilijker om te parkeren. Ze moeten dan het openbaar vervoer gaannemen. Dat leidt tot mijn tweede vraag aan de Minister: wat vindt hijervan dat het aantal parkeerplekken steeds minder wordt?Over zero-emissiezones hebben we natuurlijk al uitgebreid met elkaargedebatteerd. Ook die gaan door. Dit jaar zijn die voor de stadslogistiekingevoerd. Als je een loodgieter bent en een bestelbusje met benzinehebt, dan kun je bijvoorbeeld de binnenstad van Amsterdam niet meer in.Sommige gemeenten, zoals Amsterdam en Eindhoven, willen dit na 2030ook gaan invoeren voor personenauto’s.Verder nemen de files toe; dat werd net ook al genoemd. Het is eenopstapeling. De brandstofauto gaat weg. Die kan je straks niet meer nieuwkopen. De benzine wordt veel duurder. Er zijn geen parkeerplekken. ErTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4986 komen veel meer files. De zero-emissiezones zijn er. En wat krijgt deautobezitter in Nederland daarvoor terug? Ik wil daar niet zuur over doen.Ik gun de Minister zijn succesjes. Maar dat is dat we op vier trajecten 130mogen rijden, dus 30 kilometer per uur overdag harder dan eerst. Dat leidttot mijn derde vraag aan de Minister: is dat dan al met al, als u dat zoafweegt, niet toch wel heel, heel sober? Gaat de autobezitter er dan nietper saldo op achteruit?Dan het verbod op nieuwe brandstofauto’s. De Minister weet daar allesvan. Hij heeft namelijk in het Europees Parlement gezeten. Dat is dan mijnvierde vraag aan de Minister: is hij bereid om zich in te spannen ommisschien met Duitsland, een autoproducerend land van brandstofauto’s,een lobby op te starten om dat verbod, dat daar ook niet goed ligt, terugte draaien? Want we zijn natuurlijk ontzettend tegen dat verbod. Misschienkan hij daar als Minister iets tegen doen.Ik rond af, voorzitter. Ondertussen gaan landen als Japan gewoon doormet de productie van brandstofmotoren en zetten ze in op het gebruik vanbijvoorbeeld waterstof. Want zelfs als je gelooft dat we van brandstof-auto’s af moeten, is het zeer onverstandig om de druk op ons elektrici-teitsnet nog verder te laten toenemen. Nu al kampen we met netcongestieen waarschuwen netbeheerders voor grootschalige stroomuitval. Wekunnen het simpelweg niet meer aan op het net. Dat leidt tot mijn laatstevraag: is de Minister bereid om op zoek te gaan naar alternatieven voorelektrisch vervoer? Is hij bereid de exclusieve focus die er nu is inNederland, en vooral binnen de Europese Unie, op elektrificatie van hetwagenpark bij te stellen wanneer blijkt dat dit de stabiliteit van onsstroomnet in gevaar brengt? Mijn vraag is de volgende. Ik begrijp ditnamelijk echt niet. Waarom zetten we alleen maar in op elektrificatie als erwellicht ook alternatieven zijn? In Japan zijn ze daarmee bezig. Daarzoeken ze naar alternatieven voor de brandstofmotor. We zitten namelijkal met een net dat te vol is, met netcongestie.Dank u, voorzitter. We kijken uit naar de beantwoording door de Minister.De voorzitter:Dank u wel, meneer Van Houwelingen. Ik kijk nog even naar mevrouwVeltman. U bent er klaar voor?Mevrouw Veltman (VVD):Zeker. Het was even een vergissing.De voorzitter:Gaat uw gang, mevrouw Veltman.Mevrouw Veltman (VVD):Dank u, voorzitter. De auto is nu belangrijk en blijft in de toekomstbelangrijk. De auto geeft mensen vrijheid en mogelijkheden. Maar westaan vaak vast in Nederland, er zijn beperkingen of afsluitingen dooronderhoud, en veel aanlegprojecten zijn stilgelegd. Ondertussen is deeconomische schade groot. In sommige gemeenten worden auto’sweggepest. Hoe kijkt de Minister, gegeven deze situatie, naar detoekomst? Wat gaat hij doen om het gebruik van de auto op alle frontenmeer recht te doen?Over de aanpak van knelpunten en de aanleg van wegen komen we nog tespreken. Twee weken terug stonden we daar al even bij stil in dezecommissie. Ik zal hier nog maar eens benadrukken dat de knelpuntenwaar de nood het hoogst is, het eerst moeten worden aangepakt. Ik doelin het bijzonder op Hoevelaken. Daarover volgt volgende week wederomeen motie.Er is woningnood in Nederland. Er is veel aan gelegen om snel en veel tebouwen. Sommige gemeenten plannen nu nul komma nul ruimte voorparkeren, zoals Utrecht, Amsterdam, Rotterdam, Amersfoort, Tilburg enTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4987 Nijmegen. Dit past niet bij de vrijheid die ik zojuist noemde en ook niet bijhet feit dat veel mensen de auto gewoon nodig hebben, bijvoorbeeld ookvoor avond- of nachtdiensten, wanneer het ov niet rijdt. Het zet bovendieneen enorme druk op andere wijken rondom die nieuwe woningen heen,omdat mensen daar dan maar gaan parkeren. Ik snap best dat je, als jeeen woontoren bouwt midden in het centrum van een grote, volle stad,naast een centraal station, anders gaat kijken naar een parkeernorm. Maarook dan moet je rekening houden met mensen die de auto nog nodighebben. Zeker in buitenstedelijke nieuwbouwwijken moet er ruimte voorhet gebruik van de auto blijven. Wat vindt de Minister van het idee om hetrecht op een parkeerplaats vast te gaan leggen voor uitbreidingslocaties?Voorzitter. Twee weken terug bleek bij een politiecontrole in Den Bosch15% van de automobilisten onder invloed te zijn van drugs. Rijden onderinvloed van alcohol en drugs is levensgevaarlijk en moet wat de VVDbetreft stevig worden aangepakt. Maar het lijkt steeds vaker voor tekomen, die drugs. Een derde van de jongeren gebruikt af en toe eenecstasypil of een lijntje coke. Driekwart van de jongeren gebruikt af en toehasj of wiet. Ik vraag de Minister welk zicht hij heeft op het gebruik vandrugs in het verkeer. Wat zijn de cijfers? Is er een beeld van de laatstejaren? En wat is zijn inzet om de ellende die wordt veroorzaakt doorbestuurders op drugs te voorkomen?Voorzitter. Innovaties en nieuwe technieken zijn hard nodig om slimmeren veiliger van de weg gebruik te kunnen maken. Vanaf wanneer kan ookin Nederland getest worden met geautomatiseerd vervoer? Wanneerkrijgen we helderheid over de route naar daadwerkelijke introductie vangeautomatiseerd vervoer op Nederlandse wegen? Voertuigdata zijnessentieel voor realtime-informatie over opstoppingen en omleidingen,voor naderende hulpdiensten en weginspecteurs. Ze zijn ook input vooronderhoud van wegen bij bijvoorbeeld gladheid. Welke acties neemt deMinister om voertuigdata slim en veilig in te kunnen zetten? Gisteravondbijvoorbeeld belandden er veel mensen in de file vanwege de wegwerk-zaamheden op de A12, zonder dat via de app een waarschuwing ofomleiding werd gemeld. Dit moet toch veel slimmer kunnen? Hoe pakt deMinister de regie als het gaat om omleidingsroutes die niet tot overlastleiden? Hoe kan hij daarvoor zorgen als de data bij Google of Teslaworden verwerkt? Hoe staat het met het gebruik van slimme verkeers-lichten, nadat de Autoriteit Persoonsgegevens hierover haar zorgen haduitgesproken?Voorzitter. Dan de tankstations langs de snelweg, de verzorgingsplaatsen.Er komt een nieuwe wet aan. De inzet van het ministerie neigt er tot nutoe naar dat bestaande familie- en mkb-bedrijven die nu nog vooralfossiele brandstoffen aanbieden, in een sterfhuisconstructie wordengeplaatst. De VVD vindt dit niet eerlijk. Ik vraag de Minister wat hij heeftgedaan met de motie-Koerhuis/Van der Plas, die vroeg rekening te houdenmet de positie van mkb’ers op de verzorgingsplaatsen. Wat vindt deMinister van het idee om tanken, laden en shop via samenwerkingmogelijk te maken onder één luifel, waarbij de huidige ondernemers dekans krijgen om de transitie mee te maken, terwijl de concessiehoudervan die ene luifel nieuwe aanbieders moet laten meedingen onder deluifel?Tot slot. Er zijn talloze laadplekken langs snelwegen waar automobilisten,vooral vrouwen, midden in de nacht niet durven te laden. Je moet ernatuurlijk redelijk lang blijven stilstaan, alleen op een stille plek, achterafen de shop is gesloten. Dat moet echt veiliger en ik vraag de Minister hieractie op te zetten. Wil hij inventariseren waar deze plekken zijn en ookbekijken wat hier al op korte termijn aan gedaan kan worden?Dank u, voorzitter.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4988 Dank u wel. U heeft een interruptie van de heer De Hoop van GroenLinks-Partij van de Arbeid.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):Ik ben nu vier jaar woordvoerder op het gebied van verkeer en in debijdragen van de VVD kwam één ding altijd terug: de accijnsverlaging. Ikheb mevrouw Veltman daar niet over gehoord in haar bijdrage. Als ik devoorjaarsnotastukken lees, dan zie ik die verlaging er ook nog niet instaan. Ik wil voor de zekerheid toch even vragen of het inderdaad klopt dater vanaf 2026 geen accijnsverlaging is en dat de automobilist dan dus€ 0,26 meer moet gaan betalen voor benzine.Mevrouw Veltman (VVD):De heer De Hoop heeft het over Voorjaarsnotastukken. Ik heb die niet, dusik weet niet welke stukken de heer De Hoop bedoelt. Ik kan dus ook nietzeggen wat daar wel en niet in zit. Ik weet het niet. Misschien heeft u eenlek te pakken dat wij nog niet gezien hebben, maar ik kan daar op ditmoment niet op reageren.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):Ik heb mevrouw Veltman hoog zitten, dus zij kan mij niet wijsmaken dat zijniet weet of er wel of geen accijnsverlaging in de begroting komt te staanzo meteen. We weten – het is geen lek, het staat gewoon in de krant – datdat nog niet geregeld is. Dat betekent dat de automobilist € 0,26 per literbenzine meer gaat betalen. Ik kan mij voorstellen dat dat gewoon eenaderlating is en een nederlaag voor de VVD. Maar dan had ik verwacht datdat terug zou komen in meer geld voor infrastructuur. De Minister heeftimmers zelf ook gezegd een tekort van 5 miljard te hebben. De begrotinghad al weinig geld voor infrastructuur, dus kunnen wij dan nu van de VVDverwachten dat dat geld naar de infrastructuur gaat? Dat is namelijk heelbelangrijk voor de automobilist.Mevrouw Veltman (VVD):Ik zeg nogmaals: ik heb niet meer gezien dan de tweets en wat ik in dekrant lees. Ik hoor de heer De Hoop net zeggen: u weet best wat erallemaal wel en niet in staat. Dat is niet zo. Ik weet niet meer dan wat er inde tweets staat. Wat we natuurlijk wel weten, is dat de afgelopen twee jaardie accijnsverlaging door de VVD erin is gezet. Ik weet niet wat daar nuvan is gemaakt in de Voorjaarsnota. Ik ben ook heel benieuwd wat deMinister daarvan zegt, dus laten we hem dat vragen.De voorzitter:Ik zag de heer Eerdmans volgens mij een schijnbeweging maken. Maargaat uw gang!De heer Eerdmans (JA21):Dat was een echte beweging, want ik kan me dat ook niet voorstellen. Ikkan me ook niet voorstellen dat de VVD dat deel van het pakket laatpasseren. Dus ik heb met verbazing gezien dat het nog niet bij het zoet zat.Dat doet mij het ergste vrezen en vandaar mijn vraag aan de Minister,want daar moet het natuurlijk geregeld zijn. Ik hoop alleen al aan zijnmimiek en gelaatsuitdrukking te kunnen zien of de autobezitter blij of nietblij wordt van Der Barry. De vraag aan de VVD is: stel dat het niet geregeldis, is de VVD dan net als de vorige keer bereid om het te repareren? Ikdenk dat er echt, echt forse steun is in de oppositie, zeker bij JA21, om diedemping voort te zetten en de autobezitter niet per 1 januari € 0,26 perliter duurder uit laten zijn bij de pomp.Mevrouw Veltman (VVD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4989 We hebben daar altijd voor geknokt. Ik was ook trots om te kunnen zeggendat dat de afgelopen twee jaar door de VVD is gelukt. Wat ik nu in iedergeval weet, is dat er geld naar Defensie gaat en dat we de lastenverlichten voor burgers. De energiebelasting gaat omlaag en de kinder-opvang wordt goedkoper, zelfs bijna gratis. We krijgen een stabielebegroting, doordat we ons aan goede regels houden en de schulden nietnaar toekomstige generaties doorschuiven. Dat is wat ik nu weet. Gelooftu maar van mij: al jaren zijn wij de partij die knokt voor de auto. En datblijven we doen!De heer Eerdmans (JA21):Daar word ik alleen maar verdrietiger van, want zo’n rijtje laat meestalzien: zie je wel, dat is wat we ervoor terug hebben gekregen. We hebbende automobilist laten zitten, maar dat krijgen we ervoor terug. Daar schietde benzinerijder natuurlijk totaal niks mee op, want die zal dit toch als eenenorm verlies zien. Eerlijk gezegd vind ik het op deze manier echt nietmeer leuk, hoor, om te tanken, want je denkt toch «waarom stap ik nog inde auto?» Kijk, niemand wil in het ov. Althans, veel mensen denken er ookniet echt over na om van de auto naar het ov te gaan. Maar op dezemanier in de auto gaan zitten is gewoon jezelf failliet rijden.Voorzitter. Ik word hier niet vrolijk van, zeg ik dan toch maar. Ik hoop datwe de druk op kunnen voeren, want de vorige keer is het wel gelukt napolitieke en maatschappelijke druk op de VVD om het tij te keren. Dusdaar ga ik dan maar een beetje hoop uit putten.De voorzitter:De heer Eerdmans heeft hoop. Mevrouw Veltman, wilt u daar nog opreageren?Mevrouw Veltman (VVD):Hier hoop en daar De Hoop! Ik ben alleen maar blij als ik de heerEerdmans vrolijk zie zijn. Kijk, betaalbaarheid van de auto en autorijden isvoor de VVD altijd heel belangrijk geweest. Dat zit ’m ook in de porte-monnee van de mensen. Wat er verder wel en niet in de Voorjaarsnotastaat, weet ik niet.De voorzitter:Dank u wel. Dan kijk ik naar de heer Heutink. U kijkt al blij dat u aan debeurt bent en namens de PVV iets mag zeggen. Gaat uw gang.De heer Heutink (PVV):Ja, voorzitter, want we hebben eindelijk een debat over de auto. Dat wasbroodnodig en vandaar ook het enthousiasme.De auto is en blijft het vervoersmiddel van de toekomst. De PVV roept hetal jaren. Autorijden staat voor vrijheid en voor welvaart. We zijn dan ookblij dat de Minister eindelijk, weliswaar een beetje, gas aan het geven is.We hebben het allemaal kunnen zien: een Minister die met een130km/u-bord boven op de Afsluitdijk staat. Dat beeld was natuurlijkprachtig! Onze complimenten aan de Minister voor het realiseren vandeze mooie eerste stap. Dat smaakt naar meer! Veel meer, want vierwegen is natuurlijk een mooi begin, maar het is nog maar een begin enwe moeten overal, zoals ook vermeld in het hoofdlijnenakkoord, daarwaar dat kan op de snelwegen 130 kilometer per uur gaan rijden. Wehoren dan ook graag van de Minister welke wegen gaan volgen, want ookde Minister moet gas gaan geven.Voorzitter, ik zie dat de heer De Hoop wil interrumperen, maar misschienmag ik nog twee zinnen uitspreken.We kunnen ook meer gas geven, want we weten inmiddels dat hetverlagen van de maximumsnelheid nauwelijks effect heeft gehad op deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49810 stikstofruimte. Er is dus geen enkel excuus meer om niet als de wiede-weerga die borden in de grond te zetten, zeggen wij tegen de Minister.De voorzitter:Meneer De Hoop, uw laatste interruptie.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):Ik zag natuurlijk ook de beelden van de Minister, als een kind zo blij stondhij daar op die prachtige afsluitdijk met dat bord van 130 kilometer peruur. Op maar liefst 66,5 kilometer van de 2.400 kilometer in Nederlandmag 130 kilometer per uur worden gereden. Dat deed mij denken aanvoormalig Minister Melanie Schultz, want die opende ook steeds wegenwaar je 130 kilometer per uur mocht gaan rijden, net voordat er slechtnieuws verteld moest worden. Toen dacht ik: ik ga maar even goedopletten! € 0,26 wordt het duurder voor de automobilist en het lijkt eropdat er geen enkele cent extra voor infrastructuur komt, terwijl de Ministerheeft gezegd dat hij 5 miljard extra nodig heeft voor onderhoud. Dat moettoch heel erg slecht nieuws zijn geweest voor de PVV. Ik zou daar graageen reactie van de heer Heutink op krijgen.De heer Heutink (PVV):Ook ik weet niet precies wat er in de Voorjaarsnota staat. Dat hebben weuit de krant moeten vernemen, maar ik ga de heer De Hoop dan wel evenuitleggen dat de Voorjaarsnota een bijstelling is van de begroting 2025.Die begroting is reeds vastgesteld. In de Voorjaarsnota stel je die bij envoor toekomstig beleid gaan we op Prinsjesdag zien wat we anders eneventueel meer moeten doen.De heer Van Houwelingen (FVD):Het is natuurlijk heel mooi om te horen dat de PVV blij is dat we nu op eenpaar stukjes weg inderdaad 130 kilometer per uur kunnen rijden. WatForum voor Democratie betreft voeren we trouwens maximumsnelhedennaar Duits model in op al onze autosnelwegen, maar dat terzijde.Dan nou nog even mijn serieuze vraag. Ik heb het net allemaal opgesomd,hè. Je kunt straks niet langer een nieuwe brandstofauto kopen. Debrandstofprijzen gaan omhoog. We hebben steeds meer files. Er zijn geenparkeerplekken. Er komen zero-emissiezones. Enzovoort, enzovoort,enzovoort. Dus het totaalpakket van dit toch ook PVV-kabinet voor deautobezitter is toch wel heel sober, hè. Die 130 kilometer per uur iseigenlijk een vlag op een modderschuit. Ik ben benieuwd hoe de heerHeutink dat ziet.De heer Heutink (PVV):Het is in ieder geval het begin van het afschaffen van regels. Het verlagenvan de maximumsnelheid was pure betutteling. Het had nul effect op destikstofruimte. Het was ergernis ten top. Dus we zijn heel blij dat daar inieder geval een begin mee is gemaakt. Meneer Van Houwelingen kent hetstandpunt van de PVV over zero-emissiezones. Die hadden we het liefsthelemaal niet gezien.Ik deel verder de mening van Forum voor Democratie over het verbod opbrandstofauto’s. De Minister kan best weleens samen met andere landengaan kijken wat er in Brussel mogelijk is om dat verbod van tafel tekrijgen, want daar zijn we ook niet heel erg blij mee. En ja, wij maken onsook zorgen over parkeernormen, parkeertarieven en stijgende prijzen. Ikga daar zo meteen nog wat over zeggen, maar ik hoop inderdaad dat deMinister samen met de Minister van Volkshuisvesting bijvoorbeeld kangaan kijken of er parkeernormen in bouwbesluiten kunnen wordenvastgelegd. Kan hij daar meters gaan maken om mensen toch te kunnengaranderen dat er een parkeerplaats komt?