Verslag van een wetgevingsoverleg, gehouden op 16 november 2009, over de Crisis- en herstelwet

32127Regelsmetbetrekkingtotversneldeontwikkelingenverwezenlijkingvanruimtelijkeeninfrastructureleprojecten(Crisis-enherstelwet)Nr.140VERSLAGVANEENWETGEVINGSOVERLEGVastgesteld18november2009DevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat1,devastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer2,devastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit3,devastecommissievoorJustitie4,dealgemenecommissievoorWonen,Wijkenen1Samenstelling:Leden:Vendrik(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),Snijder-Hazelhoff(VVD),Mastwijk(CDA),Jager(CDA),voorzitter,Koopmans(CDA),Gerkens(SP),VanderHam(D66),Aptroot(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA),Jansen(SP),Cramer(ChristenUnie),VanHeugten(CDA),Roemer(SP),Koppejan(CDA),TenBroeke(VVD),ondervoorzitter,Ouwehand(PvdD),Polderman(SP),Tang(PvdA),DeRouwe(CDA),Linhard(PvdA),Meeuwis(VVD)enDeMos(PVV).Plv.leden:VanGent(GroenLinks),VanderVlies(SGP),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Pieper(CDA),Atsma(CDA),VanBommel(SP),Kos¸erKaya(D66),DeKrom(VVD),Vermeij(PvdA),Jacobi(PvdA),Besselink(PvdA),Anker(ChristenUnie),VanHijum(CDA),VanLeeuwen(SP),Knops(CDA),Verdonk(Verdonk),Thieme(PvdD),Lempens(SP),Waalkens(PvdA),Haverkamp(CDA),Depla(PvdA),Neppérus(VVD)enAgema(PVV).2Samenstelling:Leden:VanGent(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),Poppe(SP),Snijder-Hazelhoff(VVD),ondervoorzitter,Depla(PvdA),VanBochove(CDA),Koopmans(CDA),voorzitter,Spies(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Vietsch(CDA),Aptroot(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA),Neppérus(VVD),VanLeeuwen(SP),Jansen(SP),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Ouwehand(PvdD),Bilder(CDA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie),Linhard(PvdA)enDeMos(PVV).Plv.leden:Vendrik(GroenLinks),VanderVlies(SGP),Polderman(SP),Remkes(VVD),Jacobi(PvdA),Pieper(CDA),Koppejan(CDA),Ormel(CDA),Kos¸erKaya(D66),Leijten(SP),Schreijer-Pierik(CDA),DeKrom(VVD),Vermeij(PvdA),Waalkens(PvdA),Vos(PvdA),Zijlstra(VVD),Langkamp(SP),Gerkens(SP),Elias(VVD),Schermers(CDA),Thieme(PvdD),Algra(CDA),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Smeets(PvdA)enAgema(PVV).3Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),ondervoorzitter,Schreijer-Pierik(CDA),Atsma(CDA),voorzit-ter,Poppe(SP),Waalkens(PvdA),Snijder-Hazelhoff(VVD),Jager(CDA),Ormel(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Samsom(PvdA),VanDijken(PvdA),Neppérus(VVD),Jansen(SP),Jacobi(PvdA),Cramer(ChristenUnie),Koppejan(CDA),Graus(PVV),Zijlstra(VVD),Thieme(PvdD),Dibi(GroenLinks),Polderman(SP),Elias(VVD)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Mastwijk(CDA),TenHoopen(CDA),Luijben(SP),Tang(PvdA),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Biskop(CDA),Pieper(CDA),Kos¸erKaya(D66),VanLeeuwen(SP),Eijsink(PvdA),Depla(PvdA),Kant(SP),Blom(PvdA),Ortega-Martijn(ChristenUnie),VanHeugten(CDA),Brinkman(PVV),TenBroeke(VVD),Ouwehand(PvdD),Vendrik(GroenLinks),Lempens(SP),DezentjéHamming-Bluemink(VVD)enVanDam(PvdA).4Samenstelling:Leden:DeWit(SP),VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),ondervoorzitter,DePater-vanderMeer(CDA),voorzitter,Cqörüz(CDA),Joldersma(CDA),Gerkens(SP),VanHaersmaBuma(CDA),VanVelzen(SP),VanVroonhoven-Kok(CDA),DeKrom(VVD),Azough(GroenLinks),Timmer(PvdA),Griffith(VVD),Teeven(VVD),Verdonk(Verdonk),DeRoon(PVV),Roemer(SP),Pechtold(D66),Heerts(PvdA),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Bouwmeester(PvdA),VanToorenburg(CDA)enAnker(Christen-Unie).Plv.leden:Langkamp(SP),VanderVlies(SGP),Besselink(PvdA),AastedMadsen-vanStiphout(CDA),Jager(CDA),Jonker(CDA),Leijten(SP),Sterk(CDA),Ulenbelt(SP),JandeVries(CDA),Weekers(VVD),VanGent(GroenLinks),Dijsselbloem(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),VanMiltenburg(VVD),Zijlstra(VVD),Fritsma(PVV),Karabulut(SP),Kos¸erKaya(D66),Gill’ard(PvdA),Ouwehand(PvdD),Spekman(PvdA),Bouchibti(PvdA),Smilde(CDA)enSlob(ChristenUnie).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1374780910tkkst32127-140ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1401 Integratie5,devastecommissievoorEconomischeZaken6endevastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties7hebbenop16november2009overleggevoerdmetministerBalkenendevanAlgemeneZaken,ministerEurlingsvanVerkeerenWaterstaat,ministerHirschBallinvanJustitieenministerVerburgvanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitoverdeCrisis-enherstelwet(32127).Vanhetoverlegbrengendecommissiesbijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,JagerDevoorzittervandevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,KoopmansDevoorzittervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,AtsmaDevoorzitterdevastecommissievoorJustitie,DePater-vanderMeerDevoorzittervandealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie,VanGentDevoorzittervandevastecommissievoorEconomischeZaken,TimmerDevoorzittervandevastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,LeerdamDegriffiervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,Sneep5Samenstelling:Leden:VanGent(GroenLinks),voorzitter,VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),Poppe(SP),Weekers(VVD),ondervoorzitter,Dijsselbloem(PvdA),Depla(PvdA),VanBochove(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),Vietsch(CDA),Sterk(CDA),DeKrom(VVD),Algra(CDA),Verdonk(Verdonk),Jansen(SP),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Wolbert(PvdA),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Bouchibti(PvdA),JaspervanDijk(SP),Thieme(PvdD)enFritsma(PVV).Plv.leden:Dibi(GroenLinks),Timmer(PvdA),Kant(SP),Blok(VVD),Bouwmeester(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Haverkamp(CDA),Bilder(CDA),Pechtold(D66),Willemse-vanderPloeg(CDA),Blanksma-vanderHeuvel(CDA),Meeuwis(VVD),Neppérus(VVD),DeWit(SP),Voordewind(Christen-Unie),Heijnen(PvdA),Zijlstra(VVD),VanHaersmaBuma(CDA),Leerdam(PvdA),Ulenbelt(SP),Bosma(PVV)enKarabulut(SP).6Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Schreijer-Pierik(CDA),Vendrik(GroenLinks),TenHoopen(CDA),Spies(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Aptroot(VVD),Smeets(PvdA),Samsom(PvdA),Timmer(PvdA),voorzitter,Irrgang(SP),Jansen(SP),Biskop(CDA),ondervoorzitter,Ortega-Martijn(ChristenUnie),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),VanderBurg(VVD),Graus(PVV),Zijlstra(VVD),Besselink(PvdA),Gesthuizen(SP),Ouwehand(PvdD),Vos(PvdA),DeRouwe(CDA)enElias(VVD).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),JanJacobvanDijk(CDA),Sap(GroenLinks),VanVroonhoven-Kok(CDA),AastedMadsen-vanStiphout(CDA),Kos¸erKaya(D66),Ulenbelt(SP),Blok(VVD),Boelhouwer(PvdA),Kalma(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Karabulut(SP),Luijben(SP),DeNeréetotBabberich(CDA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie),Atsma(CDA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Bosma(PVV),Meeuwis(VVD),VanDam(PvdA),Gerkens(SP),Thieme(PvdD),Heerts(PvdA),Uitslag(CDA)enWeekers(VVD).7Samenstelling:Leden:VanBeek(VVD),Halsema(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),DePater-vanderMeer(CDA),VanBochove(CDA),Gerkens(SP),Sterk(CDA),Leerdam(PvdA),voorzitter,DeKrom(VVD),ondervoorzitter,Griffith(VVD),Boelhouwer(PvdA),Algra(CDA),Irrgang(SP),Kalma(PvdA),Schinkelshoek(CDA),VanderBurg(VVD),Brinkman(PVV),Pechtold(D66),VanRaak(SP),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Leijten(SP),Heijnen(PvdA),Bilder(CDA)enAnker(ChristenUnie).Plv.leden:Teeven(VVD),VanderVlies(SGP),Joldersma(CDA),Smilde(CDA),Polderman(SP),Spies(CDA),Wolbert(PvdA),Aptroot(VVD),Zijlstra(VVD),Vermeij(PvdA),VanGerven(SP),Heerts(PvdA),Cqörüz(CDA),Remkes(VVD),DeRoon(PVV),VanderHam(D66),VanBommel(SP),Ouwehand(PvdD),Timmer(PvdA),DeWit(SP),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),VanHaersmaBuma(CDA),Cramer(ChristenUnie)enKnops(CDA).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1402 Voorzitter:JagerAanwezigzijn11ledenderKamer,teweten:Aptroot,VanderHam,Jager,Koopmans,DeMos,Ouwehand,Roemer,Samsom,VanderStaaij,VendrikenWiegman-vanMeppelenScheppink,endeheerBalkenende,minister-president,ministervanAlgemeneZaken,deheerHirschBallin,ministervanJustitie,deheerEurlings,ministervanVerkeerenWaterstaat,enmevrouwVerburg,ministervanLand-bouw,NatuurenVoedselkwaliteit.Aandeordeisvoortzettingvandebehandelingvan:-hetwetsvoorstelRegelsmetbetrekkingtotversneldeontwikkelingenverwezenlijkingvanruimtelijkeeninfrastructureleprojecten(Crisis-enherstelwet)(32127).(Zieplenairevergaderingvan12november2009.)Devoorzitter:Goedemorgenallemaal.Ikheetbijzonderwelkomdeminister-presidentendeministersvanJustitie,LNVenVerkeerenWaterstaat.MinisterCramervanVROMlaatzichverontschuldigenwegenseenverplichtinginhetbuitenland.Ikstelvoor,datiedereenzijninbrengzosnelmogelijklevert,ookgeletopdegeplandetijden.Ikhouddezelfdevolgordeaanalstijdenshetplenairedebat.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter.Eenprocedurelevraag.IndeschriftelijkebeantwoordingstaatdatdeministervanLNVeenvraagmondelingzaltoelichten.Hetlijktmijvoordehandliggendatditnugebeurt.Devoorzitter:Deministerlaatmijwetendatditintweedetermijnzalgebeuren.Ikgeefudandegelegen-heidomdaaroptereageren,mochtenernogonduidelijk-hedenoverblijven.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.Ditiseenbijzonderemanieromeendebattevoeren.Opmaandag-ochtendzijnwijzoineensineentweedetermijnverzeildgeraakt.Bijzo’ngrootenomvattendwetsvoorstelblijftdateenprocedurediemijnfractienietzint.Maargoed,gedanezakennemengeenkeer.Departijpolitiekekleuringvandeaanwezigebewindslie-dengeventreffendaanhoehetgesteldismetdieCrisis-enherstelwet.DeheerEurlingsspreektdatalweertegen,zieik.DeministervanLNVgaaterechternogweereensgoedvoorzitten.Hetgeeftalweeraanbijwatvooreenwetsvoorstelwijzijnbeland.Dankvoordebeantwoordingineerstetermijnvandeminister-president.Ondankshetnachtelijkeuurhadhijdevormtepakken,ookalkanmenvanmeningverschillenoverdeinhoudvandebeantwoording.Afgelopenvrijdag,toeniknognagloeidevandeeerstetermijn,zagikeindelijkhetwetsvoorsteloverkilometer-heffingvandeministervanVerkeerenWaterstaat.Fascinerenddathetertochisgekomen.Wijgaandatnatuurlijksnelbehandelen,integenstellingtothettempovandevoorbereiding,wanthetmoetnatuurlijkvoorjuni2010doordeKamerheen.Andershebbenwijgeenkabinetmeer.Die35mld.leidtimmerstotverkiezingen.Overkilometerheffinggesproken,hetismijwelkomdathetwetsvoorstelerligt.OngeveeropditmomentkomternogeenallerlaatsteamendementvanmijoptafeldatindeCrisis-enherstelwetvastlegtdatdekilometerhef-fingalsvastonderdeelmeegenomenwordtbijhetdoorrekenenvannutennoodzaakvanbepaaldegeasfalteerdeoptiesvandezeministervanVerkeerenWaterstaat.Ikvraaghetkabinetdaarintweedetermijnoptereageren.Ikwilnietdatwijasfaltaanleggenzonderdekilometerheffingmeetenemenbijhetbepalenvannutennoodzaakenhetmakenvankosten-batenana-lyses.Hetlijktmijlogisch,zekergeziendeprojectendiedeministerindezewetheeftwetentefietsen,datwijdatgewoonregelen.Wijmoetennieteerstasfaltaanleggenenpasvelejarenlateraandekilometerheffingdenken.Datmoetmeegenomenwordenindebesluitvorming.Totmijnteleurstellingishetvanwegeeendigitalekinkindekabelnietmogelijkgebleken,eenbreedfeed-in-amendementaandeKamervoorteleggen.Datzalopeenlatermoment,ineenvolgendwetgevendtrajectmoetengebeuren,waarschijnlijkhetwetsvoorstelVoorrangvoorduurzaam.Totmijngrotespijtkanikdaarhetdebatnietopzoekenmethetkabinet.HetisechtereenuitdrukkingvanhetoordeelvanGroenLinksdathetkabinetmetdezeCrisis-enherstelwetweliswaareenaantalgroenemaatregelenheeftgenomen,maarernoggeenGreenDealvanheeftgemaakt.Zowelmondelingalsschriftelijkheefthetkabinetdaaropnietgereageerd.Datiswatmijbetreft,nogvoorbijgaandeaanallejuridischeenbestuursmatigeopmerkingendietemakenStenografischverslagvaneenwetgevingsoverlegvandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,devastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,devastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,devastecommissievoorJustitie,dealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie,devastecommissievoorEconomischeZakenendevastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesMaandag16november2009Aanvang9.00uurTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1403 vallenoverditwetsvoorstel,hetgrotemancovanditwetsvoorstel.HeefthetkabinetwelhetuiterstegedaanomvandezeweteenGreenDealtemaken?Datisvolgensmijnfractieniethetgeval.Ikvraagdeminister-presidentomzichopdatpuntteverantwoorden.Alsikdeschriftelijkeantwoordenlees,metnamevandeministervanJustitieopdediverseamendementen,wordthetjuridischerisicovannieuwebepalingenindezeCrisis-enherstelwetkleingeacht.Ikdenkdathetverstandigisdaarnaderopintegaan,enikvraagdeministervanJustitieomdattedoeninzijntweedetermijn.Bijverschillendeamendementen,bijdetoelichtingmijnerzijds,maarookmondelingdonderdag-avondinhetdebat,hebikechtmijnbestgedaanommeetedenkenmetderegering.Hetisonverstandigominditwetsvoorstelbepalingenoptenemendieopzichzelfweereennieuwjuridischrisicobetekenen,enduskunnenleidentotzeerforsevertragingen.Datgaatnietalleenoverhetrelativiteitsvereiste,hetgaatookoverdevraaginhoeverrebijvoorbeelddeMER-richtlijndoorNederlandgoedwordtuitgevoerd.DaarisinoktoberaleenrechtszaakovergeweestbijhetHof.Hetgaatovermeerpuntenvandezewet.Veelbestuurskundigenhebbeneropgewezen–endatverdientnadereuitlegvanderegering–dathetkabinethiernieuwejuridischerisico’smeeneemt.Inplaatsvanversnellingterealise-ren,oogsthetkabinethiermeevertraging.GraageennadereduidingvandeministervanJustitie.DanhebikeenopmerkingoverdeA4,inderichtingvandeministervanVerkeerenWaterstaatmaarookinderichtingvandeminister-president.IkvraagnaderetekstenuitlegwaaromdieA4Midden-Delflandindezewetzit.Wanneereentrajecthelemaaldoorlopenisenineerderefasenbijvoorbeeldgestrandisbijderechter,kanikmevanuitdementaliteitvanhetkabinetvoorstellendathetkabinetvervolgensdenkt:nuishetafgelopen,wepakkengewoondoor.Wezettenhettrajectgewoonindezewet.DatisbijdeA4nietgebeurd.Ikzegnogmaalstegendeminister-presidententegendeministervanVerkeerenWaterstaatdathetaltijdpolitiekebesluitenoprijksniveauzijngeweest,ookzelfsdoorhetvorigekabinet,endevorigeministervanVerkeerenWaterstaat,omdeA4Midden-Delflandnietaanteleggen,omdatergeengoedecasuswas.Erzoubovendienookgeengoedebestedingvanmiddelenmeegemoeidzijn.DaarisdeA4opgestrand.Dangeefthetgeenpasomeenprojectdatduskennelijkpolitiekomstredenis,nuonderhetmomvandegewensteprocedureleversnellingindezewetoptenemen.Alleenaldaaromhoudikmijnamendementopdatpuntstaande.Graageenreactievandeminister-presidentendeministervanVerkeerenWaterstaat.Dankomikbijmijnamendementoverdeleegstandshef-fing.Ikgeefonmiddellijkaanhetkabinettoedatheteenbescheidenheffingis.Datklopt,maarhetisnietzodatergeeninteressebestaat.IkweetdatdegemeenteAmsterdamhieralmeebezigis.Wekunnenwelhethelegemeentelijkebelastinggebiedoverhoopgaangooien,maardatdoeikniet.IksluitaanbijdebestaandeOZB,gekortwiektenweldoordevorigeministervanBinnenlandseZaken.Ookdatlaatikevenvoorwathetis.Binnenderuimtediegemeentenhebben,wilikhenstimulerenofiniedergevaldemogelijkheidinhandentegevenomdieleegstandsheffingookdaadwerkelijkinpraktijktebrengen.Dieinteresseiser.Waarommaakthetkabinetereenprobleemvan?Eenvraag,denkik,voordeminister-president.Waaromwilhetkabinetdieruimtenietgevenaangemeenten?Alszegeeninteressehebben,gebruikenzehetniet.Alsdieinteresseerwelis,ennogmaals,sommigegemeenten,waaronderAmsterdam,hebbeninteresse,geefzedandieruimte.Dankomikbijmijnamendementoverhetlatenvervallenvande70%-eisbijenergie-isolatieprojecten,datiksamenmetonderanderedeheerSamsomhebingediend.Ikvraaghetkabinetexplicietophetvolgendeargumentintegaan.HetkabinettreftindeCrisis-enherstelweteenvoorzieningomde70%-eistelatenvervallen.Degoedewoningbouwcorporatiesdiemetgoedeprojectenkomenensnappendatjedraagvlakmoetverwerven,helpjenietmetdezevoorziening.Jehelptvooraldiewoningbouw-projectendieer,kortgezegd,eenrotzooitjevanmaken,endieereenenergie-isolatieprojectdoorheenproberentedrukken.Ikzoudenkendatdittochnietdewenskanzijnvanderegeringomjuistdenietgoedfunctionerendewoningbouwcorporatiesopdatpunttehelpen.Volgensmijvindthethelemaatschappelijkevelddat.Aedesheeftgeenbehoefteaandezebepaling,deWoonbondwilhetniet,wijwillenhetniet.WaaromhoudthetkabinetvastaandezeregelingindeCrisis-enherstelwet?Totslotnogeenopmerking,waarbijikmetgrotevrien-delijkheidkijkinderichtingvandeheerKoopmans.Debouwvakkermoetdesteigerop,daaroverwarenwijheteens.Indezewetisweleenaantalprocedurelevoorzieningengetroffenvoorgrotewoningbouwprojec-ten,vaakuitgevoerddoorwoningbouwcorporaties.Allemaaltotjedienst,maardatgaatomgroteprojectendievooral,alshettotversnellingleidt,waarschijnlijkmeestalvaaktengoedekomenaandegroteaannemerij.Onshartkloptnuevenvoordekleineaannemerij.Daaromdienikdevolgendemotiein.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatindebouwveelarbeidsplaatsenverlorendreigentegaan,nietindelaatsteplaatsbijkleineaannemers;constaterendedatdeenergiebesparingsdoelstellingvoordebebouwdeomgevinguitSchoonenZuinignognietbinnenhandbereikis;vanmeningdateenverderestimulansvoorparticulierewoningbezittersomhunwoningenergiezuinigertemakenwelkomis;overwegendedateendergelijkestimuleringsnelveelwerkzalopleverenindebouw,juistbijkleineaanne-mers;verzoektderegering,voordebegrotingsbehandelingvanVROMeenvoorsteluittewerken,waarbijextrasubsidiebeschikbaarkomtvoorenergiebesparingsmaatregelenvoorparticulierewoningbezitters,welkemogelijkwordengefinancierduiteenopslagopfossielebrandstoffenzoalsaardgas,engaatovertotdeordevandedag.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1404 Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVendrik,VanderHam,RoemerenOuwehand.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.85(32127).DeheerVendrik(GroenLinks):TegendeheerKoop-mans:eigenlijkisditeenmotieteruitvoeringvaneennieuwprogramma,namelijkAndersbetalenvoorenergie.Hijkenthetandereprogrammavanhetkabinetopditpunt.StaatssecretarisDeJagerheeftinzijnfiscalevergroeningsbriefeenbescheidenverhogingvandeenergiebelastingopaardgasalseennadrukkelijkeoptiebenoemd.Hetkabinetheeftdaarvoorindezomernietgekozen.Wijgevenhetkabinetinoverwegingdaarnaaralsnogtekijkenenviaeenbescheidenopslagopaardgaseenpotjegeldtemakenvoordieparticulierewoningbezitter,diedaarmeedebouwvakkeropdesteigerkankrijgen.Daarzijnallerleimodaliteitenvoormogelijk.Erbestaantweeprogramma’svanhetkabinetophetgebiedvanenergiebesparing,maardiehebbenvooralhetkaraktervaneenlening,ofzezijngereser-veerdvoorinvesteringenindubbelglas.Prima,maarhetgaatonsomeenbrederestimulans.IkgeloofdatdeheerKoopmansdaarinteresseinhad.KanhetkabinetditvoordebegrotingvanVROMuitwerken?DeheerSamsom(PvdA):GeheelindegeestvandezewetkunjeookgewoondoorpakkeneneenamendementindienenophetBelastingplan.Sterkernog,ukuntookmeedoenmethetamendementdatmijnpartijdaarvoorheeftingediend,vooreenkleineverhogingvandeecotaksopaardgas.Zouudatnietbeterkunnendoen,inplaatsvaneen’’belletje-trek’’-motieintedienen,waarmeeuopditmomentnietzogekvermeekomt?Ukuntuwwetgevendecapaciteitentochbeterenscherpergebruiken,mijnheerVendrik,zokeniku.DeheerVendrik(GroenLinks):Hetonaardigedeelvandezeinterruptielaatikmaarevenvoorwathetis.VolgensmijheeftdePartijvandeArbeidinhetbetreffendeamendementaleenbestemminggevondenvoordebescheidenverhogingvandeaardgasprijs,maardatisnietdezebestemming.Hetlijktmijheelgoedomdatdezeweektebespreken.WijhebbeninjuniinhetdebatalaangegevenrichtingstaatssecretarisDeJageromdieoptietegebruikenendeenergiebelastingopaardgasteverhogen.Datkanvooreendeelwordengebruiktvoorhetterugsluizen,viaverlaagdelastenoparbeid,maarjekunthetookbenuttenvoorderegelingwaaroverikhetnuheb.Datismijnpleidooivandaag.Hetkabinetisnognietoverdebruggekomen,duswewerkenopmeerderefrontentegelijk,mijnheerSamsom.Elkegelegenheiddiewekunnenaangrijpenomditopdeagendatehouden,grijpenwijaan,dusookvandaag.Deuitnodigingisookdeanderekantop:doetugraagmee,ookvandaag,metditonderwerp!DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Dankvoordeuitgebreideschriftelijkeantwoorden.DeheerVendrikmaakteeenopmerkingoverdeprocedure.Ikhechteraanhiertezeggendatdegekozenprocedurenietderegeringkanwordenverweten.Wijzoudendatnietkunnendoen.HetiseenkeuzevandeKamergeweest.Hetisnietdezevastecommissiemethaarplanninggeweest,maarhetishetvoorzitterschapgeweest,datervoorheeftgekozen,terwijlditdebatdriewekenlangdonderdagom10.15uurzoubeginnen,daareenanderdebatvoorteplakken.Dateventerzijde.PartijpolitiekishetheelinteressantdatdeministervanVROMdehieraanwezigeministersblijkbaarvoldoendevertrouwtomhetdebattevoeren.Ookdatterzijde.Ikmaakeenaantalopmerkingenoverdebriefdieisaangeleverd.Inhetamendementopstuknr.27vandefractievandeChristenUniewordtovertalvanmogelijk-hedenomprojectentoetevoegenvoorgesteldomdietevoorzienvaneenAMvB.DeregeringzegtdatditvoldoendeisalswijditalleenviadeStaten-Generaaldoen.DeCDA-fractiegaathiermeeakkoordmetééntoevoeging.HetisbestmogelijkdaterperAMvBeenprojectofietsanderswordttoegevoegd,waaroverookbestkanwordengeoordeelddateenwatbredereprocedurewordtgevolgd.Ikvraagderegeringofzijditdeelt,dusdatjeditmetelkaarbeoordeeltendathetnietindewethoeft.Ookhetamendementopstuknr.28isdoordeChristen-Unie-fractieingediend.Daarinwordtvoorgestelddatookprovinciesbevoegdhedenkrijgen.Deregeringzegt:ditklinktsympathiek,maarermoetmeerwordengeregeld.Ditishetletterlijkecitaatuitdebrief.Ikbenheelbenieuwdwaterdanmoetwordengeregeld,wilditeenafdoendewerkendamendementzijn.Hetamendementopstuknr.29isvoordeCDA-fractieheelingewikkeldenbijzonder.DatishetamendementvandeheerVanderHamc.s.,waarinwordtgevraagdomdeehsonderditprojecttebrengen.Deregeringzegtdaaroverinhaarantwoord:ditgeldtalleenvoorderuimtelijkeinbedding,hetgeldtnietvooraankoopendergelijke.Ikbenerheelbenieuwdnaar,wantdeaanwijzingvoordeehslooptvolgenseenheelandereprocedure,diehelemaalnietindezewetzit.Erzitnogeenvuiltjebij.Deregeringzalmoetenbegrijpendatwijenormgrotemoeitehebbenmetdeonteigeningspara-graafinhetwetsvoorstelalsditvoorstelwordtovergeno-men.Wijzijnnamelijkprincipieeltegenstandervanonteigeningvoordeehs.Dathebbenwijalheelvaakgezegdendatligtbijonszwaar.DeheerVanderHam(D66):Hoezwaar?DeheerKoopmans(CDA):Zwaar.DeheerVanderHam(D66):Gewichtjeerbij?Kunnenwijheteveneenbeetje...DeheerKoopmans(CDA):Zwaar,zwaar,zwaar.DeheerVanderHam(D66):Alshetwordtaangeno-men,watdoetudan?Tegendewetstemmen?DeheerKoopmans(CDA):Ditligtbijonszwaar.DeheerVanderHam(D66):Zozwaardatutegendewetstemtdusniet.Devoorzitter:MijnheerVanderHam,uhebtuwvervolgvraaggehad.DeheerKoopmansgaatverder.DeheerKoopmans(CDA):DeheerVanderHamkrijgternietmeeruit,enooknietminder,dan’’zwaar’’.DeheerVanderHam(D66):Ikbenerheelblijmee.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1405 DeheerKoopmans(CDA):Ikkomophetamendementopstuknr.38.DankaanderegeringvoorhetfeitdatditaanhetoordeelvandeKamerwordtovergelaten.ErstaatnogeenzijdelingseopmerkingoverdebuitenringParkstadindebeantwoording,namelijkdaternogwatonduidelijkhedenbestaanovermetnamedefinancieringvandeafslagNuth.Ditmagdanwelzozijn,maarhetlijktmijtochgoedomhethierinoptenemen.IkzoueerderdeministervanVerkeerenWaterstaatsamenmetdeprovincieLimburgwillenoproepenomdieproblemenzosnelmogelijkoptelossen,liefstnogvoordeEersteKamerbehandelingvanditwetsvoorstel.Dangaathetookdaarallemaalvrolijkenzonderproblemendoor.Hetamendementopstuknr.43gaatoverdatonteige-ningsdeel.DatiseenamendementvandeheerAptroot,maarookdeheerVanderStaaijheeftdaaroveropmerkingengemaakt.Tijdensdehoorzittingzijntekstengeleverddooreenaantaldeskundigenophetgebiedvandemogelijkeproblemeninrelatietothetwetsvoorstelenookinrelatietotmogelijkgrotejuridischeonduidelijkhe-den.Totnutoevindikdetekstenuitdehoorzittingenookdeingediendeamendementensterkerdandeantwoordenvanderegering.Metnamedebeantwoor-dingondernummer43iswelheelalgemeengesteldengaatnietinopdespecifiekeproblematiekendiezijnaangekaart.Ikroepderegeringopomonzefractieopditpuntnogeensteovertuigen.DeheerAptrootheeftindeogenvandeCDA-fractieeenbuitengewoonsympathiekamendementopstuknr.47ingediend.Datishetschrappenvanhetbegrip’’handelingen’’uitdeNb-wet.Ikvraagmijaf–ikleesdetekstvanderegering–ofhetletterlijkinstrijdismetdeEuropeserichtlijn.WijdenkendatdatnietzoisendathetbestzoukunnenmetdeEuropeserichtlijn,waarinnietover’’handelingen’’wordtgesproken.NetalsmevrouwOuwehandzijnwijbenieuwdnaarwatdeministervanLNVonsgaatvertellenoverhetamendementopstuknr.55.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikhebinderdaadnogwelwatvragenoverhetamendementopstuknr.55,maarvooralookaandeheerKoopmans.Ikvraagmijafwaaromergeenconcretetermijnenzijnopgenomenenwaaromerwordtgesprokenovereenambitieuzeenrealistischedaling,naasteenwegingvanhaalbaarheidenbetaalbaarheid.BedoeltdeheerKoopmansmetditamendementeenprogrammatischeaanpakteregelenviadebeheerplannen,waarinoptermijnwordtgekekenwatdehaalbaredalingvandestikstofdepositieis?Enalsdatzois,watisdanindeoptiekvandeheerKoopmansmethetvoorliggendewetsvoorstelenaanvullendzijnamendementdepreciezerechtspositievandeonderne-mer?Deministerzegtnamelijkinhaarantwoordendatzijuitgaatvandeprogrammatischeaanpak.Datbiedtvolgenshaarrechtszekerheid.Kunnenondernemerserdanopbasisvaneenbeheerplan,metaanvullenddieprogrammatischeaanpak,vanuitgaandatzijzesjaarlangdehandelingenmogenuitvoerendieindatbeheerplanzijnopgenomen?Devolgendevraagdringtzichnamelijkop.Alsblijktdatdeaanpakvandeministernietwerkt–endaaropwijzenallesignalen–enertussendooreenprocedurekomtvanEuropa,voorwieisdanderekening?Wordthetbeheerplanaangepastenblijktdeworstdiedeministervoordeneusvandeondernemerheeftgehouden,tochniettekunnenwordenopgegeten?Ikbenvegetariër,dusdatspreektmijopzichaan,maarhetlijktmijtochnietdatwijdatzoudenmoetenwillen.Metanderewoorden:moetdeonderne-mertussentijdstochbloeden,ofgaathetomeenkeiharderechtspositieenmoetdestaatskasopen?DeheerKoopmans(CDA):Dezelangevraagbevattevolgensmijminstensveertienvragen,maarhijisvrijsimpeltebeantwoorden.Metditamendementkiestmijnfractievooreenambitieusplan.Eenprogrammatischeaanpakvanstikstofisambitieus.Hetamendementisookindiezingeformuleerd.Maarhetisookflexibel.TengevolgevanjurisprudentiezittendeNatura2000-gebiedennuopslot.Inhetplenairedebatgafikalhetvoorbeeldvanondernemersdiewilleninvestereninminderstikstofuitstoot.Zijwordengeremd;zijmogendatnieteens,omdatdatminderenalsnogeensignificantieaantastingzoukunnenzijn.Datiseenbizarresituatie.Wijkrijgenduseenambitieusverhaaldatflexibeltoepasbaaris.Indekomendejarengaanwijdusnaarminderuitstoottoe.Deflexibiliteitzorgtervoordatderechtszekerheidvandeondernemersgeweldigverbetert.Derechtszekerheiddiezijnuhebben,isnamelijkvrijsimpel:zijwetennietwatzijmogendoenenalszijwatvragenkrijgenzijmeestaleen’’nee’’,naeenlangezitbijdeRaadvanState.Datwerktnatuurlijkniet.Datisnietomdatzijgeengoedeideeënhebben,maaromdatwijderegelgevingnietgoedhebbengeregeld.Datisnietomdatzijhetmilieuslechtermaken,maaromdatwijderegelgevingnietgoedhebbengeregeld.Datgaanwijmetditamendement,incombinatiemetdetweedenotavanwijzigingenderestvandeinhoudvanhetwetsvoor-stel,beterdoen.Daarvoorhoeftdusniemandtebetalen.Hetisdusooknoggratis!MevrouwOuwehand(PvdD):DeheerKoopmansonderbouwtnietwaarophijdestellingbaseertdatniemandhoefttebetalen.Ikbenhetmethemeensdatondernemersnunietwetenwaaraanzijtoezijn.Datisbestuurlijkeenheelgrootpolitiekonvermogenopditdossier.Maarikdenknietdatdithetgaatoplossen.Daarinbeniknietdeenige:ookdeRaadvanStatespreektdaarover.Dusnogmaalsdevraag:hoegaatdatstrakslopen?IkzougraagziendatdeheerKoopmansdaarovergewooneenbeetjeeerlijkis.DeheerKoopmans(CDA):Hetmoetnietgekkerworden,dathieraanmijneerlijkheidwordtgetwijfeld.WaaromzoudeStaatmoetengaanbetalen?Ikkanersowiesogeenrechtsgrondvoorbedenken.Alsgevolgvanditamendementhoeftmenniettebetalen.Integendeel,ondernemerskrijgenweerruimte,terwijltegelijkertijddedepositieomlaaggaatinhethelelandenookinhetbeheersgebied.Erhoeftdusnietbetaaldteworden.Alswijniksdoen,komenwijvolgensmijnogeerderindesituatiedatwij,nietingevolgedewet,maaringevolgedepolitiekedoelstellingen,metelkaarietszullenverzinnenwaardoordeammoniakuitstootomlaaggaat.Hetisoverigensnatuurlijkfantastischdatsinds1990deammoniakuitstootinNederlandmeerdangehalveerdisdankzijtalvanmaatregelenvandeveehouderijsectorinNederland.Devoorzitter:Uhebtnogéénminuutmethetoogopeventuelemoties.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1406 DeheerKoopmans(CDA):Ikhebgeenmoties,dusdanhebiknogietslanger.Devoorzitter:Nogéénminuut.DeheerKoopmans(CDA):Inhetantwoordvanhetkabinetopdevraaghoehetzitmetbetrekkingtotdecriteriavoorhettoevoegenvanprojecten,staatdevolgendezin:’’Mochteenprojectonverhooptnietvoor1januari2014inuitvoeringwordengenomen,dangeldendetijdelijkemaatregelenuitdewetnietmeervoordatproject.Voordefinancieringgeldtmutatismutandiseenzelfderedenering.’’Wathierstaat,lijktmijhelemaalniks.Eenprojectzitindewet,ofhetziternietin.Wijamenderenheterinofniet.Hetkantochnietzozijndateenprojecterhalverwegeuitgaat,nadateendeelvanhetprojectaldoordeprocedureisgelopen,omdaterevengeengeldisof,wataltijdkangebeuren,omdaterevenonduidelijkheidbestaatovergeld?Indewetisindewet.Metelkaar,regering,andereoverhedenenanderebetrokken,hebbenwijervoortezorgendatdefinancieringopordekomt.Wijmoetennietdoorditsoortteksteneengeweldigeonzekerheidintroduceren.Datwasnujuistnietdebedoelingvanditwetsvoorstel.DeministervanLNVschrijftzelfookeenaantalbeheerplannen.IszijhetmetmijeensenishethaarinzetdatwijdaarinslechtsA-lijstsoortenopnemenennietallerleiecoprozaenallerleiecowensen,waarvanhetdevraagisofzehaalbaarzijn?MijnslotvraagbetrefthetantwoordvandeministervanVROMmetbetrekkingtotdehoudbaarheidstermijnvanonderzoeken.Deregeringantwoordt,waarvoordank,daterbereidheidisomhetonderzoektedoen.Devraagisechterwanneerdatgebeurt.IkwilhetevenconcretiserenenvragenomhetbinneneenhalfjaarafterondenendeKamereroverterapporteren.Datwarenmijnvragenenopmerkingen.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Ikkomnogeventerugopdeopmerkin-genvandeheerKoopmansoverprojectendiealdannietonderdewetvalleneneropeengegevenmomentweeruitzoudenkunnenrollenomdateenenandernietopordezouzijn.Ikbennatuurlijkbenieuwdnaardereactievanderegering,maarmoetdeKamererooknietheelscherpopzijndatalleendieprojecten,waarvanechtgegarandeerdisdatzijvoor2014kunnenstartenendatdefinancieringopordeis,onderdewetmogenvallen?Andersontstaatimmerseenlijstjemetprojecten,waarvandezekerheidzeervariabelis.Wijhelpendaneigenlijkzelfmeeaandeonduidelijkheid.DeheerKoopmans(CDA):Daarmeebenikhetopzichzelfgenomeneens.Deregeringschrijftdathardegarantiesopdatpuntnietaltijdtegevenzijn.Ikdenkdatditookterechtis.Erziteenbepaaldematevaninschat-tingin.Alsjeopeenprojectvan500mln.nog30mln.nodighebt,vindikdatereenheelandereafwegingmoetplaatsvindendanwanneerje500mln.nodighebtterwijlernognietsisgeregeld.Alsheteenmetnamegenoemdprojectis,danzitheteronder;punt.DeheerVendrik(GroenLinks):DeregeringheeftnogalpittiggereageerdophetamendementvandeheerKoopmansopstuknr.41.DatamendementzieteroptoedatdeCrisis-enherstelweteigenlijkeenpermanentkarakterkrijgt.Datgeldtdaarmeemisschienookvoordecrisis,maardatiseenanderverhaal.WatvindtdeheerKoopmansvanhetoordeelvanderegering,entrekthijzijnamendementmisschienin?DeheerKoopmans(CDA):Ikhebhetgelezen,maarikhebernietvanwakkergelegen,integendeel.Erzatenooksympathiekeelementenin.VoordeCDA-fractieishetallerbelangrijkstedatergeenpre-Crisis-enherstel-wetperiodeeneenpost-Crisis-enherstelwetperiodekomt.Ikgeloofdathierovertweeamendementenzijningediend.Hetzoubestzokunnenzijndatwijervoorkiezenomhetamendementtesteunendatheteersttoteenevaluatieleidtenwaaringeregeldwordtdatwijopbasisvandeevaluatiebesluitenofwijdezewetvoor1januari2014latendoorgaan.Datlijktmijeenpraktischeoplossing.DeheerVendrik(GroenLinks):Dantrektuuwamende-mentopstuknr.41dusintengunstevanuwpolitiekesteunaanhetandereamendementoverdeevaluatiebe-paling?DeheerKoopmans(CDA):Datzoubestkunnen.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.Ineerstetermijnhebikdewetverschillendenamengegeven:’’samenraap-wet’’,’’afrekenwet’’,’’profileerwet’’,’’opschoonwetvoorirritatiedossiers’’en,devriendelijkstebenaming,’’versnellingswet’’.Metcrisisenherstelheeftdezewetechternietzoheelveeltemaken.Depremierblijftstellendatdewetweleffectheeftopdeeconomie,maardeRaadvanStateenallerleieconomensprekendattegen.Eigenlijkzeidepremierzelfinhetdebat:uhebtgelijk,echtecrisisbestrijdingheefttemakenmetgeheelanderedingen.Hijiserechtervastvanovertuigddatdezewethelpt.Normaalheeftdeminister-presidentallerleicijfersgereed,maarnuniet.Dezewetdoetnamelijknietzoveelwezenlijkstegencrisisofvoorherstel.Ikzouheelgraagwillendat,methetoogopbehandelingindeEersteKamer,alsnogeenquickscanplaatsvindtdoorhetCPBomtebezienofeenaantalstatementsvanhetkabinetoverditwetsvoorstelwateconomischherstelbetreftwelklopt.Strakskomikmeteenmotiehierover.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):EéndingbegrijpiknietvandeD66-fractie.IkzienogfractievoorzitterPechtoldstaanbijdealgemenepolitiekebeschouwingenmeteenhelestapelrapporten.Hijzei:hetkabinetdoetniets;alleenmaarrapportenenrapporten.InzijninbrengzegtdeheerVanderHam:maaknogeenseenrapportenberekennogeensenzoeknogeensuit.Alshetkabinetzoudoenwathijzegt,komenerweerallerleirapporten.Vervolgenszalzijnfractievoorzitterzeggen,bijvoorbeeldbijdebehande-lingvandeVoorjaarsnota:watiserhetafgelopenhalfjaargebeurd?Weerhonderdonderzoekenenerisweerniksgebeurd.IkmisdusconsistentievandekantvanD66.DeheerVanderHam(D66):Mijnfractievoorzitterheeftbijdealgemenepolitiekebeschouwingengezegd:ukuntweleenwetindienendieCrisis-enherstelwetheet,maardezedraagtopzichzelfweinigbijaanhetoplossenvancrisisofhetbevorderenvanwezenlijkduurzaamherstel.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1407 Dezeclaimwordtwelsteedsgelegd.Politiekedrankjes-brouwers,spindoctors,framing:hetisfantastischwatdeminister-presidentenzijnkabinetenookdecoalitiefrac-tieseroploshebbengelaten.Alshetgaatomhetoplossenvandegroteproblemenvanonzeeconomie,gaatdezewetnietzoveeldoen.Erisgeensprakevaneenfinanciëleimpuls.Hetgaatomversnellen.Somskandatnuttigzijn,somsookhelemaalniet.Ikzegtegenderegering:maakdieclaimmaareenswaar.AlsjehetnieteensdoorhetCPBwiltlatendoorrekenen,stajewatmijbetreftwatzwakker.DeheerAptroot(VVD):D66heefthetaltijdoverinnovatie.Eenvandebijzonderedingenvandezewetisdatinnovatieveprojectendievolgensdehuidigewet-enregelgevingnietkunnen,tochgewoonmogelijkwordengemaakt.Hiermeeiseenbijzonderemogelijkheidgeschapen.DeVVDisnietaltijdpositiefoverprojectenvanhetkabinet.MinisterEurlingskijktnuookwatmindervrolijk.D66isvoordie9miljoenkastjesenhetopzijzettenvandeprivacy;deVVDniet.OpdatpuntlaatD66zijnprincipesvaren.Eenpartijdiezegtvoorinnovatietezijn,zouzo’nonderdeelvandezewetmoetenomarmen.IkbegrijpnietdatdeheerVanderHammetvijfvoorstellenkomtomdenaamvandewetteveranderen,maardemogelijkheidomechtteinnovereninNederlandgewoonlaatlopen.DeheerVanderHam(D66):Hetismaaréénvoorstel.Watdekilometerheffingbetreft,D66isechteenautopartij,wijmoetenlekkerdoorkunnenblijvenrijdenennietindefilestaan.HetisjammerdatdeVVDdatpuntopgeeft.Hetisbovendienooknogeensgoedkoper.Watdatbetreftkunnenookdiekiezersnaarons.DeheerAptroot(VVD):Uvergeetdeprivacy.DeheerVanderHam(D66):DaarzorgtdeheerKohnstammwelvoor,denkik.Overhetinnovatieartikelhebikeenpaarvragengesteldineerstetermijn.Daaropzijnwatantwoordengekomendiemijopdatpuntgeruststellen.Ikhebeenkritischevraaggesteldoverhetinnovatieartikelinditwetsvoor-stel.Dathoortbijwetgeving,mijnheerAptroot:datjeookbijdingendiesympathiekogen,tochkritischblijft.DeheerSamsom(PvdA):Erontstaatenigmisverstandoverdevraagwatdezewetprecieszoumoetendoen,althansvolgensD66.Juisthetkomendejaarwordenheelveelbouwvakkerswerkloos.Iknoemmaarevendieberoepsgroep;erzijnermeer,maarlatenwijhetbijbouwvakkershouden,wantdatiseenbeetjehetthemavanditdebat.IsdeheerVanderHamhetmetmijeensdathetverstandigisomdanjuistindieperiodebouwprojectentegenereren?DeheerVanderHam(D66):Inprincipewel.DeheerSamsom(PvdA):Ishijhetdanookmetmijeensdathetverstandigisombouwprojectendie,alszedegewoneprocedurezoudendoorlopen,pasin2012of2013zoudenplaatsvinden,preciesin2011terechttelatenkomen,omdatjedandieenormedipindewerkgelegenheiddempt?Ishijdatmetmijeens?Devoorzitter:Datwasuwvervolgvraag.DeheerVanderHam,totslot.DeheerVanderHam(D66):Erzijnheelveelversnel-lingsoperatiesgeweestindeafgelopenjaren,zoalsdeSpoedwetwegverbredingendeWro,allerleizakenwaarwijvoorhebbengestemdendievolgensmijookeenbijdragekunnenleveren.Alshetgaatomdeprocedureshebbenwijineerstetermijnaluitgebreidgediscussieerdoverdecommissie-Elverding,waarvanwijzeggen:alsjedieaanbevelingengoedoverneemtenalsjejewerkdaarvoorbeterdoet,kandatooktotversnellingleiden.Demeerwaardevandezewetzieikopeenaantalpuntenniet.Daarnaastzitbijbepaaldebouwprojectendeorderportefeuillebehoorlijkvol.Vooreendeelvandebouwishetdushelemaalnietaandeordedatmenvolgendjaarofhetjaardaarnazonderwerkzit.Daarheeftmennamelijkvolledigwerk.Datsoortclaimsisheelalgemeen,weinigspecifiek.Ikvindhetbetwistbaarofdezewetdaaraanwerkelijkeenbijdragekanleveren.Oplangeenmiddellangetermijndoetdezewetalhelemaalnietsaandewerkgelegenheid,wanthetgaatgewoonombestaandeprojectendieietswordenversneldmetbestaandgeld.Voorzitter.MorgenkomtereenmotievanmijinstemmingoverhetherinrichtenvanhetFESommeergeldvrijtemakenvoorkennis.Ikhoopdatdecoalitie-fractiesdaardanvoorzullenstemmen.Deregeringheeftnietdeindrukkunnenwegnemendatergrotewillekeurisindeprojecten.Ikvindookdatdaarinonzorgvuldigheidschuilt.Neembijvoorbeelddeluchthavens.Wijzijnnietperdefinitietegenhetuitbreidenvandeluchthavens,bijvoorbeeldLelystadenEindhoven.Diternuevendoorheenrammengaatonsechtertever.IkhebineerstetermijnaanministerEurlingsgevraagdomtereagerenopdeuitspraakvandeheerAldersdieheeftgestelddatjeditnuooknietmoetdoen,datjenunietzomoetversnellen.Ikkrijggraageenreactiedaarop.WatbetreftTwenteheeftniemandopditmomentinteresseomdaareenuitgebreideluchthaventemaken.VoorbijdegrensmetDuitslandiseraleenluchthavendievoorzietindeonmiddellijkebehoefte.Waaromdaternudoorheenjassen?OokvandebypassKampenbegrijpikwerkelijknietwaaromdezenuopeensheelversneldmoetwordenuitgevoerd,terwijldeeventueleverhogingvanhetpeilvanhetIJsselmeerpasin2015voorbesluitvormingklaarligt.Ikkomopenkeleanderezaken.IksprakinmijnbijdrageoverdecoördinatieregelingWrodienauwelijksofnietwordtgebruikt.MijnvraagwasofderegeringkanaantonendatdaadwerkelijksprakeisvanuitputtingvanditsoortversnellingenendatdaardoordeCrisis-enherstelwetdusechtwordtgerechtvaardigd.Daaropisnauwelijksingegaan.Ookisderegeringnauwelijksingegaanopdecommissie-Elverding.Zijheeftwelgezegddatzijhetdaarmeeeensisenzo,maarwatheeftdatdanvoorconsequentieswatbetreftwetgeving?VandeministervanJustitiewilikwatmeerwetenoverhetrelativiteitsvereiste.DeheerVendrikhadhetdaarookalover.Veeljuristenzeggendathetallemaaljuistveelmeertijdgaatkostenvanwegehetuitkristalliserenvandejurisprudentie.HetzelfdegeldtvoordeMER-proce-dures.OverdieMER-proceduresheeftdeheerSamsomineerstetermijngezegddathijgeensteunzalgevenaanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1408 ditsoortprojectenalsdeMERnognietgestartis.Ikhebevengekekennaarhetlijstjeoppag.35datwijvanderegeringhebbengekregen.DatzijnzesprojectenwaarvoornoggeenMER-procedureisgestart.IkneemaandatdeheerSamsomdieerdusuitzalamenderen.DeheerKoopmans(CDA):Tenaanzienvanhetrelativiteitsvereisteishetwetsvoorstelaangepastdoormiddelvantoevoegingvanhetwoordje’’kennelijk’’.Ikbenbenieuwdwelkejuristdaaropheeftlatenwetendatditmogelijkerwijsproblemenoplevert.DeheerVanderHam(D66):Bijdehoorzittingheefteenaantaljuristengezegddatzijzichdaaroverwelzorgenmaken.NetzoalsdeheerVendrikvraagikdeministervanJustitieomnadertoetelichteninhoeverreditnogeenrisicovormtvoorvertraginginverdereprocessen.DeheerKoopmans(CDA):Ikdenkdatditopeenmisverstandberust.Bijdehoorzittingheeftniemandhetoverhetbegrip’’kennelijk’’gehad.DatbegripisingebrachtdoordefractiesvandeChristenUnieendeSGPinhunverslag.Deregeringheeftditopgenomen,waardoordeproblemendiewerdenopgenomenengemotiveerddooreenaantaldeskundigen,ondergravenzijn.DusishetvanbelangomtewetenhoedeD66-fractieaankijkttegenhetaangepastevoorstel,daternuligt.DeheerVanderHam(D66):Ikvraagdeministeromeenrisicoduiding.Ikwilwetenofhetnuhelemaalafgedichtis.Wijhebbenbegrependaternogwelmogelijkhedenzijn.DeministervanJustitieisjurist,ikniet.Ikwildaaroverdusgraagwatgeruststellendewoordenhoren.DeheerSamsom(PvdA):Hetwasdonderdaglaat.Datgeefiktoe.MaarikhebabsoluutnietgezegdwatdeheerVanderHamnuuitmijnmondciteert.Ikhadhetoverdemogelijkheiddathetalternatieveonderzoek–datishetpuntdatinbijlage2geschraptwordt–tussenwalenschipdreigttevallen.Dushebiktenaanzienvanalletwaalfprojectengevraagd,oferalopeenanderemanier,hetzijdoordathetplan-MERalwasdoorlopen,hetzijdooreenandereprocedureleomstandigheid,eenalternatiefonderzoekwordtgedaan.Opdievraaghebikantwoordgekregen.DeheerVanderHam(D66):VolgensmijheeftdeheerSamsomgezegddatalsergeenzorgvuldigeproceduremetalternatievenzouzijn,defractievandePartijvandeArbeidditeruitzouhalen.ZohebikdeheerSamsombegrepen.Ikbegrijpdathijhetnuweerheelandersziet.Datisnatuurlijkzijngoedrecht,maarbijeenaantalprojectenisdieprocedure–daarbijzitoverigenseenaantalprocedureswaartegenikinhoudelijknietzoveelbezwarenheb–nognietgevoerd.AlsdeheerSamsomconsequentis,zouhijditeruitmoetenhalen.DeheerSamsom(PvdA):Hetfeitdatdeprocedurenognietgevoerdisendeaankondigingdatdezenoggevoerdzalworden–bijachtvandetwaalfprojectenisditvolgensmijvermeld–zijnvooronsjuisteengeruststelling.Wijwarenbangdatditovergeslagenzouzijnendatwemeteendoorzoudenrenneninderichtingvaneenofandereuitvoeringsvariant,waarvangeenenkelalternatiefbekekenis.Hetwaslaatdonderdag,maardatwasmijnzorg.Hetalternatieveonderzoekisiniedergevalweloporde.Hierdoorzijndezeprojectenoverigenstenaanzienvandeversnellingweerwatminderaangenaam.DeheerVanderHam(D66):Bijeenpaarprojectenwordtoverigensgezegddatergeenalternatiefonder-zoekgaatplaatsvinden.DeheerSamsom(PvdA):Noemtuzeeens.DeheerVanderHam(D66):AllereerststaatdeNieuweHollandseWaterlinieerbij.Devoorzitter:DeheerVanderHamgaatverdermetzijnbetoog.Hijgaatnietverderinopdezevraag.DeheerVanderHam(D66):Ikgaverdermetdestikstofdeposities.Hetamendement-Samsom/Koopmansisinteressant,omdatheteenheelpraktischeoplossingwilbiedenvooreengrootprobleemtussenboerenennatuurbeschermers.Ikhebdaaropeenaanvullendamendementingediend,omhetgaatjedattochnoginhetamendementzit,tedichten.Deregeringzegtdatditnietnodigis.Datvindikeenbeetjeflauw.Eenaantalmilieuorganisatieszegtdatditdekernvanhetprobleemis.Doorditgaatjekannogheelveelmisgaan.Zijverwijzendaarbijooknaardecommissie-Huys,dieheeftgezegddathetvoorhetslagenvandeconstructieessentieelisdatalleactiviteitendwingendzijnonderge-brachtineenprogramma.Daaromishetamendementdatikdaarophebingediendzobelangrijk.AlsdeheerSamsomditnietnodigvindt,kanhijerooknietperdefinitietegenzijn.DeheerSamsomheeftineerstetermijngezegddathethooguiteenbezwaarkanopleverenalsdeproceduregecompliceerdwordt.Dathebikdeministerniethorenzeggen.Hetkanhooguitnietnodigzijn.Laathijditdaninhetamendementopnemen.Legeriniedergevalgeentaboeopinderichtingvandecoalitiefracties.Devoorzitter:Ikwildeledenvragenomhuninterrup-tieszoveelmogelijkperblokjeteplaatsen.Andersschietenweuitdetijd.Strakshebbeninéénuurdriesprekersgesproken.Danzouhetrond12.00uurzijnvoordatdeKamerhaarinbrengheeftafgerond.Ikweetdatditeenwetgevingsoverlegis,maarikwiltochenigeterughoudendheidvragen.MevrouwOuwehand(PvdD):IkbegrijpdeopmerkingenvandeheerVanderHam,maarhetvervelendeaandeNatuurbeschermingswetisdatdeRaadvanStateheeftgezegddaterhiatenzijnmetbetrekkingtotdeVogel-enHabitatrichtlijnendaterdusheelstevigediscussiesovermoetenwordengevoerd.Watmijbetreftishettotaalonverantwoordomdaternudoorheentejassen.IkhebeenvraagaandeheerVanderHamoverzijnamende-ment.Ikbegrijpweldathijditwatwilaanscherpen,maarhetprobleemmetdebeheerplannenblijftdathetbestaandgebruikdatdaarinwordtopgenomen,nietonderworpenwordtaandeHabitattoetsendaaraanooknooitonderworpenis.IkhebdeministergevraagdofzijwillatenzienhoezijmetdeverplichtingenvandeHabitatrichtlijnisomgegaan.Zijwildatniet.HetvermoedendaternooitgetoetstisopdeeffectenisdusTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.1409 buitengewoonsterk.Alswehetgaanopnemeninhetbeheerplan,zouzomaardesituatiekunnenontstaandatersignificantschadelijkeeffectenoptredendiewenietkunnenterugdraaien.HeeftdeheerVanderHamhetideedatweEuropaproofzijnalszijnamendementwordtaangenomeninaanvullingopdatvandeherenKoopmansenSamsom?Ikdenknamelijkvanniet.DeheerVanderHam(D66):Datweetikooknietvoordevollehonderdprocent.Hetamendement-Samsom/Koopmanswordtechternietperdefinitiedoorhetkabinetafgewezen.IkgaerdaaromvanuitdathetdeverantwoordelijkheidopzichdurfttenemenomdemaatregelenteverdedigeninEuropa.Ikvindhetvangrootbelangdatmijnamendementeraanwordttoegevoegdomhetgaatjedaternunoginzit,aftedichten.Ikstasympathiektegenoverhetamendement-Samsom/Koopmansomdatik,zoalsdeheerSamsomindetoelichtingophetamendementstelt,ziedatereenenormestandstillis.Iedereenhoudtelkaarindehoudgreep,zoweldelandbouw-alsdemilieuorganisa-ties.Danmoetdepolitiekeenknoopdurvendoorhakken.Ikbenbereidomdaarsteunaantegeven,mitsmijnamendementdaarbij,alsafhechting,wordtaangenomen.Voorzitter.Ikbenblijmetdewoordendiegesprokenzijnoverhetamendementoverdeehs.IkbenookblijdatdeheerKoopmanshetnietzoprettigvindt,wantdaaruitblijktdathetmisschienwatkanbijdragen.DeministervanVenWiswelergheelkortingegaanopdekilometerheffing.ProfessorMeursheeftopdehoorzittinggezegddathetessentieelisdatdeheffingwordtmeegenomenindedoorberekeningomtebezienofsommigeprojectenjuistnietmeervoorrangmoetenkrijgentenopzichtevanandere,omdater,alsjedeheffingmeerekent,misschieneenheelanderevolgordeuitkomt.Ikvinddaaromdatdeministerdaarnogopmoetingaan.Ikhebeenvraaggesteldoverdetwintigwoningendiealsgrenswordengehanteerd.VandeVerenigingvoorontwikkelaarsenbouwondernemershebikbegrependatalsgevolgvandecrisisdegemiddeldeprojectgrootteopditmomenttwaalftotvijftienwoningenis.Ikdenkdatdebeantwoorderdachtdatiktegendieregelingwas,maarikbenjuistvooreenversoepeling,juistomdatditookvanuithetveldwordtgevraagd.Totslotdieniktweemotiesin.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdecommissie-Elverdingbelangrijkeadviezenheeftgegevenrondhetversnellenvanproceduresinzakeeenzorgvuldigehandelwijzevanoverheden;constaterendedatindeCrisis-enherstelwetdezeaanbevelingenslechtsgedeeltelijkzijnovergenomen;verzoektderegering,vóórheteindevan2009meteenactieplan-Elverdingtekomen,waarbijdeaanbevelingenvandecommissie-Elverdingtotbeleidwordengemaakt,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVanderHam,Vendrik,AptrootenKoopmans.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.89(32127).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatderegeringeenCrisis-enherstelwetheeftingediend;overwegendedaterdiscussieisofdemaatregelenindevoorliggendewetinsubstantiëlematebijdragenaaneconomischherstelterbestrijdingvandecrisis;verzoektderegering,deCrisis-enherstelwetvooreenquickscanvoorteleggenaanhetCentraalPlanbureau,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVanderHamenVendrik.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.90(32127).DeheerAptroot(VVD):Voorzitter.Ikdankhetkabinetvoordebeantwoording,doordeminister-presidentnamiddernachtenverderschriftelijk.Ikloopeenaantalpuntenzosnelmogelijkdoor.EssentieelvoordeVVD-fractiezijndeantwoordenvanhetkabinetopdevraagofdeCrisis-enherstelwetEuropaproofisenniettotprejudiciëlevragenendusvertragingzalleidenalshijnaarhetEuropeseHofzoumoeten.Dievraagisdooronsgesteld,maarikgeloofookdoordefractiesvanGroenLinks,D66,deSPendePartijvoordeDieren.HetkabinetantwoordtheelduidelijkdathetwetsvoorstelvolledigEuropaproofis.ErisgeenconflictmethetverdragvanonderandereAarhusenmetdeVogel-enHabitatrichtlijn.Datisvooronsessentieelindebeantwoording.Ikkomhieraanhetslotopterug.Overdetermijnenvandeberoepsproceduresbijderechterishetkabinetvrijstelligdatdiewordengehaald.Maximaalzesmaandenisvoldoende,stelthetkabinet.Ikheb,medenaaraanleidingvandehoorzittingendiewehebbengehouden,gevraagdomtweemaandenextraalsadviseringnodigis.Dathoeftvolgenshetkabinetniet,wantookalsadviseringwordtgevraagd,kandatbinnenzesmaanden.Kanhetzonderadviseringdanbinnenviermaanden?Datvraagiknietomdaarflauwovertedoen,maariktwijfeleroverofdiezesmaandenkanalseldersadviseringwordtgevraagd.Ikgeefhetechterhetvoordeelvandetwijfel.Hetzoumooizijnalshetlukt.Wijhebbeneenamendementingediendoverversneldeonteigening.DeSGP-fractieheefteenvergelijkbaaramendement.Deregeringzegtineenreactiedaaropdateenzosnelleonteigening,namelijknogvoordatdeplanologischeprocedureisafgerond,nietvaakzalvoorkomen.OnsgaatheterechteromdatersprakeisvangrootonrechtengrotemateriëleenimmateriëleTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14010 schadealshetvoorkomt.Erzaldanmisschienmoetenwordenteruggeleverd,maarkandatdannog?Deschadeisimmersalaangericht,hetbedrijfiswellichtbeëindigdenpandenzijnwellichtallanggesloopt.Kandatgeenaanvullendeschadeclaimsvandeeigenaargeven?Deregeringstaptdaartegemakkelijkoverheen.Hetiseenprincipiëlezaak,dievoormensenbijzondergrotegevolgenheeft.Wijzijnnietovertuigddoorhetantwoord.DitisdetweedekansvoorderegeringenandershopenwijdatdeKamerditprincipiëleenpraktischonjuistonderdeeluithetwetsvoorstelamendeert.Delijstvanprojecten.DeregeringantwoordtpositiefopdesuggestievandeVVD-fractieomookandereoverhedenenhetbedrijfslevenuittenodigenomprojectenaantedragen.DatzoutegelijkkunnenmetdeAMvBdieinjanuarikomt,alsderegeringzelfwellichtnogprojectentoevoegt.Wijvindenhetprettigdatderegeringzoreageert.Ikneemaandatditbetekentdatderegeringdaadwerkelijkandereoverhedenenhetbedrijfslevenuitnodigtomvollediggoedonderbouwdnogprojectenaantedragen.Kloptdat?Ikwildaargewooneven’’ja’’ophoren.Deprojectendiewordengenoemdinhetamendementopstuknr.38vandeCDA-fractievindenwijpositieveprojecten,wantdaarzitzowelietsinvoorLimburgalsvoorFriesland.Uitonverdachtehoekkomtduseenheelevenwichtigamendement,datonsheelergaanspreekt.DeregeringlaatdeaannamehiervanaandeKamerover.Alszijdeprojectenheeftgechecktenvindtdatdieprojecteninderdaadopdelijstkunnen,danzullenwijditamendementvandeheerKoopmansgraagsteunen.Wijzijntevredenmetdetoezeggingvanderegeringdatdeadviezenvandecommissie-Elverdingwordenomgezetinwetgeving.OverdeTracéwetkomenervoorstellen.IkbegrijpalthansdatdievoordeKerstnognaardeRaadvanStategaan.BeginvolgendjaarkrijgtdeKamerdiedan.Nietallesgaatzotraag.Somsisdatookwelleuk.Overdekilometerheffing,deeddeRaadvanStatetweerondjes.Ikhoopdatditsnellergaat.Decommissie-Elverdingvraagtechterookeenmentaliteits-verandering.Bestuurdersmoetenechtbereidzijnomgoedteluisterenenervantevorenmeertijdintestoppen.Dankanhetdaarnasnelgaan.Wijwillendatderegeringallebetrokkenendaaropwijst.Wijzullenzometeeneenmotieoveralsdieprojectenindienen.OverderingUtrechtendeA4Delft-Schiedamisgoedoverleggeweest.DaarwerktdeElverdingmethodedus.Metonsamendementopstuknr.44wordtbeoogdomallewijzigingendienutijdelijkzijn,permanenttemakeninwet-enregelgeving.Metamendementopstuknr.41vandeCDA-fractiewordtdatgedaanvoorhetbestuurs-procesrecht.Deregeringsteltzelfheelduidelijkdatermetdeversneldeproceduresniettekortwordtgedaanaaninspraak.Deminister-presidentzeivorigeweeknamiddernacht:vertragingenbesluiteloosheidzijnaljarenergernissen,daarkunnenwijnuietsaandoen.Datzijnwijzeermethemeens.Alsdatechterzois,alsditzorgvuldigisenalshetpastbinnenEuropesewet-enregelgeving,danhebbenwijhetgevoel:doehetmaarinéénkeer,definitief.Wijhechtendusnogsteedsaanonsamendementopstuknr.44.Alsdatnietwordtaangeno-men,dangaanwijvooramendementopstuknr.41vandeCDA-fractie,datietsbeperkteris.Ikgeefeenvoorbeeld:tweenationalekoppenindeMER-wetgevingzoudennietmeerverplichtzijnvoordegenoemdeprojecten.HetisprimaalswijdenationalekoppenvanhetalternatieveonderzoekenhetadviserenvandeCommissievoordeMERslechten.Hetisimmersregeringsbeleidomregeldrukteverminderenennationalekoppenerrigoureusvanaftehakken.Inamendementopstuknr.46wordtvoorgesteldomdebepalingoversalderingsbankentelatenvervallen.Daarkomteenredelijkpositiefoftenminsteneutraaladviesvanderegeringover:zijlaathetoordeeldaaroveroveraandeKamer.Vooralvoordeagrarischesectorishetbelangrijkdatwijhetsignaalgevendatermaatwerkmoetwordengeleverd,onderanderedoorprovincieengemeente,endatwijnietteveelinéénrichtingdenken.Inamendementopstuknr.47wordtvoorgesteldomhetindeNatuurbeschermingswetalleentehebbenover’’projecten’’ennietook’’handelingen’’.WijvoelendatdeCDA-fractiedaarhetzelfdeoverdenkt.Daarzijnwijblijmee.Waaromstellenwijdatvoor?Datisheelsimpel:indeEuropesewetgeving,deVogel-enHabitatrichtlijn,wordtookalleenover’’projecten’’wordtgesproken.Alswijook’’handelingen’’erinopnemen,zijnwijstrengerdanEuropa.Danmoetbijvoorbeeldvooreenzomer-feestjedatal20,30jaarwordtgehouden,eendagjeleukmetdejeugddenatuurin,aparteenvergunningwordenaangevraagd.Deministerzegtdatditnietzois,maardepraktijkwijstdatuit.ZelfshaareigenCDAvindtdatook.Wijhechteneraandatdieflauwekuldatjevoorelkehandelingweermoetkijkenofeenvergunningnodigis,verdwijnt.Alsdeministerdaarandersoverdenkt:gauwhetamendementsteunenofonsuitleggendatEuropaechttenonrechtehandelingennietheeftopgenomen.Maarikdenkdathetnietzomakkelijkgaat.Hetamendementopstuknr.52gaatoveralleswatop1januari2010wordtbestempeldalsbestaandgebruik.Wijdenkendatteruggaanindetijdnietwerkt.DeNatura2000-gebiedenzijnwelvoorlopigaangewezen.Erwordtaandeplannengewerkt.Alsdienogdefinitiefmoetenworden,ishetveellogischerdatwijdedatumvan1januari2010nemen.Ikkomtotdeconclusie.Hetiseeningewikkeldwetsvoor-stel.Hetgrijptinveelanderewettenin.Hetiseenwetsvoorstelmetdeelseenpermanentendeelseentijdelijkkarakter.HetgrijptininwettendienationaalvanoorsprongzijneninwettendiewettenEuropeesvanoorsprongzijn.Dedeskundigenzijnnietgeheelunaniemvanoordeel.DeRaadvanStatewaskritisch,watoverigensheeftgeleidtotwetsaanpassingen,waardoordiekritiekdeelsisweggenomen.Deregeringverzekertonsdatdewethoudbaarisennietzalleidentotvertragingdoorbijvoorbeeldprejudiciëlevragen.Wijgaanuitvandieverzekering.Dieisessentieelvoorons.Dedoelstellingenvanhetwetsvoorstelsteundenwijvanafdagééndathetwetsvoorstelvoorlag.Dehardetoezeggingvanderegeringdatdewetgeenproblemenzalopleverenendatdezeniettotvertragingkanleiden,isvooronshetsluitstuk.Wijsteunenhetwetsvoorsteldus,maarwijhebbenweleenaantalamendementenwaarmeewijverminderingvanregeldrukdefinitiefkunnenregelen.Deverhalenoverdekilometerheffinglaatikmaarevenvoorwatzezijn.Vanonshoefjedathelemaalnietmeeterekenen.Wijzijntegen.Wijdenkendatdekilometerheffinger,gezienhetvolstrektontbrekenvandraagvlak,nietkomt.Aldielinksemoties,metnamevandeheerVendrik,waarbijelkewegverbredingof-verbeteringeruitzoumoeten,steunenwijniet.Wijzijnwelheelzuiver.WijTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14011 vindendatalsjezegtdatjedaarsnelheidinmoetmaken,enalsdeKamerinmeerderheidvooreenprojectheeftbesloten,ookalsdateenwindmolenparkis,dangaanwijnunietproberentevertragenofdateruithalen.Wijsteunendiehelelijst,ookalserdingenopstaandiewijnietleukvindenenwaarvanonzeachterbanhardroept:amendeerdateruit.Alsjezegtdatdingensnellermoeten,moetdatookmetprojectenwaarvandemeerderheidzegtdathetmoet,ookalbenjeerzelfnietgelukkigmee.Ikdientweemotiesin.