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49811 De heer Van Houwelingen (FVD):Dank voor uw antwoord, maar het is denk ik geen antwoord op mijnvraag. Het verschil tussen de PVV en Forum voor Democratie is dat u,meneer Heutink, in het kabinet zit en wij niet. U heeft het een en anderuitonderhandeld en mijn vraag is of het totale resultaat voor de autobe-zitter – ik heb het net opgesomd – niet ontzettend pover is.De heer Heutink (PVV):We zijn heel erg blij dat we er bij de onderhandelingen in ieder geval voorhebben kunnen zorgen dat de accijnzen niet verhoogd werden. Wehebben verder inderdaad de 130 kunnen uitonderhandelen. Dat zijn mooiedingen om binnen te halen. Moeten wij werk maken van meer infra-structuur? Ja, dat ben ik helemaal met u eens. Zijn wij kritisch op het feitdat geld van aanleg naar onderhoud is geschoven? Ja, daar zijn wijkritisch op. Het liefst hadden wij ook gezien dat we volle bak aan warengaan leggen. Daar maken we ons zorgen over en daar zullen we deMinister ook kritisch op bevragen.De voorzitter:De heer Van Houwelingen voor zijn derde interruptie.De heer Van Houwelingen (FVD):De heer Heutink zegt het zelf al: niet verhoogd. Ja, de PVV heeft er voor deautobezitter uit gesleept dat de accijnzen niet verder werden verhoogd.Maar dat is toch wel heel pover. We hebben bovendien net gehoord datdie verhoging volgend jaar heel waarschijnlijk wel doorgaat. Dan komt ereen kwartje bij! Het is heel sober en ik hoop dat de PVV op z’n minst gaatproberen om die verdere verhoging van de accijnzen te voorkomen. Mijnslotvraag: gaat de PVV daar wat aan doen?De heer Heutink (PVV):Forum voor Democratie noemt het «sober». Wij noemen het «in eencoalitie met vier andere partijen het op dit moment maximaal haalbareuitonderhandelen».De heer Eerdmans (JA21):Het zoet wordt wel heel zuur als je blij moet zijn met het niet verhogenvan accijnzen. Dat is inderdaad toch wel de grap van de dag. Ik ging ervanuit dat wij hopelijk nog een verlaging tegemoet zouden kunnen zien. Maarlaten we de Here dan maar prijzen dat we niet nog, nog hogere accijnzenkrijgen dankzij de PVV.Maar even serieus, voorzitter. Het is dezelfde vraag, maar is de heerHeutink bereid om met JA21 mee te denken als de Minister negatiefreageert op onze vraag om dit samen met de VVD en de PVV terug tedraaien? Kom op, we laten de autobezitter toch zeker niet nog een keer€ 0,26 meer betalen? Dat kan gewoon niet meer. Dat moet gewoon eenhalt toe worden geroepen en daarvoor ga ik alles uit de kast trekken. Ik wildat de PVV gewoon met ons mee gaat doen. Ik stel de vraag, maar ik hoopdat ik het antwoord kan raden.De heer Heutink (PVV):U kent de PVV als de partij die hart heeft voor de automobilist en die deafgelopen jaren ook een schurfthekel heeft gehad aan het feit dat al diekabinetten telkens de automobilist aan het pesten waren. Dat zijn we dushelemaal met u eens. Maar de realiteit is wel dat we richting de onderhan-delingen, die in de zomer gaan plaatshebben over de Miljoenennota,daarover het gesprek gaan voeren. U kent het standpunt van de PVV endaar gaan we dan het gesprek over voeren. Maar ik kan daar nu niet opvooruitlopen. Zo realistisch moeten we tegen elkaar zijn, meneerEerdmans, want zo werkt het gewoon.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49812 De voorzitter:Ik kijk even. Volgens mij zag ik de vinger van mevrouw Vedder. Klopt dat?Nee? Dan is het woord aan de heer El Abassi. Gaat uw gang.De heer El Abassi (DENK):De PVV, de partij die hart heeft voor de auto. Ik zou eerder zeggen: die eenhekel heeft aan de auto. Ik hoor mijn buurman aangeven dat hij deaccijnzen niet heeft verhoogd. Maar volgens mij heeft de PVV beloofd deaccijnzen te verlagen. Ik zou de PVV willen vragen of de PVV in de periodedat ze nog in het kabinet zit, de accijnzen gaat verlagen en, zo ja, wanneerdan?De heer Heutink (PVV):Ik heb net uitgelegd hoe de systematiek van onderhandelen werkt, hoe hetwerkt om samen te werken in een coalitie en hoe de onderhandelingenrichting de Miljoenennota gaan. Ik heb net gezegd dat de PVV hart heeftvoor de automobilist en dat we een hekel hebben aan het feit dat deautomobilist jarenlang wordt uitgekleed. Dat meneer El Abassi daar nogniet aan heeft mogen proeven is, denk ik, alleen maar goed nieuws.De heer El Abassi (DENK):Zeer ruttiaans allemaal. Dan laten we dit even los en gaan we naar de130 kilometer per uur, want ook dat wordt gebracht. Uw leider, zeg ik viade voorzitter, heeft verschillende malen aangegeven dat in heel het land130 kilometer per uur wordt ingevoerd. Nu komt de PVV met eenschamele foto, waarmee heel trots wordt aangetoond dat op drie plekken– serieus drie plekken; dit lieg ik niet – in heel Nederland 130 kilometer peruur wordt ingevoerd. Zou je daar trots op moeten zijn of zou je jedaarvoor moeten schamen, vraag ik aan de PVV.De heer Heutink (PVV):We zijn heel erg trots dat we in de eerste negen maanden dat het kabinetaan de gang is, in ieder geval hebben kunnen starten met de grootstebetuttelende regels, zoals het verlagen van de maximumsnelheid op vierwegen. We zijn blij met de Minister, die zich inspant om dat ook op de restvan al die snelwegen te realiseren, waar het kan. We willen hem van harteaanmoedigen om daar vaart mee te maken, want ik denk dat meneer ElAbassi en ik het compleet met elkaar eens zijn dat dit een verschrikkelijkemaatregel was die helemaal niets heeft bijgedragen aan het doen dalenvan de stikstofuitstoot. Het was een grote ergernis voor al die mensen inons land die eindelijk een beetje wilden doorkarren en dat niet meerkonden door de vorige kabinetten. Ik denk dat de heer El Abassi, met mijaan zijn zijde, de Minister alleen maar kan aanmoedigen om zo snel alshet kan nog meer borden in de grond te plaatsen.De voorzitter:Uw laatste interruptie, meneer El Abassi.De heer El Abassi (DENK):Ik kan echt niet anders dan constateren dat de PVV de autorijder inwoorden paait, maar in daden keihard naait.De heer Heutink (PVV):Ik heb geen vraag gehoord, dus ik ga door met mijn betoog, denk ik.De voorzitter:U heeft nog een interruptie van mevrouw Vedder van het CDA.Mevrouw Vedder (CDA):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49813 De heer Heutink is heel uitgesproken over wat hij vond van de verlagingvan 130 naar 100 vanwege stikstofmaatregelen. Overigens zijn er driewegen waar we nu 130 mogen. Vier was de bedoeling, maar het is bij driegelukt, waaraan ik mijn collega toch wil herinneren. Bij de ministeriëlecommissie die zich buigt over stikstof ligt ook op tafel dat we in velegebieden straks 80 gaan rijden. Ga ik dezelfde stellige woorden horen vande heer Heutink als dat ter sprake komt? Wat gaat de heer Heutink dandoen?De heer Heutink (PVV):Blijkbaar kan het CDA ook al de toekomst voorspellen. Ik heb nog geenuitkomsten van de ministeriële commissie gezien. Die wacht ik met smartaf. Dan gaan we opnieuw het debat aan, met de consequenties voorinfrastructuur.De voorzitter:Dan kunt u uw betoog vervolgen. Gaat uw gang, meneer Heutink.De heer Heutink (PVV):Voorzitter. De regering is van plan het fileprobleem op te lossen door tegaan aansturen op rijgedrag. Mensen moeten autorijden in de spits maargaan mijden, is het idee. Dit is eigenlijk pure armoede. Laat mensen lekkerzelf bepalen wanneer ze gaan rijden en kom met echte oplossingen. Gainderdaad wegen aanleggen. We moeten mensen niet uit de spits jagen,maar moeten het autogebruik faciliteren. Een van de oplossingen iszorgen voor voldoende bergers langs de weg op de zogenaamdehotspots. Zo kunnen plekken waar veel ongelukken gebeuren snel wordengeruimd. Vroeger hadden we het succesvolle programma file-aanpak. Ikdenk dat de Minister dat nog wel kent. De kosten waren relatief beperkt,maar het werkte wel fantastisch. Je zag de snelheid waarmee de fileswerden opgelost toenemen. Dat is goed. Ziet de Minister hier nog kansen,zou de vraag zijn.Voorzitter. Verder wil de regering inzetten op veilig rijgedrag. Dit zullen wijin principe altijd steunen, maar we hopen dan wel dat de Minister met deMinister van Justitie en Veiligheid echt werk gaat maken van handhavingen bestraffing.Voorzitter. Dan de ellende langs de weg. De regering lijkt op weg omondernemers op een verzorgingsplaats failliet te laten gaan. We zeidenhet al eerder, maar een gedwongen keuze tussen het aanbieden van ofwelelektrisch laden ofwel fossiele brandstof betekent in beide gevallen maaréén ding: je gaat failliet. De PVV wil deze gedwongen keuze van tafel. Wehoren graag de reactie van de Minister op dit punt. Tevens ontvingen weeen aantal weken geleden een brief van de Minister, waarin de miscom-municatie over tankstations werd hersteld. Ik denk het heel belangrijk wasdat dat in ieder geval duidelijk werd. Maar het neemt onze zorgen nietweg, want we kunnen het ons niet veroorloven dat ondernemersgedwongen moeten kiezen tussen die kavels. Dat gaat gewoon nietwerken voor al die mkb’ers. Dus onze vraag is hoe de Minister dezezorgen serieus gaat nemen.Tot slot, voorzitter. De haat jegens automobilisten groeit. Gemeentenvoeren die verschrikkelijke milieuzones in. Ze zijn aan het goochelen metparkeernormen en kleden de automobilist financieel uit met torenhogeparkeertarieven. Mijn vraag is: wanneer stelt het kabinet hier paal en perkaan? Ik wil weten van de Minister wat hij hiervan vindt. Voert de Ministeral gesprekken met de VNG en de Minister van Volkshuisvesting om tezorgen voor voldoende parkeerplekken bij nieuwbouwwoningen? Is er ietswat de Minister kan doen om te zorgen dat de parkeertarieven bijgemeenten niet nog verder de spuigaten uit lopen?Ik dank u voor de tijd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49814 De voorzitter:Dank u wel voor uw inbreng. U heeft nog een interruptie van de heerGrinwis van de ChristenUnie.De heer Grinwis (ChristenUnie):Meneer Heutink maakt zich hier kwaad over anderen, in dit geval degemeenten. Maar ik heb hem zich niet zo kwaad horen maken over zijneigen kabinet en zijn eigen coalitie. Rondom de Voorjaarsnota zijn allerleidingen naar buiten gekomen. Het is duidelijk dat de Lelylijnbank isberoofd voor wat projecten. Maar voor de zeventien projecten die zijngepauzeerd, merendeels wegprojecten die zouden worden losgetrokken,heb ik geen geld gezien. De Barrytaks, of het kwartje van Madlener, van€ 0,258 cent, staat gewoon nog in de boeken. Dat moet allemaal nog inaugustus of een andere keer. Wat is de boodschap van meneer Heutinkaan dit kabinet? Maakt hij zich net zo kwaad over dit kabinet als over –heel makkelijk, hier – een paar misschien ietwat linkse colleges in mooiegemeenten?De heer Heutink (PVV):Waar ik me vooral heel erg kwaad over maak, is dat de ChristenUnie na zoveel jaren regeren nog niet weet hoe de Voorjaarsnota in elkaar zit en nietweet dat dat een bijstelling is van de huidige, lopende begroting. Ik hoopook niet dat de ChristenUnie met een auto over de Lelylijn zou gaanrijden, mocht die er ooit komen. Dat zou mijn antwoord zijn.De voorzitter:Ik vermoed dat de heer Grinwis nog een vervolgvraag heeft.De heer Grinwis (ChristenUnie):Ik ga mijn spaarzame tijd niet gebruiken om nog eens haarfijn deVoorjaarsnota aan de heer Heutink uit te leggen, dus dat laat ik evenliggen. Het is niet alleen een bijstelling van de begroting, maar ook eenbelangrijk moment in het jaar waarop je de kaders en uitgaven voor hetvolgende jaar bespreekt. Dat ga ik allemaal niet uitleggen. Het is helderdat de heer Heutink heel graag wild om zich heen slaat. Ik constateer dathij weigert zich kwaad te maken over dit kabinet. Ik constateer ook dat hijgeen enkele warme boodschap heeft voor de automobilist in Nederland,omdat ze nul komma nul euro hebben uitgetrokken om iets te doen aanhet vastlopen van Nederland. Dan heb ik het nog niet eens over datkwartje van Madlener.De heer Heutink (PVV):Ik heb geen vraag gehoord.De voorzitter:Dan gaan wij naar de volgende spreker van de kant van de Kamer. Dat isde heer El Abassi van DENK. Gaat uw gang.De heer El Abassi (DENK):Voorzitter, dank. De Minister spreekt in de Actieagenda Auto overbereikbare woningen en zegt dan ook miljarden te investeren in infra-structuur om nieuwe woonwijken goed bereikbaar te houden. Maar in depraktijk zien we dat grote steden diezelfde bereikbaarheid juist bewustafremmen door te kiezen voor autovrije of autoluwe wijken. Utrecht is eenbekend voorbeeld, met de Merwedekanaalzone. Maar dit is geenuitzondering. Ook in de Sluisbuurt en Haven-Stad in Amsterdam, deBinckhorst in Den Haag, Maasterras in Dordrecht en de Cartesiusdriehoekin Utrecht worden hele wijken ontwikkeld waar auto’s nauwelijks welkomzijn. Wat heb je aan een nieuwe wijk als je niet met de auto kunt komen?Voor veel mensen is de auto geen luxe maar een noodzaak, voor werk,Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49815 mantelzorg, gezinsleven of simpelweg omdat er geen fatsoenlijk openbaarvervoer beschikbaar is. Toch worden bewoners straks gedwongen om televen zonder eigen risico, zonder parkeerplek, zonder mobiliteitsvrijheid.Voorzitter. Dit is geen toekomstgericht beleid. Het sluit mensen buiten,mensen met een beperkt inkomen, met kinderen, die afhankelijk zijn vande auto. DENK pleit voor echte keuzevrijheid in mobiliteit. Een woningmoet niet alleen betaalbaar zijn, maar ook bereikbaar, ook met de auto.Daarom heb ik de volgende vragen aan de Minister. Erkent de Minister dathet autovrij maken van wijken kan leiden tot uitsluiting van bepaaldebevolkingsgroepen op basis van mobiliteitsbehoefte of sociaal-economische positie? Hoe verhoudt zich dit tot de nationale inzet opbereikbare woningen, zoals verwoord in de Actieagenda Auto? Is deMinister bereid in gesprek te gaan met gemeenten om te voorkomen datde keuzevrijheid in mobiliteit op grote schaal wordt ingeperkt?Voorzitter. Laten we het ook hebben over de absurditeit van de snelheids-beperkingen; daar hadden we het al over. Je mag op snelwegen geen 130meer rijden, terwijl dat jarenlang de norm was. Gelukkig heeft de Ministerde Actieagenda Auto. Op drie plekken mag je weer 130. Drie plekken! Iklaat een plaatje zien van de Minister; een hele mooie foto. Hoppa! Eenverkiezingsbelofte ingelost. Waarom niet op veel meer trajecten, zo vraagik de Minister. De Minister profileert 130 kilometer per uur op driesnelwegdelen als een grote stap, terwijl het in werkelijkheid niet eensgedeeltelijk het terugdraaien is van beleid dat ooit al landelijk gold. Dat isniet in lijn met wat partijen als de PVV, en vaak ook de VVD, hun kiezershebben beloofd: zo veel mogelijk en zo vaak mogelijk 130 rijden.Voorzitter. Dan de vrachtwagenheffing. Verduurzaming mag niet over derug van kleine transporteurs, zelfstandige chauffeurs en familiebedrijven,die nu al lange dagen maken voor een laag tarief. Deze mensen rijden nietvoor hun plezier. Zij zijn het kloppende hart van onze economie. Maar nuworden ze extra belast, terwijl grote transportgiganten de kostenmakkelijk kunnen doorschuiven. Daarom heb ik de volgende vraag aan deMinister: erkent de Minister dat de huidige vorm van de vrachtwagen-heffing vooral kleinere ondernemers treft, terwijl grotere bedrijven welkunnen investeren in elektrische vrachtwagens of kosten kunnendoorberekenen? Wat gaat de Minister doen om deze kleine ondernemerste beschermen? Verduurzamen moet eerlijk. Anders is deze heffinggewoon een oneerlijke lastenverzwaring voor de werkende Nederlanderop wielen.Voorzitter, tot slot.De voorzitter:Meneer El Abassi, u heeft een interruptie van de heer Heutink. Gaat uwgang.De heer Heutink (PVV):Als meneer El Abassi zo kritisch is op de vrachtwagenheffing, waaromheeft hij dan gestemd voor de Wijziging van de Wet vrachtwagenheffingin verband met de implementatie van de herziene Europese tolheffings-regels?De heer El Abassi (DENK):Sorry, maar kan de vraag nog een keer gesteld worden?De heer Heutink (PVV):Dat kan. Meneer El Abassi is heel erg kritisch op de vrachtwagenheffing.Dat zijn wij ook, maar wij hebben tegen de wijziging van de wet gestemddie gaat over de implementatie van herziene Europese tolheffingsregels.Maar DENK heeft voor die wet gestemd. Als meneer El Abassi het echt zoerg vond, had hij toch niet voor de wijziging van die wet gestemd?