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdeCrisis-enherstelwetdeNeder-landseeconomiesnellerensterkeruitdeeconomischerecessiemoetlatenkomen;overwegendedathetkabinetditmetnamewilbereikendoorvereenvoudigingvandebesluitvormingbijverschillendesoortenprojecten;overwegendedatkabinetenKamervorigjaareenadviesvandecommissie-Elverdingoverversnellingenversterkingvanbesluitvorminghebbengeaccepteerd,datsteldedatditdoelmetnamebereiktkanwordenmeteenbetrokken,professioneleenbesluitvaardigeoverheid,dieinzetopeengedegenverkenningsfasewaardoordraagvlakwordtgecreëerd;constaterendedatdeCrisis-enherstelwetvoorhetmerendeelvoorbijgaataanditadviesvandecommissie-Elverding,maardatditwetsvoorstelhierwelruimtevoorlaat;verzoekthetkabinetomdeverantwoordelijkeoverhedennogmaalsactieftewijzenophetadviesvandecommissie-Elverdingenhenteadviseren,volgensditadviestewerktegaan,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenAptroot,VanderHamenVendrik.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.91(32127).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdeCrisis-enherstelwetdeNeder-landseeconomiesnellerensterkeruitdeeconomischerecessiemoetlatenkomen;constaterendedatditwetsvoorsteldatdoelmetnamewilbereikendoortijdelijkondermeerwet-enregelge-vingophetgebiedvannatuurenmilieuopzijtezetten;overwegendedateringrotedelenvanNederlandnauwelijksontwikkelingenbouwmogelijkisenvoortbestaanvanbestaandebedrijvenwordtbedreigddoorwet-enregelgevingophetgebiedvannatuurenmilieu;spreektalshaarmeninguitdatditeenongewenstesituatieisendatdewet-enregelgevingaangepastmoetworden;verzoektderegeringomdeKamerbinnenzesmaandenvoorstellenvoorteleggenvooraanpassingvandewet-enregelgevingophetgebiedvannatuurenmilieuwaardoorwerken,wonenenrecreërenwaardatnugebeurt,ookindetoekomstmogelijkblijven,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidAptroot.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.92(32127).DeheerKoopmans(CDA):Dielaatstemotieheefteenredelijkalgemenestrekking.IkdenkdathetvoorhetoordeelvanderegeringrelevantisalsdeheerAptrootnogeenkleinbeeldgeeftvanwaarhijdanaandenkt.Datisvooronsookvanbelangomdemotiemogelijker-wijstesteunen.DeheerAptroot(VVD):Ikdenkdatdieindeeersteplaatsnodigis,omdatderegeringopditmomentallerleizakennietdefinitiefwilmakendiewijnutijdelijkdoen.Diewordendannogeenkeertersprakegebracht.Erzitnueenaantalonduidelijkhedenindewet-enregelge-ving.Daarmeewiliknietzeggendatditoverigensallemaalfoutis,maarerzijngewoonallerleionduidelijk-heden,ondermeerbijdefinities.Hetisgoedominallerusttekijken–wijgunnenderegeringzesmaandendetijd–waterzoukunnenverbeterenindeuitvoeringenwaterkanwordenverduidelijktaanwet-enregelgeving.Hierbijmoetmetnamebestaandgebruikwatmeerruimtekrijgen.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.OmdatmetnamedewijzigingvandeNb-wetmetditwetsvoorsteleenpermanentkarakterkrijgt,vertaalikdemotiealseenalgemeneoproepaanderegeringomeeninventarisatietemakenenmetdeKamertesprekenoverdevraaghoeophetgebiedvannatuurregelgevingzakensneller,simpelerenbeterkunnen.Devoorzitter:VoordatikmevrouwOuwehandhetwoordgeef,deelikumeedatdeministervanVerkeerenWaterstaatonstegenkwartvoorelfkortetijdzalverlateninverbandmethetviaeenvideoboodschapopenenvandeconferentieRandstadUrgentinAmsterdam.HetwoordisaanmevrouwOuwehandvandePvdD.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter...DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Magikeenpuntvanordemaken?Bijeenwetgevingsoverlegishetnatuurlijkmogelijkdatiemandintweedetermijneenderdevanzijnspreektijdvandeeerstetermijngebruikt.IkzouhetechtereenbijzondergebruikvandatrechtTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14012 vindenalsmevrouwOuwehandhiernu20minutenhetwoordgaatvoerenterwijlwijallemaalzes,zevenofachtminutenhebbengehad.Devoorzitter:MevrouwOuwehandheeftaangegeventussende10en15minutennodigtehebben.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter.HetistyperenddatdewoordvoerderintensieveveehouderijvanhetCDA,wienspersoonlijkeverlangenhetisomallenatuurbeschermingsregelszoveelmogelijkonderhettapijtteschoffelentengunstevandeintensieveveehouderij...DeheerAptroot(VVD):Voorzitter.Eenpuntvanorde.IkvinddatmevrouwOuwehandnietopdezemanieroverdeintegriteitvaneencollegakanspreken.IkneemhetvoordeheerKoopmansopwanthetisaltijdbeterdateenanderdatdoetdandatjehetzelfmoetdoen.HetwerdmisschienuitgeloktdoordeopmerkingvandeheerKoopmans,maarookikhebmijineerstetermijngeërgerdaanhetfeitdatalleszotraag,uitvoerig,dubbel,drie-,vier-envijfvoudigaandeordewerdgesteld.Ikroepiedereenopommetelkaarzorgvuldigdetweedetermijntedoenenderegeringtekunnenhorenennognadertekunnenbevragen.IkzoumevrouwOuwehandwillenvragen,heteenbeetjebeknopttedoen.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter.Hetissympa-thiekvandeVVD-collegaomhetopditpuntoptenemenvoordewoordvoerdervanhetCDA.Defeitenstaanwelhardoppapier,mijnheerAptroot,endiekentuvastook.HetlijktmijstugdathethetbestbewaardegeheimvanDenHaagzouzijndathetCDAuitisophetbeschermenvandenatuur.Datisniethetgeval.HethandhavenenhetnalevenvandeEuropeesrechte-lijkeverplichtingtotbeschermingvannatuurishétdossierwaaroverdecommissie-Elverdinghadmoetenspreken.Alsdeminister-presidentzegtdatdaarmeeaandeslagwordtgegaan,vraagikmijafwaterbijLNVenbijdeprovinciesgebeurtomervoortezorgendatdeafgesprokennatuurwetgevingookdaadwerkelijkwordtuitgevoerd.IkzegnietzomaardatdeheerKoopmansaltijdenthousi-astisovervoorstellendiedebeschermingvandenatuurafzwakkenendeintensieveveehouderijmeerruimtegeven.WijhebbenditkunnenzienbijdeInterimwetammoniakenveehouderijenbijdecontinueverslechte-ringvanhetammoniakbeleidviahetmilieuspoor.Alsdehelemilieuwetgevinggenoegisuitgehold,wordtervervolgensgegilddatereencrisisisontstaan.Datislogischomdatjediezelfdewetgevingterugkrijgtviadenatuurbeschermingsdoelen.Iedereenhaddatkunnenzienaankomen.Ikkanmijnietvoorstellendatdezittendepartijengeenjuristeninhuishebbendiedithaddenvoorspellen.Ikvermoedhierméérdanalleenpolitiekeonwil;hetriektnaareenbewustepolitiekestrategieomzoveelmogelijkregelsdiehetnatuurenhetmilieumoetenbeschermen,uittegummenendaarmeeflexibelomtegaan.Zelfsmetdevoorgesteldewetgevingmoetenwijconcluderendatsprakeisvaneenoneigen-lijkelegalisatieslag.DeheerKoopmans(CDA):KanmevrouwOuwehandantwoordgevenopdevraaghoeveeldeammoniakuit-stootsinds1990isgedaald?MevrouwOuwehand(PvdD):Jahoor,datkanikbest.Datisgedaaldvanrondde3000naar2200in2002.Sindsdienishetgelijkgebleven.Datisalachtjaarlang,meneerKoopmans.DeheerKoopmans(CDA):Ikzouhetnogwatspecifiekerwillenhoren.Hoeisdenationaleuitstootinmegatonnengedaaldsinds1990?MevrouwOuwehand(PvdD):Denationaleuitstoothebiknietopmijnnetvlies.Ikhebde3000molperhectarevandejarennegentigopmijnnetvlies,ende2200molsinds2002.DeheerKoopmansweetheelgoeddatdenationaleuitstootzichnietleentvoorhetsturenopnatuurdoelen,enhijleentzichooknietvoordeverzu-ringsgevoeligegebiedenindePeel.DeheerKoopmansmoetdusnietaankomenmetnationaleplafonds,hijweetnetzogoedalsikdatdenatuurdaarhelemaalnietmeegediendis,tenzijweonderde1400terechtkomen,misschien.DannogiseengebiedalsdePeel,datmaar400molkanhebben,ernietbijgebaatalsweopdatinstrumentinzetten.Ikbegrijphetspelletjewel,maardelijnisduidelijk.Allesriektnaarpolitiekestrategieomhierzoveelmogelijkonderuittekunnenkomen.AlsikdeministerdanvraagomtelatenzienaandeKamerhoeermetdeverplichtin-genvanuitdeVogel-enHabitatrichtlijnisomgegaan,wilzedieinformatienietgeven.Hoeisdieverplichtinggehandhaafd,aldannietneergelegdindeNatuurbe-schermingswet?Ikvindhetongehoorddatzedieinfor-matienietwilgeven.DeKamerheeftdieinformatieinmijnoptieknodigomeenpassendebeoordelingtekunnenmakenvanditwetsvoorstel.Waaromisgekozenvoor7december2004?Ikbegrijpdedatumwel.Datisdedatumwaaropdegebiedenzijnaangewezen,maarhetisnatuurlijkrelevantofdetoenmaligedepositieooitaaneenHabitattoetsisonderworpen.Ikhebdestelligeindrukdatditnietisgebeurd.Ikwilerzekerheidoverkrijgenvandeminister,maarzegeeftgeenantwoord.Danvraagikhaarvoordelaatstekeer–ikheberzoeenmotieover–omeenevaluatietelatenuitvoereneneenonderzoekintestellen.IkvindhetongehoorddatdeKamergeenantwoordkrijgt.IkvraaghaaraantegevenwatzijheeftovergedragenaandeprovinciestoenzijzichmoestengaanbezighoudenmethetverlenenvandevergunningopbasisvandeNatuurbeschermingswet.Hetkannietzozijndatdeministerdaargeenbriefjebijheeftgestuurdoverwelkebeleidsregelsgehandhaafdmoestenblijvenenwelkehandhavingsactiviteitenzijzelfalhadondernomen.Metanderewoorden:waarmoetenwenoggaantoetsenenwaarniet?Ikvindhetonvoorstelbaardatdeministerdezegegevensnietkanleveren.IkhoordeVVDopzichtigzuchten,maarhetisnietanders.Daneventerugnaar7december2004.Ikhebdestelligeindrukdatdebestaandedepositiesnietzijngetoetst.Deministerdenktdatzedaarmeewegkomt.DeRaadvanStatezegtdatuitdetoelichtingnietblijktdatditgevolgvandevoorgesteldebepalinginhetlichtvandenalevingvandeVogel-enHabitatrichtlijninogenschouwisgenomen.Kortom,ditpuntisvermoedelijkstrijdigmetderichtlijnen.Hoekomtdat?OmdatNederlandalvoordiedatumverplichtingenhadtenaanzienvandeVogel-enHabitatrichtlijn.DatNederlandheeftgetreuzeldmethetaanwijzenvandegebieden,betekentnognietdatwedaaronsvoordeelmeemogendoen.DatisoverigenseenuitspraakvanhetEuropeseHofvanJustitie.AlleenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14013 ditallijktmevoldoenderedenomdeheleNatuurbe-schermingswetuitdeCrisis-enherstelwetteschrappen.Ikvraagmeafwelkerisico’sdeministerzietalszedezepeildatumhanteert,terwijlzedeHabitattoetsachterwegeheeftgelatenenooknietgaattoepassenvoorbestaandgebruik,datinbeheerplannenwordtopgenomen.DankomikweerterugbijdevraagdieikaanhetbeginvanditdebataandeheerKoopmansstelde:alsEuropaernietmeeakkoordgaat,endiekansisgroot,watisdandestatusvandiebeheerplannen?Ishetvoorderekeningvandeondernemerofishetvoorderekeningvandeminister?OverdezogenaamdedalendelijnvandestikstofdefinitiehebikalietsgezegdineeninterruptiedebatjemetdeheerKoopmans.Deministerzegtdatsprakeisvaneendalendelijn,maarsinds2002isdestikstofdepositiegelijkgebleven.Waarzienwediedalingin?Ikwilmeerhorenvandeministerdan:generiekeaanschrijvingsbevoegd-heidenprogrammatischeaanpak,alswegeenconcretecijferszien.Wewetenaldatwehetdoeldatderegeringzichooitheeftgesteld,maximaal1400molin2010,nietgaanhalen,aangezienwenuop2200molzitten.Hetanderedoel,1650mol,gaanweookniethalen.Naarwelkedalinggaanwetoe?Hoeverhoudtdezewazigeaanpak,zonderconcretedeadlinesenzonderconcretedoelstellingenvooreenspecifiekedaling,zichtothetverslechteringsverboduitdeHabitatrichtlijn?DeheerKoopmans(CDA):WeetmevrouwOuwehandvandeafspraakmetBrusseloverdetotaleemissievan128megaton?Weetzijdatwenualop119zitten?MevrouwOuwehand(PvdD):DeheerKoopmansdoetiederekeeralsofergeenhabitattypentebeschermenzijn.Datzegtnogniksoverwateennatuurgebiedkanhebben.Daarhebbenwijonsaantehouden.Wehebbendeplichtomnatuurgebiedentebeschermenenervoortezorgendatzenietachteruitgaan.Ikconfronteerhemmethetvolgendevoorbeeld.Alszijnbuurmaniederedagzijnvuilnisbijhemindetuingooit,gaatzijntuinertochopachteruit?Alsdiebuurmandanzegt:vooruit,voortaangooiikdemelkpakkennietmeerindetuin,danheeftdeKoopmansnogsteedstroep.Ja,minder,enhijdefinieertdiesituatiealseenverbetering,maardatkannatuurlijkhelemaalniet.Hetkanzijndathijzotolerantisdathijdatzoopvat,maardatishetwaarmeedeheerKoop-mans,deminister,enookPartijvandeArbeidenChristenUnieditwetsvoorstelproberenteverdedigen.Zolangsprakeisvaneengroteredepositieopeennatuurgebieddanhetnatuurgebiedkanhebben–ikdoelopdekritischedepositiewaarde–issprakevaneenverslechtering,endatisinstrijdmetdeHabitatrichtlijn.DeheerKoopmans(CDA):Veelwoordenomaantetonendatunietbegrijptwaterophetplattelandaanhetgebeurenis.Daarwordtforsgeïnvesteerdinminderuitstoot,daarwordtdeuitstootgehalveerdinbijnatwintigjaartijd,wattocheenheelknappeprestatieis.Ubegintelkekeeroverdie1400mol,deuitstootvanhetbuitenlandenanderesectorendieniethebbengeleverd,enhetzelfdegeldtvoorhetverkeer,datnietvolledigheeftgeleverd.Dátisdefoutdieumaakt.Uwijstelkekeernaardeveehouderijenzegtdatdienietlevert,terwijldiealsenigeheeftgeleverd.Bentudatmetmijeens?MevrouwOuwehand(PvdD):MisschienkandeheerKoopmansdeonterechteindrukhebbendatiknietbengeïnteresseerdinhetaandeelvanhetbuitenlandendewegen.Datbenikwel.Maaralshijwilbewijzendatdeveehouderijzogoedzijnbestheeftgedaan,waaromdeelthijdannietmijnoproepaandeministeromduidelijkheidtegevenoverdematewaarindeHabitat-toetsisuitgevoerdvooractiviteitendieschadelijkeeffectenhebbenopeennatuurgebied?Danwetenwemeteenwaaraanwetoezijn.Maardatisnatuurlijkhetplanniet.Hetplanishetinstappenomlaagbrengenvandedepositiewaarden.Alsiemandtroepoverjeschuttinggooit,benjedaarooknietgelukkigentevredenmee.DeheerKoopmansenanderenreagerennogalfelopdeuitgebreideaandachtvoordenatuurbeschermingscom-ponentinditwetsvoorstel,maarditisdebelangrijkstecomponentwaaropdeRaadvanStateernstigekritiekheeftgehad.Waaromwilderegeringvasthoudenaandezewijzigingindewet?WatzijndaarvandeEuropees-rechtelijkerisico’s?Ikhebdelegalisatieslagalaangestipt:onacceptabel,gezienookeerdereuitsprakenvanhetEuropeseHofvanJustitie.Ikvraagdeministeromdestikstofdepositieendepeildatumteherzien.Danconcreetoverdeprogram-matischeaanpak.Mijisnietduidelijkhoehetzitmetdieaanschrijvingsbevoegdheid.Deministerheeftdienaardeprovinciesgeschoven.Ikhebindeeerstetermijnalgezegddatikdeprovincieshebgevraagdhoezijditgaanaanpakken,enzijhebbennoggeenidee.Hetbelangrijksteisnatuurlijkwatdeministergaatdoen,mochtblijkendatdebeheerplannenonvoldoendetegemoetkomenaandenatuurdoelstellingen.Blijftditbijdeprovinciesliggenofgaatdeministerzelfhandelen?Enalsermoetwordenopgetreden,kunnenwijdanverwachtendatbeheerplannenmoetenwordengewijzigdenhoezietdeministerdatgebeuren?TotslotwilikhetamendementvandeherenSamsomenKoopmansdoornemen.Hetiseigenlijkhetzelfdelakeneenpak.Erwordengeenconcretiseringengemaakt.Ikvraagmijafwaaromernietmetconcretebegrippenendeadlineswordtgewerkt.DievraagstelikaandeheerSamsomvandePvdA-fractie,omdatdaarmeemisschienmakkelijkerzakenzijntedoen,alhebikdaarinooknietzoveelvertrouwenmeer.Ikleesdatisbedoeld:derealisatievandeinstandhoudingsdoelen.Eniklees:eenambitieuzeenrealistischedaling.Iklees:generiekemaatregelenengebiedsgerichte,opeffectgerichtemaatregelen;maarikzienergensdekritischegrenswaar-den,ikzienergenshetverslechteringsgebodterugkomenenikzienergensbinnenwelketermijnwijdiedoelendangerealiseerdzoudenmoetenhebben.Mijnstelligeindruk,mijnheerSamsom,isdatditamendementnogsteedsdehelewijzigingindeNb-wetnietEuropaproofmaakt.Ikvraagmijafwelkeverant-woordelijkheidudaarvoorwiltnemen.Ukunttochnietmenenwatuineerstetermijntijdenseeninterruptiede-batjetegenmijzei:alsugelijkhebt,mevrouwOuwe-hand,danhorenwijditvanzelfwelvanEuropa?Datheefttochgrotegevolgenvoordenatuur,voorderechtspositievanondernemersen,naarikmaghopen,vooruweigenpolitiekepositie?Gezienhetgezuchtengesteunbeniknutoegekomenaandetweemotiesdieikwilindienen.Iksluitafmetdewoordendiewijtijdenshetrondetafelgesprekmochtenhorenvanverschillendedeskundigen:zegnietdatunietgewaarschuwdbent.Deeerstemotieluidtalsvolgt.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14014 MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatvergunningeninhetkadervandeNatuurbeschermingswet1998detoetsvanderechterdikwijlsnietkunnendoorstaan;constaterendedateralgeruimetijdonduidelijkheidbestaatoverdetoetsingvanactiviteitenaandeVogel-enHabitatrichtlijn;verzoektderegering,eenonafhankelijkonderzoekuittelatenvoerennaardeuitvoeringspraktijkvanhetnatuurbeschermingsbeleid,uitgaandevandeverplichtin-genvoortkomenduitdeVogel-enHabitatrichtlijn,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidOuwehand.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.94(32127).MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter.Iklichtopdemotietoedatikexpresspreekoverhetbredebegrip’’natuurbeschermingsbeleid’’omdatiknietalleenmaardehandhavingvandedaadwerkelijkeNb-wetonderzochtwilhebben,maarookdeverplichtingenwaaroverdiscussiebestaattussenmijendeminister,deverplich-tingendievanuitdeVogel-enHabitatrichtlijndoorNederlandhaddenmoetenwordeningevuld.Ditbetreftbijvoorbeeldgebiedendiealeerderinaanmerkingkwamenvoorbescherming,maardoorNederlandnognietoptijdwarenaangewezen.UitsprakenvanhetEuropeseHofvanJustitiewijzeneropdatNederlandineeneerderstadiumdandeministernudenkt,aleenbeschermingsverplichtinghad.Ikwilgraagduidelijkheidoverhoediebeschermingsverplichtingisnagekomen.Eventueelkaninhetonderzoekdanookaandeordekomenwaardiegrensprecieshadmoetenliggen.Ikkomaanmijntweedeenlaatstemotie.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,ervanovertuigddatdevoorliggendecrisiswetnietzalbijdragentoteenduurzaamherstelvandeeconomieenpersaldonietbijdraagtaanduurzaamheid;overwegendedathetwetsvoorstelonaanvaardbaregevolgenheeftvoornatuur,milieu,biodiversiteit,derechtsbeschermingendedemocratischerechtsstaat;overwegendedathetwetsvoorstelopdiversepuntenstrijdigismetEuropeesrecht;verzoektderegering,deCrisis-enherstelwetintetrekken,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidOuwehand.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.95(32127).MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter.Ikmaakeenlaatsteopmerking.Ikbenvanmeningdathetonverant-woordisomeenzobelangrijkewetalsdeNatuurbe-schermingswet,waaroverdoordejarenheenzoontzettendveeljuridischediscussieheeftplaatsgevon-den,opditmomentindeCrisis-enherstelwettewijzigen.Ikbenvanoordeeldathet,ondanksalleafsprakendieindeKamerzijngemaaktenwaarvooreenmeerderheidbestond,onverantwoordisomdatindezetijdspannetedoen.DeheerKoopmansheeftgelijk:daaraanheeftderegeringnietzoveelschuld,behalvedandatzijdithadvoorgesteld.Ikwildatinhetkadervanditdebatgraaghebbengezegd.Ikdenkdatwijonvol-doendemetdeministervanLNVvangedachtenhebbenkunnenwisselenoverdepreciezeimplicaties.Erheeftonvoldoendejuridischetoetsingvandedoorgevoerdewijzigingenheeftplaatsgevonden.Metanderewoorden:ikgahiervoorgeenverantwoordelijkheiddragenenroepdeanderefractiesopdatookzekerniettedoen.DeheerDeMos(PVV):Voorzitter.Ikzitvandaaglekkerrechtsbuiten,dusdatkomtmooiuit.DePartijvoordeVrijheidisteleurgesteldoverdebeantwoordingvandedoorhaargesteldevragen.Zozijnernauwelijksantwoordengekomenoverdevragenoverdestaatvandedijken.Ookoverdetegrotemachtvanmilieuclubshebbenwijweinigbevredigendsgehoord.DePVVwildeonderdelen’’klimaatbestendigeinrichting’’en’’duurzaam-heid’’uitdeCrisis-enherstelwetslopen.Wijgeloveningoededijkenennietindecreatievannepnatuur,uitgaandevandoemscenario’s.DePVVzougraagziendatdekleinebouwprojectenvanminderdantwintigwoningenindewetwordenopgenomen.Daarnaastmoetdewettelijkeveranderingdieeenversneldeaanlegvaninfrastructuurmogelijkmaaktpermanentwordengemaakt.Nieuwewegenzorgenvoorverderegroeivandeeconomieendewelvaart.Danhebbenwijdiehelekilometerheffingnietnodig,maardaaroverpratenwijlaternogweleens.Ikdiendevolgendemotiesin.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatvolgensRijkswaterstaat85%vanonzeverplaatsingenvanmeerdantienkilometerplaatsvindenmetdeauto;overwegendedatdeTUDelftheeftberekenddatfilesonsjaarlijks3mld.kosten;overwegendedatEVOenTLNalsgevolgvanfilessprekenvaneenschadepostvan700mln.in2007vooralleendetransportsector;TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14015 verzoektderegeringomdewetswijzigingominfrastruc-tureleprojectenteversnellen,waardoordefiledrukzalafnemen,permanenttemaken,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidDeMos.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.96(32127).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatopdepeildatumvan1januari200624%vandewaterkeringennietaandegeldendenormenvoldeedenbij32%hierovergeenuitspraakkanwordengedaan;constaterendedatbijdekustwerken22%descore’’voldoetniet’’krijgtendatovermaar49%vandekustwerkengeenoordeelbestaat;constaterendedateengrootdeelvandeduizendenkilometerssecundaireveendijkenporeusis;overwegendedathetklimaatbestendigmakentediversisennietlouterisgerichtopveiligheid;verzoektderegeringomprimairachterstalligonderhoudvandedijkenoptenemenindeCrisis-enherstelwet,endeklimaatbestendigeinrichtingalsmededeheleduurzaamheidsagendauitdewetteslopen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidDeMos.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.97(32127).DeheerRoemer(SP):Voorzitter.Ikwasevenverrastdoordesnelheid.Datzouinderdaadweleensdebedoelingkunnenzijnvanmenigwet.Hetisdevraagofdatookvantoepassingisbijdezewet.Demanierwaaropwijdewetbehandelen,pastookwelbijeensymbool-ofdoordrukwet,zoalsikhemhetliefstzounoemen.DeSP-fractievindtdebeantwoordingopvelefrontenmager.Ookstoortzijzichaandeongefundeerdehaast,waardoorwijnauwelijkseenfatsoenlijkdebatmetelkaarkunnenhebben.OverigensbenikhetwelmetcollegaKoopmanseensdatikdatniethetkabinetkanverwijten,maaronszelf.Ikverwijtdatdusonszelf.Datgeeftwelaandatditgeenwetsbehandelingiszoalswijdiezoudenmoetenvoeren.Kennelijkzietookhetkabinetdecrisisalseenideaalspeeltjeomdiscutabeleprojecten–ikzeghetmaargewoonzoalsikhetvoel–erdoortedrukken.Hetiseenbehoorlijkverwijt,maarikkannietandersconcluderennadeeerstetermijnendeschrifte-lijkebeantwoording.DeregeringblijftinreactieopdeeerstetermijnvandeKamervolhardendatnaarhaarideedezewetdecrisishelptteherstellen.Sterkernog:deregeringsteltnuheelzekerdatdewetbijdraagtaanhetbestrijdenvandecrisisenheteconomischherstelstimuleert.Datisfijnomtelezen,maareendergelijkeuitspraakvraagttochwelomeennadere,duidelijkerenechteonderbouwing.Bijdenotanaaraanleidingvanhetverslagkonderegeringdienognietleveren.Nuiszijzomaarovertuigd.Ikzouzeggen:kommetdieaantoonbarebewijzen.Andersisdezeuitspraakeigenlijkgewoonretoriek.Veeldeskundigenkrakendewet:juridischedeskundigen,infrastructuurkenners,hetbureaudatkijktnaarderegeldrukenookdeRaadvanState.Hetkabinetgeeftdezelaatsteinstantienietdegelegenheidomeennaderadviesuittebrengenoverditwetsvoorstel.Volgensonsisdatonverstandig.Wijmoetenditwetsvoorstelweldegelijknaderlatentoetsen,zekernazoveelkritiek.OfhetwetsvoorstelisnamelijknietingrijpendgewijzigdendanzoujemoetenwillenwetenofdeRaadvanStatezijnkritiekvoldoendeweerlegdzietworden,oferwordtwelveelgewijzigdendanisereenandereredenomdeRaadvanStatealsnogtevragenomeennaderadviestegeven.Daaromdienikopditpunteenmotiein.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdeCrisis-enherstelwetingrijpenddoorwerktopderechtspositievanburgersenderandenopzoektvanwatjuridischmogelijkis;overwegendedatalsgevolghiervanjuridiseringvanbesluitvormingsprocessenuitgeloktwordtendewetduseerdervertragingdanversnellingzalopleveren;verzoektderegering,dezewetternaderebeoordelingvoorteleggenaandeRaadvanState,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidRoemer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.98(32127).DeheerKoopmans(CDA):Ditiseeninteressantemotie.IkvraagdeheerRoemeromhieroverwatspecifiekertezijn.Welkonderdeeluitdeaanpassingendiederegeringinhetnaderrapportheeftdoorgevoerdinhetwetsvoor-stel,isinuwogengeenadequaatantwoordopdekritiekvandeRaadvanState?WelkonderdeelgaatverderwegvanhetgeendeRaadvanStategeadviseerdheeft?Mijnoordeelisnamelijkdatderegeringinhaarvoorsteltotwetswijziging,zoalsookvoorgesteldindetweedenotavanwijziging,juistzeeringrijpendingaatopdiekritiek.AlsderegeringdoetwatdeRaadvanStatevraagt,ishettochraaromdaarnaweeraandeRaadvanStatetevragenwathijdaarvanvindt?DeheerRoemer(SP):Ikbeantwoordhetnietzospecifiek,maarzoraarvindikhetniet.GeletophetuitvoerigeantwoordvandeRaadvanStateendezwarekritiekdiedezeheeftgeuit,vindikhetnietmeerdanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14016 normaalomeenheelsnelleennaderebeoordelingvandeRaadvanStatetevragen.DatkansnelenhetverhoogtbijeeneventueelpositiefantwoordhetdraagvlakindeKamer,duswatlethetkabinetomdattedoen?WijhebbenmeerdereredenengehadomheelsneleenadviesvandeRaadvanStatetevragen.AlsdeRaadvanStateermetéénzinuitis,daniservolgensmijookvoordeheerKoopmanseenaardigantwoord.DeheerKoopmans(CDA):IshetinstaatsrechtelijkezinnietgewoonaandeStaten-Generaalomdaaroverteoordelen?DeheerRoemer(SP):Ja,maarikbenvrijomtevragenwatikwilvragen.Daaromdraagikhetnietop,maarverzoekikhetvriendelijk.DeCDA-fractiewilnogmeerprojectenonderdewetbrengen.Deregeringgeeftinreactieophetvoorstelaandatde58projectenzijnafgewogenendatzijhetaantalprojectenbewustlaagwildehouden.Inallegevallenzoudatbetekenendatdezeonderbouwingleidttothetontradenvandeaannemingvaneenamendement,maarhetkabinetlaathetoordeelhelaasoveraandeKamer.Datisvreemd.Waaromdurfthetkabinetdanniettekiezen?Hetkabinetgeeftzelfsaandatdelijstvanprojectenrobuustis.Hetkabinetkanerdantochnietzomaarprojectenaantoevoegen,ookalgeefthetaandatdevoor-ennadelenalsmedeheteffectophetherstellenvandecrisiszorgvuldigzijngewogen?Ikdenkdan:perfect,maarhoezietdezewegingerdanperprojectuit?HoezietdezeeruitbijdeplannendiedeheerKoopmansheeft?Ikkrijgopditpuntgraagduidelijkheid,aangezienhetkabinetzelfaangeeftdathetallemaalzorgvuldiggewogenis.Alsditzorgvuldiggedaanis,ishetamendementvandeheerKoopmanstocheigenlijkeenbomonderdewet?Ditamendementverstoortdandezorgvuldigeweging.LaathetkabinethetoordeelaandeKamer?DeheerKoopmans(CDA):Zouhetzokunnenzijndatdeprojectendiedaarinstaan,gewoonvoldoenaandecriteriadieinhetwetsvoorstelenindememorievantoelichtingwordengenoemd?DeheerRoemer(SP):Ikhebindestukkennergenseenuitgebreideenweloverwogenafwegingvanhetkabinetkunnenlezen,laatstaanvanuwprojecten.DaaromvraagikhetkabinetofmenbijhetadviesomhetoordeelaandeKamerovertelaten,dezelfdeoverwegingenopuwprojectenheeftlosgelaten.Zoja,danzouikzegraagwillenhoren.DeheerKoopmans(CDA):Alsderegeringdaarjaopzegt,steuntudanhetamendement?DeheerRoemer(SP):Danzetikzenetjesophetlijstjevanalleanderevreemdoverwogenvoorstellendiehetkabinetgedaanheeftendieikplaatsonderhetkopje:’’diemoetenwijermaareensdoorstampen’’.Aandatlijstjewilikeenaantalvanuwvoorstellengraagtoevoegen,mijnheerKoopmans.Voorzitter.VanalleprojectenisdeA4Midden-Delflandnatuurlijkhetmeestinhetoogspringend.Al40jaarblijkttelkensweerdathetonverstandigisomhierasfaltaanteleggen,maarhetaangezichtvandepolitiekstaatblijkbaarophetspel,endusmoetookdezewegdoorgedruktworden.Datheetpowerplay.Deministergeeftaandathijervanovertuigdisdatdevoorbereidinggoedengedegenisuitgevoerd,maarwaarbaseerthijdatop?Hijschrijft:Entochmoetenwij,waardatkan,risico’sreduceren.Hetschrappenvandeverplichtingominhetkadervandemilieueffectrapportagealternatieventeonderzoekenisdaareenonderdeelvan.Watzegtdeministernueigenlijk?Hijspreektvaneennuttigewegenhijiservanovertuigddatdevoorbereidingengoedzijngedaan,maartochishijbangdatereenmilieueffectrap-portagekomtwaarinalternatievenwordenonderzochtdieweleensietsheelanderskunnenuitwijzen.Datisnamelijkprecieswatvolgensmijzalgebeuren.Daaromishetgoedomhetalternatiefweltelatenonderzoeken.Hetisbeschamendwatdeministerzegt.Hijzegt:alswijmaarnietverderkijkendanonzeneuslangis,wetenwijwateruitkomt.DaardoetdeSP-fractienietaanmee.EigenlijkdoethijhetzelfdebijhetforsverbredenvandewegentussenAlmereenAmsterdam.Hetantwoordvandeministeroponzevraagoverhetalternatievenonderzoekisteleurstellend.Opdevraagofwijeendergelijkonderzoekniethetbestestandaarddoenenhieropuitzonderingenkunnenmaken,zegthijdaterdanvrijwelaltijdonderzoekgedaanzalworden,ookalshetnietnodigis.Bijzijn’’nee,tenzij’’-principedoetzichechterprecieshetzelfdevoor.Erwordtdannamelijktevaakgeenonderzoeknaaralternatievengedaan,terwijldatwelnodigis.Hetiseenpolitiekeafweging.Ikvindhetbeschamenddatwijdezeopdezemaniermaken.HetzouvreselijkzijnalswijdebekendeschopvanministerEurlingsopdeverkeerdeplekindegrondsteken.Ophetonderdeelvandevertragingkanhetkabinetmijnognietechtgeruststellen.Hetkabinetkomtmeteenjuridischverhaalwaarvelenvanallesoverkunnenzeggenendenken,hetechtejuristenwerkdus.WelweetikdatdejuristenelkaarflinkzullentegensprekenoverdeprejudiciëlevragendietotvertragingkunnenleidenalseenenandervoorhetEuropeseHofmoetkomen.Vanwegedeonduidelijkheidhieroverendegedeeldewensomzorgvuldigensneltegaanbouwen,lijkthetonsslimomhierovernaderadviestevragenaandeRaadvanState.DandeNatuurbeschermingswet.Allesvanwaardeisweerloos.Ikhebdatnietzelfbedacht,zoalsmenongetwijfeldweet,maarditisweldekernwaarhetomgaat.Naastburgersisookdenatuurdadelijkdeklos.Floraenfaunakunnenzichnietverweren.Hiervoorisinzetvandemorelemensnodig.Datwatvanonsallemaalis,waarwijallemaalbelangaanzoudenmoetenhechten,zoudenwijmoetenbeschermen.Metditwetsvoorstelwordtderechtsbeschermingvanwaarde-vollenatuurafgebroken.Natuurmoethetafleggentegeneconomie.DathetkabinetdemotievanEersteKamerlidSmalingnietwiluitvoeren,istekenend.DeEersteKamerkannatuurlijkzelfopkomenvoorhaarpositie,maarikwilhethierwelvoorhaaropnemen.Aangenomenmotiesmoetenwordenuitgevoerd,ookalszeuitdeEersteKamerkomen.GeluidiseenvandegroeiendemilieuproblemeninNederland.HetministerievanVROMmaaktervolgensdebegrotingkomendjaarzelfswerkvan.Allewettenwordenaangescherpt.Danwordtditvoortienjaaroverruled.Inantwoordzegtdeministerdaternatuurlijkgoedoverlegdwordtendatpilotsgemonitordworden.De40.000mensenindegemeenteOnderbankenenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14017 