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49816 De heer El Abassi (DENK):De heer Heutink verwijst nu naar de hele wet. Je moet naar de completewet kijken. Daar staan natuurlijk heel veel dingen in. De reden waarom wijvoor die wet hebben gestemd, is dat we voor de wet als geheel hebbengestemd, maar uiteraard niet voor deze verhoging. Als de heer Heutink –ik zou hem daartoe willen uitdagen – straks een motie of een amendementwil indienen om die heffing te verlagen, sterker nog, om dat nu tevoorkomen richting de Voorjaarsnota, staan wij aan zijn zijde. Sterker nog,daar willen we wel initiatief voor nemen. Ik hoop dat de heer Heutink danook achter ons staat.De voorzitter:Meneer Heutink, uw laatste interruptie.De heer Heutink (PVV):De Voorjaarsnota is afgerond, dus dat gaat niet meer. Maar het komtnatuurlijk wel heel erg raar over dat je zo kritisch bent op de wet, op detarieven en op het gegeven dat vrachtwagenchauffeurs worden gepakt –dat delen we – maar toch voor die wet stemt. Dat lijkt mij toch wel heelerg ingewikkeld uit te leggen aan al die vrachtwagenchauffeurs, toch?De voorzitter:U bent aan de beurt, meneer El Abassi. Gaat uw gang.De heer El Abassi (DENK):Je kan de vraag ook omdraaien. Als je tegen die wet stemt, is het wel zeervreemd dat je geen kritiek hebt op de nota die we nu van de Ministerontvangen, namelijk dat er een vrachtwagenheffing gaat komen. Dat wil ikaan de PVV vragen. Als de PVV toen kritiek had en tegen de wet heeftgestemd, zullen ze ons straks steunen in een motie die we straks tijdenshet debat gaan indienen.De voorzitter:Maar we doen niet aan wedervragen, dus u mag uw betoog vervolgen,meneer El Abassi.De heer El Abassi (DENK):We gaan dat dus oplossen en we hopen de PVV straks aan onze zijde tehebben.Voorzitter. Ten slotte is het veelzeggend dat in de Actieagenda Auto nietsstaat over brandstofprijzen, accijnzen, parkeertarieven of verkeersboetes,terwijl ook dat de automobilist dagelijks raakt. Wat DENK betreft hoort ookdeze financiële druk onderdeel te zijn van de agenda. Is de Minister bereidom dit op te nemen in de actieagenda?Dank u wel, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel. Mevrouw Vedder, u bent aan de beurt, namens het CDA. Gaatuw gang.Mevrouw Vedder (CDA):Dank, voorzitter. Ik ga aan het eind nog iets zeggen over iets waar ik zelfook fan van ben, namelijk hard rijden, maar ik wil eerst een paar vragenstellen in aanvulling op wat een aantal collega’s voor mij ook al hebbenbenoemd.De eerste vraag is als volgt. De Minister benoemde laatst plenair dat bijongewijzigd beleid qua accijns de benzineprijs fors gaat stijgen – collegaGrinwis noemde het net al even de «Barrytaks» – en dat hij hoopte dat«het kabinet hier iets aan kon doen». Ik heb het nog even opgezocht in hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49817 stenogram. Ik heb daarvoor in de Voorjaarsnota in alle twitterberichtennog geen euro’s voorbij zie komen. Dus wat nu, vraag ik aan de Minister.De tweede vraag. De Minister kon plenair laatst ook niet uitsluiten dat hijbij de Voorjaarnota de bpm op de fossiele auto’s niet zou verhogen. Kanhij dat vandaag wél uitsluiten?Voorzitter. Elektrisch rijden wordt aan alle kanten duurder. Ik vraag deMinister of hij daardoor nu net niet de mensen in de middenklasse pakt,voor wie financieel gezien eindelijk die elektrische middenklasser in beeldaan het komen is.Voorzitter. Dan stikstof. Bij de stikstofcommissie ligt een maatregel voorom op sommige plekken op de snelweg 80 te gaan rijden. Deelt deMinister mijn opvatting dat voordat je zo’n besluit neemt, ook eerst naarde veiligheidsaspecten gekeken zou moeten worden?Als laatste, voorzitter, voordat ik over het hard rijden begin: ik ben blij metde voortvarende manier en de brede aanpak waarmee de Minister deCDA-motie van collega Boswijk heeft opgepakt, namelijk dat de risico-analyse van Chinese auto’s wordt uitgebreid naar vrachtwagens enbussen. Kan er in dat onderzoek behalve naar spionage en sabotage ookworden gekeken naar het veiligheidsaspect, namelijk dat deze auto’smogelijk vanuit China op afstand ineens kunnen worden stopgezet,bijvoorbeeld midden op de snelweg? Wordt de SWOV daar bijvoorbeeldbij betrokken? Of valt dit onder sabotage en wordt dit al meegenomen inhet onderzoek?Voorzitter. Dan de snelheid. Ik ben een enorme petrolhead en een enormemotorsportfanaat, maar racen doe je in Assen of in Zandvoort en niet opde N44. EenVandaag becijferde dat 36.500 Nederlanders last hebben vanillegale straatraces in hun wijk. Dan hebben we het vooral over gevaarlijkesituaties en geluidsoverlast. We moeten natuurlijk heel streng handhavenop illegale straatraces. In dat kader is het interessant dat de politie zelfaangeeft moeite te hebben met die aanpak. In de afgelopen vijf jaarwerden er slechts negentien opgepakt. De lastigheid zit ’m in de bewijs-voering, want je moet er als politie bij zijn op het moment dat het gebeurt.Dat is natuurlijk lastig, want het kenmerk van een race is natuurlijk dat dieauto’s zich nogal snel verplaatsen.Bij de fatbikes heb ik al eens gezegd: Minister, ga aan de slag met hetonthooligannen van dat ding; zorg dat dat ding minder cool is, dat hetdikke-ikgedrag kan worden aangepakt; zet vol in op de gedragskant. Datzouden we bij straatraces ook moeten doen. Er is niks mis met car-meetings. Ik vind ze zelf ook leuk, zeker toen ik nog wat jonger was, maardie moeten niet uitdraaien op gevaarlijke situaties voor de jongeren zelfen hun medeweggebruikers. TeamAlert heeft een interessant onderzoekgedaan, waarin jongeren zelf hebben aangegeven wat zou helpen,namelijk strenger straffen, hogere straffen, eerder afpakken van hetrijbewijs. Zou de Minister hierover met de Minister van JenV in overlegwillen gaan? Jongeren gaven ook aan dat zichtbare maatregelen helpen,zoals flitspalen en stoplichten. Minister, zou u met diezelfde Minister vanJenV en de politie, provincies, gemeentes willen optrekken en willenuitwerken hoe we dat soort maatregelen gerichter in kunnen zetten,vooral rondom uitvalswegen, waar die straatraces vaak plaatsvinden? Ikmag er toch regelmatig ’s nachts naar luisteren, moet ik zeggen.Voorzitter. Zou er niet op elke carshow voorlichting moeten zijn voorjongeren, samen met de organisatoren van die shows? Zouden er nietbewustwordingscampagnes moeten worden opgestart die niet alleen overde risico’s gaan maar zich bijvoorbeeld ook richten op hoe je je auto veiligkunt tunen? Ik zou daar vroeger heel dankbaar voor zijn geweest met mijneerste autootje, mijn Daihatsu Charade 3 cilinder. Maar dat was er toennog niet. Ik ben benieuwd naar de reflectie van de Minister op hetonthooligannen van de straatraces.Dank u wel, voorzitter.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49818 De voorzitter:Dank u wel voor uw bijdrage. Het woord is aan de heer De Hoop vanGroenLinks-Partij van de Arbeid.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):Voorzitter. Na dit debat rijd ik, zoals u weet, vanavond over de Afsluitdijkweer terug naar Friesland. Dankzij deze Minister ben ik nu drieënhalveminuut eerder in Friesland of op het werk in Den Haag. Ik ben hem daareeuwig dankbaar voor. Ik zou dat toch echt bij dezen willen zeggen.Voorzitter. De Minister was als een kind zo blij. Op 66,5 kilometer van de2.400 kilometer snelweg in Nederland mag nu 130 worden gereden. Ik zeihet net al: het deed mij denken aan Melanie Schultz, die als Minister ophet moment dat als het even ergens lastig werd binnen het kabinet, eenweg opende waar je 130 mocht rijden, zodat we dat even zagen voordatde vervelende boodschappen kwamen. En die kwamen ook van ditkabinet, als het gaat om infrastructuur en de begroting van deze Minister.Want ja: € 0,26 meer per liter benzine. Ik had niet gedacht dat een Ministervan de PVV het kwartje van Kok zou inhalen qua bedrag dat erbij komt.Dat is toch een puike prestatie van deze Minister. Daarnaast vroeg hij om5 miljard voor infrastructuurinstandhouding. Ik heb nog niet gezien dat hijdaar ook een euro van binnen heeft gehaald. Grote successen dus bij deVoorjaarsnota.Voorzitter. Als GroenLinks-PvdA vinden wij dat iedereen op een fijnemanier naar werk, school of andere voorzieningen moet komen. Veelmensen doen dat nog steeds met de auto, omdat dit nou eenmaal voorvelen van hen de makkelijkste manier is, zeker als je in de regio woont.Toch vragen klimaat, gezondheid en energieonafhankelijkheid om eenhele snelle transitie naar duurzame mobiliteit. Onze infrastructuur, vooraldie voor de auto, veroudert in hoog tempo. Het moet eerlijker, zodat wevervoersarmoede aanpakken. We moeten alle regio’s bereikbaar houden.Degenen die het meeste profiteren van de weg, moeten er het meeste aanbijdragen.Vorige week hadden we het nog over de fileaanpak, over alle maatregelenom mensen te verleiden om niet in de spits de auto te pakken. Dat isnatuurlijk prima. Maar ze zijn wel vrijblijvend, omdat we nog steeds geenstructurele maatregelen nemen, zoals een kilometerheffing met eenspitstarief, wel verschillend per regio wat mij betreft, cao-afspraken enov-investeringen. Het actieprogramma van deze Minister faciliteert eenstructurele toename van autokilometers en houdt daarmee alle bestaandeautoproblemen in stand of maakt ze erger. Afgelopen dinsdag zagen wedan ook nog de drukste spits van het jaar, met maar liefst 1.200 kilometerfile.Voorzitter. Dan de elektrische auto. We voorspelden het al bij de vorigeVoorjaarsnota en de begroting: elektrisch rijden wordt weer fors duurder.Een derde van de EV-rijders dreigt terug te gaan naar vuile diesels enbenzine. De tweedehandsmarkt, waar 80% van de automobilisten vanafhankelijk is, stort in. De export van de tweedehands-EV’s is verdubbeld.Dat is ook gewoon allemaal subsidie die het land uitstroomt. De toekomstwordt voor veel automobilisten onbetaalbaar. Als we de mrb-gewichts-correctie niet repareren, gaat het mis. Hoezo heeft de Minister dit nu nogniet geregeld? Gaan we dat dan wel bij de begroting zien?Ten slotte de deelmobiliteit. Vorig jaar vroeg ik in een motie om de tienbeste maatregelen om deelmobiliteit te stimuleren. Daar kwam een heelaardig onderzoek naar, maar vervolgens heeft de Minister daar niets meegedaan in de Actieagenda Auto. Datzelfde gold voor de motie van collegaKoekkoek van Volt. Zij vroeg om voorstellen te doen voor hoe het gebruikvan deelauto’s exponentieel kan groeien tot een reëel alternatief voor deauto in stedelijke gebieden. Nou, dat heeft een alinea gekregen: mensenbekend maken met deelmobiliteit. Tja, dat gaat niet leiden tot eenexponentiële groei of een reëel alternatief. Er komen nergens doelaf-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49819 spraken met gemeenten. Fiscaal blijft het onaantrekkelijk. Deelmobiliteit isnog niet gedefinieerd in de Wet personenvervoer.Mijn fractie verwacht actie van deze Minister. Anders blijft het toch welheel erg veel bij symboolpolitiek. De kentekens zijn niet gelukt. Nou, dedrie wegen wel. Nogmaals, felicitaties aan de Minister. Maar alle vormenvan mobiliteit in Nederland worden duurder. Of het nu de trein is of deauto: alles wordt duurder met dit kabinet. De infrastructuur ligt er gewoonslecht bij. Wij willen serieus beleid vanuit het Ministerie van IenW. Datbetekent files aanpakken en de instandhouding van infrastructuur, wantdat heeft de automobilist echt nodig.De voorzitter:Dank u wel. Het woord is aan de heer Pierik van de BBB.De heer Pierik (BBB):Dank, voorzitter. Ongeveer 70% van de reiskilometers in ons land wordtafgelegd met de auto. De auto biedt flexibele mobiliteit en verbindtstedelijke gebieden met het landelijk gebied. De auto is cruciaal voor demobiliteit van verreweg de meeste Nederlanders en is zelfs onmisbaarvoor miljoenen Nederlanders in de regio.Voorzitter. Elke regio telt. Het kabinet heeft met de Actieagenda Auto deambitie uitgesproken om de bereikbaarheid in alle delen van Nederland teverbeteren. Dit is van groot belang, zeker in de meer afgelegen gebieden,waar het openbaar vervoer niet altijd een volwaardig alternatief is. We zijndan ook blij met het vrijgekomen budget voor de N36. Dat is gisterenafgesproken bij de besprekingen over de Voorjaarsnota. Maar we zijn erdan nog niet. Kan de Minister meer aandacht geven aan het optimaliserenvan het wegennetwerk, ook juist buiten de Randstad?De voorzitter:Ik kijk even wie er eerst was, mevrouw Vedder of meneer Grinwis. Pieter?Het was de heer Grinwis, hoor ik. Dank u wel, meneer Eerdmans.De heer Grinwis (ChristenUnie):Helemaal goed, meneer De Groot, meneer de voorzitter. Ik hoorde meneerPierik de N36 noemen. Meneer Pierik begint nu ook zelf over deVoorjaarsnota. Dan maar even een uitstapje naar gisteren. Waar is tussende eerste tweet van mevrouw Van der Plas en de tweede tweet vanmevrouw Van der Plas het geld voor de broodnodige aanpak van de N50gebleven? Weet meneer Pierik dat? Weet de Minister dat? Hoe gaat deBBB na deze pijnlijke blunder het vertrouwen in de regio rond Kampenherstellen en alsnog het benodigde geld op tafel leggen? Want eventjesging 365 miljoen rond. Nou, daar kun je héél wat van verdubbelen binnende N50, de N50 veiliger van maken en de aansluiting met Flevolandverbeteren. Ik ben zeer benieuwd.De heer Pierik (BBB):Dank voor de vraag. Waar gewerkt wordt, vallen spaanders. Ik hebinderdaad in eerste instantie gezien dat in de berichtgeving rondom deVoorjaarsnota de N50 erbij stond. Uiteindelijk is dat er niet van gekomen.Dat is jammer. Maar goed, zo gaat het in de onderhandelingen. Er vallenweleens dingen net even buiten de boot. De N50 is net even buiten deboot gevallen. Dat neemt niet weg dat de BBB zich volop in gaat zettenom de rijbaanscheiding bij de N50 te realiseren en om die veiliger temaken. Want het is en blijft een dodenweg, voorlopig. We moeten er allesop inzetten om die weg veiliger te maken.De voorzitter:Meneer Grinwis, uw interrupties zijn op, sorry. Mevrouw Vedder.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49820 Mevrouw Vedder (CDA):De heer Pierik begon net met dat hij blij is met het budget voor de N36. Ikben benieuwd of de heer Pierik ook blij is met de herkomst van dat geld.Het komt namelijk uit de pot van de Lelylijn, waar nog geen vier maandengeleden de heer Pierik zelf, samen met mij en de heer Olger van Dijk, eenmotie over heeft ingediend met het verzoek aan de regering om dat potjeongemoeid te laten. Die motie is nota bene unaniem aangenomen. Daarkan de heer Pierik toch niet blij mee zijn, lijkt me.De heer Pierik (BBB):Dank voor deze vraag. Mevrouw Vedder weet ook dat als er onderhandeldwordt, er altijd sprake is van zoet en van zuur. Het zoet is dat we wel deNedersaksenlijn – dat zal mevrouw Vedder ook deugd doen – erdoorheengetrokken hebben. Daarvoor is bijna 2 miljard euro beschikbaar gesteld –althans, als we mogen uitgaan van de tweetjes, de berichten die allemaalvoorbij zijn gekomen, want de officiële stukken zijn nog niet beschikbaar.Maar laten we daar maar even van uitgaan. Het zoet is ook Kornwerder-zand. Er is jarenlang getouwtrek geweest om die sluis te verbreden. Ik benontzettend blij dat dat ook tot het zoet behoort. We hebben het zoet van deNedersaksenlijn. Ik heb ontzettend veel positieve reacties gekregen op hetfeit dat die nu wel kan starten, dat wil zeggen: dat de MIRT-verkenning kanbeginnen. Over de N36 heb ik ook heel veel positieve reacties gekregen.Het mooie verhaal is dat heel veel dingen verder kunnen. Het zuur is datde Lelylijn ... Hij wordt niet afgeschaft, hij blijft in beeld. Maar inderdaad,er is geld onttrokken aan het budget voor de Lelylijn voor allerlei anderemooie infrastructuurprojecten. Dat is dan het verlies dat we helaas tochmoeten nemen.De voorzitter:Mevrouw Vedder voor haar laatste interruptie.Mevrouw Vedder (CDA):De heer Pierik begint zelf over de N36, dus dan ga ik ervan uit dat al dietweets kloppen. Ook het CDA is voorstander van de Nedersaksenlijn, deaanpak van Kornwerderzand et cetera, et cetera. Maar de conclusie kantoch niet anders zijn dan dat de BBB, die vier maanden geleden samenmet NSC een belofte heeft gedaan om de pot van de Lelylijn ongemoeidte laten, haar belofte gebroken heeft?De heer Pierik (BBB):Die motie is toentertijd, een maand of vier geleden, Kamerbreed aange-nomen. Daarin is inderdaad neergelegd: laten we het budget datbeschikbaar is voor de Lelylijn, erin laten. Dat is nu veranderd. Er is nueen ander voorstel uitgerold. Het voordeel is dat het geld is waarmeegelijk gewerkt kan worden. We kunnen dus veel eerder aan de slag. Jemoet keuzes maken, in de politiek moet je altijd keuzes maken. We hebbenliever dat we het ene project wel voortvarend kunnen aanpakken, waarbijwe het andere even in de ijskast zetten maar er wel energie op zetten,stappen zetten om het budget weer aan te vullen voor de Lelylijn. Maar ditis even wat het is. Ik kan het niet mooier maken.De voorzitter:Vervolgt u uw betoog.De heer Pierik (BBB):Voorzitter. De onderlinge landelijke wegen zijn minstens zo belangrijk. Datheb ik laatst zelf ook gezien, toen ik op werkbezoek was in Ossenzijl. Debewoners en bezoekers daar staan in het toeristenseizoen vaak lang voorde brug. De hoofdweg kan de druk niet meer aan. Jaarlijks passeren erongeveer 1 miljoen toeristen en forenzen de smalle, bochtige hoofdstraat.