omgevingdieernstigehinderondervinden,kunnenvertellendatzijernietbetervanzijngaanslapen.Kijkmetdatvoorbeeldinhetachterhoofdnogeensnaarditartikel.Geluidheefteenenormeimpactophetwelbevin-denvanmensen.Hetartikelgaatoverigensnietalleenovergeluid,maarovertalvanmilieunormen.Hetloslatenervanisnietbepaaldbevorderlijkvoormensenmilieu.Ookinditgevalismeersprakevansloopdanvanherstel.HetpersberichtvanhetministerievanVROMwaaringesteldwordtdathetkabinetpaalenperksteltaangeluidsoverlastendatdezeplafondspermanentwordennageleefd,isechteenlachertje.Hetvolgendepuntbetreftderijkscoördinatiemijnbouw.DeministerdoetwatlaconiekoverkleineaanpassingenvandeMijnbouwwet.Integraalkijkennaarprojectenisprachtig.Echter,ondertussenwordthetookmogelijkgemaaktdathetRijkdelagereoverhedenoverrulet.KijkeensnaardesituatieinBarendrecht.Bewonerswillenhetniet,hetgemeentebestuurwilhetnietendeprovinciewilhetniet.ShellNederlandwilhetechterwelenhetkabinetdanblijkbaarook.Hiervoorkunnenwijdezewet,waarinlagereoverhedenoverruledworden,blijkbaargaangebruiken.Welkeanderemijnbouwprojec-tenheeftdeministervoordekomendevierjaarophetoog?Hieroverisnietsgezegd.Deregeringreageertnietbepaaldenthousiastoponzevoorstellen.Meerwerkenvanwoningrenovatie,buurthuizen,vaarwegenenhetaanpakkenvanorganisa-torischechaoswordtkennelijkaandekantgeschoven.Hoeoprechtishetkabinetalshetzegtdathetdewerkgelegenheidwilbevorderen?Kunnendegenoemdevoorstellenhiergeenbijdrageaanleveren?Gaathetkabinetweldebezemhalendoordebureaucratiebijdeoverheidzelf?Hetdoetnagenoegnietsaananderegrotevertragers:degrondspeculantendeprojectontwikkelaar.IsdeuitspraakvanministerCramerdatzijderegeringernietopwillatenvallen,hetkabinetsstandpunt?Methetgegevenantwoordisdegemeenschapdedupe.Grondspeculantenkopenvoorlageprijzengronden,engemeentenkunnenjarenlatervoormiljoenenopdeknieën.Vandaardemotie.Totslotmaakikeenopmerkingovereenamendementenzouikgraagnogéénmotievoorlezen.Hetamende-mentopstuknr.39wilikintrekken.Daarvoorindeplaatshebbenwijondertussenhetamendementopstuknr.81medeondertekend,samenmetdePartijvandeArbeidenGroenLinks.Devoorzitter:Hetamendement-Roemer/Jansen(stuknr.39)isingetrokken.Ikstelvastdatdaarmeewordtingestemd.DeheerRoemer(SP):Hetlijktonsbuitengewoongoedommensenweltelatenmeepratenovergroteverbou-wingsplannenaanhunhuis.Wijwillendatmensenzichthuisvoeleninhunhuisenbuurt,endaarinpasthetbeknottenvaneenrechtniet.Deoverheidkanenmoetveeldoenomstroperigeproceduresteverbeteren.Datstaatalseenpaalbovenwater.DaarvanisdeSPookvoorstander,enallevoorstellentotdusverdiehetkabinetdaartoeheeftvoorgelegd,hebbendesteunvandeSPgehad.Dezewetisechtereensymboolwet,dievooraldiscutabeleprojectenwildoordrukkenennietnoemenswaardigzalbijdragenaanhetherstellenvandecrisis.Alleenalomdieredenblijvenwijnegatiefoverdezewet.Overdegrondpolitiekdienikdevolgendemotiein.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedathetkabineteenvandegrootstevertragendefactorenvanbouwtijdensdecrisisvermijdt,namelijkhethuidigegrondbeleid;vanmeningdathetkabinethiereenkanslaatliggenomstructureeleenoplossingtebiedenvoordezevertra-gendefactor;verzoektderegering,nogvóórdeVoorjaarsnotameteenvoorstelvanwettekomenomdevertragendewerkingvanhethuidigegrondbeleidaantepakken,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidRoemer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.101(32127).MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Voorzitter.Ikdankdeminister-presidentvoorzijnantwoordenenopmerkingenineerstetermijn.Ookdankikdeledenvanhetkabinetvoordeuitgebreideschriftelijkereactie.Ikzalinmijntweedetermijneenaantalamendementenlangslopenwaaroverikvragenheb.Daarnaastzijnereenpaaronbeantwoordevragenuitmijneerstetermijn.Ookwiliknogwatvooruitblikken.Ikbengraagbereidomhetamendementopstuknr.28overdeverruimingvanafdeling7metprojectenvanregionaleenbovenregionalebetekenistechnischtevervolmaken.Danzouikwelgraagvanderegeringwillenwetenopwelketerreinendatzoumoetengebeuren.Hetamendementopstuknr.30wordtontraden.Ikvraagderegeringgraagomintegaanopdebeweegredenindetoelichtingbijhetamendement,namelijkhetgrotebelangvaneenprikkeltotinbreidenenherstructureren.Daarbijgaathetdusomhetbeperkenvandewerkingvanafdeling6.Hetideeachterhetamendementopstuknr.31overhetlatenvervallenvan7.4inbijlageI,ishetvolgende.Hetgaathierbijomhettijdelijkedeelvandewet,envolgensmijmoetenwijhetnuechthebbenvandestructurelewijzigingenindeNatuurbeschermingswet,hetandereonderdeelvandezeCrisis-enherstelwet.Vooralmoetenwijooktoewerkennaardenieuwenatuurwet,zoalsookhetvoornemenisvanministerVerburg.Watbetrefthetamendementopstuknr.33overdewindmolensbeniknatuurlijkontzettendgevoeligvoordedoorhetkabinetgenoemdenadelenindezinvanhettegengaanvandebouwvanwindmolens.Datisnatuurlijkabsoluutnietdebedoeling.Waarhetmijwelomgaat,isdatdeverhoudingtussendeverschillendebestuurslagenhelderis.Alsgemeentenmeewerken,kunnenzedatgewoondoen,zohebikbegrepen.Danhoeftdeversterkterolvandeprovinciedaarinhelemaalgeenprobleemtezijn.GraagkrijgikduseenreactievanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14018 hetkabinetopdevraagwaarhetprobleemzitronddeontsnappingsclausulewaaroverhetkabinetspreekt,wantdatismijnietduidelijk.Watbetrefthetamendementopstuknr.38vanhetCDAlaathetkabinethetoordeeloveraandeKamer.Deregeringzegtzelfdatdeprojectennognietvoldoenaanderandvoorwaarden.Danzoujenuduseigenlijknietverdermoetenuitbreiden.Dewetmaakthetmogelijkomditlaternogeenstedoen.Ishetdusnietontzettendbelangrijkomvooralopdecriteriateconcentreren,zodatdiehelderzijn?Danisvanhetlijstjeprojectendaterligt,duidelijkdatzevoor2014vanstartkunnengaanendatdefinancieringrondis.DeheerVendrik(GroenLinks):Ikhebdezelfdevraagalsdonderdagnachtineerstetermijn.BetekentditnudatdeChristenUnietegenditamendementvandeheerKoopmansgaatstemmen?MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Ikwileerstweleensvanderegeringhorenhoewenuenindetoekomstomgaanmetlijstjesprojecten.Hetbelangrijkstevindikdathelderisdatdezevoldoenaandecriteria.Volgensmijwerkthetnietechtverhelderendalsdaarbijprojectenzittendievoldoenaandecriteriaenprojectendieernognietaanvoldoen.Volgensmijmoetenwehetonszelfnietmoeilijkermakendanhetalis.Maargoed,ditamendementligtmijnietbijzonderzwaaropdemaag.Ikhechtwelaanhelder-heid.Ikzoudaargraagnogeentoelichtingvanhetkabinetopwillenhebben.DeheerVendrik(GroenLinks):IneerstetermijngafmevrouwWiegmanookalalsantwoorddatzenogvragenheeftaanhetkabinet.Dievragenzijnbeant-woord.Hetantwoordvanhetkabinetisheelduidelijk.HetprojectvanhetbedrijventerreinAvantisinParkstadvoldoetnietaandecriteria.DitprojectzitinhetamendementvandeheerKoopmans.HetzoulogischzijnalsmevrouwWiegmanhetamendementnietaanneemt,omdathetnietvoldoetaandecriteria.Latenwehetnounietingewikkeldmaken.AlsikmevrouwWiegmangoedbeluister–zijhechtaandiecriteria–zegtzijgewoondatwijditamendementnietzullensteunen.Devoorzitter:Overigensbentuookaltijdbestendigmetuwantwoordenintweedetermijn,mijnheerVendrikMevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):IkleesdatderegeringhetoordeeloverditamendementaandeKamerlaat.Tegelijkkrijgikeenheelantwoordopmijnvraagdieikineerstetermijngesteldheb,ofdecriteriahelderzijn.Mijnvraagaanderegeringishoeditzichtotelkaarverhoudt.Aandeenekantiserbehoefteaanhelderheid.Aandeanderekantisdereactievanderegeringopamendementopstuknr.38,dathetoordeelaandeKamerwordtgelaten.Eigenlijkwordterdusnietzoveelbelanggehechtaanduidelijkerandvoorwaardenenaandecriteriadiegeldenvoordeprojecten.DeheerVanderHam(D66):Dezevraaghebtuinderdaadalineerstetermijngesteld.Ikciteerhetantwoordopdezevraag:’’Ditzijnregionaleprojecten,dieopditmomentnognietvoldoenaanderandvoor-waardenvoorfinancieringenaandevastgelegdescope.’’Datstaater.Indetoekomstkannogvanallesgebeuren.Datistochgewoonantwoordopuwvraag?Ukuntwelzeggendatuhetnogeenswilthoren,maarubenttochgewoontegenhetamendement?MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Ikheberwatmoeitemeedateronduidelijkheidblijftbestaanoverdevraaghoezwaardecriteriagehanteerdworden.Vanwegedecriteriastaikinderdaadniettespringenomhetamendement,maarikwilvanderegeringwelgraagduidelijkwetenhoeweindetoekomstomgaanmetprojecten.Misschienzegtderegering:doenietzomoeilijk,eriseencategorieprojectenwaarvanglashelderisdatzevoldoenaanderandvoorwaardeneneriseencategoriewaarvoordatnognietgeldt.Daaroverwilikgraagwatmeeruitleghebbenintweedetermijn.DeheerVanderHam(D66):Uiteindelijkgaanwijdaarnatuurlijkzelfover.Wijhebbeneenwetsvoorstelgemaakt.Daarinstaatditlijstjevan58projecten.EndanstelteenKamerlidvooromernogeenswataantoetevoegen.Datisnatuurlijkiedersgoedrecht.Uiteindelijkgaanwijeroverofditwordtaangenomen.MevrouwWiegmankanwelsteedsaanderegeringvragenomhaarhieruittehelpen,maarwijzijnKamerledenomdittewegen.Alswijlezendathetprojectnietvoldoetaanderandvoorwaarden,enzijzelfgezegdheeftdathetmoetvoldoenaanderandvoorwaarden,ishetsommetjetochheelmakkelijk?MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):IkkandeheerVanderHammeldendatwijstraksprimainstaatzullenzijnomoveramendemen-tentestemmen.Laathijzichdaarvooralnietongerustovermaken.Maarikwilwelgraagdezetweedetermijnaangrijpenomderegeringnogeenstebevragen,ookomoverdetoekomsthelderheidtekrijgen.Hoegaatderegeringstraksommetdebeoordelingvanprojecten?Wordttochheelstevigvastgehoudenaancriteriaofkrijgikstrakshetantwoorddatcriteriaprimazijn,maardatdaarniettezwaaraanmoetwordengetildenwordenerallerleivoordelengenoemdvaneenanderegekozenroute?Alsikdatweet,zalikmijnstandpuntbepalen.DeheerKoopmans(CDA):DeregeringschrijftinhaarantwoorddaternogonduidelijkheidisoverNuth.DatiséénafslagvandeBuitenring.IkhebdeministervanVenWdaaroverbevraagd,omdathijdefinancieringzouregelen.Steldathijantwoordtdathetechtonmogelijkisomdefinancieringteregelen.ZouhetmevrouwWiegmandaninhaaroordeelhelpenalsikdetoevoe-gingoverdeafslagNuthuithetamendementhaal?Dankanderestvandeprojectendiewelaandecriteriavoldoen,gewoonaandelijsttoegevoegdworden.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Datzounatuurlijkhelpen,wantdanhebbenwedecriteriaweerscherp.Dankomtheteen-op-eenovereen.Datiswelvanheelgrootbelang.Hetamendementopstuknr.40betrefthetvoorzienvanwaarborgenvoorhetaanwijzenvanontwikkelingsgebie-denendeuitwerkingvangebiedsontwikkelingsplannen.OokdaarvoorgeldtdatdefractievandeChristenUniesterkhechtaaneenstevigeprikkelvoorbinnenstedelijkeontwikkeling,tussentijdsafrekenbareijkmomentenenhetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14019 stellenvangrenzenaanmaximaleafwijkingvanmilieukwaliteitsnormen.Deregeringzegtoverhetbestemmingsplandathetalgeregeldis.Ikstatochstilbijwatikhieroverhebgezegdineerstetermijn:’’Indetweedenotavanwijzigingisgeregelddathetgebieds-ontwikkelingsplandeeluitmaaktvanhetbestemmings-plan.Alshetbestemmingsplannietgelijktijdigwordtgewijzigd,kanhetzijndatdevoorschriftenvanhetbestaandebestemmingsplannietovereenkomenmetdeplannenuithetgebiedsontwikkelingsplan.Juistdievoorschriftenzijnbepalendvoorderuimtelijkezonering.DefractievandeChristenUniesteltdaaromvooromhetbestemmingsplangelijktijdigtewijzigen,waarbijookdefinanciëleborgingvanhetgebiedsontwikkelingsplankanwordenmeegenomeninhetexploitatiepan.’’Deregeringiservanovertuigddatoverderapportages,diezij’’tussentijdseijkmomenten’’noemt,lokaalafsprakenwordengemaakt.Daaromontraadtzijhetamendement.Maarhetamendementregeltjuistdatdaaroverafspra-kenwordengemaaktoplokaalniveau,waarbijdelokaleverantwoordelijkheidovereindblijft.Ikvraagderegering,naderintegaanopdeargumentatierondomditamendement.DeChristenUnie-fractiehechtookzeersterkaanhetamendementopstuknr.51overhetnietverplichtopnemenvanprojectenofhandelingenvannationaalbelanginhetbeheerplan.Ikbegrijpdathetbestlastigzalzijnwanneerderegeringmetnationaleprojectenaandeslagwilgaan,maarhetgaatonserprincipieelomdatwedelastvannationaleprojecteninbeheerplannennietbijprovinciesneerleggen,laatstaanbijdelokaleondernemers.Alshetwelkan,enhetkanzomeegeno-menworden,danisdatprachtig,maardeverplichtingwillenweergraaguithebben.Ikganaderinophetamendementopstuknr.57overdeOnteigeningswetendehorizonbepaling.Deregeringwaarschuwtvoorhetrisicovaneenafwachtendeenanticiperendeburger.VolgensmijvaltdatechterprimateondervangendoortijdigtegaanevaluerenennualtestartenmeteengrondigeintegraleherzieningvandeOnteigeningswet.Deregeringwiltoezeggendathetdaarserieusmeeaandeslaggaat.Watisdannoghetbezwaartegenditamendement?Devoorzitter:Uhebtnogtweeminuten,mevrouwWiegman.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Overhetamendementopstuknr.59overdeconsistentievanprovincialebevoegdhedenzegtderegeringdatdebepalingenvanhetwetsvoorstelmeerwijzigingenzoudenmoetenondergaandanhetamende-mentinhoudt.Watdanprecies?Ikbengraagbereidomdatmeetenemen.Vanderegeringzouikookgraaguitlegwillenhebbenoverdereactieophetamendementopstuknr.77,datbeoogtomvoordeoplaadpuntenietsandersteregelen.Ikhebwatzorgengeuitoverdecapaciteit.IservoldoendecapaciteitomaanteslagtegaanmetdeCrisis-enherstelwet?Daarisgeruststellendopgerea-geerd.AangezienindeschriftelijkebeantwoordingaandeheerKoopmansechterwordtgemelddatdebehandelingvanhetbestuursprocesrechtisuitgesteldvanwegedeCrisis-enherstelwet,maakikmijopnieuwzorgenindiezindatikmijafvraagofwijdecapaciteitwelgoedopordehebben.Ikwilnogdoorvragenopdeuitsprakendatdeprojectenmoetenbijdragenaanwerkgelegenheid,duurzaamheid’’en/of’’versterkingvandeeconomischestructuur.Duurzaamheidmagnadrukkelijkechternietuiteindelijkalseen’’of-optie’’gaanonderdoenvooreconomischebelangen.VandaarmijnoproepomgeenonduurzameeenzijdigekortetermijnsuccessenopeconomischgebiedmetdezeCrisis-enherstelwetteregelen,wantdaarvoorishijnietbedoeld.Deminister-presidentheeftbeaamddatersprakeisvaneensamenloopvanverschillendecrises.HijheeftookterechtnaardemotievanEersteKamerlidSchuurmanverwezen.Daarmoetenwijwelaanvasthouden.Iknoemdiemotienogeenkeer,omdatministerVanderHoevenvorigeweektijdensdebehandelingvandenieuweLissabonstrategiehetsterkerverankerenvanmilieubeleidenduurzaamheidindiestrategienogeenbeetjeheeftafgedaanalseennieuweextrakerstbalaaneenhelekerstboom.Datzouzijwatonwenselijkvinden.Latenwijdiesamenhangechtervasthouden.Hetkabinetspreektsteedsoverdeen-en-en-benadering:hetgaatomprocesmatigdeboelgoedopordetehebben,alsookhetbestuursprocesrecht,dewetgevingendefinanciën.Alsdatzois,vraagiktochomheelveelgewichtopdeadviezenvandecommissie-Elverdingteleggen.Eenmotiedaarover,diecollegaSamsomstraksgaatindienen,hebikalondertekend.DeonderdelenvandeNatuurbeschermingswet.Latenwijzogoedmogelijkevaluerenwatwijnualgaandoen,endatstraksbetrekkenindeintegralenatuurwet.Hierbijdenkikvooralaanbestaandgebruikenderechtspositievandeondernemer.Erzijnnogtweeonbeantwoordevragenuitmijneerstetermijn.Eenvraaggaatoverberoepenhogerberoep.Hetpro-formaberoepwordtvoordeprojectenuitdeCrisis-enherstelwetnietmeermogelijk.Hetzelfdegeldtvoorhetaanvullenvanberoepsgrondennadeberoeps-termijn.Hoevergaatdiebeperkingvanberoepsgrondenprecies?Magjeenkelgeennieuwegrondenaanvoerenofmagnadeberoepstermijnnietsmeerwordengewij-zigdindebestaandegronden?Kunnendezetijdigingediendeberoepsgrondenwelwordenuitgewerkt?Eenandereonbeantwoordevraaggaatoverartikel5.2.Erisdiscussieoverdevraagoferberoepmogelijkmoetzijnoverdeaanwijzingvanontwikkelingsgebieden.Deregeringwijstopeenmogelijkejuridischewirwar,omdathetgebiedsontwikkelingsplanzelfookvatbaarisvoorberoep.Mijisechterniethelemaalduidelijkwelkewirwarderegeringpreciesziet.Ookdaarwilikeenantwoordophebben.DeheerVanderHam(D66):IkwilgraaghetoordeelvanmevrouwWiegmanovertweeamendementen.EriseenamendementingedienddoordeheerKoopmansendeheerSamsomoverdedeposities.Daarhebikeenaanvullendamendementoveringediend.Hoegaatzijmetdieamendementenom?Hoegaatzijommetdeamendementenoverdeehs,waardeheerKoopmansnetoverzeidathetvoordeCDA-fractiezwaarligt?MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):OverhetamendementvandeherenSamsomenKoopmanshebikmijineerstetermijnalpositiefuitgelaten.Dedoelstellingvanhetamendementoverdeehsenwatikleesindetoelichtingdaarvanklinkenheelsympathiek.IkbenechterwelbenieuwdTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14020 naardereactievanderegeringoverdevraagdiedeheerKoopmansheeftgesteld:watbetekentditfinancieelenmetbetrekkingtotonteigening?Daarwilikmeerhelderheidoverhebben,maardedoelstellingvanhetamendementoverdeehsklinktsympathiek.DeheerVanderHam(D66):ErwasnogeenaanvullendamendementomhetamendementvandeherenSamsomenKoopmansaftehechten.HoestaatmevrouwWiegmandaartegenover?Verderwilzijeerstdereactievanderegeringhorenophetamendementoverdeehs,maardiehebbenwijal.DeregeringzegthetoordeelaandeKamertelaten.NuishetdusaanmevrouwWiegman.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Ikzegdathetsympathiekklinkt,maarikvindhetwelboeienddatintweedetermijnnogeenkeerbijderegeringwordtneergelegdomintegaanopdepreciezeconsequenties.Ikvindhetbelangrijkomdatvandaagnogtehorenenditmomenttegebruiken.Misschienkuntumijeventjeshelpenaanhetnummervanhetamendementwaarvanuzegt:dathechtaf.Ikkandanhetbetreffendestukerbijpakken.Erzijnmeeramendementeningediend,hebikgemerkt.Devoorzitter:Ikhoornuallerleigeluidenbuitendemicrofoon,maardeheerVanderHammoethetbetreffendenummeraangeven.DeheerVanderHam(D66):Ikmoeteerlijkzeggendatikookevendewegkwijtbeninaldieamendementen.DeheerSamsom(PvdA):Stuknr.79.DeheerVanderHam(D66):Stuknr.79!MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Sorry,diehebiknognietopmijnlijstjestaan.Hetisonvoldoendebijgewerkt.DeheerVanderHam(D66):Hetamendementisnietgisterenbinnengekomen,maartijdenshetdebat.Wijmerkenhetwel.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikwileventerugnaardeeerstetermijn,waarinmevrouwWiegmannogalaangedaanleek,omdatikhaarverweet,denatuuraandekantteschuiven.Ikwileenvraagstellenoverdeevaluatiewaaroverzijzonetheeftgesproken.MevrouwWiegman,hetzounietvoordeeerstekeerzijndatdeChristenUniesteunverleentaaneenwetsvoorstelofaaneenbeleidslijnwaarvanjuristenvantevorenzeggendatzedenatuurdoelenernstigeschadeberokkenenenwaarvoormilieuorganisatieshebbengewaarschuwd.Hierbijdreigthetzelfdetegebeuren.AlsmevrouwWiegmanzegtdatzijwelwilevalueren,klinktdatnatuurlijkallemaalheelredelijk.Onderschrijftzijechtertenminstedestellingvanecologendat,zolangdiekritischedepositiewaardewordtoverschreden,hetrisicoinbepaaldenatuurgebiedenlevensgrootisdatdeinstandhoudingsdoelennooitmeerzullenwordengehaald,omdatdeschadezogrootisdatdingendefinitiefverdwijnen?Alszijdiestellingonderschrijft,watbetekentdatdanvoorhettempodatwijaandendagmoetenleggenendeconcreteambitieswaaropwijelkaarzoudenmoetenafrekenenopditdossier?MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Ikwasvorigeweekwataangedaan.Gelukkighebikeenweekendgehadomenigszinsteherstellen.Ikmoetzeggendatdezevraagstellinginiedergevalwatconstructievervanaardis.MijnfractieispositiefoverhetgeengeregeldgaatwordenindeCrisis-enherstelwetophetgebiedvannatuurbescherming,maarwelmethetoogopdenatuurwetdiewelmoetgaankomenenwaarinwijechtdefinitiefenintegraaleenenandergaanregelen.Wijhebbeneropditmomentgrotemoeitemeedatrondomdiebeheerplannenontwikkelingenopslotzitten.Daarisdeagrariërnietbijgebaat,maardenatuurookniet.IkvinddatmevrouwOuwehandzichdatmeerzoumoetenaantrekken.Niemandiseropditmomentmeegeholpen.Wijvindenheteengoedezaakalsjehetproceskuntlostrekken,waarmeejeéndenatuuréndeondernemerrechtkuntdoen.DatisnamelijkaltijddeinzetgeweestvandeChristenUnie,maarnietdievandePartijvoordeDieren.Wijverschillenernadrukkelijkindatwijsteedszeggen:natuurendeagrariërmoetjeniettegenoverelkaarzetten,maarhandinhandlatengaan.Daarzienwijmogelijkhedenvoorendiemoetenwijgrijpen.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikkrijgeigenlijkgeenconcreetantwoordopmijnvraag.HetvaltmijvaneenpartijalsdeChristenUnieechttegendatookzijmeewerktaanhetdefiniërenvanhetprobleemvanhetopdelangebaanschuivenenhetsteedsmaartegenoverelkaarzettenvandenatuurbelangenendeagrarischebelangen.Alsjeweetwelkenatuurdoelenjehebttebeschermen,zoujeimmersookkunnenkiezenvoordestellingdatdeagrariërerbijgebaatisdatdaarzosnelmogelijkduidelijkheidoverwordtverschaft.DeChristen-Uniedoetmeeaanhetspelletjevansteedsmaarvooruitschuivenensteedsmaarweeropeenlatermomentdiebotsingtelatenontstaan.Nogmaals,wijhebbendatgezienbijhetToetsingskaderammoniak.DaarvanhaddeChristenUniekunnenwetendathetzoustrandenbijdeRaadvanState.Alsjedaaralspolitiekepartijverantwoordelijkheidvoorhebtgenomen,moetjeditookzodurvenbenoemen.Jemoetdanniet,zoalsdeherenSamsomofKoopmans–deheerKoopmansiservooralheelergsterkin–zeggendathetomeencrisisgaaten...Devoorzitter:Uwvraag,mevrouwOuwehand.MevrouwOuwehand(PvdD):...dathetzovervelendisendatbedrijvenopslotzitten,zonderdaarbijtebenoe-menwatheteigenaandeeldaarinisgeweest.Kortom,ikkanmijnietvindenindemanierwaaropdeChristenUniemeegaatinhetdefiniërenvanhetprobleemdatersteedsmaarweertoeleidtdatwijdenatuurbelangenuiteinde-lijkopdelangebaanschuivenenzelfshelemaalnietgaanhalen.Devoorzitter:MevrouwOuwehand,udeedinfeiteeenfeitelijkeconstateringensteltgeenvraagmeer.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikbegonmijnbetoogdatikgeen...TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14021 Devoorzitter:Ikwiltochgraagdatueenvraagstelt.Udoetnueenconstatering.Dieisnugedaan;datlijktmijhelder.MevrouwWiegmankanernogopreageren,datlaatikgraagaanhaarover.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Voorzitter.Ikherkenmijnietindieconstatering.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Hetamende-mentopstuknr.78gaatoverdeverplichtingombijeenprojectbesluithetbestemmingsplanaantepassen,echternietbinnenéénjaarmaarbinnenvierjaar.Deregeringwildediekoppelinglatenvervallenenheefthetamendementontraden.Ikvonddatzijdaarvoorgoedeargumentenhad.WilmevrouwWiegmanindatlichthetamendementnoghandhaven?Ookvanuitdepraktijkwordtaangegevendatnualgoedisgewaarborgddatallesopeengoedemanierinhetbestemmingsplanterechtkomtendatdieaanpassingveelrompslompgeeft.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Voorzitter.Wijhebbeneenprobleemmetdeperiodevantienjaar.Dieisvrijlang.Daaromhebbenwijgekozenvoorvierjaar.Datlijktonseenvrijaardigetermijn.Vooralsnoghandhavenwijonsamendement.DeheerVanderStaaij(SGP):Hetlijkteenverminde-ringintijd,namelijkvantienjaarnaarvierjaar,maarindepraktijkwordenallebesluitennietonmiddellijkgenomennahetbestemmingsplan.Hetiseerdereengemiddeldevanvijfjaarendanismetdenuvoorge-steldeperiodevanvierjaardetijdwinstbetrekkelijk,terwijlmenwelverplichtwordtomhieroverapartebesluitentenemen.Ditgeeftveelmeerlastvoordegemeenten.Datgevenzijookaan.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Dezeoverwegingenherkenik,maartienjaarisvrijlangbijdeactualiseringvanbestemmings-plannen.Hetisvoorgemeentenookeenlastigetermijn.Eenprojectbesluitmoetverwerktwordeninhetbestemmingsplan.Dathoeftnietmeteentegebeurenmaarwelbinnenvierjaar.Volgensmijishetaardiginevenwichtmetwaterandersintienjaargedaanmoetworden.