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49821 Door de Ossenzijlersloot varen bovendien 20.000 boten per jaar, waardoorde brug regelmatig 40 minuten per uur openstaat. Daar komt bij dat hettoerisme daar de komende jaren naar verwachting sterk zal toenemen,omdat Staatsbosbeheer behoorlijk gaat investeren in Nationaal ParkWeerribben-Wieden. Heeft de Minister scherp waar de grootsteproblemen spelen qua mobiliteit in kleinere dorpen en in het bijzonder inOssenzijl? De Minister heeft aangegeven open te staan voor suggestiesvan concrete infrastructurele projecten, waarvoor nu te weinig investe-ringsruimte is. Het probleem Ossenzijl is hier een goed voorbeeld van.Kan de Minister toezeggen om in gesprek te gaan met deze regio om eenduurzame oplossing te zoeken voor de uitdagingen die daar liggen?Voorzitter. Hoe concreet zijn de ambities om de bereikbaarheid in alledelen van Nederland te verbeteren? Wat merkt een inwoner vanOvezande, Stadskanaal of Winterswijk hiervan in de praktijk? Mensen indeze gebieden hebben geen metro om de hoek, geen Sprinter. De auto isdaar simpelweg onmisbaar. Zonder auto kom je niet bij de huisarts, nietop je werk en niet bij opa en oma voor de verjaardagsvisite. Daaromvraag ik de Minister welke concrete maatregelen hij neemt voor demensen die dagelijks afhankelijk zijn van hun auto, omdat het ov het daarlaat afweten.Voorzitter. Dan de verzorgingsplaatsen. In de brief van 6 maart lazen weover het voornemen om verzorgingsplaatsen langs de snelweg opnieuwin te richten. De Minister wil aparte vergunningen uitgeven voor elkevoorziening, wat volgens de BBB problemen oplevert. Ondernemersworden zo gedwongen om te kiezen voor fossiel, laadpalen of een shop,terwijl ze graag alle drie willen aanbieden. Specifiek voor de kleineremkb-aanbieders en de familiebedrijven is het totaalaanbod zelfs een mustom het bedrijf draaiende te kunnen houden. Het houden van eenverzorgingsplaats langs de rijksweg is ondernemerschap. Kan de Ministeraangeven waarom het deze ondernemers zo lastig gemaakt wordt om metdeze nieuwe wet om te gaan? Waarom moet de laadpaal apart geveildworden? Waarom kan de ondernemer niet én benzine én elektriciteit éneen shop aanbieden? De BBB diende eerder een motie in waarin gevraagdwerd om extra aandacht voor het mkb en familiebedrijven. Daaromvragen we de Minister hoe hij ervoor zorgt dat ook deze mkb-onder-nemers in de toekomst kunnen blijven bestaan, terwijl ze alle voorzie-ningen op één locatie kunnen aanbieden. Is de Minister het eens met deBBB-fractie dat een combinatie van klassiek tanken, elektrisch laden eneen shop essentieel is voor het verdienmodel van de mkb’ers? Ziet deMinister ook dat een volledig energieaanbod langs de snelwegen onderéén concessie verrommeling voorkomt en veiligheid bevordert? Zo is hetook in Frankrijk en Duitsland georganiseerd.De voorzitter:Dank u wel.De heer Pierik (BBB):Mag ik nog een laatste vraag stellen?De voorzitter:U bent al een tijdje over de spreektijd heen, hoor. Ik was al heel coulant.De heer Pierik (BBB):Dan doen we dat in tweede termijn.De voorzitter:Daarom. We laten het hierbij. Meneer Grinwis, gaat uw gang.De heer Grinwis (ChristenUnie):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49822 Voorzitter. Een zelfgebouwd huis, een geheel afbetaalde Tesla Model 3voor de deur en een dak vol zonnepanelen om het EV mee op te laden: jezou denken dat ik een Minister van D66- of GroenLinks-huize beschrijf,maar het is toch echt onze huidige Minister van Infrastructuur, ooitgerespecteerd lid van de PVV-fractie. Het EV van Elon Musk heeftinmiddels een imagodeuk opgelopen – maar soit, dat terzijde. MinisterMadlener vertelde dit zelf afgelopen september in het BNR-programmaover autozaken, dat ik met veel plezier heb beluisterd. Dat zeg ik nog maareens. Het is duidelijk dat deze Minister een groot liefhebber van de auto is.Hij is niet zozeer een petrolhead. Nee, met name de vrijheid die de autobiedt, spreekt hem aan. Ik zie hem knikken. Ik snap dat goed, hoor,voorzitter. Maar wat ik minder goed snap zijn de keuzes die hij of eigenlijkdit kabinet vervolgens maakt. Daarmee laat hij de automobilist en hetklimaat toch een beetje in de kou staan. De Minister mag dan graagpronken met die drie stukjes met levensgrote borden waar je overdag130 kilometer per uur mag rijden. Bij het maken van desbetreffendepersbericht moeten een paar ambtenaren op zijn ministerie heel veel lolhebben gehad. De eerste letters van elke alinea samen vormden immershet woord «VROEM». Als ik voortaan met 130 kilometer per uur over deAfsluitdijk tuf, zal ik altijd met een glimlach aan het persbericht Vroemterugdenken. Complimenten! Ik weet niet of de Minister het zelf heeftdoorgehad, maar misschien onthult hij dat zo nog.Voorzitter. Ik heb het over de N50 gehad. Ik ben benieuwd hoe de Ministerdeze pijnlijke episode gaat oplossen en het vertrouwen in die regio weergaat herstellen. Ik ben bang dat ik daarvoor toch aan het adres van de BBBmoet zijn. De auto is intussen een essentieel onderdeel van ons vervoer-systeem. Veel mensen kunnen niet zonder, of ze dat nou willen of niet,met name op het platteland. Tegelijk staan we voor een enorme verduur-zamingsopgave die bemoeilijkt wordt door de belastingen rond de auto.Voor de ChristenUnie zijn er geen heilige huisjes als het gaat om onzeheilige koeien. Hoe staat het met de brief waarin wordt uiteengezet hoe deautobelastingen er in de toekomst komen uit te zien, de Autobrief 3.0? DeMinister staat ondertussen aan de lat om 2,5 megaton CO2-uitstoot teverminderen, maar de kilometerheffing wil hij niet. Maar hoe wil hij hetdan wel? Mij lijkt een intelligente congestieheffing in de brede Randstadeen logisch alternatief voor een deel van de huidige autogerelateerdebelastingen. Immers, doormodderen in het huidige systeem heeft geenzin. Neem de bpm. Die levert steeds minder op door de voortgaandeelektrificatie. Ondertussen blijkt dat er flink met de bpm wordt gefrau-deerd, met meer dan 300 miljoen euro aan misgelopen belastingop-brengsten per jaar. Herkent de Minister deze bedragen? Schrikt hij daarook van?De accijnsopbrengsten staan onder druk. Blijft de premisse overeind datderving van de belastinginkomsten uit het autodomein binnen hetautodomein moet worden opgelost? Dat is wel hoe het nu met degrondslagerosie en de begrotingsregels werkt. Dat zal ertoe leiden dat delaatste benzinerijder alle belastingen op moet brengen. Hoe gaat deMinister dan de inkomsten uit autobelasting op peil houden als nietgekozen wordt voor betalen naar gebruik? De enige optie is dan weer omde mrb te verhogen. Hoe staat het met de gesprekken tussen IenW enFinanciën over onder andere de grondslagerosie bij autobelasting naaraanleiding van mijn motie van vorig jaar? Wat wordt de mix tussenbelasting gericht op bezit en die op gebruik van de auto? Dan heb ik hetnog niet eens gehad over het kwartje van Madlener, de «Barrytaks» van€ 0,258 per 1 januari aanstaande. Maar daar hebben een aantal collega’sal naar gevraagd. Ik ben zeer benieuwd.De Nederlander denkt en handelt toch wel vooral met zijn portemonnee.De instortende verkoop van elektrische voertuigen bewijst dat. Hetterugbrengen van de kortingen in de motorrijtuigenbelasting voorelektrische voertuigen van 100% naar 75% dit jaar en 25% volgend jaarTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49823 heeft een heel negatief effect. De korting is echt te weinig en geenvolledige gewichtscorrectie. Mijn vraag: wanneer herstelt het kabinet dezefout en wordt 25% weer 40%, zoals in de vorige Voorjaarsnota? Het kandus wel.Voorzitter. In Duitsland gaan ze ondertussen flink aan de slag met EV’s.Het nieuwe kabinet daar rept over een vrijstelling voor de wegenbelastingtot 2035 voor EV’s, een speciale afschrijvingsregeling voor zulke auto’s,fiscaal voordeel voor de elektrische bedrijfswagens en een niet naderomschreven belastingvoordeel voor elektrische personenauto’s tot€ 100.000. Kortom, EV wat de klok slaat. Hoe reageert de Minister hierop?Hoe speelt hij in op dit voorbeeld van onze buren? Over de tweedehands-automarkt vraag ik vooral hoe de Minister werkt aan essentiële laadinfra-structuur met capaciteit en batterijlevensduur.Ten slotte onderstreep ik de oproep van de BOVAG om te komen met eenvoorspelbaar en evenwichtig overheidsbeleid, met een helder meerjarigafbouwpad van ondersteuning richting 2030–2035. Gaat de Minister hiergehoor aan geven? Ik denk dat voorspelbaarheid op lange termijnbelangrijk is. Geen kortetermijnspiegeltjes en -kraaltjes.De voorzitter:Dank u wel voor uw inbreng. We zijn aan het einde gekomen van deinbreng van de kant van de Kamer in de eerste termijn. We gaan evenschorsen zodat de Minister zich kan voorbereiden op de beantwoording. Ikschors tot 17.30 uur.De vergadering wordt van 17.11 uur tot 17.30 uur geschorst.De voorzitter:Dames en heren, welkom terug. We zijn bezig met het commissiedebatAuto. We hebben de eerste termijn van de kant van de Kamer afgerond.Daarom zijn we aangekomen bij de eerste termijn van de kant van hetkabinet. De Minister gaat ons voorzien van de antwoorden. Ook voor dezeronde zou ik drie interrupties bij de Minister willen voorstellen. Dan heeftu daar de mogelijkheid toe. Ik zou de Minister willen uitnodigen omallereerst aan te geven welke blokjes er zijn. Interrupties kunnen dan aanhet einde van elk blokje gedaan worden. Gaat uw gang.Minister Madlener:Ik begin met een algemene reactie. Daarna heb ik zes blokjes. Webeginnen met het hoofdwegennet. Dan heb ik het blokje regio, het blokjedata, een blokje elektrisch vervoer, een blokje verzorgingsplaatsen en eenblokje overig. De heer Eerdmans vraagt in welk blokje het onderwerpaccijnzen zit. Dat zit in het blokje elektrisch vervoer. Ja, dat is weggejorist.De voorzitter:Gaat uw gang, Minister.Minister Madlener:Het is heel goed om de commissie zo warm te horen spreken over deauto, want dat delen wij natuurlijk. De auto biedt voor veel mensenvrijheid, flexibiliteit, snelheid en comfort. Dat blijkt ook altijd weer uit decijfers. De auto is dus niet ouderwets. Nee, de auto heeft de toekomst. Metde verkeersbesluiten voor de eerste drie trajecten kan er daar nu weer 130overdag worden gereden. Ik hoop hier rond de zomer een vierde trajectaan toe te voegen. We hebben met elkaar dus geconstateerd dat de autozeer veel gebruikt wordt. 70% van alle kilometers leggen we af met deauto. Dat is echt gigantisch. Tegelijkertijd wordt het ook steeds drukker opde weg. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, het KiM, verwacht dater in 2029 zo’n 6% tot 12% meer kilometers zullen worden afgelegd dan in2023. Dat betekent dus dat er wel werk aan de winkel is. Daarom heb ik uTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49824 de Actieagenda Auto gepresenteerd met zes speerpunten voor concretemaatregelen, zoals bereikbare woningen en regio’s. Dit kabinet wil duswoningen bouwen, maar die moeten wel bereikbaar zijn. Daarominvesteren we 2,5 miljard extra in wegen en ov.Dan veilige en betrouwbare wegen. We staan voor de grootste onder-houdsopgave ooit. Die heeft onze prioriteit. Daarnaast investeer ik200 miljoen in de verkeersveiligheid van rijks-N-wegen en 500 miljoenvoor de veiligheid op wegen van andere overheden, met in deVoorjaarsnota 115 miljoen voor de N36 in Overijssel.Dan de fileaanpak en voorspelbare reistijden. Ik wil natuurlijk ook datNederlanders vlot kunnen doorrijden. Daarom worden nu al verschillendewegen verbreed, zoals de A16 en de A27 Houten-Hooipolder. Ook wil ikelk jaar een aanlegproject herstarten en investeer ik 280 miljoen in kleineinfrastructurele maatregelen. Bij de hinderaanpak maken we afsprakenmet ziekenhuizen, scholen en bedrijven om de hinder tijdens werkzaam-heden te beperken en de reistijden zo voorspelbaar mogelijk te houden.We doen echt ons best om met de regio’s te overleggen, zodat niemandverrast is. Natuurlijk spreken we met regio’s en met ProRail af wiewanneer aan de slag gaat. Ten slotte zetten we in op spreiden en mijden.Heel veel mensen hebben mijn oproep wel gezien om nog eens teproberen om buiten de spits te reizen. Natuurlijk kan niet iedereen dat. Hetis ook echt geen lapmiddel, want het werkt echt. De coronacrisis heeft onsook geleerd dat het een heleboel scheelt als 5% van de mensen niet meerin de spits reist. Heel veel mensen kunnen dat wel, maar niet iedereen kandat. Daar moeten we eerlijk over zijn. Als je dat niet kunt, zou je het aan jewerkgever kunnen vragen, maar anders zal je toch in de spits moetenreizen.Dan het elektrisch rijden. Dat gaat ook goed. 6% van alle personenauto’sin ons land is inmiddels geheel elektrisch. De verkoop van elektrischeauto’s blijft goed op peil en is zelfs toegenomen vergeleken met vorigjaar: ruim 6% meer in de eerste drie maanden. Nederland is ook het landin Europa met de allermeeste publieke laadpunten: 184.000. Dat is meerdan Duitsland en Frankrijk en zelfs meer dan Noorwegen. En iederemaand komen er 1.600 laadpunten bij.Dan slimmere auto’s en veilig rijgedrag. Auto’s worden gelukkig steedsslimmer en veiliger. Dat maakt het reizen steeds makkelijker voor debestuurder. Auto’s kunnen straks zelfs noodstops maken en dat maakt hetook voor fietsers en voetgangers veiliger. Ook de bestuurder zelf moetnatuurlijk veilig rijgedrag vertonen en dat stimuleren we met campagnesals de bob-campagne, snelheidscampagnes maar natuurlijk ook metbetere handhaving, die ik samen met de Minister van JenV probeer teversterken.Als laatste heb ik nog iets te zeggen over het duurzame en innovatievegoederenvervoer. De invoering van de vrachtwagenheffing verlooptvolgens planning en gaat naar verwachting medio 2026 van start. Hettarief voor elektrische vrachtwagens krijgt daarbij een forse korting. Dat isnatuurlijk goed voor de verduurzaming. Ook is er veel interesse bij devervoerssector voor subsidies en de aanschaf van elektrische vracht-wagens, die nu nog in de kinderschoenen staat. Dat gaat er allemaal aankomen. Zo zien wij een goede toekomst voor de auto, met mobiliteit voorkeuzevrijheid, bereikbaarheid en vooruitgang.Dan begin ik met mijn eerste blokje.De voorzitter:Dank u wel. Dit was uw inleiding, maar die levert toch al interrupties op.Die gaan wij dus netjes afhandelen. De heer Eerdmans, was u al aan uwinterruptie toe?De heer Eerdmans (JA21):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49825 Ja, omdat de Minister zes blokjes in zijn inleiding stopt, is het bestaantrekkelijk om er iets over te vragen. Ik wil die file best wel mijden, alsde Minister mij kan vertellen wanneer er geen file is. Het punt in deRandstad is volgens mij dat, als je denkt dat je vrij makkelijk in Den Haagkunt komen – ik noem maar een dwarsstraat – je weer vaststaat. Coderood zijn absoluut de dinsdag- en donderdagavondspits en ook deochtend, maar de rest is gewoon niet te timen. Dat kun je dus ook nietverlangen van werkgevers. Mijn vraag is: welke mentaliteitsveranderingvraagt de Minister dan van ons allemaal, en vooral van de werkgevers enwerknemers, om die spits, om die file te mijden? Volgens mij is dat eenonmogelijke opgave.Minister Madlener:Ik ben dat niet eens met de heer Eerdmans. Ik denk dat we best kunnenzeggen wanneer die files er vooral staan. Dat is in de ochtend- en deavondspits. Die hebben we nog steeds. Je ziet het ook tussendoor weldrukker worden, maar ik moet eerlijk zeggen dat, als ik zelf kijk naar hettraject tussen bijvoorbeeld Rotterdam en Den Haag, ik daar echt wel piek-en daltijden zie. Zelf rijd ik vaak om 19.00 uur weg en dan is er gewoongeen file meer. In België is dat trouwens anders. Daar is de spits veellanger. Daar sta je wel tot 20.00 uur vast. Maar Nederland heeft nogsteeds echt een spits. Dat zal voor ieder traject en voor iedere regio in hetland anders zijn, maar als je een dagelijks traject aflegt, weet je heus welwanneer je beter kunt rijden. De Kamer doet dat ook. Hier beginnen wevaak om 10.00 uur in plaats van 09.00 uur. Dat helpt natuurlijk.De heer Heutink (PVV):In een vorig leven was de Minister makelaar. Het lijkt nu net alsof deMinister is ingehuurd om elektrische auto’s te verkopen. Mijn vraag aande Minister is of hij alsjeblieft ook de normale brandstofauto wil gaanverkopen. Kan hij ook daar iets over zeggen? Kan hij de mensen gerust-stellen dat iedereen nu en in de toekomst inderdaad die keuze heeft endus zelf mag kiezen of men een gewone brandstofauto wil aanschaffen,die betaalbaar is, of een elektrische auto? Ik verwacht dat we de Ministerdaar ook op kunnen inhuren, dat hij ook brandstofauto’s gaat verkopen.De voorzitter:Ja, brandstofauto’s. De Minister.Minister Madlener:Ik zou graag auto’s verkopen, dat lijkt me heel leuk. Maar ik ben Ministeren ik verkoop geen auto’s. Ik vind wel de vrije keuze heel belangrijk. Diehebben we nog tot 2035, want op dat moment is de elektrische autoverplicht in heel Europa. Het kabinet verzet zich daar niet tegen. Wij ziendat als Europees beleid. Het is over tien jaar. Ik denk dat de elektrischeauto dan zo’n ontwikkeling heeft doorgemaakt dat hij echt goedkoper enbeter is en voordelen biedt ten opzichte van brandstofauto’s. Dan zullen ernog veel brandstofauto’s rijden. Je kunt ze natuurlijk ook tweedehandskopen. Op dit moment worden er nog heel veel brandstofauto’s verkocht.De meeste auto’s die worden verkocht, zijn brandstofauto’s. De vrije keuzeis er. Alleen zie je diesel erg teruglopen. De hybrideauto is erg in opkomsten de elektrische auto is in opkomst. Die vrije keuze hebben we en daarwil ik absoluut niet aan tornen.De heer Heutink (PVV):Die vrije keuze gaat dus verdwijnen over tien jaar. En als we weten dat debrandstofauto nu nog zo veel verkocht wordt en dat mensen verknochtzijn aan hun brandstofauto, zou ik de Minister wél willen vragen om zichdaar in Brussel tegen te verzetten. Ik vraag me echt af waarom de Ministerdat niet wil.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49826 Minister Madlener:Laten we vaststellen: tien jaar is een hele tijd. Als je ziet wat de elektrischeauto in de afgelopen tien jaar heeft bereikt ... Ze zijn goedkoper en veiligergeworden, het bereik is gestegen, de snelheid van laden is enormtoegenomen. Als ik bedenk waar we over tien jaar staan – het is fanta-seren – kan ik me zomaar voorstellen dat je over tien jaar even snel laadtals tankt. En dan worden het aanbod en het concept van de elektrischeauto voor iedereen wel heel aantrekkelijk. Dat is heel goed, want eenelektrische auto stoot geen stikstof uit, geen CO2, geen of nauwelijksfijnstof. Ik zie dat echt als voordeel, zeker ook in de steden.Het is wel belangrijk dat die auto betaalbaar is. Wat je ook rijdt, elektrisch,diesel, hybride, benzine of lpg, die auto moet je voorzien van de mobiliteitdie je nodig hebt. Het is niet aan mij om die keuze te maken de komendetien jaar. Over tien jaar is dit Europees beleid en dit kabinet verzet zichdaar niet tegen. Als er een meerderheid in de Kamer is die daar andersover denkt, hoor ik dat graag. Voorlopig leggen we ons hierbij neer. Wehebben nog tien jaar de tijd. Meneer Heutink, u kunt nog tien jaar lang eennieuwe benzineauto kopen.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):De Minister vertelde in zijn inleiding dat er een groei van ik geloof 12% isvan het aantal gereden kilometers bij het woon-werkverkeer. Dat klonkbijna alsof hij dacht: prima, mooi. Zou de Minister dat nog wat meerwillen toelichten? Hoe beoordeelt hij dat?Minister Madlener:Ten eerste heeft dat natuurlijk ook te maken met de economischeontwikkeling. Je ziet een hele duidelijke relatie: gaat het goed met deeconomie, dan gaan we meer rijden. Daar zal het dus van afhangen. Alsde economie inzakt, zal er minder gereden worden. Dat is goed nieuwsvoor de files, maar dat is slecht nieuws voor de welvaart van ons land. Dierelatie is heel helder. We zien ook de bevolkingsgroei. Mensen diehiernaartoe komen, willen ook autorijden. Dat is een factor. Dus ja,autorijden is niet iets ouderwets; dat is iets wat mensen willen blijvendoen. We moeten echt afwachten hoe het gaat lopen met dezevoorspelling. Het hangt van heel veel zaken af of die zo uitkomt. Het is inieder geval de beste voorspelling van het KiM. Ik denk dat het goed is omer in ieder geval rekening mee te houden dat autorijden ontzettendbelangrijk blijft. Dat moeten we ook blijven faciliteren, denk ik.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):Ik denk eigenlijk helemaal niet dat het goed is om daar rekening mee tehouden. Voor zover ik weet, wil het kabinet zich nog steeds aan hetKlimaatakkoord houden. Daar is deze Minister volgens mij ook toeverplicht. In het Klimaatakkoord van 2019 is de doelstelling van 8 miljardminder woon-werkkilometers in 2027 opgenomen. Aangezien de Ministerzich aan het Klimaatakkoord moet houden, denk ik dat hij er alles aanmoet doen om die 12% groei te voorkomen en te zorgen voor minderwegkilometers. Ik ben dus benieuwd hoe de Minister dat voor zich ziet.Minister Madlener:Minder rijden is een mogelijkheid om minder uit te stoten, maar je kuntook anders gaan rijden. Je kunt bijvoorbeeld elektrisch gaan rijden of ineen zuinigere auto gaan rijden. Als mensen een nieuwe, zuinige autokopen, dragen ze ook bij aan minder uitstoot. We sturen hierop aan; weproberen minder CO2 de lucht in te krijgen in Nederland. Als we maargenoeg elektrisch gaan rijden, lukt dat vanzelf. Ook het bijmengen vanbiobrandstof, wat een Europese verplichting wordt, wordt opgevoerd. Ookdat zorgt voor minder CO2-uitstoot. In die zin hoeft het dus niet «minderTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49827 rijden» te betekenen. Je kunt met meer rijden toch minder uitstoten. Datvind ik dan het mooie van de elektrische auto.De voorzitter:Uw laatste interruptie.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):Het is toch ontzettend gek dat deze Minister elektrisch rijden duurdermaakt en dat deze Minister en zijn ministerie het openbaar vervoerduurder maken, als de Minister duurzame mobiliteit belangrijk vindt en alshij het belangrijk vindt dat we de doelstelling van het Klimaatakkoordgaan halen. Want geen enkele maatregel in de hele Actieagenda Auto leidtdaartoe. Als de Minister daadwerkelijk meent dat wij die doelstellingmoeten halen, wat dus minder kilometers betekent, ofwel, in zijnwoorden, minder uitstoot per gereden kilometer, dan zou ik toch wel driemaatregelen van de Minister willen horen die hij het komende jaar gaatnemen om dat de bereiken, want ik heb ze nog niet gehoord.Minister Madlener:We zien de uitstoot in de mobiliteit al jaren dalen, zowel die van stikstofals die van CO2. Dat komt door meer elektrische auto’s. Je ziet dat diesteeds goedkoper, beter en leuker worden. Er zijn mooiere modellen en eris veel meer keuze. Ik denk dat die tendens gewoon is ingezet en niet meerte stoppen is. Ik ben dus eigenlijk heel erg een optimist op dit punt. Decijfers gaan ook heel erg de goede kant op. Ik wil auto’s en autorijden nietduurder maken. Ik zie juist dat elektrisch rijden steeds goedkoper wordt. InChina zijn de prijzen al ontzettend gedaald. Dat zie je in Europa straks ookgebeuren. Als de concurrentie toeneemt, als er meer elektrische auto’sworden geproduceerd, ook in Europa – dat hopen we natuurlijk met z’nallen – zul je zien dat het helemaal niet duurder hoeft te worden. Sterkernog, het kan goedkoper worden, zeker als je zelf thuis kunt laden. Dat zalniet iedereen kunnen, maar voor een heleboel mensen is een elektrischeauto op dit moment al gunstiger dan een brandstofauto. Ik hoop dat datvoor heel veel mensen zo blijft.De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):Voorzitter, dan toch nog even. Ik weet dat ik door mijn interrupties heenben, maar dit is een beschouwing. Ik vroeg de Minister om drievoorstellen te noemen waarmee hij het doel wil behalen. Nu geeft hij eenbeschouwing van wat hij maatschappelijk ziet, maar dat was niet mijnvraag.De voorzitter:Helder. Ik geef nog even het woord aan de Minister.Minister Madlener:Ik kan er nog niet helemaal op vooruitlopen. We stimuleren elektrischeauto’s. Dat doen we door lagere belastingtarieven. Morgen komt deVoorjaarsnota uit. Daar kunt u ook iets in lezen. Ik kan daar niet opvooruitlopen, maar morgen wordt dat bekend. Verder willen we zorgendat elektrische auto’s een gunstige keuze zijn voor mensen. Dat doen wedoor gunstig accijnsbeleid. Er is bijvoorbeeld een bpm-korting voorelektrische auto’s; je betaalt alleen het basistarief. Ook is er een korting opde wegenbelasting, de mrb, via de gewichtscorrectie. Dus ja, dat maakthet toch heel gunstig voor heel veel mensen om een elektrische auto terijden. Het is moeilijker voor mensen in de stad, die niet zelf kunnen laden.Die zijn gebonden aan openbare laadpalen. Ik hoop wel dat we door goedbeleid daarop genoeg concurrentie krijgen om de prijs aan de laadpaalomlaag te krijgen, want dat maakt het ook aantrekkelijker.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49828 De voorzitter:Ik ga naar de heer Pierik en daarna naar mevrouw Vedder.De heer Pierik (BBB):De Minister geeft aan dat hij elektrisch rijden wil stimuleren, zowel voorhet vrachtverkeer als voor het personenvervoer. Wil hij het gebruik vanbiobrandstoffen net zo hard stimuleren? Is de bijmengverplichting danook veilig?Minister Madlener:Ik ga daar straks ook op in bij de beantwoording van de vragen, maar er isinderdaad een Europese bijmengverplichting. Die zal worden opgevoerdin de komende jaren. Het nadeel is wel dat brandstof daardoor duurderwordt, maar je kunt ook zeggen dat dat elektrisch rijden weer gunstigermaakt, omdat dat dan relatief goedkoper wordt ten opzichte van deautobrandstof. Het opvoeren van het aandeel biobrandstof helpt ook bijhet halen van de CO2-doelen.De voorzitter:Dan zijn we nu echt aangekomen bij het eerste blokje en dat is, als ik hetgoed heb, het hoofdwegennet.Minister Madlener:Ja, het hoofdwegennet.De voorzitter:Sorry, één moment. Dit moeten we even goed doen, want mevrouwVedder had gevraagd om een interruptie, maar ik begrijp dat ze dieopspaart. Minister, gaat uw gang.Minister Madlener:Er komen nog tal van blokjes aan, dus waarschijnlijk komen we er wel.NSC had gevraagd naar het doel van een functionele benadering. Wordthet vrachtverkeer daarop gestuurd? Hoe zit het met een hiërarchie vanuitde functie? Het doel van een functionele benadering is om bij de inrichtingof vormgeving van de weg beter rekening te houden met de functie vande weg. Goederencorridors vragen bijvoorbeeld om een specifiekeinrichting, met andere verzorgingsplaatsen en hogere aslasten. Dit jaarwerk ik deze aanpak uit met wegbeheerders en maatschappelijke partners.Eind dit jaar zal ik u informeren over de resultaten hiervan. Het zouzomaar kunnen dat ook Defensie hierbij betrokken wordt, in verband metde militaire mobiliteit.Dan nog een vraag van de heer Van Dijk van NSC. Hij vroeg of webepaalde hoofdwegen prioritair kunnen aanwijzen voor militairemobiliteit. Het is natuurlijk heel logisch dat bepaalde corridors daargeschikt voor zijn of worden gemaakt. Die inzichten nemen we ook mee inde gesprekken met Defensie. De eisen zullen dan in kaart wordengebracht. Dat betekent een opgave om wegen te versterken. Daar kan iknu nog niet op ingaan, maar dit is echt een punt van IenW en Defensiesamen.Dan onze rol in transport. Dat gaat ook weer om Defensie, om de as vanRotterdam naar het oosten. Dat wordt besproken voor militaire trans-porten. We kijken wat er nodig is. Het heeft wel een vertrouwelijk karakter.We zijn samen aan het kijken wat er nodig is om de militaire mobiliteit tekunnen verbeteren.Dan het wegnemen van knelpunten. Dit gaat ook om de militairemobiliteit. Dat heb ik net al aangegeven.Dan profielvrije ruimtes en de aanpak van hoogtemeldingen in tunnels.We kijken bij de aanpak naar technische maatregelen, zoals het vergrotenvan de profielvrije ruimte. Dat betekent dat je het wegdek wat lager maaktTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49829 of het plafond wat hoger. Dat klinkt makkelijk, maar dat is natuurlijk bestingewikkeld. Als we een tunnel renoveren, gaan we daarbij kijken hoe wede hoogte kunnen verbeteren, want hoe hoger de tunnel, hoe meer bufferje hebt en hoe minder last je hebt van te hoog beladen vrachtwagens. Ikwil ook de hoogtedetectie verbeteren, niet alleen voor tunnels, maar ookop andere vervoerscorridors, op andere plekken, zodat een te hoogbeladen vrachtwagen snel van de weg gehaald kan worden. Ook willenwe kijken of we met 3D-camera’s de hoogte kunnen bepalen en zo’nvrachtwagen kunnen stoppen voordat hij in de tunnel stil komt te staan. Ikdenk dat handhaving daarbij een betere rol moet spelen, want het geeftontzettend veel overlast.Hoe vaak gebeurt het dan dat vrachtwagens vast komen te zitten intunnels? Dat gebeurt gelukkig niet vaak, want als dat gebeurt, ligt detunnel er heel lang uit en is die misschien een hele dag gestremd. Hetgaat vooral om het voorkomen van schade aan de tunnelsystemen. Het isregelmatig gebeurd, dus we moeten daar voor de veiligheid iets aandoen. Als je achter zo’n vrachtwagen rijdt die te hoog beladen is, kan hetzomaar zijn dat er lading van de vrachtwagen af valt en dat er ietskapotgereden wordt in de tunnel. Dat kan echt gevaar opleveren vooranderen. Het blijft echt belangrijk dat we hier aandacht voor hebben. Wehebben de indruk dat een hoop vrachtwagenchauffeurs hier toch eenbeetje te nonchalant mee omgaan. Die moeten we dus echt beter van deweg af halen en meer gaan bestraffen als ze dit regelmatig doen.De filedruk is nog nooit zo hoog geweest. Wanneer gaan we die wegeneindelijk aanleggen, vraagt de heer Eerdmans. De heer Eerdmans weetook dat stikstof een heel groot probleem is bij het bouwen van wat danook in Nederland. Of het nou gaat om huizen, bedrijfspanden of wegen:stikstof heeft in de afgelopen zeven jaar alles op slot gezet. Het isbelangrijk dat de stikstofcommissie die is ingesteld echt met oplossingengaat komen, want we hebben natuurlijk ook meer wegen nodig, enbredere wegen. Op een aantal trajecten kunnen we wel aan de slag, zoalsop de A16 en op de A27 tussen Houten en Hooipolder. Ik ga natuurlijk nogdit jaar – dit zeg ik speciaal tegen de heer Eerdmans – de A13 en de A16openen. Ik denk echt dat dat een gigantische verbetering zal bieden voorhet Rotterdamse. Ik ken de situatie daar goed. Ik heb daar ook jaren in diefile gestaan. Daar zal de heer Eerdmans ook in staan. Dat is echt een vande ergste trajecten. Dat is dus het goeie nieuws. Ook zet ik 280 miljoen invoor kleine infrastructurele maatregelen om de doorstroming te verbe-teren. Daarover gaan we dit najaar tijdens het Bestuurlijk Overleg MIRTafspraken maken. En we gaan natuurlijk de A16 en de A27 tussen Houtenen Hooipolder verbreden.Dan een vraag van mevrouw Veltkamp en de heer Van Houwelingen. Zijvroegen: wat doet de Minister om recht te doen ...De voorzitter:Het is mevrouw «Veltman», dus ik wil u graag corrigeren. Gaat u verder,Minister.Minister Madlener:O, het is inderdaad «Veltman». Dat staat hier twee keer.De voorzitter:Ja daarom, het is mevrouw «Veltman-Kamp». Dat komt dus goed.Vervolgt u uw beantwoording.Minister Madlener:Nou ja, stikstof is natuurlijk het probleem. Budget is dat overigens ook.We hebben echt een tekort voor het Mobiliteitsfonds. Dat is ontstaandoordat de kosten van de aanleg sneller stijgen dan de jaarlijkse indexatievan dat fonds. Zo zijn we een beetje achteruitgelopen. Dat is al jaren aanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49830 de gang, maar het gaat nu echt knellen. We zien een enorme stijging vande kosten bij de aanleg. Daarom hebben we toch moeten prioriteren. Datvind ik natuurlijk jammer. Er is gewoon heel veel extra geld nodig. Dat isniet morgen het geval, maar wel in de komende tien à twintig jaar. Mijnoproep is altijd, ook aan een volgend kabinet: let op onze infrastructuur enzorg dat het onderhoudsniveau niet langzaam zo laag wordt dat hetonbetrouwbaar wordt, zoals in Duitsland. We zitten daar nu echt aan. Wewerken aan een hele grote aanpak om het onderhoud versneld uit tevoeren. Maar goed, het blijft gewoon een enorme klus.Dan het dossier 130 kilometer. Ik ben blij dat er toch heel veel aandacht isgeweest voor die eerste trajecten. «Het zijn maar drie trajecten.» Ja, zokun je dat zien. Zelf ben ik toch blij dat er een mooi begin is. Het isnatuurlijk de bedoeling dat je eigenlijk op alle trajecten waar je nu al ’snachts en ’s avonds 130 mag rijden, dat overdag ook kunt. De beperkinghier is stikstof. Dat zeg ik ook richting de heer Heutink. Er wordt maar eenbeetje extra stikstof uitgestoten, alleen zit de wetgeving nu zo in elkaar datieder klein beetje, al gaat het om een gram stikstof, een vergunning altegenhoudt. Dat moet natuurlijk veranderen. Ik heb echt mijn hoopgevestigd op de stikstofcommissie en op zo’n ondergrens van bijvoor-beeld 1 mol. Dat is juist om dit soort maatregelen te kunnen nemen.Behalve stikstof, wat op de meeste trajecten het probleem is, is ook geluideen probleem. Als je eenmaal 100 rijdt en als je weer terug wil naar 130,dan ga je iets meer geluid produceren. Dan is onze wetgeving zodanig datje opnieuw een geluidsvergunning en een milieuvergunning moetafgeven. Als dat niet kan, dan zul je dus maatregelen moeten treffen. Datzijn dure maatregelen. Als je geluid wil reduceren rondom een weg, danmoet je stiller asfalt leggen of geluidsschermen plaatsen. Dat zijn allebeidure maatregelen. Het is natuurlijk niet zo dat we het huidige goede asfaltgaan weghalen om daar stiller asfalt neer te leggen om 130 te rijden. 130rijden wil ik graag, maar ik wil nu niet honderden miljoenen verkwistenaan het vervangen van goed asfalt. We doen dat dus op het moment datwe dat asfalt toch gaan vervangen. Het nadeel is dat het dan wel langergaat duren voordat we overal 130 kunnen rijden. Maar dat is wel debedoeling. Voor de zomer is er nog het vierde traject. We werken al aan devolgende trajecten, dus ik hoop toch dat we dit jaar nog een heel eindkomen.Voorzitter, doen we de interrupties aan het einde? Oké.Ik heb dus gekozen voor de gefaseerde aanpak. Dat heb ik net verteld.De heer Heutink van de PVV vraagt naar het programma file-aanpak, datwerkte en weinig kostte. Zie ik daar nog kansen voor? Jazeker. Ik hebrecent besloten, zeg ik tegen de heer Heutink, dat er 38 fte extrabeschikbaar komt aan weginspecteurs. Dat helpt inderdaad om, indien ereen stremming is, sneller te kunnen optreden en de wegen ook veiliger temaken. Dat was een goede maatregel en dat hebben we dus met 38 fteuitgebreid.Waar blijven de structurele maatregelen, zoals een kilometerheffing,cao-afspraken of ov-investeringen, vraagt het lid De Hoop. Ik heb deKamer geïnformeerd over de aanpak spitsspreiden en -mijden. Dat is deoproep om samen in gesprek te gaan over reizen buiten de spits. Op uwverzoek is betalen naar gebruik geen aanpak. Dat gaan we niet doen. Datgaat deze regering niet doen. Het zal niet het verzoek van de heer De Hoopzijn, zeg ik erbij, maar gelukkig wel van een meerderheid van de Kamer.Mijn collega Chris Jansen, de Staatssecretaris, maakt zich sterk voor eengoed en betaalbaar ov, maar ik realiseer me dat er een tariefstijging isgeweest die natuurlijk pijn doet. Maar ja, alles in Nederland wordtduurder, van je boodschappen tot je energierekening en je reizen. Ik vindhet allemaal heel spijtig, maar we hebben er zo veel mogelijk aan gedaanom de stijging te beperken.Bij de stikstofcommissie zou een maatregel voorliggen om 80 kilometerper uur te gaan rijden. Daarop kan ik niet speculeren. Ik kan dat zeker ookTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49831 niet bevestigen. Ik snap de vraag, maar ik kan er nu nog niet op ingaan. Uzult echt even geduld moeten hebben.De voorzitter:Dit was het blokje hoofdwegennet. We doen de interrupties aan het eindevan het blokje, want we hebben nog krap een uurtje. We moeten dus eenbeetje tempo blijven maken. Ik heb gezien dat de heer Heutink in dit blokjeeen interruptie had.De heer Heutink (PVV):Het is ook direct mijn laatste interruptie. Ik wil het nog wel even hebbenover de stikstofuitstoot in relatie tot het verhogen van de maximum-snelheid naar 130 kilometer per uur. Het is natuurlijk niet uit te leggen datniemand kan zeggen hoeveel stikstofwinst het verlagen van de maximum-snelheid nou precies heeft opgeleverd. Niemand kan dat zeggen, dat lezenwe overal: het ministerie niet, onderzoekers niet, niemand. Dan kan tochniemand begrijpen dat het opnieuw verhogen van de snelheid eenprobleem oplevert met stikstof? Dat kunnen we toch niet uitleggen aan demensen?Minister Madlener:Ik heb mij laten vertellen ... Wij hebben uitgerekend dat we met diemaatregel van 100 overdag, 30.000 woningen hebben kunnen vergunnen.Daar hebben we dus 30.000 woningen van kunnen bouwen. Dat is nietheel veel, maar ook niet heel weinig. Het heeft dus wel iets gedaan. Hetgaat inderdaad om een heel kleine uitstoot. Ik snap de frustratie, want dievoel ik ook. Sterker nog, we zitten in een dalende tendens van uitstootdoor de mobiliteitssector. Toch kan ik niet verhogen omdat er een heelklein beetje extra ... Tja, zo zit onze stikstofwetgeving in elkaar. Dat zet onshele land op slot. Daarom is die commissie ingesteld onder voorzitter-schap van de premier. Ik hoop dat dat echt iets op gaat leveren. Het is debedoeling dat we volgende week knopen gaan doorhakken. Ik mag tochecht hopen dat het een succes wordt.Mevrouw Vedder (CDA):Alle begrip dat de Minister er niet op