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Ikdankdebewindsliedenvoordebeantwoording.Hetisaanhetslotweleenechtecrisiswetbehandelinggewordenmeteeneerstetermijndieopeenongebruikelijktijdstipisbeëindigdeneentweedetermijndieopeenongebruike-lijkvroegtijdstipisbegonnen.BovendienstaathettijdsbeslagvandeKamerineenonbevredigendeverhoudingtotdetijddienogvoordebeantwoordingdoorendediscussiemetderegeringresteert.Iksluitmijaanbijdeuitingenvanzelfreflectiedieindezennaarvorenzijngebracht,aldannietgepaardgaandemetopzichtigzuchten,zoalsmevrouwOuwehandwatpoëtischtoevoegde.Eenrisicobijelkeversnellingvandebesluitvormingisdatdoortijdsdrukpuntenonvoldoendeuitgediscussieerdwordenendatlaterblijktdatalsnogreparatiemoetplaatsvinden,waardoordebeoogdeversnellingtenietgedaanwordt.Datblijftdeconstanteafwegingbijdevoorstellendiewordengedaan.Zaleenprocedurever-snellingwelofnietwordenwaargemaakt?Hetblijftkoffiedikkijken.Eéndingstaatvast:goedishetsnelst.Eenstevigeinzetopeengoedevoorprocedurezoalsinhetkadervandezewetsbehandelingheeftplaatsgevon-den,isdebestegarantiedateenenandersnelzijnbeslagkankrijgen.IkmerkhierbijopdatwijdemotievandeheerVanderHam,waarinwordtgevraagdomniettebeslisseneneenquickscantelatenuitvoerennaardedaadwerkelijkeeffecten,nietzullensteunen.Wijmoetengoedindegatenhoudenwattijdelijkenblijvendisindevoorstellen.Ooksommigeamendemen-tenzijneropgerichtomonderdelendiestructureelbedoeldzijn,eentijdelijkkaraktertegevenofandersom.Datmaaktvoorhetuiteindelijkeffectvandezewetbehoorlijkwatuit.Laatikzeggendatwijhetiniedergevaleenszijnmetderegeringomeenaantalvoorge-steldeaanpassingeninhetbestuursprocesrechteentijdelijkkaraktertegevenenpasnaeenevaluatietekijkenhoewehiermeeverdermoetengaan.Neembijvoorbeeldhetpuntvandeinperkingvanhetberoeps-rechtvooroverheden,waarwijwelvraagtekensbijhouden,ofhetnutijdelijkofstructureelzouzijn.Wijvragenonsmetnameafofhetprincipieeljuistisomopdiemanierdecentraleoverhedentochbuitenspeltezetten,enookofheteffectiefis.Erblijftnogsteedseenmogelijkheidoveromomwegentebenutten,namelijkomalsgemeentebestuurviaanderebelanghebbendendebezwarennaarvorentelatenbrengen,ofomvooreengewonerechtertekiezen.Danloopjenoghetrisicoopdivergerenderechtsprocedures,dusdatzaldeervaringmoetenleren.Tenaanzienvanhetrelativiteitsvereistevindenwijdetoevoegingvanhetwoord’’kennelijk’’eenbelangrijkeverbetering,dieisaangebrachtnaaraanleidingvandesuggestievanonderandereonzefractie.Ikdenkdatdaarmeeinderdaadinbelangrijkematebezwarenterzijdekunnenwordengeschoven,dieineersteinstantiezijngeuittenaanzienvandewerklastvoorderechter.Eenrechterkanvrijmakkelijkzeggen:ditiszoingewikkeld,ditisbepaaldnietinkennelijkestrijdmethetrelativiteits-vereiste.Aandeanderekant,alserkennelijknietaanhetrelativiteitsvereisteisvoldaan,kunnenbezwarenwelmakkelijkterzijdewordengeschoven.Wijgaanervanuitdatditpersaldoeenverbeteringzalopleveren.DegrootstemoeitehoudenwijmetdevoorgesteldewijzigingvandeOnteigeningswet.Ikhebdaareenamendementopingediend,deVVDheefterookeen,weliswaarmindervergaand,vergelijkbaaramendementopingediend.Wijhebbenmoeitemetdeonnodigecentralisatie,hetvooruitlopenopeenmeerfundamenteleherzieningendeontkoppelingtussenonteigeningsproce-duresenplanologischeprocedures.WijplaatsenvraagtekensbijdetijdwinstenverwijzennogmaalsnaardemassievekritiekdieopditpuntisgeuitdoordeonteigeningsjuristenendeRaadvanState.Alsderegeringdanaangeeftophetpuntvandeontkoppelingvanplanologischeproceduresenonteigeningsprocedu-resdatdeervaringleertdatdekanskleinisdatonteigeningachterafonterechtwas,werpenwijtochtegendathetnietzeldenindepraktijkvoorkomtdatbestemmingsplannenuiteindelijktochstrandenbijdeRaadvanState.Wijziendaarommeerineenwettelijkecoördinatievandebesluitvormingenderechtsbescher-mingtussenhetplanologischevlakendeonteigenings-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14022 procedure,inplaatsvandevergaandeontkoppelingdienuplaatsvindt.DankomikbijdeopmerkingvandeheerKoopmans,dathijnogweleensgoednaardeonteigeningsvoorstellenwilkijkeninhetlichtvanhetehs-amendement.IkzoutochnaarvorenwillenbrengendatditmisschienweereenillustratieisvanhetfeitdatwijbijdeOnteigenings-wetweltemakenhebbenmetvoorstellenmeteenstructureelkarakter.AlshetnunietgebeurtindezeCrisis-enherstelwet,kanhetzomaarzijndatdevoorstellenvandeOnteigeningswetinhetlichtvanandereoftoekomstigewetgevingzullendoorwerken.Datbeklemtoontalleenmaardatwijhierweltemakenhebben,inhetvoorstelvanderegering,meteenvrijfundamenteleenstructureleaanpassingvandeOnteigeningswet.Danrichtikmemetnameopamendementopstuknr.66.DitamendementisoverigensnietmedeingedienddoormevrouwWiegman,zoalstenonrechteindebeantwoordingvanderegeringstaat.IkkanmevoorstellendatmenaanmevrouwWiegmandacht,geziendegrotehoeveelheidamendementendiezijheeftingediend,waarvanwijervelesteunen.Ditamendementisechterdooronsingediend.Inditamendementwordentweekwestiesgeregeld,namelijkdatmenkanverzoekenomeenprojectuitvoeringsbesluitinfasenofoponder-delenteverlenen,endatprovinciesalleengemeentenmogenpasserenopgrondvanaantoonbaarprovinciaalbelang.Ikzalterwillevandeduidelijkheidditamende-mentintweeëngesplitstopnieuwindienenomdathetandersvoordebesluitvormingverwarrendkanzijn.Ikkreegalsignalendathetovertweeverschillendeonderwerpengaat.Eenprojectuitvoeringsbesluitinfasenverlenenwordtdoorderegeringontraden,vooreendeelomtechnischeredenen.Daarhoorikgraagnogmeerover,wanthetwerdmijnietduidelijkwatdietechnischebezwarendanpreciesinhouden.Daarnaastginghetookombeleidsma-tigeredenen.Deregeringzegtinfeite:hetisnietnodigomeenprojectuitvoeringsbesluitinfasenofoponderdelenteverlenen,wantalshetingewikkeldis,moetmengewoonkleineprojectenindienen.Hetgaatnietomdevraagofprojectengroterdanwelkleinerzijn,maaromdevraagofalleactiviteitendieinhetkadervandegebiedsontwikkelingaandeordezijn,zichlenenvoorgelijktijdigevergunningverleningc.q.eenzijdigeprojectuitvoeringsbesluiten.ToetsingaanhetBouwbe-sluitvindtplaatsnaaraanleidingvanhetopstellenvaneenontwerpvooreenwoning,endatbetrefteenveellaterefasedanhetbesluitomtrentdeplanologischeaanvaardbaarheid.NietvoornietsbiedtdeWabojuistweleenfaseringsmogelijkheidindezezin.Vanzelfspre-kendheefthetkabinetinzoverregelijkdathetprobleemvanhetgelijktijdigmoetentoetsenvanalledatavaneengebiedsontwikkelingaanallegeldendenormenverergertnaarmatehetprojectgroteris,maaraanhetprincipiëleprobleemdoethetnietsaf.Alshetamendementnietwordtaanvaard,zalindepraktijkgebeurendathetuitvoeringsbesluitmoetwachtenophettoetsenvandeallerlaatstedata,terwijlprojectuitvoeringsbesluitenpaskunnenwordengenomenalsallesisuitgedetailleerd.Dusallerminsteensnelbesluit,waarnahetheleprojectverderkanwordenontwikkeldengerealiseerd.Daaromhoudenwijvastaanhetamendementopditpunt.Geletopdeveleamendementendiezijningediend,waarvanmogelijkeenflinkaantaldeeindstreepzalgaanhalen,vraagikhetoordeelvanderegeringofhetwenselijkisomnogenigetijdtehebben,bijvoorbeeldtussenbeginvandemiddageneindvandemiddag,tussenhetstemmenoverdeamendementenenhetstemmenoverhetuiteindelijkewetsvoorstelzoalsdatkomtteluidennaaanvaardingvanamendementen.Iseentechnischecheckwenselijk?Ofvindtderegeringdatdecombinatievanalleingediendeamendemententechnischpreciesgoeduitpaktvoorhetwetsvoorstel?DeheerSamsom(PvdA):Voorzitter.IkmerkopdatdeministervanVerkeerenWaterstaatdeconferentiepervideozouopenen;ikhebdeindrukdathijheeftbeslotendeconferentiepervideobijtewonen.Wezienhemvastsnelweerverschijnen.Ikdankderegeringvoorhaarmondelingebeantwoor-dingineerstetermijntussen1.00en3.00uurvrijdagoch-tend,envoordeschriftelijkebeantwoordingwaarmeeongetwijfeldmeteenom3.00uurisbegonnen,entot18.20uur,hettijdstipdatwijzekregen,heeftvoortge-duurd.Dewatschoolkrantachtigeopmaakvandebeantwoordinglaatziendatvooralopdeinhoudisgelet,ennietzozeeropdevormgeving.Datisheelmooi.Deomvangvandeeerstetermijnhoortbijdievanditwetsvoorstel.Nugaanwedezaakafronden.Geheelindegeestvandezewetgaikgeendingendubbeldoen.Dealgemeneindrukvandewetkreegudonderdagnachtalvanmijnfractie.Daaraanisnietsgewijzigd.DeministervanVROMlaatonswetendatzijonsamendementopstuknr.30overbodigvindt.Datamendementgaatovernietbouweninhetgroen,slechtsbinnencontourendiebesluitvormingoverprojectbeslui-tennemen.Zijvindtdatoverbodig,omdatbouweninhetgroenheusnietzosnelzalgebeuren.Daarhebbenwijweleensandereervaringenmee!Ikerkendathetamendementopstuknr.30misschienwatrigideis,maariklaathetooknietbijlaissezfaire.Ikbendaaromvanplanhetamendementopstuknr.62vanmevrouwWiegman,dieopditpuntkiestvooreenietsandereformulering,testeunen.Ditamendementwordtoveri-gensookvrolijkdoorderegeringontraden,maargoed,jekunthetnietoveralleseensworden.Devoorzitter:Hetamendement-Samsom/Wiegman-vanMeppelenScheppink(stuknr.30)isingetrokken.Ikstelvastdatdaarmeewordtingestemd.DeheerSamsom(PvdA):Voorzitter.Ikkomtoeaanhetuitgebreideamendementoverdeprogrammatischeaanpak.Datbeschouwtdeministeralsondersteuningvanbeleid.Eenmooievondstvooreenamendementvanmeerdanelfpagina’s!Maargoed,niettemindankvoordiesteun.Erwerdcryptischaangekondigddatdeministernogwatmondelingetoevoegingenheeft.Dathoorikdangraag.Mochthetnodigzijn,dankunnenwedieverwerkeninhetamendement.Hetwasbesteeningewikkeldeklus,dusikkanmijvoorstellendatdattothetlaatstemomentduurt.MevrouwOuwehandsteldemijnogwatprangendevragenoverdeinvullingvanhetamendement.Waaromstaanergeengeneriekegetallenindatamendement?Zijheeftveelmeerverstandvannatuurdanik,duszijweetdatdatjuistbijnatuurgebiedennietwerkt.Pernatuurge-biedzijndedepositiewaardendiemaximaalkunnenwordengeaccepteerdanders,dusdiewillenwejuistnietgeneriekvastleggeninhetamendement.HetgroteTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14023 verschilinalgemenezintussenmevrouwOuwehandenmijismisschienwelhetvolgende.Wijhebbensamenwaarschijnlijkjarenlangverlekkerdstaankijkennaardemanierwaaropallesrondnatuurgebiedenopslotging.Dievermaledijdevarkenshoudersmochtenvooralnietverderuitbreiden.Daarmeewarenwijsamenwaarschijn-lijkgelukkig.Totdatikachteromkeekenzagdathetnatuurgebieddatikprobeerdetebeschermenondertus-senalleenmaarverdernaardegallemiezenging.Dusmijnblijdschapisdaarmeewatbekoeld,wantdatwasuiteindelijkhetdoelwaarvoorikhetallemaaldeed.IkneemaandatditookvoormevrouwOuwehandgeldt.Watwijmetditamendementproberentebereiken,ispreciesdatlaatste,namelijkdatiknietmeeralleenverlekkerdzittekijkennaardievarkenshoudersdiehelemaalopslotwordengezet,maarvooraldatikachteromkankijkenendatdienatuurereenkeerbeterbijgaatliggen.Datishetbelangrijksteverschil.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikhebnogwatvragenoverditamendement,maareerstdit.IkhebgrotewaarderingvoordeheerSamsomalsmilieuman,maarvannatuurheefthijinderdaadnietzoveelverstand.Dusdankvoordieerkenning.Defeitenkloppenniet.Alshijalpersoonlijkverlekkerdheeftstaankijkennaardievarkenshouderijendienietmeerkondenuitbreiden,danwasdatinelkgevalniethetbeleidvanzijnfractie.Zijnfractieheeftindeloopderjarensteedsvoorstellengesteundomdeammoniakdepositieverdertoetestaan.Iknoemtweezaken.TeneerstedeWetammoniakenveehouderij,diehetbeschermingsregimeterugbrachttotbedrijvenbinneneencirkelvan250meterrondnatuurgebieden.Datwas3000meter.Iknoemmaareveniets.TentweedenoemikhetToetsingskaderammoniak,waaroverdeRaadvanStateenallenatuurorganisatiestevorenzeiden:datgaathemnietworden.Dusdatkloptniet.HetkloptooknietdatdeheerSamsomnudatnatuurge-biedgaatredden.Datnatuurgebiedzaleralleenmaarmeegediendzijnalswijdiekritischedepositiewaardegaanrespecteren.Dathebikgevraagd.Hijhoeftdangeengetallentenoemen.Hijhoeftalleenmaarinzijnamendementtezeggen:datishetstreven,enwelbinnen,zeg,éénjaarofvijfjaar.Dathebikhemgevraagd.Blijftoverdevraagdieikoverzijnamende-menthebgesteld:waarblijvendeconcretiseringenzijneigeninhoudelijkewegingoverdestrijdigheidmetEuropeseregelgeving,waaropdeRaadvanStateheeftgewezen?DeheerSamsom(PvdA):DeRaadvanStateweesopeenwetsvoorsteldaternaaannamevanditamende-mentgeheelandersuitziet.Latenwijdaarmeebeginnen.Verderkijkiklieverevennietterug.Hetwasdonderdag-avondookzogezellig.MevrouwOuwehand(PvdD):Nunietnatuurlijk.DeheerSamsom(PvdA):Toenhebbenwijeraldeheletijdovergesproken.Hetkanwel,maarookinhetbelangvandetijdmoetenwijmaareenseenAOwijdenaandegeschiedenisvandenatuurbeschermingswetgeving.Datlijktmijheelinteressant.Datzaloverigenseenanderewoordvoerderdoendanik.Ikganaardetoekomst,wantdatisbelangrijker.Inonsamendementstaatnujuistdatdeinstandhoudingsdoe-lenleidendzijnendatwijdaarmeteen’’ambitieuze’’–datwoordstaaterexplicietinomdatikdatzelfhebopgeschreven–dalendelijnheengaan.Exactetermijnenzijndaarvoorniettegeven.Deverschillentussennatuurgebiedenzijndaarvoortegroot.Alsjetwaalfjaarofzo’nvijftienjaarneemt,danmisjedeambitiebijnatuurgebiedenwaarbijhetveelsnellerkan.Alsjeéénjaarneemt,danmisjederealiteitbijheelveelanderegebieden,eenrealiteitdiezelfsmevrouwOuwehandzalmoetenerkennen.Ikgaverder.Devoorzitter:MevrouwOuwehandheeftnogeenkortevervolgvraag.Kortgraag.MevrouwOuwehand(PvdD):Hetismijtochnietduidelijk.Naast’’ambitieus’’zieik’’enrealistisch’’staan.Watbetekentdatnou?Inhetnatuurbeleidhebbenwijgeziendat’’ambitieus’’en’’realistisch’’preciesdewoordenzijnwaarmeedieverplichteHabitattoetswordtuitgesteld.DeheerSamsomkomtzelfmetzo’namendement.Hijhadookkunnenzeggen:ikdoedaarnietaanmee,ikhebeenhekelaanluchtwassers,diegaangepaardmetveelCO2-uitstoot,daarvanhebikdanweerverstand.DathadiknuverwachtvandePvdA-fractie.Ikbedoelmet’’ik’’datdeheerSamsomdaarvanverstandzouhebben.Dusiksnaphetgewoonniet.Alshijwilbrekenmethetverledenofnietwilkijkennaarhetverleden,prima,maarhijverleentnuzijnmedewerkingaanverslechteringvannatuurbeleidwaarvoordeRaadvanStateheeftgewaarschuwd.Doedatnuniet,ganunietmeemetdeCDA-fractie!DeheerSamsom(PvdA):Gesteldvoorhetenormingewikkeldedilemmavanhetopschrijvenvan’’eenambitieuzeenonrealistischdalendelijn’’ofeen’’ambitieuzeenrealistischedalendelijn’’,kozenwijtochvoorhetlaatste.Bijwetgevinglijktmijdateenverstan-digekeuze.MevrouwOuwehand(PvdD):Watbetekenthet?DeheerSamsom(PvdA):Hetbetekentdesnelstmogelijkelijnnaarbeneden.Zosimpelishet.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorwie?DeheerSamsom(PvdA):Desnelstmogelijkelijnnaarbeneden,voorhetnatuurgebieduiteraard,richtingdeinstandhoudingsdoelen.Daaroverkantochnietzogekveelmisverstandbestaan?Wijhebbendiebeheerplan-nenaleentijdjeliggen.Wijzienhoedieinvullingvormkrijgt.Wijwillendatalleenwettelijkverankerenomtweeredenen.DaaromvindendefractiesvanCDAenPvdAelkaarhier,omdatwijzekerheidwillenbiedenaandeondernemersenomdatwijdezekerheidwillenhebbendatdenatuurbescherminguiteindelijkopordekomt.Datisonsgezamenlijkedoel.Hetistochaardigdatditookeenkeerluktrondnatuurgebieden.OnsamendementomdeprojectcategorieopbasisvandeNatuurbeschermingswet,artikel7,punt4,teschrap-pen,isdoorderegeringteontraden,wantookdieprojectcategoriemoetvolgensderegeringkunnenprofiterenvanverkorteproceduresenanderebochtaf-snijdingen.Mijnfractieberaadtzichnogopdeargumen-tatievanderegering.MaarikbenadrukdatwijmedevoorditamendementhebbengekozendoordatwijjuistTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14024 deproceduresinhetkadervandeNb-wetkwetsbaarachtenvoorbijvoorbeelddetoepassingvanhetrelativiteitsvereiste.Datiseenvandebochtendiejemagafsnijden.VooreengrootdeelvandeproblematiekronddeNatura2000-gebiedenhebbenwijbovendienneteldersindewet–ikhadheternetuitgebreidover–voorzieningengetroffen.InmijneerstetermijnvroegikmetenigezorgnaardevoorbereidingvandetwaalfprojectendiewelinbijlageIIstaanvermeld,maardienudoorhetschrappenvaneenbepaling,hetalternatieven-onderzoekdateigenlijkwelgedaanmoetwordenuiteenoogpuntvanzorgvuldigheid,tussenwalenschipdreigentevallen.Ikbenbijnahelemaaltevredenmethetantwoord,omdatblijktdatvooraldietwaalfprojectenweldegelijklinksom,rechtsomofrechtdooreenalternatievenonderzoekisgedaan.MaarikvraagdeministervanVROMnadrukkelijktoetezienopmetnamedeprojectendievanhaarzijnenwaardateenbeetjelijktteontbreken,zoalsWestelijkeVeenweidenenMooienVitaalDelfland.Datzijnnunetprojectendiehelemaalnietzoomstredenzijnendusomandereredenenwelrechtdoormogenlopenrichtinguitvoering,maarookhierbijmoetdeplanvormingweldeugdelijkblijvenverlopen.Dankomikopdeverzoeknummers:deextraprojectenbijbijlageII.IkwensdespoorlijnGroningen-Leeuwardenmeteenallesucces.Diemagkennelijkookvanderegeringdoorgaan,dusikvermoeddatdateralinkomttestaan.VerderverzoekikdeCDA-fractieomhaarlijstmettoetevoegenprojectenalsnoginlijntebrengenmetdecriteria.Ikhoordedaarvoorzojuistaleenconstructievesuggestie.Mochtdatlukken,dangebiedtdelogicadiedeheerAptrootzoduidelijkmaakte,datookdieprojectenwordentoegevoegd.Ofjezenoumooivindtofniet;alszijvoldoenaandecriteria,dankandebesluitvormingeroveriniedergevalsnellerplaatsvinden.Zijkunnendanofwelsnellernaardeprullenbak,ofwelsnellernaardeuitvoering.Mijnfractieiseigenlijkwelheelpositiefoverdetoevoegingvandeehs.WijhoordenookdathetvoordeheerKoopmansheelzwaarweegt,metnameinhetkadervandeOnteigeningswet.Ikwilhetamendementwelwatverlichten,wantdeOnteigeningswetstaatpermanentopderol.Diegaatdussowiesogeldenvoordeehs,ookalswijhemnietalsprojecttoevoegen.Misschienmaakikhethelewetsvoorsteldaarmeewelmindergezellig,maarhetstaatdusnietinrelatiemetelkaar.Hettoevoegenvandeehsmaaktdeonteigeningnietmakkelijker.Anderedingen,zoalshetrelativiteitsver-eiste,wel.Wellichtkandateenbeetjehelpen.Hetheefteenhogesymboolwaarde,maarhetisnietonaardigomditooktoetevoegenalsproject.DeheerVendrik(GroenLinks):IkgeloofdatdeheerSamsominéénbewegingvaneenzwaaramendementeenheelzwaarwetsvoorstelheeftgemaakt,maarwijhorenwelvandeheerKoopmansofhijditwetsvoorsteltegenhoudt.DeheerSamsomsprakzojuistoverhetamendementopstuknr.38.BegrijpikhetgoeddatalsdeheerKoopmansdaaruithetwoord’’nut’’verwijdert,dePvdA-fractieakkoordgaatmeteenuitbreidingvandelijstprojecten,conformhetamendementopstuknr.38?DeheerSamsom(PvdA):Ikweetnietofdathetenigewas,maarwelhetmeestinhetoogspringende.OmhetvoordeHandelingenleuktehouden:alsdeheerKoopmanshetwoord’’nut’’uitditamendementverwijdert,dansteuntmijnfractiehetonmiddellijk.IkkreegoverigensnogeentelefoontjevaneenwethouderinRotterdamdiebetoogdedathetprojectoverwindmo-lensopdeMaasvlaktezóbelangrijkwas,dathijalleenaldaarvoorhetheleamendementzousteunen.DeheerVendrik(GroenLinks):IknoemderingUtrecht,eenheelgevoeligproject.VindtdePvdAhetgoeddatditonderhetdeversneldeuitvoeringvanhetregimevandeCrisis-enherstelwetwordtgebracht?DeheerSamsom(PvdA):Ookhiergeldtdatalsineenalternatievenonderzoekisvoorzien–inditgevalgaatdatviadenieuweTracéwetendergelijke–overzo’nprojectsneleenbesluitgenomenmoetkunnenworden.Alsheteenslechtprojectis,moethetsnelnaardeprullenbak.Alsheteengoedprojectis,moethetsneltotuitvoeringkomen.Daarmeelijktmijeigenlijknietzoveelmis.Ikwilheelgraageenaantaldingenrealisereninditland.Wijhebbenallemaaleeneigenwensenlijstje.Aldiewensenlijstjesverschillen.Overééndingzijnwijhetechtereens:wijwillengraagsnelheid.DeheerKoopmans(CDA):Nogoverhetehs-amende-ment.MisschienwildeheerSamsomnadenkenoverhetvolgende.Naarmijninschattingleidtditamendementertoedatrealiseringvandeehswordtvertraagd.Misschienvindikhetdaaromwatsympathieker.Dehuidigeprocedurevoordeaanwijzingvanehs-gebiedenisimmerseenbuitengewoonsimpele.Hetisgewooneenbesluitvangedeputeerdestaten.Erisnieteensinspraakopmogelijk.ErisgeensprakevaninspraakzoalsbijdeWroisgeregeld.Wijmoetendusnogeensgoedbekijkenofhetgeenbeoogdwordtookwordtbereikt.DeheerSamsom(PvdA):Ditisinteressant.Ikspeeldezevraagdirectdoornaarderegering.DatkanertoeleidendatdeheerKoopmansstraksenthousiastzijnhandomhoogsteektbijdestemmingenoverditamendementenikdaarentegenhoopdathetnietwordtaangenomen.Laatikduidelijkzijn:mijndoelisdatdeehszosnelmogelijkwordtgerealiseerd.Wijrealiserenonsdaarbijdatgeldeenbelangrijkerefactorisdandezeprocedure.Alshetkanhelpen,graag.Alshetamendementhetdoeltegenwerkt,stemikonverkorthartstikketegen.Ikhoorgraageenreactievanderegering.Ikbenblijmetdepositieveresponsopalleamendemen-tendietemakenhebbenmetverduurzamingvandeenergievoorziening.Uitzonderingdaaropvormthetamendementoverhetvergunningsvrijmakenvanoplaadpuntenvoorelektrischeauto’s.Ikhouddaaronverkortaanvast.Deministersteltdatzijdaarvooreenalternatiefheeft.Erisnogveertienuurtotdestemmingommetdatalternatieftekomen.Wijwillenderevolutievandeelektrischeautoperseenmetallemogelijkemiddelenrealiseren.TotslotdeElverdingaanpak.Uiteraardbeaamtderegeringalleverwijzingendaarnaarenbenadruktzijtenovervloedenogeenshoehardzijdaaraanwerkt.Deregeringisbereidomallesuggestiesopditgebiedmeteenovertenemen,inclusiefdesuggestievanmijnfractieommetcrisis-enherstelteamsdelagereoverhedenbijtestaanomdeCrisis-enherstelwetvoortvarendenfoutloostoetepassen.DeElverdingaan-pakkrijgtdaarmeeweleenongemakkelijkhoog’’windTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14025 meeopallefietspaden’’-gehalte.Iedereenwilhet,maarziehetmaareensvoorelkaartekrijgen.Hetnotaoverlegvanafgelopenjunihierovereindigdemeteenvergelijk-baargevoel.Mijnfractielaathetdaarnietbij,endient,gesteunddoordefractiesvanCDAenChristenUnie,devolgendemotiein.DielijktopdievandeheerVanderHam,maarstrektveelverder.Dezemotiezaldanookeerderinstemminggebrachtworden.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdeCrisis-enherstelwetvooralvaninvloedisopdelaatstefasevandebesluitvorming;overwegendedathetgrootstedeelvandevertragingvanplannenoptreedtindeeerstefase:bijplanvoorbereidingen-uitwerking;overwegendedattragebesluitvormingstructureelaangepaktkanwordendoorverbeteringvandeeerstefase;overwegendedatdecommissie-Elverdingdaaroverbreedgedragenaanbevelingenheeftgedaan;overwegendedatderegeringreedseerstestappenheeftgezetomdeadviezenvanElverdingteimplementeren,maardateenvoortvarenderaanpakmogelijkennodigis;verzoektderegering,deaanbevelingenvanElverdingonverkorttoetepassenopalleprojectenindeCrisis-enherstelwet;verzoektderegeringombinnendriemaandentekomenmetvoorstellenvooraanvullendewetgevingomdeElverdingaanpakteverwerkeninallerelevanteruimte-lijkewetten,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenSamsom,KoopmansenWiegman-vanMeppelenScheppink.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.105(32127).DeheerVendrik(GroenLinks):Alsikdemotiegoedbegrijp,moethetkabinetElverdingtoepassenopalleprojectenvandeCrisis-enherstelwet,terwijlineenoverwegingindemotieookstaatdatdezewetvooralgaatoverhettweededeelvandeprojecten.Elverdinggaattochoverheteerstedeel?HoekanderegeringdanElverdingtoepassenopdeprojecteninhetkadervandeCrisis-enherstelwet?DeheerSamsom(PvdA):IndeCrisis-enherstelwetstaanprojectendiemetdewetgevingindeCrisis-enherstelwetenigszinskunnenwordenversneld,maardeaanpakvandieprojectenheeftbetrekkingopveelmeerdanwetgeving.Eenaantalprojectenzitalindielaatstefaseendaaraandoejedanmetdeaanpakvandecommissie-Elverdingverrektweinig,maarerzitookeenaantalprojectenindatnogindieeerderefaseszit.Onzeaanbevelingis–ikneemaandatdeheerVendrikdezevanhartesteunt–omdieaanpaktoetepassenwaarhetrelevantenmogelijkis,omdatdaarmeeversnellingwordtbereikt,nietalleeninhetdeeldatdeCrisis-enherstelwetzelfregelt,maarookindeaanpakvaneenheelproject.DeCrisis-enherstelwetbeperktzichtotdelaatstefasevanhetproject,maarhetprojectzelfheefteeneerstefase.Datisbekend.Daarovergaatdeaanpakvandecommissie-Elverding.DeheerVendrik(GroenLinks):DeCrisis-enherstelwetheefteenbeperktereikwijdtevaneenpaarjaar.Ikbenheelbenieuwdomvanhetkabinettevernemen,inzijnreactieopdezemotie,overwelkeprojectenwijhetdannoghebben,dienogineensoort’’pre-Elverdingstaat’’verkerenendietochalzosneluitgevoerdkunnenwordendatzijdekomendejarendaadwerkelijkleidentoteenschopindegrond.Ikbenheelbenieuwdhoeditgaatenikhoorhetgraagvanhetkabinet.DeheerSamsom(PvdA):Indebeantwoordingopdevragenzijntwaalfspecifiekeprojectengenoemd,dienietallemaalnogindeeerstefasezitten,maareenaantaldaarvanwel.Ikhebpreciesdezeingedachtenalsikhetheboverhettoepassenvandeaanpakvandecommissie-Elverdingopdergelijkeprojecten.Wijverschilleninderdaadvanmeningoverdevraagofdergelijkeprojectenvoor2014hetlichtnogzien.Wijdenkenvanwel.Alsdeaanpakvandecommissie-ElverdingwordtgecombineerdmetdeCrisis-enherstelwet,hetbesteuittweewerelden,kaninderdaadsnelvoortgangwordengeboektmetgoedeprojecten.MevrouwOuwehand(PvdD):Decommissie-Elverdingspreektoverhetbestuurlijkeenvooralookoverhetpolitiekeonvermogen.IkhebalbetoogddatditzichvooralvoordoetbijdeNb-wet.DatiseensimpeleconstateringopbasisvandevelebesluitendiedoordeRaadvanStatezijngeschorst.Mijnvraagis:beoogtdeheerSamsommetzijnmotieookdiekwestieaantepakken?Ikvraaghemdatnadertoetelichten,omdathetbestuurlijkinderdaadergingewikkeldis.Mijnanalyseisechterdathetingewikkeldisgemaaktdoordepolitiek,diedeboelmaarnietvlotwiltrekken.Ishetdebedoe-lingvandeheerSamsomomookdeNb-weterondertescharenenhoeziethijdatvoorzich?DeheerSamsom(PvdA):Ikweetnietofdeaanpakvandecommissie-ElverdingpreciesindeNb-wetzelfterechtkankomen.WijdachtenmeeraandeWro,deWbrennogeenpaaranderewetten.Deaanpakvandecommissie-ElverdingkanechterweldegelijkookvoorstructuurvisieswaarinNatura2000-gebiedenzitten,eenheelgoedebenaderingzijn.Ikweetalleennietofudaarmeedanheeltevredenbent,wantdatzouleidentoteenpolitiekebesluitvorming,vooralopregionaalniveauoverdevraagwatwijnogwelenwatwijnognietwillen.Ukentdegemeenteradeneenbeetje:daarbijzullenookeconomischeactiviteitenhoren.Ikbenerblijmeealsdergelijkevoorkeursvarianten,wantdaaroverspreektdecommissie-Elverding,snelnaarvorenkomenineenstructuurvisie.Ikvraagmijafofdatookvoorugeldt,maardatiswelprecieswatikbeoogmetdezemotie.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14026 MevrouwOuwehand(PvdD):Ikdoelophetwegwerkenvanhetbestuurlijkeonvermogen.Datisniettevangeninwetgeving,maardatzoueen’’reinigingsproces’’moetenzijnofnoemmaariets.Daarnaarbenikopzoek,maarikbegrijpaluituwnon-verbalereactiedatditnietdebedoelingvanuwmotiewas.DeheerSamsom(PvdA):Meteenreinigingsprocesvanbestuurdersenpoliticikomtuangstaanjagendindebuurtvanhistorischegebeurtenissenwaaraaniknietwilrefereren.MevrouwOuwehand(PvdD):Zobedoeldeikdatnatuurlijkniet.DeheerSamsom(PvdA):Wijpakkenhierelkedagbestuurlijkonvermogenaan.Ookvandaagprobeerikdattedoenenalsdatnietlukt,danspijtmijdatontzettend.DeheerVanderHam(D66):DeheerSamsommaakteeenopmerkingoverdeverschillentussendiemoties.Volgensmijstaaterindievanmijdatalleswatdoordecommissie-Elverdingwordtaangekondigd,gewooninbeleidwordtomgezetvoorheteindvanditjaar.Datmagwelmeteenbeetjespoed.DatbehelstalleswatdeheerSamsomaangeeftinzijnmotie.Iksteunduszijnmotieenikhoopdathijdemijneookzalsteunen.DeheerSamsom(PvdA):LatenwijdatdoenenlatenwijhetBureauWetgevingdevolgordelatenbepalen.Danwetenwijhoehetzit.Misschienwordenzijwelallebeiaangenomen.Danwordthetnogeengrootfeestvoorderegering.Devoorzitter:Wijzijngekomenaanheteindvandetweedetermijnvandekamer.Devergaderingwordtvan11.40uurtot11.50uurgeschorst.MinisterHirschBallin:Voorzitter.ZoalsverscheideneledenvandeKamerhebbenopgemerkt,isditeenwatbijzonderebehandelingvaneenwetsvoorstel.Ikmagnuvoorheteerstietsterugzeggen,waarikmij,achtuurlangluisterendnaardebijdragenvandeKamer,heellangophebverheugd.IkzaldeverleidingweerstaanomnuderegelopmijzelftoetepassendathetantwoordvanregeringszijdedehelftvandetermijnvandekantvandeKamermagbelopen:mijncollega’smoetenookvoldoendetijdhebbenomteantwoordenenikzaldaarruimschootsrekeningmeeproberentehouden.Devoorzitter:Voordegoedeordevermeldikdatwijom13.30uurmoetenstoppen.Ikstopdussowiesoom13.30uur.MinisterHirschBallin:Erisonsveelaangelegendatdeafhandelingnukanplaatsvinden,laatikdatvooropstellen.Degedachtevanhetsplitsenvandestemmingineenstemmingoverdeamendementeneneenstemmingoverhetwetsvoorstelspreektonsopzichzelfaan.HetReglementvanOrdeheefthiervooreenprocedure.Datkanongelukjesvoorkomenendatisinditgevalbelangrijk.Tegelijkertijdishetookbelangrijkdatdeafhandelingvanhetwetsvoorstelalsgeheelzotijdigplaatsvindt,datdeEersteKamernietintijdnoodkomt.Wijwillendanookdesuggestiedoendatdestemmingoverdeamendementen–ikgaerevenvanuitdatwijom13.30uurhelemaalklaarzijn–morgenophetgewonetijdstipkanplaatsvindenenzomogelijklateropdedagdestemmingoverhetwetsvoorstelalsgeheel,zodathiertusseninfinetuningkanplaatsvinden.Devoorzitter:Stemmingoverdeamendementenenhetwetsvoorstelintweedelenismogelijk,metdenotiedatoverhetwetsvoorstelpaslaatopdinsdagavondkanwordengestemd.MinisterHirschBallin:Datlijktonsprima,dankanhetwetsvoorstelwoensdagnaardeEersteKamer.NamijzalcollegaVerburgsprekenenvervolgenscollegaEurlings.Deminister-presidentzalhetantwoordvanregerings-zijdeafsluiten.Omdatverscheideneledenvandecommissiehieroverietshebbengezegd,wilikvoorafopmerkendatdeCrisis-enherstelwetinonzeogen,inhetbijzonderdemijnealseerstverantwoordelijkevoordeAlgemenewetbestuursrecht,goedpastineenbredereherbezinningoptermijnenenproceduresinhetbestuursrecht.Hierbijhoudenwijuiteraardovereind–wijwillen,kunnenenmogenhiernietaankomen–datovereenkomstigdeverdragenvoldaanmoetzijnaandeeisenvanrechtsbescherming.Hetisechtergeenverdragseisdatderechtsbeschermingzeerlangduurt.Hetgaatomdekwaliteitennietomdetijdsduurervan.DaaromzienwijdevooreendeeldefinitieveenvooreendeeltijdelijkewijzigingeninderegelsvandeAlgemenewetbestuursrechtendedaaropaansluitenderegelsvananderewettenalseenbelangrijkestap.Natuurlijkkanhierbijblijkendatbepaaldedingenindepraktijkniethelemaalzolopenalsverwacht.WijhebbenditookgezienbijdeAlgemenewetbestuursrechtzelfdieop1januari1994inwerkingtrad.Datisvolstrektnatuurlijkbijwetgevingvandezeaard.Danmoetenernaderewijzigingenplaatsvinden,respectievelijkwordenmee-genomenindebredereherbezinningopdeproceduresinhetbestuursrechtomdezezosnelmogelijktedoenplaatsvindenalsdekwaliteitgoedis.CollegaEurlingszalstraksnogingaanopdeElverding-problematiek.Ikvermeldinditverbanddatonsdenkenvoortgaatbijverbeteringen.Heteerderaangekondigdewetsvoorsteliswatopgehoudendoorhetwerkenaanditwetsvoorstel,maarwijvoorzienhetnuvoorvoorjaar2010.Op2decemberaanstaandehebikeenbijeenkomstmetdeskundigenophetgebiedvanhetbestuursrechtenhetbestuursprocesrechtomverderhetterreinteverkennenvanwatmogelijkis.IkvermeldverderdatwijhierbijuiteraardookooghebbenvoordeverhoudingtothetEuropeserecht.DitbetreftdeEuropesewaarborgingvanderechtenvandemensinhetEVRM,datikzo-evenalnoemde.HetHandvestvandegrondrechtenvandeEuropeseUniehaddenwijindeschriftelijkeantwoordennognietvermeld,maarditmoetdaarbijeveneenswordenvermeldvoorzoverhetgaatomdeimplementatievanEU-recht,tot1decemberaanstaandeEG-recht.VanafdeinwerkingtredingvanhetVerdragvanLissabonzalerookdiewaarborgzijnvoordegrondrechtendiewijuiteraardinhetooghouden.DeverhoudingtothetEuropeserechtkannatuurlijkaanleidinggeventotprejudiciëlevragen,maarwijhebbengrondignagedachtoveralleaspectendiehieraanverbondenzijn.OokwatbetreftalternatievenkunnenerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14027 