vooruit kan lopen of langzamerrijden ook op tafel ligt, maar dat was niet mijn vraag. Mijn vraag was deze.Stel dat dit op tafel ligt, is de Minister het dan met ons eens dat je dan ookde veiligheidsaspecten moet meenemen? Zomaar 80 gaan rijden op eensnelweg heeft daar ook invloed op. Ik hoop dat de Minister daar toch nogantwoord op wil geven.Minister Madlener:Dit is natuurlijk gewoon gezond verstand. Natuurlijk kijken we naar deveiligheid. Overigens, vrachtwagens rijden al 80 à 90, op de rechterbaanhoop ik. Op zich leidt het verlagen van de snelheid niet tot gevaarlijkersituaties, maar natuurlijk kijken we daarnaar. We moeten ervoor zorgendat iedere weg zo veilig mogelijk is. Dat dan we dan ook. Ook als we 130mogen rijden, kijken we of de weginrichting daarvoor geschikt is. 80 op desnelweg rijden is over het algemeen wel veilig in dit land.De heer Pierik (BBB):De Minister kijkt reikhalzend uit naar wat de stikstofcommissie volgendeweek gaat presenteren. Stel dat daar die 1 mol in terugkomt. Wat betekentdat voor de wegen waar we 130 kunnen rijden? Hoeveel kunnen er dan bijkomen?Minister Madlener:Zo’n ondergrens van 1 mol zorgt er vooral voor dat die projecten met eenkleine stikstofuitstoot door kunnen gaan. Het zal ook afhangen van of eenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49832 weg dicht bij een Natura 2000-gebied ligt, want daar zitten vooral deproblemen. Het zal ook voor de woningbouw natuurlijk een enorme winstzijn. Ik verwacht er dus eigenlijk heel veel van, maar ik heb niet preciesuitgerekend op welke plekken dat dan kan. Het geluid zal ook invloedhebben. Dat is niet te onderschatten. Ik kan niet een verhouding geluid-stikstof geven, maar het is beide een probleem. Ik verwacht ontzettendveel van een ondergrens van 1 mol. Dat zal voor zowel voor de bouw,voor de wegenbouw als voor 130 een enorme opluchting zijn.Mevrouw Veltman (VVD):Ik ben even benieuwd in het kader van hoofdwegen wat de Minister nougaat doen met de motie die met 142 van de 150 stemmen is aangenomenom Hoevelaken topprioriteit te maken. Ik heb begrepen wat er wel eenprojectteam is gezet op een andere weg en niet of nauwelijks op hetprobleem bij Hoevelaken. Ik weet dat de Minister heeft gezegd: ik hebmaar 200 miljoen euro beschikbaar en dat past beter bij die andere dan bijdeze. Ik weet ook van het stikstofprobleem. Tegelijkertijd denk ik, zoals iknet ook in mijn bijdrage heb gezegd: laten we nou alsjeblieft het geld daarterecht laten komen waar het het allerhardste nodig is. Dus graag daareen reactie op.Ik combineer ’m graag met een tweede vraag. As we speak, ongeveer eenkwartier geleden, stond er weer 21 kilometer file tussen Utrecht en DenBosch en wat mij betreft is de A2 nog zo’n prioriteit boven andere wegendie niet op lijstjes voorkomen. Dus graag een reflectie.Dank u wel.De voorzitter:Lekker efficiënt, een dubbele interruptie.Minister Madlener:Ik waardeer het commitment van mevrouw Veltman bij deze regio. Ik snapook de frustratie. Ik wil daar graag in tweede termijn op terugkomen.De voorzitter:Op beide vragen?Minister Madlener:Ja, op beide vragen. Dan kan ik een uitgebreider en beter antwoordgeven.De voorzitter:Oké, dan noteren we dat. Dan kijk ik nog even naar de leden. Geen vragenvoor nu. Dan gaat u als het goed is nu door met het blokje regio.Minister Madlener:Ja, regio. Dan begin ik bij de vraag van het lid Veltman over het idee omhet recht op een parkeerplaats vast te gaan leggen voor uitbreidingslo-caties. Ik maak me natuurlijk ook zorgen om nieuwe uitbreidingslocatieswaar je ziet dat die parkeernormen erg onder druk staan. Dat heeft ookmet betaalbaarheid van woningen te maken, want het kost natuurlijk welallemaal geld. Het zijn natuurlijk wel de gemeenten die daarover gaan. Ikkan niet de wet voorschrijven aan de gemeenten. Het zijn de gemeentenzelf die bij de bestemmingsplannen een parkeernorm vaststellen. Je zietinderdaad dat heel veel gemeenten die parkeernorm verlagen, soms zelfstot een niveau van 0,2 auto per huis of zo. Dat is erg weinig. Dat is bijnaniks meer. Ik maak me daar wel zorgen over. Zijn dat nou wijken van detoekomst, lekker autoluw, waar mensen graag wonen, of zijn het wijkendie straks gebukt gaan onder vervoersarmoede? Ik deel de zorgen, maarhet zijn de gemeenten zelf die hier de regels maken. Dat is een sterk rechtvan gemeenten. Daar kan ik niet zomaar in treden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49833 De gemeenten zijn een zelfstandige bestuurslaag en in die zin zou jekunnen zeggen: het is aan de gemeente Utrecht om te bepalen hoeautoluw Utrecht wordt. Het voordeel is dat Utrecht het zelf kan bepalen.Het nadeel is dat je als je in een heel schaarse markt qua woningen bijnagedwongen bent om een huis te kopen in zo’n autoluw gebied daarweleens spijt van kan krijgen. Ik hoop dat niet. Ik hoop dat mensen dieoverwegen om daar te gaan wonen heel goed beseffen wat dat betekent,want ik ken ook wijken waar het heeft geleid tot enorm veel burenruziesom die ene parkeerplaats en dat moeten we ook niet willen met elkaar.Dus ik snap de oproep. Ik zou ook de oproep hier willen doen: gemeenten,let daar goed op. Als er echt vraag is naar dat product, wonen zonderauto, prima. Er zal ook best een aantal mensen zijn dat dat heel graag wil,maar kijk uit dat je niet een wijk gaat bouwen waar je later spijt van krijgt.Die oproep doe ik aan gemeenten, maar ook aan de hele Tweede Kamer.We zijn er met elkaar bij. Iedere partij heeft lokale afdelingen en het zijnallemaal lokale keuzes.De fractie van DENK vroeg: het autovrij maken van wijken leidt totuitsluiting van mensen; is de Minister bereid om in gesprek te gaan metgemeenten? Dat borduurt eigenlijk voort op de vorige vraag: wat betekentdat nu voor de toekomst? Ik ga graag met de gemeenten in gesprek. Ikheb daar trouwens al eerder mijn zorgen geuit. Maar goed, de gemeentenmaken zelf de keuze. Er zit ook wel een betaalbaarheidsdruk achter, wantwe willen ook betaalbaar wonen. Bouwen is duur. De ontwikkellocatieszijn duur. Dan kan je soms geneigd zijn te bezuinigen op parkeren, maar ikzet ook mijn vraagtekens bij de vraag of dat een verstandige keuze is.Minder parkeerplekken in nieuwbouwwijken ... Dat is eigenlijk dezelfdevraag. Ik zie dat heel veel fracties gelukkig dezelfde zorgen hebben. Latenwe die dus ook allemaal uiten bij onze lokale fracties.Absurde parkeertarieven. Dat is de afslag die de PVV neemt. Dat is ookdezelfde zorg. Je kan natuurlijk ook gaan beprijzen om iets te beperken.Dat is ook een neiging die veel gemeenten hebben. Door de parkeerta-rieven maar op te schroeven kun je natuurlijk een aantal automobilistenuit je stad wegjagen. Dat leidt ook vaak tot problemen met de detailhandelof de bereikbaarheid. Mensen gaan niet meer op bezoek bij oma. Het zijnallemaal ontwikkelingen waar ik niet zozeer bij sta te juichen, maar het iswel lokale beleidsvrijheid. Ik denk dat die lokale beleidsvrijheid ook weleen heel groot goed is in Nederland. Iedere stad heeft zijn eigen identiteit.Maar het kan gaan knellen. Amsterdam heeft niet de ambitie om de meestautovriendelijke gemeente van Nederland te zijn. Ze kunnen het zich nogveroorloven, maar op een gegeven moment zie je toch dat mensenweggaan. Tegelijkertijd zie ik dat Amsterdam ook nog steeds eenaantrekkelijke stad is voor heel veel mensen, waar hele hoge huizenprijzenworden betaald. Je vraagt je af hoelang dit goed gaat. Ik denk dat weallemaal hechten aan die lokale eigenheid. Als de Kamer in meerderheidzegt «ga de gemeenten overrulen», dan zie ik graag een oproep in die zintegemoet, maar dit kabinet is dat niet van plan.Dan de bereikbaarheid en wegen in landelijk gebied. Daar vraagt BBBnaar. Het is terecht dat hier aandacht voor wordt gevraagd, want inlandelijk gebied heb je geen keuze. Daar rijdt geen trein. Er rijdt soms weleen bus, maar die stopt er soms ook al vroeg mee. Daarom hebben wij280 miljoen gereserveerd voor kleine infrastructurele projecten, omsamen met gemeenten te kunnen investeren. Er is ook 2,5 miljard voorwoningbouw en mobiliteit. Ook daarbij kijken we naar een hele goedeverdeling over het land. Gemeenten kunnen zich binnenkort inschrijvenom in een cofinancieringsconstructie een beroep te doen op die gelden,mits daar ook huizen voor in de plaats komen. Ook daarbij kijken we naarde regio, zodat we niet alleen in de Randstad bouwen, maar verspreidover het land. Het is dus een belangrijk onderwerp. Het heeft ook alleaandacht van dit kabinet.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49834 De heer Grinwis vraagt naar het geld voor de aanpak van de N50. Ik kangeen uitspraken doen over de inhoud van de Voorjaarsnota, maar morgenligt hij er. Dan zijn er tijdens Pasen meer dan ruim 100 pagina’s te lezenvoor de heer Grinwis.Hoe gaan we het vertrouwen herstellen als het gaat om de N50? Daar hebik net al wat over gezegd. Het klopt wel dat de voorziene maatregelen opde N50 tussen Kampen en Ramspol meer kosten dan gedacht, zeg iktegen de heer Grinwis. Daarom kijken we beter naar de kostenstijgingenen naar de mogelijkheden om de N50 toch verkeersveiliger te maken. Datis precies waartoe de motie-Pierik mij heeft verzocht. Daarover hoort udus binnenkort meer.De heer Pierik vraagt naar concrete infrastructuurprojecten waar te weiniginvesteringsruimte voor is. Ik voer jaarlijks gesprekken over mobiliteit metde provincie Overijssel, waarin Ossenzijl ligt. Het ging om de regioOssenzijl. Dat gebeurt in het Bestuurlijk Overleg MIRT. De specifiekeaanpak van gemeentelijke of provinciale wegen en bruggen is aan degemeente of de provincie, zeg ik erbij. Dat is wel een beperking. Maarsoms werken we ook goed samen, als we dat kunnen. Ik ben daar altijdtoe bereid. Dat weet de regio ook. Ze zijn altijd welkom om hierover tespreken.Mevrouw Vedder van het CDA had een vraag over Justitie en Veiligheid. Ikheb haar gehoord over carshows, maar ook over straatraces. Dat zal ookeen beetje een lokale traditie zijn in het oosten van het land, denk ikweleens. Maar het is natuurlijk zeer zorgelijk. De straat is niet om op teracen. Maar de aanpak van dit soort illegale races ligt echt op het terreinvan Justitie en Veiligheid. Ik ga over de wegen en de inrichting, maar dehandhaving is echt duidelijk bij Justitie belegd. Ik werk wel heel goedsamen met JenV, dus ik ben heel graag bereid om te kijken wat wehieraan kunnen doen, hoe we de handhaving kunnen verbeteren. Dus ikzeg toe dat ik dit opneem met de Minister van JenV en dat ik hieropterugkom.Dat was het blokje regio.De voorzitter:Ik heb sowieso de heer El Abassi als eerste genoteerd voor een inter-ruptie. Gaat uw gang.De heer El Abassi (DENK):Even over wijken waarin auto’s verboden worden. Daarvan zegt deMinister: de gemeentes hebben autonomie en ik laat het daarbij over aande gemeentes. Ik zou de Minister willen vragen: dat mag toch niet zovergaan dat daarmee mensen uitgesloten worden, dat ze daarmee helewijken niet binnen kunnen komen? Graag een antwoord van de Minister.Minister Madlener:Een specifiek autoverbod heb ik nog niet gehoord. Ik zie natuurlijk welenorm autowerende maatregelen: milieuzones, dure parkeertarieven ofzelfs het weghalen van parkeerplaatsen of een wijk bouwen waar haastgeen parkeerplaats meer voorzien is. Dat is inderdaad de autonomie vangemeenten. Je kunt als gemeente daartoe beslissen. Ik heb inderdaad ookgrote zorgen, want op de woningmarkt is grote schaarste. Als je weinigkeuze hebt, kan je je soms gedwongen voelen om in zo’n wijk te gaanwonen en als je dan geen werk kunt vinden omdat je geen auto hebt enhet openbaar vervoer misschien ook nog tekortschiet, is dat echt eenprobleem. Ik deel de zorgen van de heer El Abassi dus. Ik denk dat we hiermet z’n allen, ook DENK, iets aan moeten doen en de gemeenten moetenoproepen om die mobiliteit in alle wijken van Nederland te garanderen.De heer El Abassi (DENK):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49835 Het is ooit begonnen met autoluw. Ze gaan nu richting autovrij. Ik noemdenet de Merwedekanaalzone al, die wijk. Daar willen ze helemaal geenauto’s hebben. Het is fijn dat de Minister hier een oproep doet, maar hij zitnu een positie waarin hij wat kan betekenen, waarin hij echt wat kan doen.In het verleden heeft de Minister van alles geroepen en van allesgevonden, en nu kan hij dat daadwerkelijk uitvoeren. De Minister kan viade MIRT afspraken maken. De gemeenten zijn ook afhankelijk vanrijksgeld. De Minister kan richtlijnen opstellen. De Minister kan deOmgevingswet aanpassen. De Minister kan heel veel doen en daar hoor ikhem niet over. Een oproep, daar hebben we niks aan. Ik zou de Ministerdus nog een keer willen vragen wat hij daadwerkelijk gaat doen om tevoorkomen dat Nederlanders uit wijken worden weggepest.Minister Madlener:Dit kabinet vindt betaalbare mobiliteit belangrijk, ook betaalbaremobiliteit, maar wij vinden ook de autonomie van gemeenten belangrijk.Dus dit kabinet gaat niet ingrijpen in die bevoegdheid van gemeenten. Ikdoe dus een oproep aan gemeenten en wijs ze op de nadelen en op hetwelzijn van de toekomstige bewoners. Dat doe ik regelmatig. Daar steun ikde heer El Abassi ook in. Ik denk dat we dat met z’n allen kunnen doen,maar het is echt aan de gemeenten zelf om die keuze te maken. En somsis er ook echt behoefte. Er zijn voorbeelden van kleine dichte wijken metveel winkels waar een autovrij gebied heel goed kan werken, maar hetmoet niet uit de hand lopen waardoor heel grote groepen mensen in deknel komen. Dus het kan met mate, maar ik deel de zorg dat het niet teveel moet worden.De voorzitter:Meneer El Abassi, uw laatste interruptie.De heer El Abassi (DENK):Wat een slap verhaal. Wat een slap verhaal. De PVV is constant aan hetroepen: de auto moet niet weggepest worden, de auto wordt gepest! Nuhebben we een Minister die er wat aan kan doen, in een vrij rechtskabinet, en dan merken we dat aan de ene kant auto’s hele wijken nietbinnen kunnen en dat deze Minister daar niks aan doet en dat hij aan deandere kant de alternatieve peperduur maakt, namelijk het openbaarvervoer. Daarop is hij aan het bezuinigen: 335 miljoen. De prijzen gaanalleen maar omhoog. Dus in mijn ogen is hier geen sprake van mobili-teitsbeleid. In mijn ogen is hier sprake van een mobiliteitsval.Minister Madlener:Ik ben toch geen PVV-Minister? Ik ben Minister in dit kabinet en dit kabinetvindt de autonomie van gemeenten heel belangrijk. Daar willen we niet intreden. Maar ik hoor een motie aankomen uit de Kamer, dus wellicht, alsdie motie met een grote meerderheid wordt aangenomen, kan ik ditbespreken in het kabinet. Maar dit kabinet is nu niet van plan om deautonomie van gemeenten op dit punt in te perken.De heer Pierik (BBB):De Minister geeft aan dat er zo’n 280 miljoen beschikbaar is voor kleineinfrastructurele projecten. In Ossenzijl bijvoorbeeld is sprake vancofinanciering en van woningbouw en zo. Dat zijn allemaal ingrediëntenwaarmee je zou kunnen zeggen dat je een beroep zou kunnen doen op datpotje van 280 miljoen. Kan de Minister toezeggen dat hij daar ter plekkeeens gaat kijken of daar maatregelen te treffen zijn om dat project, dat nietzo groot is, vlot te trekken?Minister Madlener:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49836 Hier moet ik wel uitkijken dat mijn agenda op een gegeven moment nietbepaald gaat worden door allerlei wensen uit de Kamer, want ik zie alvoor me dat ik dan elke dag door heel Nederland moet rijden. Ik kom heelveel in het land. Ik wil toezeggen dat als ik in de buurt ben, ik daar eens zalgaan kijken. Overigens word ik goed geïnformeerd en is het ook aan deregio’s zelf om met goede plannen aanspraak te maken op die gelden. Iksluit niemand uit en wens Ossendrecht ook veel succes ... Ossenzíjl.De voorzitter:Ik zie dat er geen interrupties meer zijn. Dan gaan we door naar het blokjedata.Minister Madlener:Data is een wat kleiner blokje. Het gaat over de verkeersinformatie en hoewe omgaan met digitale data.Ik begin met het lid Veltman, die een vraag stelde over de regie enomleidingsroutes. Hoe gaan we ervoor zorgen dat data bij Google of Teslagoed worden verwerkt? Ik maak afspraken met gemeenten, provincies enop Europees niveau met navigatiediensten over het correct doorgevenvan digitale verkeersinformatie zoals omleidingsroutes. Dat is natuurlijkheel slim; we hebben inmiddels bijna allemaal wel navigatie in de auto. Ikkom nog uit de tijd van de landkaart. Je ziet wat een enorme toegevoegdewaarde die navigatie heeft. Ik zie daar nog een enorme ontwikkeling inmogelijk. Google Maps en bijvoorbeeld Tesla zijn Europees verplicht omdie informatie goed door te geven aan weggebruikers en zijn daar ookverantwoordelijk voor. Op die manier kunnen we dat nog verder verbe-teren. Ik denk wel dat er nog verbetering mogelijk is; ik zie zelf ookweleens omleidingsroutes die niet in mijn navigatieapp staan. Dat is eengemiste kans, want we gaan heel veel aan onderhoud doen. Ik zeg dus toedat ik nog eens goed ga kijken of wij nog verdere verbeteringen mogelijkzien bij het op korte termijn doorgeven waar er wegwerkzaamheden ofafsluitingen zijn.Dan slimme verkeerslichten. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft daarzorgen over. IenW en de Autoriteit Persoonsgegevens hebben hierovergesproken. De Autoriteit Persoonsgegevens bevestigt dat privacy in hetsysteem goed geborgd is. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft er ook opgewezen dat gemeenten en provincies hun rol moeten nemen in hetwaarborgen van die privacy. Dit heb ik ook met de gemeenten enprovincies besproken. Wij hebben geen verantwoordelijkheid voorgemeenten, maar er is wel een sessie georganiseerd voor gemeenten enprovincies over privacy.Welke acties onderneem ik om voertuigdata slim en veilig te kunneninzetten? Zolang de privacy goed gewaarborgd is, is dat belangrijk engoed. We volgen hierin Europese regels. We zien tegelijkertijd datautomobilisten zeggenschap moeten houden over de data uit hun eigenvoertuigen. Dat is ook belangrijk. De Europese Dataverordening, dieseptember dit jaar in werking treedt, zal daarvoor moeten zorgen.Als laatste in dit blokje een vraag van mevrouw Vedder van het CDA overde Chinese auto’s. Kijken we naar de veiligheid en wordt de SWOV daarbijbetrokken? Het antwoord is ja. Veiligheid wordt meegenomen in hetaangekondigde vervolgonderzoek over sabotagerisico’s. De SWOV wordthier niet bij betrokken, omdat het een onderzoek is in het kader van denationale veiligheid. Daar zijn andere partijen bij betrokken, zoals hetNationaal Cyber Security Centrum.De voorzitter:Ik kijk even of er interrupties zijn. Meneer Van Houwelingen, ga uw gang.De heer Van Houwelingen (FVD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49837 Misschien een korte aanvullende vraag in dit blokje. Wij zijn heel ergtegen trajectcontroles. Trajectcontroles dresseren automobilisten, zou ikbijna zeggen, en zorgen ervoor dat je niet even wat sneller kunt rijden,want voor je het weet, heb je een boete. Hoe kijkt de Minister aan tegentrajectcontroles?Minister Madlener:In het algemeen is een trajectcontrole bedoeld om soms juist wél ietssneller te kunnen rijden, waarbij je op het gehele traject gemiddeld onderde maximale snelheid blijft. Ik zie altijd dat trajectcontroles wel heeleffectief zijn; iedereen houdt zich keurig aan de snelheid of rijdt telangzaam. Als je dus even die snelheid overschrijdt, krijg je geen boete.Die krijg je alleen over het hele traject. Dat maakt het aantrekkelijk. Het isdus effectief. Het moet ook niet uit de hand lopen; dat geldt sowieso vooral die controles. Ik zie het niet zitten om op iedere hoek een flitser tehebben. Trajectcontroles kunnen weleens leiden tot het gevoel dat hetverkeer echt onnodig belemmerd wordt. Dat willen we niet. Maar over hetalgemeen vind ik trajectcontroles op de juiste plaatsen een goed middel.De voorzitter:U bent volgens mij aangekomen bij het blokje elektrisch vervoer. Gaat uwgang.Minister Madlener:Elektrisch vervoer. Ik begin met Van Houwelingen en Eerdmans: wat vindtu van de betaalbaarheid en van een accijnsdemping? Die vraag zit in hetblokje elektrisch vervoer om de een of andere reden. Bij ongewijzigdbeleid komt de huidige accijnskorting inderdaad te vervallen. Dat zal per1 januari 2026 gebeuren. Dat is dus inderdaad al over een maand of acht.De accijnstarieven zijn na 2022 ook niet meer gecorrigeerd voor inflatie;dat zal dan ook gebeuren. Dat leidt inderdaad tot een enorme stijging. Ikheb mijn zorgen daarover uitgesproken. De betaalbaarheid van mobiliteitis een zorg van dit kabinet. Ik vraag hier dus ook constant aandacht voorbinnen het kabinet. Dit is natuurlijk wel een flink bedrag: het gaat om eenmiljard, of zelfs iets meer. Dat zal gedekt moeten worden. Dit is een zorgvan dit kabinet. Bij de komende begrotingscyclus gaan we hieroverpraten. Dit is niet besproken bij deze Voorjaarsnota. We zullen hier daarnamet elkaar mee aan de slag moeten gaan. Maar ik zie dit echt als eenopdracht. Dit is ook een opdracht aan de Tweede Kamer; de TweedeKamer heeft budgetrecht. Als een goede meerderheid in de Kamer dit opwil lossen, dan doen we dat. Als ik dat zo in deze commissie bekijk, heb ikdaar goede hoop op. «Totdat je de dekking zoekt,» hoor ik vanuit deoverkant. Inderdaad, dat klopt. Het is een uitdaging. Ik vind dit eenbelangrijk punt. Ik denk dat het kabinet dit ook belangrijk vindt. Maar wezullen even moeten kijken of we het kunnen dekken.«Ondanks netcongestie wordt er doorgegaan met het stimuleren vanelektrisch vervoer. Wat doen we om EV betaalbaar te houden?» In deVoorjaarsnota zal daar ook iets over staan; die komt morgen uit. Dat kuntu dan zelf lezen. Daar kan ik nu nog niet op vooruitlopen. Netcongestie enelektrisch vervoer zijn enerzijds vijanden van elkaar, maar anderzijdsbieden die zaken ook kansen. Als de elektrische auto ook een accucapa-citeit krijgt die je voor je huishouden kunt gebruiken, kan dat helpen bijnetcongestie. Het is natuurlijk ook aan gebruikers om te laden op hetmoment dat die congestie er niet is. Ik zie juist heel veel piekmomentenwaarop er te veel stroom op het net zit. Dan zou je juist willen laden. Alshet waait en de zon schijnt, loopt de spanning op het net op. Als iedereendan zou kunnen laden, zou dat natuurlijk fantastisch zijn. Dit heeft dusonze aandacht. Dit biedt juist ook heel veel kansen; dit zijn niet alleenmaar bedreigingen. Met slim beleid en slimme maatregelen kunnen wemensen stimuleren om te laden wanneer dat slim is. Dat kan bijvoorbeeldTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49838 door een prijsprikkel aan te bieden waardoor het bijvoorbeeld goedkoperis om te laden op die piekmomenten. Op die manier kijken wij daarnaar.Dan de bpm-fraude bij het importeren van auto’s. Het is bekend dat erdaarbij mogelijk fraude plaatsvindt. Hoe groot dat probleem precies is,weten we niet. Er is een grove schatting gemaakt door Financiën; daarinwordt een bovengrens van 266 miljoen aan fraude genoemd, maar hetwerkelijke bedrag is lager. Dat gaat op de volgende manier: als je zo’nauto importeert met schade, heeft die een lagere dagwaarde en hoef jedus minder bpm te betalen. Er kan gefraudeerd worden met die taxatie-rapporten. Het is ook aan de RDW om goed te kijken of dat klopt en of dattaxatierapport overeenkomt met het voertuig dat geïmporteerd wordt. Erwordt ook gewerkt aan digitalisering en aan een scherper toezicht vanuitde RDW op deze fraude, om die zo klein mogelijk te houden. Het is dusniet altijd fraude om een auto met schade te importeren. Je betaaltnamelijk bpm over de dagwaarde, niet over de oorspronkelijke nieuw-waarde. Als je korting krijgt op het moment dat je een auto importeert dieminder waard is, is dat dus niet altijd fraude. Dat moeten we er ook bijzeggen.Heeft het schrappen van de motorrijtuigenbelasting op de EV-markt dezemarkt laten instorten? Gelukkig niet. Dat is wel het beeld dat ik somsterugzie in de kranten: de verkoop van elektrische auto’s zou zijn ingestort.Dat is niet het geval. Ik heb de laatste cijfers nog opgevraagd: in de eersteperiode van dit jaar zijn er ten opzichte van vorig jaar 6% meer elektrischeauto’s verkocht. De vraag naar elektrische auto’s stijgt dus. Ik erken weldat we een stuk vertrouwen verloren hebben. Mensen hebben soms welhet gevoel dat je eerst wordt gedwongen om een elektrische auto tekopen en dat daarna de belasting wordt opgeschroefd. Dat is geen goedgevoel. Ik hoop dat het kabinet morgen bekend zal maken dat we daar ietsaan gaan doen. Maar daar kan ik nog niet op vooruitlopen.«Werkt u aan zekerheid wat betreft het laden van elektrische auto’s?» Ja.Iedere maand komen er 1.600 nieuwe laadpunten bij. Voor het zomerreceszal de Staatssecretaris van IenW een nieuwe voortgangsrapportage overde regionale uitrol van laadinfrastructuur naar uw Kamer sturen. Daarinzullen de actuele stand van zaken en de verhouding tussen elektrischeauto’s en laadpunten beschreven worden. We blijven inzetten op degrootschalige toepassing van slim laden, zodat het stroomnet optimaalgebruikt wordt.«Wordt elektrisch rijden steeds duurder? Gaan we dan niet de midden-klasse pakken?» Dat is de vraag van mevrouw Vedder van het CDA.Althans, dat is de vraag zoals ik die hier heb opgeschreven. Het huidigebeleid is om mensen te verleiden om over te stappen op elektrischvervoer. Elektrisch vervoer wordt steeds goedkoper. Er komen steedsmeer betaalbare modellen bij. Er komen ook steeds leukere modellen bij,zeg ik daar ook bij. De Duitse zusterorganisatie van de ANWB heeftgeconcludeerd dat het onderhouden van elektrische auto’s aanmerkelijkergoedkoper is dan het onderhouden van brandstofauto’s. Dat moetnatuurlijk ook meegenomen worden in die kostenafweging. Het gaat duseigenlijk heel goed met de verkoop van de EV’s. Ik zie die in de toekomstalleen maar verder omhooggaan.«Zijn we bereid op zoek te gaan naar alternatieven voor elektrisch vervoervanwege netcongestie?» Dat is een vraag van de heer Van Houwelingen.Wij stimuleren emissievrij vervoer. Ik weet niet of meneer Van Houwe-lingen waterstofauto’s bedoelt, maar je ziet dat die veel duurder zijn, dater weinig vraag naar is en dat de productie daarvan ook heel ergachterloopt. Je ziet ook dat die batterijen gewoon een enorme ontwik-keling doormaken. Wat betreft het snel laden: ik zie dat er in China alladers van 1.000 kilowatt zijn. Dat gaat allemaal heel snel. Ik ben dus bangdat waterstof een beetje een achterhaalde techniek zal blijken te zijn voorhet personenvervoer. Misschien dat waterstof op andere terreinen welTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49839 heel belangrijk kan zijn. Wat betreft personenauto’s denk ik dat de batterijde waterstofbelofte toch echt heeft ingehaald.Vanaf 2035 geen benzineauto’s meer; dat vonden de heer Eerdmans en deheer Van Houwelingen echt een heel slecht idee. Dat is pas over tien jaar,zeg ik daarbij. De liefhebbers kunnen nog tien jaar lekker een brandstof-auto kopen. Dit kabinet heeft zich wel neergelegd bij die Europesemaatregel om in 2035 te stoppen met brandstofauto’s. Eerlijk gezegd istien jaar nog een hele lange tijd als je kijkt naar de ontwikkeling. Maargoed, als de Kamer hier anders over denkt, hoor ik dat graag.Als laatste heb ik hier een vraag van El Abassi over de vrachtwagen-heffing. De vrachtwagenheffing zal niet méér impact hebben op kleineondernemers dan op grote ondernemers. De vrachtwagenheffing vormtslechts een klein deel van de totale transportkosten. De vrachtwagen-heffing zal naar verwachting leiden tot een stijging van de kosten vanwegvervoer van 1% tot 3%. Dat is niet niks, maar het is ook niet veel. Diegeldt voor alle ondernemers, groot en klein. Ik heb overigens vóór deinvoering van die vrachtwagenheffing gesproken met alle organisaties diede belangen van deze vrachtwagens en vervoerders behartigen, ook devrije rijders; die waren ook voorstander van deze heffing, zeg ik daarbij. Ikhad dus alleen maar voorstanders aan tafel. Dat heeft mij wel gesterkt inhet idee dat ook de vrije rijders en de kleine ondernemers het best zienzitten om over te stappen op een elektrische vrachtwagen als die er is, ofom de kosten door te berekenen aan de klant.De voorzitter:Dank u wel voor de beantwoording. Meneer Eerdmans, gaat uw gang.De heer Eerdmans (JA21):We moeten dus toch nog wakker liggen voorlopig als autorijders, want deVoorjaarsnota gaat het niet regelen begrijp ik nu uit de woorden van deMinister, die € 0,26 extra accijns. Mijn vraag was of de Minister vindt datmobiliteit op deze manier nog betaalbaar is. Dat was de vraag.Minister Madlener:Ik heb al in het vragenuur gezegd dat ik me natuurlijk ernstig zorgen maakover de enorme brandstofkostenstijging als wij niks doen. De heerEerdmans weet hoe ik erin zit. Ik weet ook hoe een groot deel van deKamer daarin zit. Het gaat natuurlijk om de dekking. We willen dit allemaalniet. Het leidt ook tot enorme grensproblemen. Als je wil tanken en watsigaretten wil kopen, kan je volgens mij vanuit Amsterdam al het ritje naarDuitsland betalen. Dit zijn natuurlijk ontwikkelingen die we niet moetenhebben. Ik roep de partijen dus op, de ondersteunende partijen van dezecoalitie, maar ook de andere partijen, om hier een alternatieve dekkingvoor te vinden en dit probleem op te lossen. Ik zal er in ieder geval zelfmijn best voor doen in het kabinet om hier iets aan te doen. In augustus,in de komende cyclus, gaan we dus kijken hoe we dit op kunnen lossen. Ikhou nog een beetje vertrouwen, zeg ik tegen de heer Eerdmans.De voorzitter:Gaat uw gang. Uw laatste interruptie.De heer Eerdmans (JA21):Ik niet. Want «ik ga mijn best doen»? U heeft uw best niet gedaan, moet ikheel eerlijk zeggen, want het is gewoon niet gelukt. Er gaat blijkbaar welgeld naar sociale huur, naar Defensie en naar een stukje van de energie,maar het probleem voor de automobilist, de accijnsverhoging per1 januari, heeft de Minister gewoon niet gecheft in deze onderhandelingenen daar ben ik erg teleurgesteld in, want daar was de hoop op gevestigd.En dan kan de Minister wel naar de Kamer kijken en we gaan het ook weldoen, maar het is eigenlijk de taak van de Minister toch? Waarom is datTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49840 niet gelukt? Laat ik die vraag stellen: waarom is het de Minister niet geluktbij deze onderhandelingen – hij heeft daar hoog op ingezet, hoop ik;volgens mij wel – om die accijnsverlaging per 1 januari te bolwerken?Minister Madlener:Deze vraag hoort echt thuis bij de begroting van 2026 en die behandelenwe niet in deze Voorjaarsnota. Die komt echt hierna aan de orde. Datbegint al komende maand. De komende tijd gaat deze besluitvormingplaatsvinden, niet in de Voorjaarsnota.De heer Grinwis (ChristenUnie):Er wordt natuurlijk wel selectief gewinkeld. Ik neem het een beetje op voormeneer Eerdmans. De belastingmaatregelen worden inderdaad inaugustus genomen, maar als de energierekening omlaag kan – dat isvolgens mij via de energiebelasting – dan staat het, weliswaar tijdelijk,voor drie jaar, ten koste van het Klimaatfonds, wel in de Voorjaarsnota.Het is een beetje selectief, dus ik ondersteun de oproep van de heerEerdmans.De voorzitter:Dank voor uw bijdrage.De heer Grinwis (ChristenUnie):Mijn vraag, mijn vraag.De voorzitter:O, u gaat nog een vraag stellen? Gaat uw gang.De heer Grinwis (ChristenUnie):Mijn vraag is: zei de Minister nou net dat er inderdaad voortaan weer eenechte gewichtscorrectie komt voor EV’s in de motorrijtuigenbelasting?Vorig jaar hadden we 40% en nu is het 25% in 2026. De Minister zei: umoet nog even geduld hebben. Is dat de inzet van de Minister, dat er eenechte gewichtscorrectie komt? Komt er ook binnenkort een Autobrief 3.0naar ons toe waarin we meer vastigheid krijgen voor de lange termijn?Want ieder jaar dit gepingpong, dit geslinger, geeft natuurlijk geenvertrouwen bij de koper die in de showroom staat en denkt: ik moet eennieuwe auto hebben en daar wil ik niet alleen morgen in rijden, maar ooknog over vier jaar.De voorzitter:Dat was wel echt een dubbele interruptie en die ga ik ook rekenen. DeMinister.Minister Madlener:Ik ben het eens met de heer Grinwis dat het niet het vertrouwen vergrootals wij constant gaan zitten schuiven in die gewichtscorrectie. Degewichtscorrectie bedraagt nu 25% en ik denk dat we daar binnenkort welnieuws over krijgen. Ik vind wel dat stabiliteit in de autobelastingen eengroot goed is, zodat mensen het vertrouwen hebben dat ze als ze voorelektrisch kiezen niet opgezadeld worden met onverwachte kosten.Natuurlijk is er beleidsvrijheid. Een nieuw kabinet zal er ook weer heelanders over denken. Ik denk dat het goed is, om een stukje vertrouwenmogelijk te herstellen, om er iets aan te doen, maar dat zult u echt moetenafwachten.De voorzitter:Kunt u nog ingaan op de vraag over de Autobrief? Of doet u dat wellichtin de tweede termijn?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49841 Minister Madlener:Ik hoor dat er een klimaatbrief mobiliteit aankomt, voor 1 mei. Als dat iswat de heer Grinwis bedoelt, is dat het antwoord.De voorzitter:Dat denkt de heer Grinwis wel, zie ik. Meneer Van Houwelingen, gaat uwgang.De heer Van Houwelingen (FVD):Ik wil toch even doorgaan op de accijnsverhoging die eraan komt. Als ikde Minister goed begrijp, zegt hij: eigenlijk wil ik dat zelf ook niet, maar eris geen dekking en we zijn gebonden aan het kabinetsbeleid. Stel nou datde Kamer een motie zou aannemen, met eventueel een dekking.Misschien is dit een gekke vraag om te stellen, maar ik stel hem toch. Isdat dan iets wat überhaupt impact heeft bij het kabinet? Tegenwoordigworden moties namelijk vaak terzijde geschoven, als het het kabinet nietuitkomt. Dat hebben we bijvoorbeeld bij de motie-Eerdmans gezien. Heeftdat dus nog zin? Kunnen wij als Kamer überhaupt nog iets doen? Dat iseigenlijk mijn vraag.Minister Madlener:Dit kabinet hecht erg aan moties uitvoeren. Het is niet zo dat we er hiereen sport van maken om moties naast ons neer te leggen. Ik denk dat wedat echt met moverende, goede redenen doen. Ja, ik zou het fantastischvinden als een brede motie met een goede dekking wordt aangenomen.Dat geeft echt sturing. De Kamer heeft budgetrecht. Ik denk dat we daarheel zwaar aan tillen. Het antwoord is dus ja.De heer Van Houwelingen (FVD):Oké. Dat is fijn om dat te horen.Dan had ik nog een andere vraag, over een ander onderwerp. Als ik hetgoed begrijp, zegt de Minister: netcongestie kun je ook oplossen metelektrische auto’s. Maar het volgende wil ik toch nog even vragen, want ikbegrijp dit echt niet. Ik weet dat ze bijvoorbeeld in Japan een ander padkiezen. Daar gaan ze over op andere typen brandstofmotoren. Ik denk nietdat die Japanners gek zijn, maar dat ze daar hun redenen voor hebben. Jewil ook liever niet al je eieren in één mand leggen. Mijn vraag is dusnogmaals: zouden we als Nederland niet moeten kijken wat we vanandere landen, zoals Japan, kunnen leren? De EU zet alleen maar in opelektrificatie; dat begrijp ik. Is het misschien niet verstandig om naast dieelektrificatie te kijken naar andere vormen van mobiliteit? Dit is eentechnische transitie. Dat van de klimaattransitie, dat weet u. Maar ikbedoel dat je, als je het dan toch doet, niet alles op elektrificering gooit.Minister Madlener:Dat doen we ook, door de komende tien jaar nog brandstofauto’s toe telaten. In die zin hebben we een hele mix aan brandstoffen in de personen-automobiliteit. Je kunt gewoon kiezen tussen diesel en benzine. Lpg is erook nog steeds. Er is elektrisch. Je kunt ook een waterstofauto kopen. Erzijn een paar waterstoftankstations. Daar is ook een subsidieregeling voor,maar ik zie dat daar heel weinig gebruik van wordt gemaakt. Waterstof-auto’s zijn op dit moment gewoon niet aantrekkelijk. De batterij-elektrische auto heel de afgelopen jaren een veel grotere ontwikkelingdoorgemaakt dan de waterstofauto. Ik denk dus eerlijk gezegd dat Japaneen beetje mis heeft gegokt. Ik zie ook bij de fabrikanten terug dat er juisteen gang is van waterstof richting batterij-elektrisch. De ontwikkeling gaatdaar ook heel erg snel. Ik denk dat het gokken op twee systemen eerlijkgezegd niet veel kans heeft. Het waterstofsysteem is ook een duursysteem dat je niet zomaar hebt terugverdiend.