prejudiciëlevragenaandeordekomen.Ikzoutrouwensinditverband,welwetendhoelangdeprocedureneemtvoorhetstellenenbeantwoordenvanprejudiciëlevragen,deKamerwillenmeldendatdeduurvandeproceduresbijhetHofvanJustitiealvelejarenaandachtheeftvanonzekant.Bijdeherbezinningophetbestuurs-procesrechtbetrekkenwijookgraagdevraaghoekanwordenvoorkomendathetenkelefeitdaterprejudiciëlevragenzijngesteldbelangrijkeprojectenzeerlangdurigophoudt.DatkanmogelijkindevormvaneensoortvoorlopigevoorzieningofmettoepassingvandebestaanderegelsoverdevoorlopigevoorzieninghangendedeprocedurebijhetHofvanJustitievandeEuropeseUnie,zoalshetper1decemberzalheten.DeheerRoemer(SP):Jemoetnatuurlijkaltijdgoedluisteren,maarbijditpuntmoetjezekerheelgoedluisterennaarwatdezeministerzegt.Mijbekruiptheelduidelijkhetgevoeldatdewensdevaderisvandegedachte,endewensiseigenlijkomditerdoortedrukken.Deministerzegtweldathetkabineterheelgoednaarheeftgekeken,maarhijgraaftzicheigenlijkalinzodathijstrakskanzeggen:ikhebtoentochgezegddathetaltijdanderskanlopendanverwachtendatwijdeervaringenmeteerderespoedwettenenvergelijkbarezakenhebben?Alsikhetdezeministerrechtopdemanafvraag,zouikinmijnoptiekeigenlijkgeenanderantwoordvanhemmogenverwachtendandathijtochheelveelbedenkingenheeftofhetdaadwerkelijkzogaatlopenalshijhetdeKamerwildoengeloven.Daarbijhebikhetpuuroverjuridischetermijnenensnelheidenoverdemogelijketegenwerkingenmogelijkevertragingendiezekerdoortalvanjuristengeprobeerdenveroorzaaktzullenworden.Graagkrijgikdaareenreactieop.MinisterHirschBallin:Hetantwoordopdezevraagopdemanafis:nee.Ikverwachtvandezewetbelangrijkepositieveresultaten.Ikbeweernatuurlijknietdatallesrisicovrijis.Natuurlijkkunnenerindepraktijkdingenblijkendieandersuitpakkendanverwacht,maardatgeldtookvoorelkvandealternatievendiehierbijaandeordezijngesteld.Ookdaarvoorgeldtminstenszozeer,zouikwillenzeggen,datzerisico’sopleverenophetpuntvandegewenstevoortgangvandebesluitvorming.Erzijnbijzondereredenenomdezewetbelangrijkenurgentteachten:crisisenherstel.Erzijnookredenendielosstaanvancrisisenherstel.DaaromzeiikookdateenaantalvandedingendiewijnudoeninhetpatroonpassenwaarmeewijalenigetijdbezigwareninverbandmetdeversnellingvanproceduresindeAlgemenewetbestuursrecht.Indatopzichtmagmenditwetsvoorstelookbestalseenvoortreinzien,eensnellerrijdendevoortrein,zoalstrouwensbijvoortreineninhetalgemeenwenselijkis.Hetgezegde’’dewensisdevadervandegedachte’’heefteenwatnegatievebijklank,maaralsidealennietdevaderzijn–ofdemoeder,alnaargelangjehetwiltaanmerken–vandeinspanningendiejelevert,voerjegeengoedbeleid.Idealenzijnwatbetreftditwetsvoorsteldusinderdaaddeoudersvandeinspanningendieinditwetsvoorstelzijnneergelegd.DeheerRoemer(SP):Datiswederommooigezegd.Deministergaatooknogeens–ikgeloofvolgendemaand–metdeskundigenpratenoverwathierallemaalwordtvoorgesteld.Steldatdiedeskundigenzeggen:geachteminister,allemaalleukenaardiggeprobeerd,maaropeenaantalterreinen–ikhadhaastwillenzeggen:isdeplankmisgeslagen,maarlaatikhetnetjesformuleren–hadhetzorgvuldigerofbetergekund.Watgaatdeministerdandoen?Dankrijgthijeenaantaladviezen,terwijlhetwetsvoorstelalnaardeEersteKamerisendaarwellichtalinbehandelingisgenomen;jeweethetmaarnooitdaar.Deministerkrijgtineenszwaarwegendeadviezenuithetveldvandeskundigen,endanstaathijdaarindeEersteKamerenkaneigenlijknietsmeer.MinisterHirschBallin:Datisabsoluutnietdestrekkingvanditgesprek.Naaraanleidingvandevraagofhethierbijblijft,hadikheternetalover.Watmijbetreftkijkenweookverdernaarwatermogelijkisaanversnellingenverbeteringvandeproceduresinhetbestuursrecht.DeKamerheeftdeskundigengehoord.Dezenzijnuiteraardookdooronsgeraadpleegd.Watweop2decemberdoen,isnietdatwenogeenskijkennaarditwetsvoorstel.Ditwetsvoorstelverdedigenwestraksmetovertuiging,ennaarweaannemenookmetovertui-gingskracht,indeEersteKamer.Devoorzitter:Tweeledenwilleninterrumperen.Ikvraagdeministeromaantegevenwanneerhijzijnblokheeftafgerond.Dankunnenweperblokreageren.DeheerAptroot(VVD):Ikwasnogaltevredenoverdeschriftelijkebeantwoording.DaarinwerdnamelijkduidelijkgezegddathetwetsvoorstelEuropaproofis.Deuitlatingendiedeministerzojuistdeed,zijnheelwatvoorzichtiger.Daardoorbrengthijmijaanhettwijfelen.100%zekerheidbestaatinhetlevenniet,maarikwilmet95%tot98%zekerheidwetendatditwetsvoorstelEuropaproofisenniethetprobleemkrijgendatwenatgaanbijhetEuropeseHofinLuxemburg.Diezorghebbenwij.Wijzijnhethelemaaleensoverdemooiegedachtenovervadersenmoedersenidealisme.DeVVDwilversnellen.MinisterHirschBallin:Ookoverigenszijnwijhetmetelkaareens.WijzijnervanovertuigddatditwetsvoorstelEuropeesrechtelijkhelemaaldeugt.DeheerVendrik(GroenLinks):Ditwetsvoorstelgaatnietalleenoverdeversnellingvandeprocedures.Diehebbenalsdoelomindekomendejarenprojectenconcreettotuitvoeringtelatenkomen.Daarisallesopgericht.Zoredenerend,vindikelkeuitlokking,doorprejudiciëleoordelentevragenbijhetEuropeesHof,buitengewoononverstandig.Ditlijktmijnuevendetoetsderdingen.Hetgaaternietomofdekansbestaatdatietsinzijnalgemeenheidtotversnellingleidt,maardathetzodanigeffectiefisdatdieprojectenindekomendevierjaarookdaadwerkelijktotuitvoeringkomenennietvertraagdworden.Volgensmijkandeministernietgaranderendatergeensprakeisvanuitlokking.Doornieuweregelsinhetbestuursprocesrechtnuvoortestellen,wordterweldegelijkaanuitlokkinggedaanenisdekansaanwezigdatdegangnaarhetEuropeseHofwordtgemaakt.Ookisdekansaanwezigdatergrotevertragingoptreedt,nogveelmeerdanwanneerdeCrisis-enherstelweternietzouzijn.Datishetrisicodatderegeringmoetwegen.Ikvraagaandeminister,zijhetvanuiteenanderepositiedandeheerAptroot,omduidelijktemakendatdekansvrijwelnihilisdatdievertragingTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14028 optreedt.AnderspassendieveranderingeninhetbestuursprocesrechtnietindeCrisis-enherstelwet.Hetgaatnamelijkomprojectendielosmoetenkomenindekomendevierjaar.Andersvoldoendebetreffendebepalingenperdefinitieniet.MinisterHirschBallin:IkhebzojuistineenantwoordopeenvraagvandeheerAptrootalgezegddatwijervanovertuigdzijndatdezevoorstellenEuropeesrechte-lijkhelemaaldeugen.DitgeldtookvoordepuntendiedeheerVendrikeen-enandermaalaandeordeheeftgesteld,zoalshetrelativiteitsbeginsel.IkwijsookopeenrecenteuitspraakvanhetHofvanJustitie,datpreciesdaarovergaatendatonssterktindeovertuigingdathetopdezemaniergoedgeregeldisendatergeenaanleidingisomdaarovernognieuweprejudiciëlevragentestellen.DeheerVendrik(GroenLinks):Alsdatallemaalzoduidelijkis,verbindtdezeministerdaaraanookzijnpolitiekelot,neemikaan.ErisuitvoerigoverdezeCrisis-enherstelwetgesproken.Ikbegrijpookdathetkabineterzeeruitvoerigoverheeftnagedachtendathetdeskundi-genheeftgeraadpleegd.WehorennuvanhetkabinetdatdezeCrisis-enherstelwetEuropaproofisenniettotvertraginggaatleiden.Alsditwelgebeurt,moetdeministervanJustitie,diealseersteverantwoordelijkisvoorditonderdeelvandewet,daaraanookzijnpolitiekeconclusiesverbinden.Danorganiseerthetkabinetnamelijknietdeversnelling,maardevertraging.MinisterHirschBallin:Hetzoueensafebetzijn,geletopdeduurvandeprejudiciëleproceduresenderesterendetermijnvandezekabinetsperiode,omdaaraanmijnpolitiekelotteverbinden.Hetzoutegelijkertijdeenongewenstepogingtotbeïnvloedingvanderechtspraakzijn,diedaaroverinonafhankelijkheidheeftteoordelen.Voordatikaaneenpaarspecifiekepuntentoekom,moetikopmerkendatoppagina13vanonzeschriftelijkeantwoordenamendementopstuknr.50nietisingedienddoordeheerVendrik,maardoordeheerRoemer,endatoppagina14amendementopstuknr.15isingedienddoordeheerKoopmansendeheerSamsom,ennietdoordeheerSamsomenmevrouwWiegman.DeheerRoemer(SP):Verandertdatookhetadviesvanhetkabinet?MinisterHirschBallin:Datveranderthetadviesvanhetkabinetuiteraardniet,wantdatgevenwezonderaanziendespersoons,zijhetdatwebijsommigevoorstellersvanamendementenwatsnellerherkenningspuntenhebbenindoelstellingendanbijandere.DeheerRoemer(SP):Datideehadikal!MinisterHirschBallin:Metwatiknethebgezegd,hebikookdevraagvandeherenVendrikenVanderHambeantwoord.Dankomikophetamendementopstuknr.27overdevoorhangprocedurebijhettoevoegenvanprojectenbijAMvB.WijzienvoldoendeinhetvoorleggenaandeStaten-Generaal.DaniserookaleendebattussenregeringenKamersmogelijk.Uiteraardkunnenbijhetopstellenvandeconcept-AMvBallenoodzakelijkeconsultatiesplaatsvinden,zoalstedoengebruikelijk.DeheerKoopmansheeftgevraagdofprojectendooruitstelbuitendewetvallenalszenietvoor2014begin-nen.Datisgeregeldinartikel15,tweedelid.Alsvoor1januari2004heteerstebesluitisgenomen,blijftdeCrisis-enherstelwetvantoepassingophetgeheleproject.Alleenalsop1januari2014noggeenenkelbesluitisgenomen,valteenprojectuitdewet,omdatdeweterdannietmeeris,behalveuiteraarddebepalingendiegeentijdelijkegeldinghebben.DeheerAptrootheefteenopmerkinggemaaktoverdezesmaandentermijnvoorderechterendaarbij,opzichzelfterecht,eropgewezendatdetweemaandendiedaarinzijningebouwdvoordeadviseringdoorStichtingAdviseringBestuursrechtspraaknietaltijdnodigzijn.Datklopt.Tochzouikdenkendatwehetmaarhetbestekunnenhoudenopeenalgemenetermijnvanzesmaanden.Hetisookeenmaximumtermijndiealeenbehoorlijkedruklegtopderechtspraak.Ingevallendatdieadviseringnietnodigis,kanhetzijndateropeenanderemaniereenfeitenonderzoekmoetplaatsvinden.Ookdanishetnietzodatjezondermeerdietweemaandenkuntwegstrepen.Uiteraardhopenweopsneller.Bovendiengeldtdatalsjeaanderechtervraagtomaanallesprioriteittegeven,jeinfeitevraagtomaannietsmeerprioriteittegeven.Daarmoetdustocheenzekereselectiviteitinblijvenzitten.DeheerAptrootheeftverderdeamendementenopstuknrs.44en41ingediendoverhetpermanentmakenvandehelewetenwijzigingvanhetbestuursprocesrecht.Datlijktonsopditmomentnogeenbrugtever.Ikverwijsooknaarmijnalgemeneinleiding:wezijnweldegelijkbereidomnogverdertegaan,maardatvergtdaneennadereverkenning.Wijgaanweldoormetverbeteringeninhetbestuurprocesrecht.HetisprimaalsdeheerAptrootdatalstoezeggingwilinboekennaaraanleidingvanzijnwensomookverdertekijkenvoordetoekomst.Ikbenbijdeonteigeningmetbetrekkingtotdeecologi-schehoofdstructuur.Ikkomstraksopeenpaaranderepuntendiedeonteigeningsprocedurebetreffen.Overdeecologischehoofdstructuurmerkikopdatdegevallenwaarinonteigendkanworden,nietwordengewijzigddoorditwetsvoorstel.AandatwatdeheerKoopmansoverdatpuntheeftopgebracht,doetditwetsvoorsteldusnietstoeofaf.Alleendeprocedurewordtgewijzigd.DeheerKoopmans(CDA):Want?MinisterHirschBallin:Hetwetsvoorstelbevatgeenregelingvoordegevallenwaarinonteigendmoetworden.Datblijftongewijzigd.Wateerderisgezegdoverdegevallenwaarinwelennietinverbandmetdeecologischehoofdstructuuronteigendkanworden,waarbijisgezegddatditnietinmeerdan10%vandegevallenhetgevalmoetzijn,staatrechtovereind.Datwordtdoorditwetsvoorstelnietveranderd.DeheerKoopmansheeftinaansluitingophetschrifte-lijkeantwoordnoggevraagdnaarhetamendementopstuknr.43overhetschrappenvandeontkoppeling.Wijzijnvanoordeeldathetontkoppelenvanprocedurestotversnellingkanleidenendaaromvanbelangis.Indeschriftelijkereactieophetamendementhebikaleenpaarvoorbeeldengegeven.Metdejuridischeonzeker-heidvalthetheelergmee.Ikwijseropdatdeontkoppe-lingvanproceduresindepraktijkalbestaat.DieisnumogelijkbijregulieretitelIIa-procedures.InandereTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14029 gevallenwordtdeontkoppelinggeenverplichting,maarweleenbevoegdheiddieookvanhetbelangisinhetgeheelvandedoelstellingenvanhetwetsvoorstel.Bovendienisereencorrectiemogelijkheidachteraf.Detijdwinst,plusdestroomlijning,plusdemogelijkheidvanvolledigeschadevergoeding,watikmedezeginreactieopdeopmerkingvandeheerAptroot,blijvendusallemaalovereind.Watookblijftindeopzetvanhetwetsvoorstelenindegewijzigdeprocedureisdemogelijkheidomterugleveringvanhetgoedteverlangenindestaatwaarinhetzichbevondmetdeverrekeningvanwatverdervereistisophetpuntvanschadevergoe-ding.DeheerAptroot(VVD):Alsheteenkeermisgaat,eenenanderplanologischnietlukteneronteigendis,zegtdeminister:dankunjeweerverrekenenenterugleveren.Wellichtishetpanddanechtergesloopt.Alsjedegrondhebtmoetenleveren,isjebedrijfbeëindigd.Datisheellastig.Indeschriftelijkebeantwoordingleesikdatjemetonteigeningeenpaarmaandenkuntwinnendoordatjealkuntbeginnenmetgrondwerkzaamheden,maarhetgaatmijechtteveromzotredeninhetprivaatrechtvanmensen,inhunbezit,medegeletopalleemotiesdieerbijkomenkijken.Ikwildatdeministerdaaropingaat.MinisterHirschBallin:Wijhebbenhetnietoveronteigeningvanbeschermdemonumenten.Daargeldenbijzonderewaarborgenvoor.Wijhebbenhetoverobjectendieinbeginselvervangbaarzijn,respectievelijkcompensabel.Daarmeewordtvoldaanaandeeisen,ookvanartikel1EersteprotocolvanhetEVRMenaandewaarborgendieinhetHandvestvandegrondrechtenvandeEuropeseUniezijntevinden.Inonzeogenisereenopzichzelfbeperktrisicodatnaderhandblijktdatwegensdeontkoppelingmoetwordengeredresseerd.Datleertookdepraktijk.Zoalsikalzei,komthetooknuvoorbijtitelIIavandeOnteigeningswet.Datrisicozienwijdusalsbeperktendaarnaastzijnerwaarborgenvooronteigenden.Deonteigendeisookpartijindeplanologi-scheprocedurediedaaropvolgt.Bovendieniserdemogelijkheidvancompensatieenherstel.Indezeldzamegevallenwaarbijdiemogelijkheidaandeordezoukunnenkomen,achtenwijdievoldoende.Wijwetendatonteigeningvaakleidttotaanzienlijkevertragingindeuitvoeringvanessentiëlewerken.Ookishetbelangrijkomtoteenflinkeversnellingenverstevigingvandeprocedurestekomen.OverigensdeeldedeheerAptrootdathelemaal;ikzouhaastzeggendathijhetopdatpuntmeermetderegeringeenswasdanderegeringhetonderlingeensis.Daarommagdezeschakeldaarnietaanontbreken.DeheerVanderStaaij(SGP):Losvandeinhoudelijkediscussieoverdewijzigingenhebikdevraagwaaromhierbijvooreenstructureleaanpassingisgekozen.Terwijlhetkabinetbijdebestuursrechtelijkeaanpassin-gen,waarblijkensrondetafelgesprekkenendergelijkemeerdraagvlakvoorwas,zegteersttekijkenhoedieuitpakkenendaarnadaarmeeverdertegaan,kiesthetbijdeveranderingeninzakeonteigening,dieinfeiteveelverdergaandzijnenwaarveelminderdraagvlakvooris,gelijkdestructureleroute.Kandeministerdaaropreageren?MinisterHirschBallin:DeheerVanderStaaijheeftdaaroverookeenvraaggestelduithetoogpuntvantijdwinstencentralisatie.Centralisatieishierbijnietonnodig,maarhetlevertvoordelenop:eenversnellingvanminstensviermaanden,eenbetereafstemmingtussendeverschillendeprocedureseneenkwaliteitsver-beteringvandeprocedures.Alswijditnunietzoudendoen,danlatenwijeenkansopdezevoordelenopkortetermijnaanonsvoorbijgaan.Ikzeg’’aanons’’indiezindatdesamenlevingbelangheeftbijdezeprojecten,zekerindezetijden.Eenintegraleherzieningisnietvandebaan,zozegikmedenaaraanleidingvandezorgendiemevrouwWiegmanheeftverwoord.Wijstellenonsergeheelopenvoordatdeevaluatiezospoedigmogelijkplaatsvindtzodravoldoendeervaringisopgedaan.Ikzeggraagtoedatwijmetspoedzullenwerkenaaneenwetsvoorsteldateenanderestructurelewijzigingvanhetonteigeningsrechtteweegbrengt,alsblijktdathetnietopdemanierfunctioneertdieonsnuvoorogenstaat.Alsjeechterproceduresdoorelkaarlaatlopen,alsjenubijvoorbeeldeentijdelijkeregelingzoutreffenenvervolgens,terwijlprocedureslopen,zouteruggaannaarhetoudeonteigeningsrecht,danrealiseerjealdoendenietdeverbeteringendiewellichtnodigblijken,maarveroorzaakjeweleenhoopcomplicatiesinprocedurelezin.Mochtbijdeevaluatieopeenofanderemanierblijkendatwijnaderewijzigingenmoetenoverwegen,danzalhetookomnaderewijzigingengaanennietomeenterugkeerindestatusquoante.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Terugkeernaardeoudesituatieisnatuurlijkongeveerhetlaatstewatikmethetamende-mentbeoog.Datisnieteendoelopzichzelf.Hetiswelbedoeldalsstokachterdedeuromechtervoortezorgendatdieintegraleherzieningbijwijzevansprekenvandaagalingangwordtgezet.Bepaaldecontourenvanhoeheteruitkomttezien,zijnalbijdeeersteevaluatiezichtbaar.Deministerspreekteroverdatwijmisschienstraksterugvallen.Maardatgebeurthelemaalniet,omdatwijnueengoedestokachterdedeurhebbenomdieintegraleherzieningoptijdvoorelkaartehebben.MinisterHirschBallin:Alseenevaluatierapportwordtgemaakt,isdeprocedurealtijdzodatditaandeKamerwordttoegestuurd,metdaarbijdebevindingenvanhetkabinet.AlsdieevaluatieaanleidinggeefttothetsoortwijzigingenwaarmeemevrouwWiegmanrekeninghoudtenwaarmeeikookrekeningwilhouden,zettenwijnatuurlijkindeconclusiesbijdatevaluatierapportookwelkenaderewijzigingenervereistzijn.Zouhetvolgendekabinetdetoezeggingdieiknudoe,uithetoogverliezen,danisdeKamerdaarzelfbijenkanhetkabinetdaterdanzit,eronmiddellijkopwordenaangesproken.Ikhoopdatmijntoezeggingklip-en-klaaris.Hetzalnieteendrogetoezendingvanhetevaluatie-rapportbetreffen,hetzalgepaardgaanmetdeconclu-siesvanregeringszijdewelkegevolgendaaraanvoordewetgevingmoetenwordenverbonden.Voorzitter.MevrouwWiegmanheeftookmeerinhetalgemeenoverdeevaluatiegesproken.Daarhebbenwijnatuurlijkookoverigensbelangbij.Hetpuntvanonteigeninghebikvoldoendebesproken.Hetverbodvannieuweberoepsgrondennadeberoeps-termijn,houdtindat,zoalsnuvoorzienisinartikel1.6avanhetwetsvoorstel,alleberoepsgronden,allekaartenalshetware,optafelwordengelegdbinnendeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14030 beroepstermijn.Daarmeevolgenwijeensuggestiedietijdensdehoorzittingisgedaandooreenvandedeskundigen,ikmeendeheerVanEttekoven.Daarbijgaathetinderdaadomhetaanvoerenvannieuwe,andereberoepsgronden.Doordezebepalingwordthetnaderonderbouwenvandereedsaangevoerdeberoepsgrondennietbelet.MevrouwWiegmanheeft,huiselijksamengevat,gevraagdwaaromberoeptegendeaanwijzingvanontwikkelingsgebiedennietmogelijkis.Voorbelangheb-bendenzulleneraltijdeenofmeerbesluitenzijnwaartegenzijkunnenopkomen.Alseengebiedwordtaangewezenalsontwikkelingsgebied,zalaltijdeenontwikkelingsplanmoetenwordengemaakt.Daartegenstaatberoepopenvoorbelanghebbenden.Dezeregelingdientdeconcentratievanberoepsgangentotdiewaarbijhetbeslissendemoment,inditgevalhetontwikkelings-plan,wordtbereikt.MinisterVerburg:Voorzitter.DankvoordeinbrengvandezijdevandeKamerineersteentweedetermijn.Ikmaakeenpaarinleidendeopmerkingen.NatuurenhethelenatuurbeleidzijnmeegekoppeldindeCrisis-enherstelwet.Datisnietgedaanomdenatuurwetgevingendebeschermingvandenatuuropzijtezetten,zoalsverschillendewoordvoerdershebbengezegdenzoalseenenkelingheeftgehint.Integendeel.DeheerRoemerzeihetbeeldend,ookalisdeuitspraaknietvanhem:allesvanwaardeisweerloos.Daaromhebbenwijerdusvooroptekomen.DatispreciesderedenwaaromdenatuurwetgevingmeegenomenmoetwordenindeCrisis-enherstelwet.Hetiszeerbelangrijkomdebelangenvannatuurenlandschapvanafheteerstemomentmeetekoppelen,inclusiefalledaarbijbeho-rendeafwegingeneninclusiefhettrajectvandecommissie-Elverding.BijhetniveauvanbeschermingwordendeEuropesewet-enregelgeving,deVogel-enHabitatrichtlijnendeNederlandsenatuurwetten,enz.vollediggehanteerd.Alleecologischeaspectenennatuurwaardenblijvendusintact.IndezeCrisis-enherstelwetwordtdewerkbaarheidverbeterdenverstevigd.IkdankdeheerSamsomdathijditheeftgememoreerd.Magikwijzenopdebriefdieikop30juninaardeKamerhebgestuurd?Ikhebdaarineenaantalmaatregelengenoemdengezegddatdebedoelingvandewetgoedismaardathetindepraktijkzodanigmoetwerkendatplanet,peopleenprofitopeenzorgvuldigemanierinbalanszijnendatmensen,organisatiesenondernemersnietbangmoetenwordenvoormaatregelen,maardatzij,zoalsmevrouwWiegmanendeheerSamsomstelden,elkaarsbondgenotenkunnenzijnendateenwin-winsituatiekanontstaan.Datisdebedoeling.DatwillenwijbereikenendaaromisnatuuropgenomenindezeCrisis-enherstelwet.Hetmottowaaronderwijopererenis:zonderboerengaathetnietenzondernatuurbestaathetniet.Datmoetenwijonsallemaalgoedrealiseren.Ikzoudeindienersvanhetamendementopstuknr.55willenvragenombijditopzichzelfbuitengewoonconstructiefenbeleidsondersteunendamendementhetvolgendeteoverwegen.Wijzijnvoorstandersvaneenprogrammatischestikstofaanpakenhebbensamenmetdeprovinciesstappengezetomopzokortmogelijketermijneendegelijkprogrammaoptestellen.Demeerwaardevanhetamendementwilikonderstrepen,maarhetmoetwelduidelijkzijndatdemaatregelenalleentoezienopstikstofbronneninNederland.Aanbuitenlandsebronnenkunnenwijunilateraalnietsdoen.Ookzouinhetamendementverderverduidelijktkunnenwordendatinhetprogrammaenindebeheerplannenbijdeaanpakonderscheidgemaaktwordttussenammoniak,veehouderijenanderestikstofverbindingenvanuitindustrieenwegen.Hetisimmersdenkbaardatvoordeverschillendebronnenookeenverschillendeaanpaknodigisendatbijdetoedelingvandeontwikke-lingsruimteonderscheidwordtgemaakttussendeverschillenbronnenensectoren.Debetrokkenoverhe-denmoetenruimtehebbenomdaaroverafsprakentekunnenmaken.Hetzouookgoedzijnalsdeindienersnadenkenoverdevraaghoeomtegaanmetdeontwikkelingsruimte.Dezezoukunnenwordentoebedeeldaangebiedsoverstij-gendeprojecten,tenminstevoorzoverdieruimtedoorextrarijksmaatregelenisgecreëerd.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Hetismijniethelemaalduidelijkwatdeministerbedoeltalszijspreektoverontwikkelingsruimte.Kanzijdatnaderduiden?MinisterVerburg:Voorzitter.HetgaatomhetnaarbenedenbrengenvandestikstofdepositiealsdatnodigisinhetkadervannatuurherstelenNatura2000.Danzoujezomaarkunnenhebbendatersprakeisvangebiedsoverstijgendeprojecten,envanrijksmaatregelen.Danmoetgekekenwordennaardebenuttingsruimteenhoedezewordtgehanteerd.Alssprakeisvangebieds-overstijgendeprojecten,zuljetochietsmoetendoen,bijvoorbeeldbijeengebiedalsdePeelwaarersprakeisvantweeprovincies.Zokunjeookrijksmaatregelenhebbendiegebiedsoverstijgendzijn,misschiennogwelovermeergebieden.Daarmoetaandachtvoorzijnomdaaringoedoverlegeenmouwaantepassen.DeheerKoopmans(CDA):IkdenkdatikinelkgevalbereidbenomdaarmetdeheerSamsomovertespreken,zekeromdatdeministerhetbijhetderdepuntniethadoverdekritischedepositiewaarde.Danzoudenweweerterugbijafzijn,aangezienzoweldeheerTrojanalsdeheerHuysheeftgezegddatwijdaargrotereafstandvanmoetennemen.Ikdenkdatalledriedepuntenhetoverwegenwaardzijn.DeheerVanderHam(D66):Dithangteenbeetjesamenmethetamendementdatikhebingediendopstuknr.79.TeraanvullingvanhetamendementwaardeheerKoopmansnetoversprak:gaatdeministerdaarnogietsoverzeggenofheeftzenuallesbeantwoord?MinisterVerburg:Ikbeninmijnantwoordopamende-mentopstuknr.79heldergeweest.Ikbenernietbangvoordatvóórhetprogrammastikstoftotstandisgebracht,bedrijvenplotselinggrootscheepsgaanuitbreiden.Allebedrijven,alleondernemerswetenwaarwemeebezigzijn.Daarzijnwenietvangisterenopvandaagoverbezig.IkvindhetbezwaarlijkomhetamendementvandeheerVanderHamovertenemen.Datwerpteendrempelopomtenspoedigstetekomentotdeprogrammatischeaanpak,terwijliedereengebaatisbijdieaanpak.Dustempomakenopdeprogrammati-scheaanpak,zodatwezosnelmogelijkiedereendiehierbijbetrokkenisduidelijkheidkunnenbieden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14031 DeheerVanderHam(D66):Datistocheenbeetjeraar.Uschrijftinuwschriftelijkebeantwoordingdathetwaarschijnlijknietnodigis,endatboerenerwelrekeningmeezullenhouden.Datishopelijkhetgeval.Maarindiegevallendaterondernemerszijn–demeestendoendatniet,datbenikmetueens–dieechtkwaadwillendzijn,moetereenhaakjeindewetzijnomdaarietsmeetedoen.Daaromhebikhetamendementingediend.JuistomhetdraagvlakvoorhetsysteemdatdeheerKoopmansendeheerSamsomvoorstellenookdraagvlaktelatenhebbenbijnatuurorganisaties,vindikhetvanbelangdatunietzomaarzegtdatuhetamendementwiltontraden.LaatdataanhetoordeelvandeKamer.MinisterVerburg:Ikhebechtgeenbehoefteaanditamendement.Erzijnvoldoendemogelijkhedenomdittestureneniedereen,ookmilieu-ennatuurorganisaties,zitmetsmarttewachtenopeenheldereprogrammatischeaanpakinhetkadervanstikstofenookopheldereafsprakeninhetbeheerplan.Daarmoetenwenietweerietstussenleggen,ikheblieverovermorgenaldieprogrammatischeaanpak,zodatweaandeslagkunnen.Dankunnenwehelderheidbieden.DiekwaadwillendeondernemerswaardeheerVanderHamhetoverheeft,zullenindepraktijknietvoorkomen.DeheerSamsom(PvdA):Ja,eenkwaadwillendeófeenonwetendeondernemer.Ikvondhetzelfooknogalingewikkeld,ikkanmevoorstellendatanderendatookvinden.Watisdeconsequentie,mochtzoietszichtochonverhooptvoordoen?Eenaantaluitbreidingenvanonwetendeondernemers,diehuneigenruimtemakenenweeropsouperen–daarkomtheteigenlijkopneer–zetdanderestvanhetgebiedopslot.Ikbendangeneigdomtezeggen:nouja,hetzijzo,danisdatvoorderestvandeondernemersindatgebiedenrondomdatgebieddikkepech,wantdangaaterdusnietsmeergebeuren.Eigenlijkisdatnatuurlijkgeengoedeontwikkeling.Datzoudeminister,ookinhetbelangvandeandereondernemers,nietmoetenwillen.MinisterVerburg:Maarjuistindatkaderzegikdatwemetdeprovinciesinoverlegzijnoverdeprogrammati-scheaanpak.Vorigeweekhebbenweophoofdlijneneenakkoordgetroffen.Latenwedatverderuitbouwen,danhebbenweditnietnodig,wantindepraktijkzalhetzozijndatprovinciestegendieondernemerszeggenwatergaatgebeuren.Endankunnenondernemersnogevenwachtenmethunvergunningofdeprovinciegaatheteenenandernietdoen.Maardaarwordtopgeantici-peerd.Danhebbenweindewetnietdateerstehaakjenodig,danmoetenwedatgewoonzosnelmogelijkindepraktijkregelen.DeheerRoemer(SP):Ikprobeereenoordeeltevellenoverdeamendementen;vandaarmijnvolgendevraag.Uzegtdatereengebiediswaarunietstriktopgaatzitten,omdatuhethelegebiedansichwiltgaanbekijken.Datkancompenserendwerkenmeteenandergebied.Hoegrootmagzo’ngebiedzijnomhetallemaalbehapbaarenverantwoordtelatenzijn?MinisterVerburg:Heelsimpel:waardestikstofdepositietehoogis,moetzeomlaag.Datmoetindebeheerplan-nenendeprogrammatischeaanpakhelderworden.Maardatisperprovincieverschillend:desituatieinBrabantisopditpunttotaalandersdaninGroningen.Waardestikstofdepositieomlaagmoet,wordenafsprakenvoordekomendetijdgemaakt.Alsdedalingvandestikstofdepo-sitievoortvarendgaat,kanhetzijndatjeonderdiegrensgebruiksruimtehebt.Datkunjedansalderen,maardatisdanaanhetbevoegdgezag,watinveelgevallendeprovincieis.Alseenagrarischondernemertotaalstopt,ontstaatdaardoorwellichtmeerruimte.Datkandanwordenafgewogenmetandereverzoeken.Maarpersaldomoetdestikstofdepositiedalen,enmoetenresul-tatenwordengeboekt.DeheerKoopmansheeftoverhetamendementopstuknr.29gevraagdofhetalleenoverruimte-inbeddinggaat,ofookoverdeonteigeningsparagraaf.Nee,ditamende-mentgaatalleenoverderuimtelijkeinbedding,ennietoveronteigening.ZoalscollegaHirschBallinalheeftgezegd:overdeehsisafgesprokendatgrondwordtverworvenopbasisvanvrijwilligheid,endatmaximaalvoor10%onteigeningmagwordentoegepast.Datblijftookindezewetzo.Ditamendementverandertdaarnietsaan.DeherenKoopmansenAptroothebbennaaraanleidingvanhetamendementopstuknr.47gevraagdhoehetzitmetdehandelingen.DeheerAptrootheeftdaareenpaarvoorbeeldenbijgegeven.Hijsprakovereenkinder-feestje.Ikwilhemvragenoptehoudenmetaldiekoekenbakkerijendieonzinverhalendiewordenuitge-strooid,overigensnietalleendoorhem,datNatura2000enhetbeleidindatkaderhelemaalnietsmeerzoudentoelaten.Datkinderfeestjekandoorgaan,daarvoorhoefthijhemelenaardeniettebewegen.Datpannenkoeken-huiszouookaanNatura2000liggen,maardathadtemakenmetdeliggingervanineennatuurgebied,datopenigmomentsluit.Alsjeeenlekkerepannenkoekhebtgegeten,wiljetochooknaarhuismetjekindereneneventuelevriendjes,inplaatsvandehelenachtindeautotemoetendoorbrengenindatnatuurgebied.IndeOostvaardersplassen,eenNatura2000-gebied,isafgelopenwinterhetNKopnatuurijsgeorganiseerd,inclusiefhetechocomelmetslagroom,envoordezeengeneeenbeetjerum.Latenweelkaarnunietgekmakenmetvandieopgeblazenverhalen.Natura2000isietsomnatestreven,maarhetmoetwelwerk-enhanteerbaarzijn.Alswijhandelingenschrappen,zijnwijinstrijdbezigmetartikel6,lid2,waarinpassendemaatregelenwordengevraagdvoorallepotentieelverslechterendefactoren,projectofniet.HeteffectvanhetamendementvandeheerAptrootzouzijndatwealles,maardanookalles,eenprojectmoetengaannoemen.Datmaakthetnodeloosingewikkeld.IkkendeVVDnietalseenpartijdiedingeningewikkelderwilmaken;ikwildatookniet.DeheerKoopmans(CDA):HetisgoedomhiertehorenwatdeopvattingvandeministervanLNVoverditpuntis,maarikdenkdathetookgoedisdatzijditnogeensalseeninstructiedoorgeeftaanheelveelvanhaarmedewerkersdieopditgebiedinhethelelandbezigzijn.Ikmoetzeggen,ikparafraseerdeminister:daarbijzittenookkoekenbakkersdiehierendaartochinonderhandelingen,ingesprekken,bijaanvragenheelingewikkeldedrempelsopwerpen.Onderandere–wijhebbendeministerereenkeeroverbenaderd–voorkindervakantiewerkdatal40jaarinhetzelfdebosjeplaatsvondendatnietdoormochtgaan.Datwaseenfeit.Ikbendusblijmethaaropvatting,maarikvraagTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14032 