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49842 De voorzitter:Ik kijk even of er nog andere vragen zijn. Dat is niet het geval. Dan zijn wenu aangekomen bij het kopje verzorgingsplaatsen. Volgens mij gaat hetnog om het kopje verzorgingsplaatsen en het kopje overig. Dan gaan wedaarna even kijken of er nog ruimte is voor een tweede termijn. Gaat uwgang, Minister.Minister Madlener:Verzorgingsplaatsen. Hoe gaat de veiling in zijn werk? Wordt er uitgegaanvan opbrengstmaximalisatie? We kiezen juist voor een veiling omdat dateen eerlijke en transparantie methode is om iets te verdelen. Opbrengst-maximalisatie is niet het doel, maar het gaat wel om de selectie van degoede partij. Natuurlijk gaan we het hebben over de voorwaarden.Waaraan moet zo’n kavel voldoen? Dat gaat bijvoorbeeld om het veiligzijn, het open zijn gedurende bepaalde tijden, dat het goed verlicht is endat je je veilig voelt. Dat laatste zeg ik ook richting mevrouw Veltman. Datis natuurlijk een onderdeel van dat hele proces. We zijn nu beleid aan hetmaken voor hoe we hiermee omgaan. Maar dit past allemaal in zo’nveilingsysteem. Een ander systeem zou trouwens loting kunnen zijn, maarik denk dat veiling het meest voor de hand ligt.Dan elke 25 kilometer tanken en laden. Op dit moment zijn er inderdaadom de ongeveer 25 kilometer verzorgingsplaatsen. Daar zijn veeltankvoorzieningen en ook veel laadstations. Dat moet zo blijven. Die25 kilometer is dus een prima uitgangspunt.Sociaal onveilige laadplekken. Ja, ik ken het punt. Dat is ook echt eenzorgpunt. Ik heb gesproken met zo veel mogelijk partijen, ook metconsumenten, de ANWB en noem maar op, over de vraag waaraan zo’nlaadplein moet voldoen. Dan zie je dat sociale veiligheid ook belangrijk is,zodat je daar niet moederziel alleen in het donker staat, maar dat het eenveilige plek is. Nu zullen de plekken wel altijd van elkaar verschillen, wantwe kunnen natuurlijk niet overal de horeca dwingen om 24 uur lang opente zijn. Maar hiervoor moet op grotere plekken wel aandacht zijn.Dan de positie van mkb’ers op de verzorgingsplaatsen. Het is belangrijkdat we rekening houden met de positie van het midden- en kleinbedrijf opde verzorgingsplaatsen. Ik heb in de conceptwetgeving opgenomen dat devoorzieningen laden en tanken als losse kavels in de markt worden gezet,maar dat verbetert juist de markttoegang voor kleinere partijen. Je magop beide kavels bieden. Door te bieden op alle kavels kun je dus een mixin handen krijgen. Dat geeft flexibiliteit, juist ook voor de kleinereaanbieders.Vind ik het belangrijk om bij het beleid rekening te houden met kleineondernemers? Die vraag had ik al beantwoord.Meerdere kavels hetzelfde. Even kijken. Ja, de gedwongen keuze voorladen of brandstof. Het gaat om gecombineerde kavels. Je hebt beidenodig op die verzorgingsplaatsen. Het mooie van kavels voor elektrischladen is dat je heel makkelijk verschillende aanbieders bij elkaar kuntzetten, die elkaar kunnen beconcurreren op prijs. Dat geeft een stukjevoordeel voor de consument. Ik heb de Autoriteit Consument & Marktgevraagd hierin te adviseren wat we het beste kunnen doen. Binnenkortkom ik met een uitgewerkt voorstel naar de Kamer en dan kan de Kamerhier iets van vinden. Alles combineren in één vergunning zou markt-werking juist in de weg staan. Daarom zal ik daar denk ik niet voor kiezen.De definitieve keuze zal de komende week worden bepaald. Voor dezomer krijgt de Kamer een uitgewerkt voorstel en dan kunnen we metelkaar in debat gaan over wat wijsheid is op die laad- en tankstations.Wat vind ik van het idee om tanken en laden onder één luifel mogelijk temaken? Die heb ik net al beantwoord. Dit is ook dezelfde vraag en dit ook.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49843 Dat is heel efficiënt. Ik kijk even naar de commissie. Mevrouw Veltman endan de heer Pierik. Nee, sorry, meneer Pierik, u bent door uw interruptiesheen, dus dat gaat niet gebeuren. Mevrouw Veltman, uw laatsteinterruptie.Mevrouw Veltman (VVD):Ik hoor de Minister zeggen: we willen ruimte bieden voor kleine partijen.Ik heb gevraagd ook naar bestaande partijen te kijken. Dat is eenonderdeel van mijn vraag. Wellicht gaat de Minister weleens naarFrankrijk op vakantie. Volgens mij zijn daar hele mooie overzichtelijkeverzorgingsplaatsen onder één luifel. Ik zou dat nou ook zo mooi vinden inNederland, waarbij de partijen die er nu zitten, de kans krijgen om die stapte zetten. In een vorig blokje ging het over laadpunten en het zo snelmogelijk uitbreiden daarvan. Er ligt een tijdelijke beleidsmaatregel om nuniet tot uitbreiding over te gaan. Zonder die beleidsmaatregel kan erdirect, morgen, gestart worden met de aanleg. De infra en het net liggenal klaar bij een heleboel verzorgingsplaatsen. Daar kunnen we meteenlaadpunten realiseren. Graag hier nog een antwoord op.Minister Madlener:Ik ken die laadpleinen in Frankrijk. Ik zie ook in Noorwegen prachtigelaadpleinen, waar je als consument, behalve een goede horeca, ook heelveel keuze hebt en waar ook bestaande tankstations een plek hebben. Diemarkt gaat natuurlijk wel afnemen. Ik vind het dus belangrijk dat detankstationhouders die een lange vergunning hebben, in staat zijn om zichlangzaam aan te passen aan de markt en bijvoorbeeld van tien naar negennaar acht terug kunnen gaan en daar misschien een lader voor in deplaats kunnen krijgen. In ieder geval moet je niet in een soort uitsterfcon-structie komen. Je moet een toekomstverwachting hebben.We moeten wel beseffen dat heel veel van de huidige plekken voor vijftienjaar zijn uitgegeven. Die contracten lopen binnenkort af. De ondernemersdie daar zitten, weten dus dat hun huur afloopt. Daar zijn afspraken over.Dan worden die opnieuw in veiling genomen. Het is natuurlijk heelverstandig om die plek bij het herinrichten helemaal vrij te hebben. Ik hebook met uw Kamer afgesproken dat we, als we nieuw beleid hebben, zosnel mogelijk afgaan van die tijdelijke beleidsmaatregel. Vandaar dat ikvoor de zomer met een voorstel wil komen. Dan kunnen we nieuw beleidvaststellen en de tijdelijke beleidsmaatregel stoppen.De voorzitter:Ik kijk nog even naar de commissie. Geen verdere vragen. Dan zijn wevolgens mij aangekomen bij het blokje overig. Ik kijk ook even met eenspeciaal verzoek naar de Minister of in het blokje overig ook de overge-bleven vraag voor de tweede termijn beantwoord kan worden. U had eenvraag over Hoevelaken en dergelijke meegenomen naar de tweedetermijn. Zit die erbij? Heel fijn, want we hebben geen tijd meer voor eentweede termijn.Minister Madlener:Dan begin ik met de heer Eerdmans. Hij vroeg naar mentaliteitsveran-dering als het gaat om het mijden van file. Ik hoop natuurlijk dat veel meermensen buiten de spits reizen als ze dat kunnen. Natuurlijk weten mensendat zelf ook heel goed. Het gaat niet om dwang. Denk aan scholen. Je bentals scholier ook afhankelijk van de tijden van de school. Het is dus ook eenoproep aan werkgevers en scholen om hieraan mee te doen. Ik zie ook weldat dat al gebeurt. Het leidt echt tot snelle resultaten. Maar nogmaals, ikwil niemand frustreren die zegt: leuke oproep, maar ik kan niet, want mijnwerkgever staat het niet toe of ik moet bij een klant zijn. Zie het dus vooralals een vrijwillige oproep.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49844 De VVD-fractie vraagt naar cijfers over drugs in het verkeer. In 2024 is hetrapport Vragenlijstonderzoek veilige verkeersdeelnemers 2023 uitge-bracht. Daarin heeft 1% van de automobilisten aangegeven weleens onderinvloed van drugs deel te nemen aan het verkeer. Dat is natuurlijkzorgelijk. Ik heb zelfs weleens iemand zien rijden in de auto met eenballonnetje aan zijn mond. We willen dat aanpakken. Ook het rijden onderinvloed van alcohol is nog steeds een grote zorg. Ik wil de aanpakversterken. Ik spreek daarover met de Minister van Justitie om meerzichtbaar tot acties te komen, zodat mensen weer denken: er is echt eenpakkans. Die moet dus omhoog. Daarnaast werk ik samen met de Ministervan Justitie aan een puntenrijbewijs, zodat echt zware overtredingen,zoals het rijden onder invloed van drugs of alcohol, je ook echt puntenkosten en je je rijbewijs hierdoor kan verliezen. Het gaat dus om een veelhardere aanpak van verkeershufters die veelpleger zijn. Want het zijn vaakdezelfde mensen die keer op keer of dronken of onder invloed van drugsin de auto stappen. Die wil ik echt harder aanpakken. Dat doe ik dussamen met de Minister van Justitie. Voor de zomer komen we hiertrouwens mee naar de Kamer, kan ik mij herinneren.De VVD-fractie vraagt ook naar testen met geautomatiseerd vervoer. Dat isnatuurlijk een belofte voor de toekomst. Het is ook een beetje een engegedachte, zo’n zelfrijdende auto. Wat doet die nu? Wat als je daar nou eenongeluk mee krijgt? Wie is dan aansprakelijk? Het is op dit moment nogniet mogelijk om dat te doen. Testen is beperkt mogelijk. Ik denk wel datwe dit op een gegeven moment onder strenge voorwaarden mogelijkmoeten maken op de Nederlandse wegen. We moeten er een begin meemaken, want het is echt een belofte voor de toekomst. Ik hoop dat we daarecht aan mee kunnen doen. In Amerika en in China zijn ze natuurlijk alverder met zelfrijdende auto’s.Waarom niet knooppunt Hoevelaken en wel A27 Almere-Eemnes? Ik benin gesprek met de regio over de aanpak van knooppunt Hoevelaken. Ik zalde Kamer daar voor het commissiedebat MIRT over informeren. Voor eengedeeltelijke aanpak van dit knooppunt is substantieel geld nodig, maarook stikstofruimte, of een stikstofcommissie die een goed productaflevert, zeg ik daarbij. Dat zullen we af moeten wachten. Ik wil het projectA27 Almere-Eemnes nu al opstarten, omdat het nu nog in de verkennendefase zit. Daardoor heb ik minder capaciteit nodig. Stikstofruimte hoeft nogniet geregeld te zijn. Voor deze aanpak is ook minder geld nodig. Daaromis dit de keuze.Als laatste heb ik nog een vraag van het lid Veltman over de lange file opde A2. Dat hebben we zojuist kunnen horen. Zij vraagt wat we daaraangaan doen. Alle gepauzeerde projecten zijn belangrijk, ook de A2. Ik wil elkjaar een gepauzeerd project opstarten. Aan de herstartstrategie voorgepauzeerde projecten wordt nu gewerkt. Ik informeer u over de strategievoorafgaand aan het commissiedebat MIRT. Ik wil aangeven dat voor deherstart van de A2 heel veel extra geld nodig is. Je ziet in het geheel datwe een gebrek aan stikstofruimte, een gebrek aan maakcapaciteit, en ookeen gebrek aan geld hebben. We zullen dus echt keuzes moeten maken. Ikzou natuurlijk het liefst alles doen, maar dat gaat niet. We zullen dus metelkaar keuzes moeten maken. Maar ik betrek uw Kamer bij die keuzes,zodat we met elkaar het gevoel hebben dat het niet alles is wat we willen,maar dat het wel de beste keuze is die we kunnen maken, zodat we zo snelen zo efficiënt mogelijk ons geld kunnen inzetten om Nederland mobiel tehouden. Dinsdag is het commissiedebat Duurzaam vervoer. Daarinkunnen heel veel vragen over duurzaamheid nog worden gesteld. Dat isaanstaande dinsdag.De voorzitter:Ik dank u wel voor de beantwoording in het blokje overig. Ik kijk nog evennaar de leden. Leidt dit bij de leden die nog een interruptie overhebben,nog tot vragen? Dat is niet het geval. Dank aan de Minister voor deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49845 beantwoording in eerste termijn. De heer Van Houwelingen heeft een puntvan orde?De heer Van Houwelingen (FVD):Sorry, maar wij krijgen geen tweede termijn?De voorzitter:Ik wilde daar nu net een voorstel voor gaan doen. We hebben nog vijfminuten voor dit debat. U heeft zelf drie uur voor dit debat gereserveerden die tijd zit er nu echt bijna op. Dus er is geen ruimte meer voor eenvolledige tweede termijn met beantwoording door de Minister. Ik zou welgraag de tweede termijn even willen openen om de heer Eerdmans degelegenheid te geven een tweeminutendebat aan te vragen. Bij dezen,meneer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):Dank namens de commissie, voorzitter, maar ook dank voor deantwoorden en dank aan de ondersteuning. Ik zou dit debat heel graagvoort willen zetten met een tweeminutendebat.De heer El Abassi (DENK):Voorzitter, echt één zin maar. Mij is in eerste termijn gevraagd waarom wijvoor de Wijziging van de Wet vrachtwagenheffing in verband met deimplementatie van de herziene Europese tolheffingsregels hebbengestemd. Het antwoord zit al in de naam, want het ging om de implemen-tatie van een EU-richtlijn. Dat antwoord had ik net niet paraat en daarombenoem ik het nu even voor de volledigheid. Dan kan het ook in deverslaglegging vastgelegd worden.De voorzitter:Ik denk dat het netjes is van de commissie om dat even toe te laten. Ik ziedat de heer Grinwis nu ook gelijk een inbreng in tweede termijn willeveren. Meneer Grinwis, heeft u een punt van orde of wilt u nog watzeggen?De heer Grinwis (ChristenUnie):Ik had nog één vraag aan de heer Madlener, maar die kan ik ook ...De voorzitter:U had ook nog een interruptie over. Dus wat dat aangaat ... Laten we datdan doen en daarna gaan we dan naar de toezeggingen.De heer Grinwis (ChristenUnie):Ik had toch even een ophelderingsvraag. Ik heb gevraagd om eenAutobrief 3.0 of een Autobrief belastingen, een brief die al een paar keerin de lucht heeft gehangen. Dat is een combinatie van een werkje van deStaatssecretaris Fiscaliteit en deze Minister en die wordt geschrevenonder het beslag van alles wat er rond het klimaat gaat gebeuren. Is deklimaatbrief mobiliteit nou exact hetzelfde als de Autobrief 3.0. c.q. detoegezegde of de eerder in de lucht gehangen brief over autobelastingen?Dat wil ik wel graag helder hebben, want ons is een brief toegezegd overautobelastingen.De voorzitter:Uw vraag is helder. Misschien moet de Minister even overleggen. Doe datmaar even heel kort, Minister. Kijk, dit is toch wel een pragmatischemanier om met elkaar te vergaderen en de vragen gelijk beantwoord tekrijgen! We hebben geen tweede termijn en uw voorzitter praat nugewoon even door, zodat de Minister even de tijd heeft om te overleggen.Ik vond het tot nu toe wel een mooi debat, moet ik zeggen. Ik heb geenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49846 citaten, maar ik heb gisteravond wel van 23.00 uur tot 24.00 uur vastge-staan op de A12. Dat wel! Dat hoort bij dit debat, denk ik. Daarna heb ikuiteindelijk via allerlei kleine dorpjes weer de weg gevonden naar de A12,omdat er wegwerkzaamheden waren.De Minister is zover! Gaat uw gang, Minister.Minister Madlener:Ik probeer het zo duidelijk mogelijk over te brengen, maar het is eeningewikkeld antwoord. Voor 1 mei komt er een commissiedebat ... Nee,een brief over duurzame mobiliteit. Die brief wordt samen met Financiëngeschreven? Naast mij wordt gezegd: er staan fiscale maatregelen in. DeAutobrief 3.0 is afhankelijk van de onderhandelingen in het kabinet en zalna de zomer naar uw Kamer komen. Volgende week is er een commissie-debat over duurzaam vervoer en daarin kunt u natuurlijk ook heel veelvragen stellen over dit onderwerp. Ik hoop dat het duidelijk is.De voorzitter:Ik zag hier rechts van mij een hele mooie samenwerking tot stand komen.Ik denk dat we het hiermee moeten doen.We gaan nu nog eventjes de administratie van dit debat afronden. Dankalvast, Minister, voor de beantwoording. Dank ook aan de leden voor hetwaardige debat. Voordat ik de toezeggingen opsom, meld ik natuurlijkeerst dat het lid Eerdmans van JA21 een tweeminutendebat heeftaangevraagd. Dat moet wel even genoteerd worden.Dan nu echt de toezeggingen.– De Minister zegt toe met de Minister van Justitie en Veiligheid ingesprek te gaan over hoe de handhaving op straatraces kan wordenverbeterd. Hij zal de Kamer hierover informeren. Dit is een toezegging aanmevrouw Vedder.De vraag is even wanneer dat gaat gebeuren.Minister Madlener:Ik wil hier eigenlijk voor de zomer verslag over doen.De voorzitter:Voor de zomer; helemaal goed. De tweede toezegging.–De Minister zegt toe met navigatiediensten te gaan bespreken welkeverbeteringen er mogelijk zijn met betrekking tot het melden vanwegwerkzaamheden en afsluitingen. Hij informeert de Kamer hier voorde zomer over. Dat is een toezegging aan mevrouw Veltman van deVVD.–De Minister zal de Kamer voor het commissiedebat MIRT op 2 juliinformeren over de uitkomsten van de gesprekken met de regio overde aanpak van knooppunt Hoevelaken. Dat is ook een toezegging aanmevrouw Veltman van de VVD.Ik kijk even naar de commissie om er zeker van te zijn dat alle toezeg-gingen zijn genoteerd. Ik denk het wel, want we hebben goed opgelet.Hiermee zijn we aan het einde gekomen van dit commissiedebat Auto. Ikwil iedereen hartelijk danken voor het debat, allereerst de Minister en zijnambtelijke ondersteuning, maar ook de leden. Tegen alle mensen die ditdebat op de publieke tribune hebben gevolgd: hartelijk dank voor uwbelangstelling. Maar dat geldt natuurlijk ook voor de mensen die hetdebat op afstand hebben gevolgd. En uiteraard hartelijk dank aan deondersteuning van de Kamer, want zij hebben dit debat mogelijk gemaakt.Ik wens u alleen mooi paasweekend toe.Sluiting 18.59 uur.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 49847