haarditnogeenstelatenwetenaanhaarmedewerkersinhetheleland.Chapeaudaarvoor.MinisterVerburg:Danku.Ikzaldatgraagdoen,overigensnietalleenaanmijneigenmedewerkers,wantdiewetendatheelgoed,maarerzijnnogmeervergunningverlenersindenlande.LaatikmetdeKamerafsprekendatzijdanookstoptmetditsoortkoekenbak-kerijenhetopblazenvanballonnendieonmiddellijkweermoetenleeglopen.Wijmoetenelkaarhieringewoonserieusnemen.Erkanheelveel.Wijproberenomnogmeerzakenmogelijktemaken,maarwijhebbenonzenatuurtochooktebeschermen.Erismeermogelijkdanmenigeendenkt.DeheerRoemer(SP):HetisterechtdatdeministeropmerkingenmaaktoveropmerkingendiezijngemaaktoverNatura2000,maarikroephaarwelinherinneringdatdieminstensnetzoharddoordeheerKoopmansvandeCDA-fractievoortdurenddeKamerzijningestrooid.Hetwareeerlijkgeweestomditnaarbeidenteroepen.Mijnvraagaandeministerluidtechter:inhoeverreheeftzijernietverschrikkelijkspijtvandatzijdestijdsdegrenzenvandeNatura2000-gebiedennietheeftdoorgezetzoalszijdateigenlijkvanplanwas?Alszijdathadgedaan,zoudenernuwaarschijnlijkwelallemaalbeheerplannenhebbengelegen.MinisterVerburg:Ikbegrijpuwvraagniet.DeheerRoemer(SP):IsdeheerKoopmanseenkoekenbakker?MinisterVerburg:Iksluitnietuitdathijgoedkoekenkanbakken.Ikzouzeggen:laatudoorhemuitnodigen.Devoorzitter:DeheerRoemerlichtnogeventoe.DeheerRoemer(SP):EriseenhelediscussiegevoerdoverhetheldervastleggenvandegrenzenvandeNatura2000-gebieden.Alsikhetallemaalgoedindestukkenhebgelezen,wasdeministerdaardestijdsookvoor.OpverzoekvandeKamerisditlosgelaten.Eristoenovergepolderdhoedegrenzenpreciesmoetenlopenenerisvooralmetheelveelboerengesprokenoverhoewijditallemaalmoestendoen.Datheeftinmijnoptiekvoorbehoorlijkwatvertraginggezorgdbijhetopstellenvanbeheerplannen.Ikhebzelfsdeindrukdaternualheelveelbeheerplannenzoudenhebbengelegenendaterheelveelvandezediscussieachterwegehadkunnenblijvenalswijdaaroverdestijdsstrakkerwarengeweestenknopenhaddendoorgehakt.MinisterVerburg:DatbeniknietmetdeheerRoemereens.Hetgaathieroverbeheerplannen.Ikbegrijpnuzijnpunt.OpdringendverzoekvandeKamerhebikgezegddatikbereidwasdeomkeringtedoenplaatsvinden,namelijkdatikprovinciesuitnodigomaantegevenwaarzijeersteenbeheerplanwillenmaken,omdandedefinitievebegrenzingaantegeven.Devoorlopigebegrenzingisalwelvastgesteld.Overigenszoudendanooknietallebeheerplannenhebbenklaargelegen.Debeheerplannendieernuzijn,zijnookbeterdanmenigeendenkt.Daarovergaanwijvanmiddagnogweleenpaaruurverderindeslag,albestaatdandekans,ofhetrisico,datdecollegavandeheerRoemerhierzit.DeheerRoemer(SP):Ja,maarookwijsprekenmetéénmond.Deministerbeantwoordtdevraagniet.Hetisterechtdatzijzei–datzeiikinmijnvraagook–dathetopverzoekvandeKamerwas,vaneendeelvandeKamer,zekernietvanmijnfractie,omhettespelenzoalszijheeftgeschetst.Volgensmijngeheugenennaarwatikhebgelezen,waszijdaarineersteinstantieooknietvoor.Zijheeftzichdaarbijneergelegd.Mijnvraagwas:heeftzijdaarnunietvreselijkspijtvan?Danwarenerzekermeerbeheerplannenklaargeweestenhaddenwijheelgrotedelenkunnenvoorkomenvandezediscussie,diezichnuontpopttoteenvreselijkediscussie.MinisterVerburg:Hetantwoordisnee.Hetantwoordopdetweedesuggestieisook:datdenkikniet.Natura2000isbelangrijk,maarhetiswelverdraaidingewikkeldomditindepraktijkhandenenvoetentegeven.Juistdaarommoetenwijzorgendatboerenennatuurdeelgenotenwordenenvoorelkaaropkomen.DeheerAptroot(VVD):Afgezienvanhetfeitdatikmetwatmeerrespectenwaarderingoverkoekenbakkersspreekdandeminister–datkomtwaarschijnlijk,zoalsmijookisaantezien,omdatikhunproductenzeerwaardeer–luidtmijnvraagofereennationalekopisopdeEuropesewetgevingofniet.WijhebbenzorgvuldiggekekennaardeVogel-enHabitatrichtlijn.Wijhebbenvanverschillendekantenjuridischadviesingewonnen.Daarbijisonsgezegd:projectenhorenindewettestaan,maaralleoverigehandelingenniet.Ikwilvandeministerwetenofwatwijvoorstellengeenvereenvoudi-gingenversimpelingisdiepastbinnendeEuropesewet-enregelgeving.Alszij’’nee’’zegt,danzalzijmoetenaantonenwaaromdatzois.Wijhebbenhetnamelijkallemaalbestudeerd.Ookonzeadviseurszeggendathetzoallemaalprimais.Zijzeggendathetzokan,omdatjeopdezemanierinlijnlooptmetdeVogel-enHabitatrichtlijn.MinisterVerburg:Hetantwoordis’’nee’’.DeEuropeseVogel-enHabitatrichtlijniseen-op-eengeïmplementeerd,zijhetdatwijtenaanzienvaneenpaargebiedendeNatuurschoonwet,diealvankrachtwas,hebbengelijkgeschakeldmetdeEuropeseVogel-enHabitatricht-lijn,kortomNatura2000.Dathebbenwijgedaanvanwegedeeenvoudvanhethandhavingsregime.Anderszoujeinééngebiedtweevormenvanhandha-vingmoetenhebben.Datwildenwijnietendaaromhebbenwijgezegddatwijdatnietgaandoen.Indebriefvan30junihebtukunnenlezendatwijdaterookvanafhalen,wantblijkbaarisdaaroverdannogdiscussie.Hetbetekentdaterineenpaargebiedensprakeisvantweesoortenvanbeschermingsniveau.Natura2000isechtereen-op-eengeïmplementeerd.Alsuwamendementzouwordenaangenomen,krijgenwijdikkeproblemenmetBrusselomtrentartikel6,lid2.Ikvoorspeludatwijdanalles’’project’’moetennoemen,endanzijnwijverdervanhuis.Ikontraadditamendementdus.DeheerKoopmansheeftgevraagdhoehetstaatmetdebeheerplannenenofikdeverzekeringkangevendatslechtsA-lijstsoortenmeegenomenwordenindebeheerplannen.IktoetsalleenopdeA-lijstsoorten,maarhetkanzijndaterinhetgebiedingoedoverlegenmetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14033 grootdraagvlakafsprakenwordengemaaktomnoganderedingentedoen.Dankandat,maarikzalerindebeheerplannennietomvragen.Zijkomenooknietinhetaanwijzingsbesluit.IktoetsdusalleenopdeA-lijst-soorten.DeheerKoopmans(CDA):Mijnvraagaandeministerwasookofzijbijdebeheerplannendiezijzelfschrijftenwaarbijzijhetvoortouwneemt,alleendeA-lijstsoortenalsinstandhoudingsdoelstellingwilneerzetten.MinisterVerburg:Datzijnzijendieneemikerookinop,maaralsallepartnersineenbepaaldgebiednogietsmeerwillenafsprekenineenbeheerplanenzeggendatdittengoedekankomenaanhetbelangvanplanet,peopleandprofit,danisdatprima,maariktoetsopdeA-lijstsoorten.DeheerKoopmans(CDA):Hetwoordje’’alle’’isdanwelvanbelang,dusdatiedereendatdeelt.MinisterVerburg:Wijkunneneenopendeurnogverderopenzetten,maardatisvanzelfsprekend.Zozijndespelregelsenzogaanwijhet,watmijbetreft,doen.IkkombijdevragendiezijngestelddoormevrouwOuwehandvandePartijvoordeDieren.ZijvroeghoedeprogrammatischeaanpakstikstofzichverhoudttotdeVogel-enHabitatrichtlijn.DeeisenvandeVogel-enHabitatrichtlijnzijnenblijvenonverkort.Erisduseenverslechteringsverbod,integenstellingtotwatmevrouwOuwehandsuggereert.Deprogrammatischeaanpakiserjuistopgerichtomafsprakentemakenoverdedalingvandestikstofdepositie,watzorgtvoorbehoudwaarhetgoedeniveauisenvoorherstelwaarhetgoedeniveaunognietis.Hetgaatdusombehoudenherstelvannatuurdoelen.Deprogrammatischeaanpakgaatovereenverstandigeengefaseerdedoelrealisatie.Datpastvolledigbinnenderichtlijn.DanheeftmevrouwOuwehandnoggevraagdnaardepeildatumvan7december2004.Heefthetniettoetsengevolgenvoorhetbestaandgebruik?Nee.Vanaf7december2004moetingevolgedeVogel-enHabita-trichtlijnverslechteringwordentegengegaan.WijhebbenookinhetkadervandeCrisis-enherstelwetdeaanpakopvoorhandgetoetstbijdedienstenvandeEuropeseCommissie.Hetbestaandgebruikvanbedrijvenwordtwelgetoetstalsonderdeel,samenhangendmetbeheerplannenendeprogrammatischeaanpak.OokvroegmevrouwOuwehandhoehetstaatmetdeverplichtingenvandeNb-wet.Zijheeftookeenmotieingediendovereenonafhankelijkonderzoek.Diedepositieisop7december2004nietgetoetstvoordeNatura2000-gebiedenviadevergunningenvandeNatuurbeschermingswet,tenzijsprakewasvaneenbeschermdnatuurmonumentdatmethetNatura2000-gebiedsamenvalt.Ikhebnetgerefereerdaandenatuurmonumentenbijderegimes.Inanderegevallenmoetbijvergunningen,bijvoorbeelddemilieuvergun-ning,ookdeHabitattoetswordenmeegenomen.Datmoetopgrondvanderechtstreeksewerkingvanartikel6,lid2,enartikel6,lid3,vandeHabitatrichtlijn.MevrouwOuwehand(PvdD):Hoorikdeministergoedzeggendatbestaandgebruikwordtgetoetstbijopnameindebeheerplannen?Datheeftzijtotnutoealtijdtegengesproken.MinisterVerburg:Nee,dathebiknooittegengesproken.Indebeheerplannenwordtallesonderbouwdengetoetst.Gekekenwordtwaarwijstaan,watdedoelenzijnenhoewijdiedoelengaanbereiken.Datisdebasisvandebeheerplanontwikkeling.Datzalookdebasiszijnvandeprogrammatischeaanpakbijstikstof.MevrouwOuwehand(PvdD):DeministerheefttotnutoevolgehoudendatdepassendebeoordelingendeHabitattoetsnietuitgevoerdwordenendatdeermeesamenhangendevergunningsplichtiskomentevervallenvoorbestaandgebruiktotaandebeheerplannen.Nuvervaltdatindebeheerplannen.MinisterVerburg:Eriseenspecialewetvoorbestaandgebruik.OverdiewetisvorigjaarindeKamerseenbesluitgenomen.Diegeefthelderheidaandebedrijvenindegebiedenoverdeperiodetussendecember2004enhetmomentwaarophetbeheerplanvankrachtwordt.Wijhebbendaarzekerheidwillengeven.Datlijktmijalleenmaarverstandig,omtegroteonzekerhedentegentegaan.Demeesteactiviteitendienuonderbestaandgebruikvallen,wordenmeegenomeninhetbeheerplan.OnderdeelvandeCrisis-enherstelwetendemaatrege-lendieikop30juniaandeKamerhebgestuurd,isdatophetmomentdateenvormvanbestaandgebruiknietisopgenomeninhetbeheerplan,hetgewoonindewetblijftstaan.Bestaandgebruikblijftdangewoonvankracht.Datisomdezaakzorgvuldigaftehechtenenaftedichten.Vooreenbeheerplanwordtnatuurlijkeenzorgvuldigebeoordelinggemaakt.IkhebalgezegddatmevrouwOuwehandeenmotieheeftingediendoverhetonafhankelijkonderzoek.Ikhebalgezegddatdedepositieop7decembernietisgetoetsttenaanzienvandeNatura2000-gebieden.Vanaf1oktober2005geldteenvergunningsplichtopgrondvandeNatuurbeschermingswet.Opvoor1oktober2005vastgesteldbestaandgebruikisdevergunningsplichtbijwetopgeheven.Daarvoorisdusgeentoetsbestaandgebruiknodig.Indebeheerplannenenindeprogramma-tischeaanpakwordtdiewelmeegenomen,maardanvoorhetgehelegebied.MevrouwOuwehandvraagtnaardedalingvandedepositiesinds2002.IkhebgeboeideninstemmendgeluisterdnaardecijfersdiemevrouwOuwehandendeheerKoopmansuitwisselden.Ikhebdaarnietsaantoetevoegen.Doelisnatuurlijkdatdecijfers,waardekritischestikstofdepositietehoogis,dekomendejarenviabeheerplanneneneenprogrammatischeaanpakdalen.MevrouwOuwehandvraagtwatikdoealsdebeheer-plannenonvoldoendezijn.Dankeurikdienietgoed.Natuurlijktoetsenwijdebeheerplannenaanwatdiemoetendoen,welkedoelenwordengesteld,hoehetstaatmetdeinstrumentenenmetdemonitoring.Debeheerplannenzijngeenbezigheidstherapie.Wijmoetenmetelkaardoelenbereiken.DeheerRoemervraagtnaardeuitvoeringvandemotie-Smaling.Daarinstaanvierpunten.Ikhebdaaroverop3julivanditjaareenbriefgeschrevenaandeKamer.Erbestaateenverschiltussenbeheerplannenenprovin-cialeinpassingsplannen.Hetgaatomtweeverschillendeinstrumenten.Deeenisdeuitwerkingvandeinstand-houdingsdoelenNatura2000inhetbeheerplanendeanderderuimtelijkeordeningviahetinpassingsplan.Eengoedeprocesbegeleiding,waaroverhijschreefindeaangenomenmotie,isbelangrijk.HetRegiebureauTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14034 Natura2000speeltdaarbijeenbelangrijkerol.Wijsturenookopexterneprocesbegeleidersomdatwijdaarmeeineenpaargebiedenalgoedeervaringenhebbenopgedaan.Datdoenwijvaakindevormvaneengoedevoorzitterdieterzakekundigisendiepartijenbijelkaarkanbrengenenhouden.Eengecombineerdbeheerplanvoormeerderegebiedenismogelijk,maardatiseeneigenkeuze.DithebikdeKameraleerderaangegeven.Eenbufferzonekanbelangrijkzijn.DemeesteNatura2000-gebiedenbeschikkendaaroverookviadeecologi-schehoofdstructuur.Extensiveringvanlandbouwkanookopbepaaldeplaatsenoplossingenbieden.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikhebeenvraagomdediscussieoverdebeheerplannenendetoetsenmaarafteronden,hoeweldezewatmijbetreftonbevredigendis.Deministerzaldebeheerplannentoetsen.DevraagblijftdanofdepassendebeoordelingvanindividueleactiviteitenendusdeHabitattoets,zalwordenuitge-voerd.OokdeRaadvanStateheeftdaaroveropmerkin-gengemaakt.Alsdeministerinhaarbewoordingenminofmeerwilsuggererendatdietoetsweldegelijkplaatszalvinden,danzijnergeenvragenmeeroverrechtsze-kerheid.Daaruitkomtdanwatwelennietkaninzo’ngebied.Degrapisnuechterjuistdatineenbeheerplanwordtgepolderdengesaldeerd.DaaroverheeftdeRaadvanStateookopmerkingengemaakt.Ikwildevraagvoorwiestraksderekeningis,heelduidelijkbeantwoordhebben.Hoegaathetmetdieaanschrijvingsbevoegd-heid?Wordenbeheerplannenaldannietgewijzigd?Watbetekentdatvoorderechtszekerheidvandeonderne-mers?AlspuntjebijpaaltjekomtenrechtenzijnvergundofeenpositieisgecreëerdwaarvanEuropeesrechtelijkblijktdatditinstrijdismetdeinstandhoudingsdoelstel-lingen,wieiserdanzuur?MinisterVerburg:Als-danvragenvindikveelteveeltaboeopditmomentenveelteveeluitgaanvaneendoemscenario.Daaraandenkikhelemaalniet.Wijzijnbezigmethetregelenvandeaanschrijvingsbevoegdheidvandeprovincie.Indeschriftelijkeantwoordenhebiklatenwetendatikdeeersteprovinciedienietweetwateenaanschrijvingsbevoegdheidinhoudt,nogmoettegenkomen.Ikzouduszeggen:stuurdieprovinciemaarnaarmijtoe.IkdachtdatikuhebhorenzeggeninuwvrijuitvoerigebetoogvanafgelopendonderdagnachtdatmeninGelderlandnognietpreciesweethoemendatmoetdoen.Ikzegutoedatikgraagdeprovincieszalhelpenomdieaanschrijvingsbevoegdheidintevullen,mochtenzijdaarovernogvragenhebben.DatkomtookbijdeprovincieGelderlandvastgoed.Dankomikophetpuntvandebeheerplannen.Dezezijnvanbelangomzoweldeeconomiealsdeecologiealsdeleefbaarheidteregelenineengebied,wantdiemoetenelkaarsvriendenzijn.Debottomlineisdatdenatuur-doelstellingenwordengerealiseerd.Daaropzalikdebeheerplannentoetsen.DeheerSamsomenmevrouwWiegmanhebbennaaraanleidingvanhetamendementopstuknr.31gevraagdofdebijlage7.4ertochnietuitzoumoeten.Ikzouwillenzeggen:alstublieftniet.Ookkleinereprojectenhebbenimmersbelangbijsnelleduidelijkheid.Verschillendeonderdelenvanafdeling2dragendaaraanbij,zoalsdetermijnenvoorbehandeling,debestuursrechter,degebreken,dehoudbaarheidsonderzoekenenzovoort.Hetzoujammerzijnomdattempoteverliezenenhetnietookmogelijktemakenvoorhetmidden-enkleinbedrijf,agrarischeondernemersenanderszins.Omdieredenontraadikdeaannemingvanhetamendement.Natuurlijkwordteenenanderopgenomenindesamenvoegingvandedrienatuurwetten,maardatduurtnogeven.Alsjetempomaaktmetgoededingen,moetjeookiedereenenallesoortenondernemingenwillenmeenemen.DeheerKoopmans(CDA):Ikbegrijptochgoeddatdeinhoudelijketoetsingdoorhetwetsvoorstelnietanderswordt?Hetgaattochalleenoversnelheid?MinisterVerburg:Datklopt.MevrouwOuwehandheefttweeamendementeningediend,opstuknr.99enopstuknr.100,overhetvervallenvandenatuurtoetsalsonderdeelvaneentracébesluit.Ikontraaddeaannemingvandezeamende-menten,omredenendieikhieraluitvoeriguiteengezetheb.DankomikbijdemotievanhetlidAptrootwaarinderegeringwordtverzochtombinnenzesmaandenvoorstellenvooraanpassingvanwet-enregelgevingophetterreinvannatuurenmilieutedoen.Dezemotieisoverbodig.DitwetsvoorsteldoetprecieswaardeheerAptrootomvraagt.IkverwijsdeKamernaarde’’rekenruimte’’-briefvan30junien3juli.Vanéénpuntneemikoverigensafstand.DeheerAptrootzegtdatwet-enregelgevingopzijwordtgezet.Ikhebnujuistbetoogddatditnietaandeordeis,omdatdewet-enregelgevingophetgebiedvannatuurenmilieubinnendeEuropeseregelgevingblijft.InhaarmotieverzoektmevrouwOuwehandderegering,onafhankelijkonderzoekuittelatenvoerennaardeuitvoeringspraktijkvanhetnatuurbeschermingsbeleid,uitgaandevandeverplichtingenvoortkomenduitdeVogel-enHabitatrichtlijn.Mijnantwoordophaarvraagterzakezalduidelijkmakendatikdezemotieontraad.Wijmoetenvooruitwerkeninplaatsvanachteruit.DemotievanhetlidRoemer,waarinderegeringwordtverzochtomvoordeVoorjaarsnotameteenvoorstelvanwettekomenteneindevertragendewerkingvanhethuidigegrondbeleidaantepakken,ontraadikeveneens.IkhebevenzittenluisterennaarwatdeheerRoemerbedoelt.Ikhebzijncollegaaleenshorenzeggendatereerstbestemmingsplannengemaaktmoetenwordenendaterdanonteigendmoetworden.Datzoueenstrategiezijn.Voordieaanpakvoelikeerlijkgezegdniet.Ikontraaddezemotiedanook.DeheerRoemer(SP):Metdielaatsteopmerkingkomtdeministerwelheelgemakkelijkweg.Datzijditonderdeelontraadt,isinmiddelshelaaswelduidelijkgeworden.Grondspeculantenproberenvroegtijdigzoveelmogelijkgrondenteverwerven,eenoverheidachterzichlatenddiealleeninruilvoorkapitalendezegrondenterugkankrijgen.DezelfdespeculantenlatenoveralinNederland,iederedagweer,grondenliggen,omdatzeeropditmomentminderaankunnenverdienen.Daarkandezeministertochnietgelukkigvanworden?HetkabinetkomtmeteenCrisis-enherstelwetomtempotemaken.Juisttenaanzienvandegrootstevertragersindepraktijkwilhetechtergeenmaatregelennemen.Ikvindditonbegrijpelijk.MinisterVerburg:WijhebbendemogelijkheidvanhetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14035 voorkeursrechtenwijhebbenanderemogelijkhedenenmiddelen.Wijhebbenafsprakenmetbetrekkingtotdeverwervingvangrond,bijvoorbeeldinhetkadervandeecologischehoofdstructuur.Daarnaastbenikinmijneerstereactieingegaanopdewensomeerstbestem-mingsplannentewijzigenendanteonteigenen.Mijnoordeelisdanook:ikontraaddezemotie.DeheerRoemer(SP):Deministermaakteenpaarleukeopmerkingen,maarzijgaattotaalnietinopmijnkritiek.Zijgaatnietinopzakenwaarmeedegrondpolitiekdaadwerkelijkverbeterdkanworden.Neemdeontkoppe-lingvanhethebbenvangrondenhetrechtomdaaroptebouwen.Deministerisnergensopingegaan,hoewelditpuntalineerstetermijngenoemdis.Zijisnietingegaanophetfeitdatspeculantennugrondenlatenliggen,omdatzijdenkeneroveréén,tweeofdriejaarmeeraantekunnenverdienen.Deministerbeschermtmensendiegrondenspeculatiefinbezithebbengenomenenlaatdeoverhedeninfeitenakijkendachter.Zijkrijgenstraksderekening,wantdegrondengaanvoorvelemiljoenenmeerstraksoverdetoonbankendebelastingbetalerishierdoordeklos.Deregering–ikmerkhetal–zietdit,kijkternaarendoeternietsaan.MinisterVerburg:Ikbestrijddit.NatuurlijkwordterinNederlandsomsookstrategischgekekennaargrondposi-ties.Datgeldtvooralleonderdelen,ofhetnugaatomnatuur,bouwgrondofanderszins.Derijksoverheidheefteeninstrumentariumomhieropintespelen,waarbijzorgvuldigrekeningwordtgehoudenmethetalgemeenbelang.Ikzaldelaatstezijnomtezeggendaternooitietsmisgaat.Ikvindweldatopditmomentsprakeisvaneenbehoorlijkebalansindebelangen.DeheerVendrik(GroenLinks):IksteundeheerRoemeropditpuntzeer.Donderdagavondhebikhetkabinethetvolgendevoorgelegd.Degrootstespeculanthebbenwijnuineigendom:FortisBankNederland.Dezebankheeftheelveelgeldverdiendmetdezepraktijk.Datishetverleden.Diegrondisnudusvanonsallemaal,dankzijhetstaatsaandeelFortis.IkhebderegeringaleerdergevraagdomteonderzoekenofhetfeitdatditaandeelnuinhandenisvandeStaat,extrakansencreëert–datlijktmijeerlijkgezegdvrijlogisch–voorhetrealiserenvanprojecten.Waaromweigertderegeringtotophedendattedoen?Zoudeministerdetoezeggingwillendoenomdaarnaartochnogeenstekijken?MinisterVerburg:Ikmoetheteveninmijngeheugenterugroepen,maarvolgensmijhebbenwijvorigjaar,ongeveerronddezetijd,dezelfdediscussiegehadindeKamer.Ikmeenmijteherinnerendatderegeringtoen’’nee’’heeftgezegd.DeoverheidheeftnuFortis,maardeoverheidhooptFortisopenigmomentookweergewoonindemarkttepositioneren.Ikweetzekerdathetantwoorddatvorigjaarisgegeven,nunogvolstrektvalideenvankrachtis.DeheerVendrik(GroenLinks):Vorigjaarhebbenwijdatdebatinderdaadgevoerd.DatwasvlaknadeovernamevanABNAMRO/Fortis.ToenlagerechternoggeenCrisis-enherstelwet.Dieligternuwel.Iniedergevalindemondelingetekstenuitlegvanhetkabinetwordtvoortdurendgecommuniceerd:wijwillensnelheid,wijwillenhaast,wijwillenprojectenvandegrondkrijgenenzovoorts.Dankunnendepositievanhetgrootgrond-bezitinNederlandendepositievanspeculantennietbuitenbeschouwingblijven,endanverdienthettochopz’nminstdeprijsvandelogicadathetkabinetnogeensgaatkijkennaarwathetbetekentdatwijzelfeigenaarzijngewordenvandegrootstegrootgrondbezittervanditland.Datistochgeenvreemdevraag?Hoekandeministerhierdangewoonzeggen:hetantwoordzalwelhetzelfdezijnalseenjaargeleden?Juistinhetkadervanzo’ncrisiswetzoujedaartochopz’nminstopnieuwnaarkunnenkijken?MinisterVerburg:Devraagislegitiem,zoalsallevragenlegitiemzijn,maarmijnantwoordisooklegitiem:hetwasvorigjaarnietaandeorde,hetisnunietaandeordeenhetkanookhettempovandevormgeving,invoeringenuitvoeringvandezewetnietindewegstaan.Devoorzitter:IkgeefhetwoordaandeministervanVerkeerenWaterstaat.Ikgaervanuitdathijdevragenookinongeveertwintigminutenkanbeantwoorden.MinisterEurlings:Voorzitter.Datwordteenmooietourdeforce,wantikbeantwoordmededevragendiegesteldzijnaandecollegavanVROM,zozegikinhetbijzondertegendeheerVendrik...DeheerVendrik(GroenLinks):Kuntudatnietoverlatenaandeminister-president?MinisterEurlings:EvenalsdevragengesteldaandecollegavoorWWI,decollegavanEZendestaatssecreta-risvanVerkeerenWaterstaat.Ikhebdusheelwatvragengekregen,maarikgaerrapdoorheen,wantanderskanikzenooitallemaalbeantwoorden.Ikmaakeenkorteopmerkingvooraf.Zoalsdepremieralheeftgezegd:wijboekenzesmaandenwinstbijbeslissenopberoep;deonteigeningkaneerdergestartworden,naarverwachtingzesmaanden;envoordeprojectenuitbijlageIIkandeMER-proceduremetzesmaandenwordenverkort.Persaldoisdusaleenversnellingvananderhalfjaarmogelijk,losvanhetvoorkomenvanvertraging.Ditwildeiktochnogevenzeggennaaraanleidingvanallediscussiedieerisgeweest.Eentweedeopmerkingisdeze.WijzijnflinkbezigmetElverdingII.Uiterlijkbeginvolgendvoorjaarkomt,nadatwijerhierovergesprokenhebben,hetvoorsteltotwijzigingvandeTracéwetnaardeKamer.AlleprojectendiehiergenoemdwordenendieTracéwetplichtigzijn,zullendandusookprofiterenvandeaanpassingvanElverding.HiermeebecommentarieeriknogmaareenswaaromhetzologischisdatdeheerElverdingzeizichindeaanpakvandeCrisis-enherstelwetteherkennen.Ikkomnumeteenopdevragen,amendementenenmoties.Methetamendementopstuknr.83steltdeheerKoopmansvooromprojectentoetevoegen.DaaroverhebbenookdeheerRoemer,mevrouwWiegmanenanderenvragengesteld.Ikstapositieftegenoverditinitiatief.Alsprojectenaandecriteriavoldoenendusookbijdragenaanhetdoelvandewet,ishetbelangrijkomdeprojectenoptenemenindelijst.Voorenkeleprojectengeldtdatdefinancieringnognietrondis,bijvoorbeelddeN23,deN35,debuitenringParkstadendeA15-tunnelbijRotterdam.BijditlaatsteprojectishetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14036 ooknogdevraagwelketunnelhetzalworden;daaroverspoedigmeer.Erwordtwelbestuurlijkoverleggevoerdoverdezeprojecten.Laatikaangevendatwijonsuiterstebestzullendoenomvoorjanuari2010diehelderheidmetderegiotekrijgen–daarbijzijnderegio’szelfookaanzet–opdatwijtegendetijddatdeAMvBerkomtdezeprojecteninderdaaddefinitiefkunnenopnemen.WijsteunendusdeambitievandeKamer,hierdoorvelenverwoord,omprojectenoptenemen,mitszenatuurlijkaandecriteriavoldoen.Erisnogalwatgevraagdovervliegtuigen.DeheerVendrikmaaktezo’nopwaartsebewegingmetzijnhandenenja,ditzalinderdaadvanuitmeerregio’sgaangebeuren.Zoalsmenweet,wildenwijurgenteruimtelijkeprojectendiebijdragenaanwerkgelegenheid,duurzaam-heiden/ofversterkingvandeeconomischestructuurindeCrisis-enherstelwetprioriteren.Volgensditkabinetspeeltdeluchtvaartbedrijvigheiddaarbijeengroterolomvoorwaardentescheppen;ikverwijsnaardeLuchtvaartnota.DeheerVendrikweetookdatdeheerAlderszeerElverdingachtigaandeslagismetbredeverkenningen,bijvoorbeeldrondLelystadendaterookvanuitderegioTwentegrotebehoeftebestaatomeenoptiemetluchthavenverderteontwikkelen.Dediscussiekrijgtvolopderuimteomdiebreedteteontwikkelen,maardatwilnietzeggendatjenietookdeanderekantvanhetverhaal,namelijkhetverminderenvanjuridischerisico’s,daarbijeenrollaatspelen.DaaromvindenwijdeopnameindeCrisis-enherstelwetlogisch,maardebreedtevanhetAlders-trajectenderegionaleverkenningstaathierbijvoorop.Heteenstaatniettegenoverhetander.ZoalsdeheerElverdingzei:doordebreedtevandeverkenning,waarvanhierbijsprakeis,kunjejuridischsnellerdoorpakken.Devoorzitter:Ikstelvooromdeministerdevragentelatenbeantwoorden,omdatzeallemaaloverprojectengaan.Deministerzegtnetdathijinvijfminutenklaarismetdezeantwoorden.MinisterEurlings:IkgaverdermetdevragenoverdeA4Delft-Schiedam.Alséénprojectaantoontdathetnoodzakelijkisomteversnellen,danishetwelditicoonvanvertraging.Hetheeft49jaaren15ministersgeduurd.Datvindikongekend.Hetwasweldegelijkdejuridischecomplexiteitdiehetmoeilijkmaakte.Iederekeerweerbleekdatallemodellenenalternatievenextrawerkopleverdenendathetheelcomplexwas.Eriseenbesluitgenomendoorderegering.Wijgaannumetgezwindespoedverder.IkvindhetheellogischdatindeCrisis-enherstelwetzo’nproject,na49jaar,eenduwinderugkrijgtrichtingrealisatie.Hetamendementopstuknr.14heeftalsstrekkingdathetprojectbijKampengeschraptwordt.Waaromlijktditprojectonswelnodig?HetplanisbedoeldomdewaterveiligheidindeomgevingvanKampentevergrotendooraanlegvaneenhoogwatergeul.DitplanisgemaaktonderleidingvandeprovincieOverijssel.Destartisvoorzienin2013enpastdusindecriteria.Voorhetveiligbenuttenvandehoogwatergeulzijnnogmeerwerkennodig:deaanlegvaneensluis,stormvloedkeringeneeninlaat.Dezewerkenzullenna2014wordengerealiseerd.Maardestartvanditprojectwordtdusalvoor2014gemaakt.HetbesluitombijKampentebeginnenmetdeaanlegvandehoogwatergeulisnietgekoppeldaaneenbesluitoverhetpeilvoorhetIJsselmeer.Dielinkiserdusniet.Wevindenhetvanbelangdatditprojectdoorgaat.Doorhetscheppenvanextraruimtevoorderivierwordtdekansopeenoverstromingkleiner.Daaromvindenwijdatditprojecthierineenrolzoumoetenspelen.Overdekilometerprijszalvastnogvaakwordengesproken.Dewetisingediend.Uweetdatbijhetindienenvandewetisaangegevendaterbinnenenkelewekeneennaderebeleidsbriefzalkomenoverhoewijdejureomgaanmetprijsbeleidinplanstudies.Erisindewetalwelgestelddateenspitstariefnooiteencontra-indicatiemagzijnvoorbouwen.Datlijktmijinhetkadervandraagvlakergbelangrijk.MaardeCrisis-enherstelwetisnietdeplekomhieropnaderintegaan.Wijkomenhieropnaderterugindebeleidsbrief.Uweethoehetgaat:diebeleidsbriefzalleidendzijnvoordeverdereuitwerkingvanalleprojecten,voorzoverditprojecttenminstenogaandeordeis.Ikgaverdermetdemotiewaarinwordtopgeroepenombinnendriemaandentekomenmetaanvullendewetgevingomdeaanbevelingenvancommissie-ElverdingteverwerkenindeWetruimtelijkordening.Wemoetenergoedoplettendatwehetgedachtegoedvancommissie-Elverdingnietteveelgaanjuridiseren.DathebiktegendeheerSamsomgezegd.Datiszijnbedoelingookniet.PeterElverdingwaseniserzelfooktegen.BeginvolgendvoorjaarkrijgtdeKamerhetwetsvoorstelvoordewijzigingvandeTracéwet.Ikkantoezeggendatwijvanplanzijn,waardatindeWronodigis,elementenvanhetgedachtegoedvanElverdingwettelijkteverankeren.Ikkantoezeggendatinhetkadervanhetactieplanvoordevernieuwingvanhetinstru-mentariumvandegebiedsontwikkelingookzalwordenaangegevenopwelkewijzezalwordenomgegaanmetdeaanpassingenvandeWroalsonderdeelvandebrederebezinningophetomgevingsrecht.Dezebezinningisnieteenkwestieommeeovereennachtijstegaan.OokishetbelangrijkdathetwetsvoorsteltotwijzigingvandeTracéwetnietwordtvertraagd.IkkanmeooknietvoorstellendatdatdebedoelingwasvandeheerSamsom.Hetanderewasweldebedoeling:meenemenenwettelijkverankerenwaarmogelijkenwenselijk.Alsikdezemotiezomagopvatten,zieikhaaralsondersteuningvanonsbeleid.IkziedeheerSamsomknikkenbijwijzevaninstemming.WatisderelatiemethetElverdingbeleidansich?Hieroverzijntalvanvragengesteldenzijndemotiesopstuknrs.89en91ingediend.IkstapositieftegenoverhetenthousiasmeomdeaanpakvanSnellerenBeterstevigteverankerenensnelneertezetten.IkbeschouwnamensdecollegavanVROMdemotiesalsondersteu-ningvanhetbeleid.Deadviezenvandecommissie-Elverdinghebbenprimairbetrekkingopgroteinfrastruc-turelewetten.DewijzigingvandeTracéwetisinvoorbereidingenzaluiterlijkbeginvolgendjaarnaardeKamerkomen.HetgedachtegoedvanSnellerenBeterisalveelbrederbeleiddanopditmomentwordtaange-voerd.Ikhebzojuistdebredeverkenningronddeluchthavensgenoemd.IkkanookAlmerenoemenendebredeaanpakaldaar.IkkanookdewijzewaaropweomgaanmetdeRijnlandRoutenoemen.Optalvanvlakkenbegintdebredereverkenningaanhetbeginalgedachtegoedteworden.Ikwijseropdatafdeling7vandeCrisis-enherstelwet,diehetgedachtegoedvanElverdingnadrukkelijkuitstraalt,eeninitiatiefvandeVNGisgeweest.OokhetIPOwilgraagmetdezeafdelingTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14037 7aandeslag.Eenvoortgangsrapportageoverhetinoktober2008toegezondenactieplankomtuiterlijkbeginvolgendjaarnaardeKamer.Watinbeidemotieswordtgevraagd,isinhetactieplan-Elverdingalinganggezet.Wijpakkendaarstevigopdoorenikziedetweemotiesdusalsondersteuningvanhetbeleid.Hetzelfdegeldtvoordemotieopstuknr.96vandeheerDeMosmethetverzoekomwetsversnellingteneindeinfrastructureleplannenteversnellen.Dezemotieisondersteuningvanhetbeleid.Zoalseerderaangegeven,zaldewijzigingvandeTracéwetbegin2010aandeKamerwordenaangeboden.Indemotie-DeMosopstuknr.97wordtgevraagdalleelementenvanduurzaamheidenklimaatbestendigheidteschrappenuitdewet.IkbeschouwdesteunvandePVVvoorhetwaterveiligheidsbeleid–diespreektooknadrukkelijkuitdetekst–alseenondersteuningvanhetingezettebeleid,nuookmaatregelenenwaterstaatswer-kenvanhetwetsvoorstelkunnenprofiterenviadebijlage.Demotiemoetikevenwelontraden,wanthetgeeftgeenpasomelementenvoorklimaatbestendigeinrichtingofduurzaamheiduitditwetsvoorstelteschrappen.Ziehier,mijnheerVendrik,weerhetgroenekaraktervanuwministervanVerkeerenWaterstaat!IkdenkdatikhiermeeaanheteindebenvandebeantwoordingvandevragenophetvlakvanVerkeerenWaterstaat.DeheerVendrik(GroenLinks):IkhebbegrependatalleendieprojectenvoordeCrisis-enherstelwetinaanmerkingkomenwaarbijeriniedergevaleenbeginvaneenplanligtendefinancieringminofmeerrondis.DaarisbijTwenteindeverstevertegeensprakevan.IksnapnietwatTwenteinditwetsvoorsteldoet.ErstaatdaarnaasteenbehoorlijkeportieinfrastructuurindeCrisis-enherstelwetopdebetreffendelijst2.Deministerheeftvoortdurendtegenoveranderepartijenvolgehou-dendatdeintroductievandekilometerheffingeenslordige7mld.aanuitgavenophetgebiedvaninfrastructuuroverbodigmaakt.Deenigemanieromervoortezorgendatwediebesparingdaadwerkelijkrealiserenisalsvanafhedendekilometerheffingbijalleplanstudiesinhetbasisscenariowordtmeegenomen.Ikvraagditalmaandenaandeminister.Hetblijftvolstrektonduidelijkofhetgebeurt.Hetlijktmezondermeerredelijk.DewetligtnualsvoorstelindeKamer.Dezeministerwildoorpakken.Mooi!Dannemenwehetdusookopinditwetsvoorstelomteborgendatbijallevoorgenomeninfrastructuurprojectenweldegelijkuitgegaanwordtvaneenscenariométkilometerheffing.Datisdenieuwewerkelijkheid.Andershalenwediebesparingvan7mld.niet.MinisterEurlings:Danzoudenwemeermoetenbouwen.Datzoueenrampzijn.DeheerVendrik(GroenLinks):Nogmeer,ja.MinisterEurlings:WatTwentebetreft:eriseennadrukkelijkeaanzettotfinancieringgegeven.Ministerieshebbenzichgecommitteerd.Hetisookhelder.Indelaatsteuitwerkingstaatwatdeuitvraagzalzijnwaaraandemarktpartijenmoetenvoldoen.Hetstaatdusindesteigers.Daaroverzultuspoedigmeerhoren.IkconstateerdatuLelystad,Eindhovenetceteranietmeernoemt,duswatdatbetreftschietenwijop.Uvraagtverdernaarhetmeenemenvanhetprijsbeleid.Macrozullenwenatuurlijkalleeffectenvandekilometer-prijs–diezijnmajeur–meerekenen.DaaromhebbenZalmenPeijs,devorigeministers,diebesparingvan7mld.ookdoorgevoerd.Iknoemhetindievolgorde.OokdeheerZalmheeftdatzogecommuniceerd.Wathetmeenemenopprojectniveaubetreft,dejure:daarkijkenweheelpreciesnaar,omdaterooknogzo’nprincipewasdatopprojectniveaubeprijzenniettegenoverbouwenmoestkomentestaan.Wekomendaarnadruk-kelijkopterug.Ikgaudaargraagovereenaantalwekenoverberichten.Uhebtvaakgezegddatuzolangmoestwachtenopduidelijkheid.Deeersteklaphebtunugekregen,indepositievezin.Binneneenpaarwekenkomtdiebrief.Diepaarwekenmaghetooknogwellijden.HetstaateenbeetjelosvandeCrisis-enherstelwet.DeheerVendrik(GroenLinks):IkwilLelystadbestnogeventersprakebrengen.Schipholheeftnetafgezienvanzijnbelangrijksteinvestering.Dezeministerheeftnogsteedsgeenuitsluitselgegevenoverdevraagwaardetoekomstigekostenvandeluchtvaartbewakingvandaanmoetenkomen.Hetisallemaalvolstrektonduidelijk.Geenfinancieringgeregeld,geenconcreetplanenhetzitwelindeCrisis-enherstelwet.VoorTwenteiswerkelijknogindeverstevertegeenparticuliergeïnteresseerdomdeluchthaventeexploiteren.Geengeld,geenverkoop-plan,erstaatnietsduidelijkvastoppapier.ErisookgeencommitmentvanhetRijk,wantdeministervanFinanciënwilterechthelemaalnietsbetalenaandeluchthaven.Dietwee–laatikEindhovenergemakshalvemaarbijnemen–horennietindeCrisis-enherstelwet.Ikstelnogeenvraagoverdekilometerheffing.Ofdekilometerheffingindepraktijk,opprojectniveau,hetbouwenvanextrarijstrokenoverbodigmaakt,zullendestudiesweluitwijzen.Wegaantochnietopvoorhanduitsluitendatdithetgevalkanzijn?Datisnamelijkdepraktijktotopditmoment.Alswijdekilometerheffinggaanintroduceren,watdepolitiekewensisvanhetkabinet,danmoetdatuiteraardaltijdopprojectniveauwordenmeegenomen.Anderskunjealsnogeenverkeerdbesluitnemen,namelijkdatjevoormiljardeninfrastructuuraanlegtterwijlhetnietnodigis.Laatdieonderzoekenhetmaaruitwijzen.Dienemenwijdusopinhetwetsvoorstel.Graagkrijgikeenreactievandeminister.MinisterEurlings:Teneerste,SchipholheeftgezegdietslatertegaaninvesterenindebaanverlenginginLelystad.Datlijktmijheelhelder.Erisechterabsoluutnietgezegddatditnietvoor2014zalgebeuren.VoorTwentezijndefinanciëlerandvoorwaardendiedoorhetRijkzijngesteld,helder.Daarkomtnudemarktaanbod.Maarnukomtdekardinalekwestie.Bijluchthavensisandersdanbijwegprojecteneenabsoluterandvoorwaardedatjejuridischzekerjegebruiksruimtekuntdefiniëren,andershoudthetallemaalop.Ditisduseenbelangrijkevoorwaardeomdeluchtvaartnotatotuitvoertekunnenbrengen.Tentweede,opdefinancieringkomenwijnadrukkelijkterug.DeheerVendrikconstateertechteralfeitelijk–daaropvindenwijelkaar–dathetministerievanVerkeerenWaterstaat7mld.teweinigheeftomdatdieisweggenomenofnietisgegeven,omdatdekilometerprijszoukomen.Datbedragisalingecalcu-leerd.Hetisdanooknietdebedoelingvandekilometer-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14038 prijsomhetverderbouwentegaantegenhouden.Die7mld.iseralniet.Devraaghoewijopprojectniveauermeeomgaan,iseenbeetjebuitendeordevanditdebat.Daarkomenwijbinneneenpaarwekenindetailopterugopbasisvandejuridischdoorwrochtekeuzediehetkabinetdaarinzalmaken.DeheerVanderHam(D66):Ikwilhethebbenovereenanderproject:Kampen.Deministerzegteenaantalbeslissingenpaslatertegaannemen,maardezakendienuindeCrisis-enherstelwetstaan,kunnenwijnualdoen.Alsjediebeslissingennuneemt,loopjeechteralvooruitopdiebeslissing.Hethangtfysiekwelsamen.Hetiseenbeetjevreemddatjediebeslissingnuneemt.Erisookheelveeldiscussieinderegiooverdevraagofdegekozenoplossingweldejuisteis.Laatdatprocesnugewoonzijnganggaanenbeslisdaarnunietalover.Devoorzitter:Overigensisdatonderwerpookaandeordegeweestineenalgemeenoverlegop15oktober.DeheerVanderHam(D66):Vast,maarhetstaatnuopdelijst.MinisterEurlings:Sorryvoorderuggespraakdieiknetmetmijnambtenarenhad.DestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatzalsnelterugkomenopdevervolgtrajecten.Natuurlijkiserweleensamenhangindiezindatheteenhetanderkanversterken.Deopnamevanhetprojectansichbetreftechtergeenpre-keuzevoorderest.Dathebikhiernamenshaaruitgesproken.DeKamerledenkunnenhetprojectzelfverschillendappreciëren.DeprovincieOverijsselisermeegekomen.Daarwordthetzeerbelangrijkgevonden.Hetzorgtinhetkadervanwaterveiligheidookvoorextraruimtevoorderivier.Hiermeewordtindiezinnietvooruitgelopenopverderebeslissingen.Daarmeewiliknietuitstralendatdestaatssecretarisnietenthousiastisoverdevervolg-stappen,maardaarzalzijdeKamernaderoverberichten.DeheerVanderHam(D66):Wijnemenhetnuaan.Ishetdaaromnietverstandigomhetnueruittehalen?MinisterEurlings:Nee,deregeringvindtditonderdeelnamelijkvanbelang.Daarheeftzijsteunvooruitgespro-ken.Datwillenwijzosnelmogelijkrealiseren;methetprojectwordtin2013begonnen.Wijzijnhiereenvoorstandervan.AlsdeheerVanderHamechterdevreesheeftdathiermeeautomatischinderestwordtgerommeld–ikzeghetopmijnmanier–dankanikdiewegnemen,waarbijiknietwiluitsluitendatderegeringookuiteindelijkenthousiastzalzijnoverdevervolgstap-pen.DaarzaldestaatssecretarisdeKamerechternaderoverberichten.Ikwilechterdevreeswegnemendatdaarmeeonlosmakelijkderestookvolgt.Datisabsoluutniethetgeval.DeheerRoemer(SP):Ikzalhetkorthoudenvanwegedetijd.Ikzalnietingaanopaldierechtsehobby’svandeministerdiehijinditwetsvoorstelheeftgeproptenwaarhetongeveerwelbijblijft.Overhetvolgendewilikechterweleenvraagstellen.Daarwilikookeenkeihardetoezeggingopvandeminister.Alswijerinzoudenslagenomaldezeprojectennaarvorentehalen,danmoetenookmiddelennaarvorenwordengehaald.Heteenkannietzonderhetander.Kandeministermijkeihardgaranderendat,alswijdaarinslagen,hetgeeneffectheeftopbijvoorbeelddeprojectenvandestaatssecretarisdiebedoeldzijnomhetonderhoudvandevaarwegenuiterlijkin2016definitiefopordetehebben?MinisterEurlings:Opditsoortvragenkaniknunietingaanalleenalomdatwijookmeteenheroverwegingzitten.IkkandeheerRoemerechterééndinggarande-ren.Alswijditwetsvoorstelnietzoudenaannemen,danzijnwijzeeronvolkomenbeziginhetvoorkomenvannietalleenversnellingmaarookinhetnietverderlatendoorgaanvanvertraging.DeheerRoemerheeftmijvaakgekielhaaldvoorhetfeitdatprojectenheelvaakwarenvertraagd.Vanafnugaanwijzeversnellen.Wijhebbenerechteengoedgevoelbijenzijnervanovertuigddatwijditfinancieelkunnenwaarmaken.Daargaanwijvoor.DeheerRoemerweetechterookdathetcrisistijdis.Ikkannietvooruitlopenopdeheroverwegingen,evenminalshij.Wijkomendaarlateropterug.Dezeversnellingkomtvooronsechteralsgeroepen.DeheerRoemer(SP):Ikmaakhierbezwaartegen.IndeeersteplaatsheeftdeSPallerecentevoorstellenvanhetkabinetdiemetversnellingtemakenhadden,gesteund.ZijheeftzelfsdeSpoedwetgesteund,waarvanzijvonddatdeprojectenwaardelooswaren,omdezelfderedenen.Ennukrijgikdatverwijtopmijnbordje.Indetweedeplaatsmaakikervooralbezwaartegendatdeministerovervaarwegenzegtdathetomherprioriteringgaatendaterherbeoordeeldmoetworden.Alshetomgewonewegengaat,heefthijzeallemaalindeCrisiswetgezet.Mijnconstateringinheteerstedeelvanmijnvraagisdusnugewoonglashardtoegezegd.Destaatssecreta-riskanhetwaarschijnlijkstraksweereenheeleindschudden.MinisterEurlings:Dathebikhelemaalnietwillenzeggen.Mijnexcusesalsumijzobegrepenhebt.Integendeel,ikzegalleendatikunietskangaranderen.ToenwijdeSpoedwetaannamen–metdankvooruwsteunindeTweedeendeEersteKamer;datmeenikechtheelserieus,datvondikgroots–hebbenwijookopeengegevenmomentgezegd:meerasfaltenietsminderpapier.UweetdatwijronddeA58afsprakenhebbengemaaktmetdeprovincieNoord-Brabantoverdieverkenning.Hetheeftookvoormijnwegprogrammagevolgengehad.Ikkannietvandiekeihardegarantiesdoen;datklinktzoruigindezezaal.Ikzegalleendatwijdenkendatdezeversnellingdooronsgoedistebehappen.Sterkernog,wijsmachtenernaar.Wijzijnerklaarvoor.Wijhebbenjarenlangmetvertragingtemakengehad.Wijzijnerechtaantoeomnueenseenkeerdelijnentehouden.Daaromnogmaalsdankvooruwsteun.Ikkandevreeswegnemendatnuvanallesennogwatinhethonderdgaatlopen.Ikgaergewoonhartstikkevanuitdathetheleprogrammaronddewaterveiligheiddoorgaat.Ikhebgeenenkelcontrasig-naalgekregen,inalleduidelijkheid.Voorzitter.IkkomopdevragenophetterreinvanVROM.Ikgaerrapdoorheen.Opeenbepaaldmomentkunnendepremierenikevenafwisselen,zodathijookzijnbeantwoordingkandoen.Ikgavaartmakenzolangalsiknudekansheb.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14039 MevrouwWiegmanheeftgevraagdnaardeontwikke-lingsgebieden.Alseengebiedsontwikkelingsplan,eenGO-plan,afwijktvanhetbestemmingsplan,zouhetbestemmingsplanmoetenwordengewijzigd.IkzegtegenmevrouwWiegmandatderegeringopditpuntnietafwijktvandevisievanmevrouwWiegmanzelf.Zoalsindebriefvanvrijdagnadrukkelijkisaangegeven,zijnertweeopties.DeeersteoptieisdathetGO-planafwijktvanhetbestemmingsplan.Hetbestemmingsplanwordtdangewijzigd.BeroepstaatindatgevalopentegendewijzigingvanhetbestemmingsplanenhetGO-plan.DetweedeoptieisdathetGO-plannietafwijktvanhetbestemmingsplan.DeprocedureheeftindatgevalalleenbetrekkingophetGO-plan.Ikdenkdatwijopeenlijnzitten,zoalswijindebriefvanvrijdaghebbenwillenaangeven.Ikgaverdermethetamendement-Roemeropstuknr.88,waarmeebeoogdwordtomuithetvoorstelvandeontwikkelingsgebiedenookhetnodigeschrappen.Deaannemingvanditamendementmoetikontraden.Hetwetsvoorstelbiedtdegemeenteeenhandvatvooreendoorhaargewensteruimtelijkeontwikkelingvaneenaangewezengebied.Hetkangaanomgebiedenwaarinderuimtelijkeeneconomischeontwikkelingstagneert.Hetweervlottrekkenvanzo’nvastgelopensituatieenookhetstimulerenvandegewensteontwikkelingen,isvolgensderegeringjuistheelbelangrijk.Dezezakenzijnbelangrijkvoorwerkgelegenheidenvoordelokaleeconomie.HetvoorstelvoordeontwikkelingsgebiedenvindenwijdusheelgoedpassenindeopzetvandeCrisis-enherstelwet.Daarommoetenwijtegenditamendementzijn.Methetamendement-Wiegman-vanMeppelenScheppinkopstuknr.59wordtbeoogdomontwikkelingsgebiedenmetbovenregionaalschaalniveauookaantewijzen.Wijstaanhieransichpositieftegenover.Erisalleennogeenaantalvragenoverdewijzewaaropdatwetstechnischgoedmoetwordengeregeld.Ikkomhaarhiereigenlijkintegemoet.Ikhebbegrependatenigtechnischoverlegheeftplaatsgevondenoverdevraaghoehettechnischnetietsbeterzoukunnenwordenweergegeven.MochtmevrouwWiegmandaaropenvoorstaan,dandenkikdatwijhetdoel,zoalszijdatmethetamendementbeoogt,goedkunnenbereiken.Ikhoopdatwijeentechnischeaanpassingkrijgen.Indatgevalzullenwijditamendementalsondersteuningvanhetbeleidkenschet-sen.DeheerRoemer(SP):Mijnamendementopstuknr.88hadbetrekkingophetloslatenvandegeluidsnormenvoordeduurvantienjaar.Ikzaleréénopmerkingoverplaatsen,wantikzieiedereenalvreselijkkijkenalsikmijnhandweeromhoogsteek.DeopmerkingenvanzowelvandezeministerovergeluidbijdehslalsdeopmerkingenvanministerCramerdatnormenmoetengehandhaafdblijven,kunnennurechtstreeksdeprullenbakin.DemenseninNederlanddiestraksallemaallasthebbenvangeluidsbelasting,weteniniedergevaldatzijbijdeprojectendieonderdezewetgaanvallen,kunnenfluitennaaralleswathetkabinetovergeluidsnormeringheeftgezegdtegendeKamerentegenhen.Ikvinddateenheelkwalijkeconstatering.Ikhebhiermeemisschienwelhetmeestemoeitevanditgehelewetsvoorstel.MinisterEurlings:Ikdenkdatikdezezorgkanwegne-men.BijafdelingEvandeontwikkelingsgebiedenzijndiversewettelijkewaarborgenopgeschreven,waarbor-gendiederolvanhetRijkbetreffen.Hetgaathierbijomdeaanwijzingvangebieden,debetrokkenheidvanhetministerievanVROMbijexperimenten,waarnodigookbestuurlijkoverlegoverongewenstesituatiesendaarnadelokaleafwegingenindegemeentenzelf.Verdergaathetomdevaststellingvanhetgebiedsontwikkelingsplanenhettotstandvankomenvanbetrokkenheidvanallebelanghebbenden:Elverding,Elverding,Elverding.Voortsgaathetomdeprovincie,indienprovincialevergunnin-genaandeordezijn,en,lastbutnotleast,derechter.Hetgebiedsontwikkelingsplan,maarookdedaarnateverlenenvergunningen,kunnenaanderechterwordenvoorgelegd.Eriseenpandemoniumaanwaarborgendatdezevreeskanwegnemen.Overigenskanikumeldendathetwetsvoorstel’’SchwungI’’recentisingediendbijdeTweedeKamer.AlszuiderlingenonderelkaarzaldatwoorddeheerRoemeraanspreken.Overdatwetsvoor-stelkuntuopzeerkortetermijnsprekenmetdecollegavanVROM.Hetiszaakomhetdaarnognaderuittesplitsen.WijdenkendathethelesamenstelafdoendewaarborgtdatdevreesvandeheerRoemernietbewaarheidwordt.DeheerRoemer(SP):Voorzitter.Datbetekentdatwijeenwetgaanvaststellenwaarvanhetkabineteigenlijkzegt:geloofonsoponzeblauweogen.DemenseninOnderbankenweteninmiddelswatdatbetekent.Ikhechteraan,voorzitter,dathetkabinetgewoonzegt:normenzijnnormen.DatwilhetkabinetimmersookderestvanNederlandsteedsdoengeloven.Maaralshethetkabinetbeteruitkomt,laathetditstandpuntlosenzegtdeminister:erzijngenoegwaarborgendatdegeluidsover-lastmeezalvallen;alserergensietsaandehandis,gaanwijwelevenkijkenenpraten.Erisechternietsvastgelegd,hetisallemaalvaag.MinisterEurlings:Voorzitter.Ikbenhethiermeeechtnieteens.WijmoeteninDenHaagveelregelen,maardedemocratieishetbestedichtbijdebasis.Wijhebbenvertrouwenindeblauweogenvandegemeenteraden,vandeprovinciesenvandemensendichtbijdebasis.Leghetdaarneerwaardeoverlastwordtervaren.DatsluithelemaalaanbijdeadviseringvandeVROM-raad.Wijvindenditeenmoderne,goedeinvullingvanhetbeleid.Nogmaals,ukuntermetdeministervanVROMinhetkadervan’’SchwungI’’naderoverspreken,maarwijvindendathiermeedebeschermingvandemensenoplokaalniveauvoldoendeisgewaarborgd.Eriso.a.doordeheerVanderHamgevraagdwaaromdeondergrensvan20woningennietlagerwordtnudegemiddeldeprojectgrootte12tot15woningenis.AlsD66eenamendementindientomdegrensvan20woningenteverlagen,kaniktoezeggendatwijdaarsympathiektegenoverstaan.Wijbeschouwendatalseenondersteuningvanhetbeleid.DeheerVanderHamheeftgelijkmetzijnopmerkingdathetaansluitbijdereëlesituatie.TegendeheerDeMoszegik,datikhelemaalschrappenvandeondergrenstevervindgaan.MisschienkunnendeheerVanderHamendeheerDeMossameneengoedemiddenwegvinden?IkbenhetmetdeheerVanderHameensenwachtzijnamenderinggraagaf.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.IkhebineersteTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14040 termijngevraagdofdeministerwilaangevenwelkaantalwoningenreëelis.Isdattienofvijftien?MinisterEurlings:OndankshetfeitdathetEurovisie-songfestivalnietmeerzopopulairis,doetdouzepointsbijonstochnogenigenthousiasmeterugkomen.Alswijhetaantalvantwaalfnemen,denkikdatwijallebeiheelhappyzijn.DeheerVanderStaaijheeftopstuknr.66eenamende-mentingediendoverdefaseringinkleinereonderdelenbijgroteprojecten.Datisvanbelang,maardevraagishoewijdatregelen.Wijzijnhetmetdelijnvanhetamendementeens,maarhetisonzefilosofiedatditmethethuidigevoorstelnadrukkelijkkan.Datisbelangrijk,wantdoorhetopteknippenwordthetmakkelijkerbehapbaar.Wijdenkendatmethethuidigevoorsteldiemogelijkheideris.Alswijhetdejurezoudengaandoenzoalsmetditamendementwordtvoorgesteld,zienwijeenjuridischrisico,metnamedatbijdeuitvoeringsbe-sluitenenerzijdsenbijdeprojectbesluitenanderzijdsdeonderlingesamenhangquabegrenzingingevaarkankomen.Hetiseenprobleemalshetzowordtgejuridi-seerd.Wijzijnhetmetdelijnvanhetamendementeens,maarmenendatditalgoedwordtvoorzieninonsvoorstel.Omjuridischeredenenmoetenwijditamende-mentontraden.Nogmaals,wijzijnervanovertuigddatwijdatopeenanderemanierkunnenbereiken.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Erwordtdoorhetdepartementtechnischnaarhetamendementgekeken.Zonodigkomikterugmeteennieuwamende-ment.MinisterEurlings:IkzegdeheerVanderStaaijtoedatwijdaaropzospoedigmogelijkzullenterugkomen.Devoorzitter:Ikwilnuhetwoordgevenaandeminister-president.AlservandekantvandeKamergeenbezwaartegenis,zullendeminister-presidentendeministervanJustitiedaarnadezevergaderingverlatenengaatdeministervanVerkeerenWaterstaatverdermetdebeantwoordingvandatdeeldatnognietbeantwoordis.MinisterBalkenende:Voorzitter.Iksteluwmedewerkingzeeropprijs.Ikhebafgelopendonderdagopvrijdag-nachtgezegddatikgrotewaarderinghadvoordebetrokkenheidvandeKamer.Ermoetsnelwordengeopereerd,maardankdaarvoor.Datneemtnietwegdateruiteraardverschillendeopvattingenzijn,daaromishetgoeddatweditdebatmetelkaarhebben.DeheerVendrikmaakteeenopmerkingoverdesamenstellingvandedelegatie.Hetisgewoonkabinets-beleid.DeministervanVROMhadhierookgraagwillenzijn,maarzijmoest,zoalsuallenweet,inKopenhagenzijn.DeheerRoemerzeidathijditwetsvoorstelbeschouwtalshetdoordrukkenvanprojecten.Ikwilhiertochinallenadrukkelijkheidstellendathetonseromgaat,indezemoeilijketijdenwaarindebedrijvigheidwegvaltenwaarinmensendreigenhunbaanteverliezen,allesuitdekasttehalenomtezorgendatzakenwordenbespoedigd.Hetwezenvanditvoorstelis:tempobrengenenhetstimulerenvandebedrijvigheidendewerkgelegenheid,inevenwichtmetdethema’sinfra-structuurenduurzaamheid.DaargaatdeministervanVerkeerenWaterstaatstraksnognaderopin.DankomikbijdemotievandeheerVanderHam.Hijzegtdatweeenscannodighebbenvandewerkgelegen-heidseffecten.Ikhebafgelopendonderdagaangegevendatikdezescannietnodigacht.Indebouwdreigen50.000banenwegtevallen,maarerliggenwelactivi-teitenopdeplank.IndeNotaRuimtespreektmenvan125.000mensjaren,77.000indewoningbouw,48.000opbedrijventerreinen.OokbijandereprojectenzoalsdeHavenvanRotterdamspreektmenvan25.000mensja-ren,indeZuidplaspoldervan15.000enindeOudeRijnzonevan6400.Opditmomentligt8mld.opdeplank.DanhebbenweooknogdeprojectenKlavertje4inLimburg,deWestelijkeDordtseOever,hetstationsge-biedvanUtrecht,enhetvliegveldTwente.Alsweinstaatzijnomdezeprojectennaarvorentehalen–enelkemaandwinstiseréén–betekentditdatweminderrisicolopendatmensenhunbanengaanverliezen.Tegendieachtergrondvindikeenquickscannietnodig.Eéndingstaatnamelijkvast:alswetempokunnenmakeninalleprojectendieerlopen,winnenwebedrijvigheidenwerkgelegenheidendatisookhetwezenvandeCrisis-enherstelwet.Datisookderedenwaaromikdezemotieontraad.MevrouwWiegmanvroeghoehetzitmethetverbandmetdeduurzaamheid.Dathebikaangegeven.Projectenzoalshetwindmolenproject,deenergiebesparingbij100.000woningenenwarmte/koudeopslagwordenallemaaldoorditvoorstelbediend.Eenevenwichttusseneconomischeactiviteitenduurzaamheidisnadrukkelijkonsoogmerkgeweest.DeheerRoemersteldeinzijnmotievoordaternogeenextratoetszoumoetenkomenvandeRaadvanState,omdatditvoorsteljuridiseringvanbesluitvormingspro-cessenzouuitlokken.IkdachtdatdeministervanJustitiehieralopwasingegaan.WijzijnervanovertuigddathetwetsvoorsteljuridischgoedisdoortimmerdenEuropa-proofis.HetisnatuurlijkongebruikelijkomditvoorstelopnieuwaandeRaadvanStatevoorteleggenvooradvies.WijhebbennadrukkelijkrekeningwillenhoudenmetwatdeRaadvanStatenaarvorenheeftgebracht.VoorhetoverigeverwijsikdeheerRoemerechtnaardestukkendiewijhebbengeproduceerd,zowelalsreactieophetadviesvandeRaadvanState,maarookalsreactieopdevragenvandeKamer.Daaromontraadikookdezemotie.DemotievanmevrouwOuwehandgaathetverst.ZijzegtdatderegeringdeCrisis-enherstelwetmaarinmoettrekken.Datgaathelemaalintegenalleswatwemetdezewetwillenbereiken,namelijkbedrijvigheidstimulerenenprocessenversnellen.MevrouwOuwehandzegtdatdegevolgenonaanvaardbaarzijnvoornatuurenmilieu,debiodiversiteit,derechtsbeschermingendedemocratischerechtstaat,maardatoordeeldelenwijbepaaldniet.Hetgaatonsomtempoversnellingendaarisveelvoortezeggen.Wezittenineenmoeilijketijdenwemoetenonsjuistnietneerleggenbijzakendietelanggaanduren.Datisonzeovertuigingendaaromhebbenwevoordezewetgekozen.Daaromontraadikookdezemotie,gegevendeaard,deinhoudenhetdoelvandeCrisis-enherstelwet.DeheerRoemer(SP):Deminister-presidentzalhetzonietbedoeldhebben,maarindebeantwoordinglijkthetalsofhetkabinethetalleenrechtheeftommetplannenteTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14041 komenomdecrisisaantepakken,ofzelfsaanhersteltewerken.Ikroepinherinneringdatookmijnfractie,naastbijnaallefracties,eenjaargeledenhetkabinetachterdebroekzatommetvoorstellentekomen.Toenhadhetkabinetalletijd.Eristoeneerderopderemgetrapt,dandataancrisisenherstelwerdgewerkt.Datwiliktochevenrechthebbengezet.Ikvindhetergjammerdatweopeenbijnaonzorgvuldigewijzenauwelijksdebatterenmetelkaaromzo’nweterdoortekrijgen.Vindtdeminister-presidentheteigenlijkwelnormaaldatwijmorgeneenwetgaanaannemendieopbijna100puntenisgeamendeerd?MinisterBalkenende:Natuurlijkheefthetkabinetniethetalleenrechtophettempoerinbrengen.Opbasisvanwatzichindeafgelopenmaandenheeftafgetekend,hebbenwijbeslotentekomenmetdezewet.IkhoopdatdeKamerditwetsvoorstelaanneemt.Natuurlijkzijnerveelamendementeningediend.Tegelijkertijdwetenwebijditsoortonderwerpendatheteenweerbarstigemateriebetreft.Natuurlijkisdaarkritiekopgekomen,ookvandekantvandeRaadvanState.DeKamerheefthoorzittingengehouden,enwijzijningegaanopdeopmerkingenvandeKamer.Hetismijnvasteovertuigingdatwijzakeninbeweginghebbentebrengen.Ditiseenoprechtepogingvandekantvanhetkabinet.Danpasthetineendemocratiedatdatwetsvoorstelwordtgeamendeerd,endaarzijnweookopingegaan.Somszijnweheteensmeteenamendement,somsniet,maardatisnueenmaalhetwezenvaneendergelijkwetsvoorstel.Hetiswaar,erwordttempoaandedaggelegd.IkhebdankuitgesprokenaanhetadresvandeKamer,maartegelijkertijdhechtenwijzeeraaninwerkingtredingvandewetper1januari.Datisjuisthetoogmerkomtempotekrijgen.Zakenduurdentelang,enwewillendiezakenjuistgaanveranderen.Democratiehoudtnueenmaalindateramendementenkunnenwordeningediend,enwezijndaarookopingegaan,maarwehopenweldatwestrakskunnenovergaantothetvaststellenvandezewet,omdathetdoelnueenmaaliszakeninbewegingtekrijgen.DeheerVendrik(GroenLinks):Zoudeminister-presidentbereidzijnomaanhetCPBtevragen,namenskabinetenKamer,eniniedergevalnamensmij,ofhetbereidisbijgelegenheidvanhetCentraal-economischplan,dataltijdinaprilverschijntalsopmaatnaardeVoorjaarsnota,stiltestaanbijmogelijkepositieveeffectenvandezewetopdewerkgelegenheidindebouwsector?Neehebje,jakunjekrijgen.Deminister-presidentsuggereertdatdezewetextrapubliekeinvesteringenuitloktennaarvorenhaalt.Datmoetdanopdeeenofanderemanierzichtbaarworden,bijvoorbeeldbijhetMIRTendatgenewatvoor2010opdelatstaat.Hetkabinetzouonsdaarininzichtmoetenkunnengeven.Ofhetleidttotextrauitgaven,endanzienwedat.Hetkannatuurlijknietzozijndatdeeneversneldeuitgavetenkostegaatvaneenprojectdatdanmaaropdelangebaanwordtgeschoven,wantdaarschietdebouwsectornietsmeeop.Wanneerkrijgenwedatinzicht?IsdatbijhetMIRT,ofbijvoorbeeldbijdeVoorjaarsnota2010?Ikbegrijpdatdeminister-presidentookgraagzietdatprivateinvesteringenwordenuitgelokt.Wijzijndannatuurlijkgeïnteresseerdinduurzameinvesteringen.Zouhetdannietlogischzijnom,alsdatookdefocusvanhetkabinetis,nogeenstekijkenofhiergeenbredegroenegarantieregelingmoetwordenoverwogen,omdatveelgroeneinvesteerdersopditmomentgroteproblemenhebbenbijdebankenomüberhauptleningentekrijgenomdeprojectentefinancieren,laatstaandatdieprojectentegeneenprocedurelebarrièrekunnenaanlopen?Zoverkomenzevaakniet.Wilhetkabinetdaaropnieuwnaarkijken?MinisterBalkenende:IkbeginmethetCPB.Ikhebgezegddatiknietgraageenprocedurewilhebbendieleidttotvertragingvandebehandelingvanditwetsvoor-stel.KandatnietwordenmeegenomenopeenandermomentwaarophetCPBstilstaatbijeffectenvandemaatregelen?Dieeffectenwordenjaarlijkszichtbaargemaakt,bijvoorbeeldinhetMIRT.Eriseenjaarlijkserapportage,waarindeprojecteneffectennaarvorenkomen,endatkanookbijVoorjaarsnota.IkzaldevraagdieusteltopnemenmethetCPB.Ineersteinstantiemoetenwenagaanwatonzerapportageisronddevoortgangvanhetgeheel.Ikzalditpuntnaderinhetkabinetbesprekenomerrechtaantedoen.Hettweedepuntgaatoverdeextrapubliekeinvesterin-gen.Ikhebgezegddatdezewetgaatoverhetversnellenvanprocedures.Dezewetgaatnietoverdegelden.Alswijditjaar3mld.extrainvesterenmetditpakketenvolgendjaar3mld.,terwijlerbijdemedeoverhedentalvanplannenzijn,danwordtderealisatievandieplannenvergemakkelijktdoordezewet,zohebikaangegeven.Datishetwezenvandezeplannen.OphetMIRTzaldeministervanVerkeerenWaterstaatnogingaan.HetlaatstepuntvandeheerVendrikgaatoverprivateinvesteringen.Hijvraagtofnietmoetwordenoverwogeneenbredegarantieregelingoptestellenvoorduurzameinvesteringen.Datgaatverderdanalleenditwetsvoor-stel.Ditwetsvoorstelzietopdeprocedures.Datiseenzaakdienietinditkaderhoefttewordenbesproken.Ditheeftooktemakenmetbudgettairerandvoorwaarden.Ikzegopditmomentgeenneeenookgeenja.IkwilwelhetsignaalvandeheerVendrikmeegevenaanhetkabinet,wantwijhebbenooktemakenmetdemogelijk-hedenenonmogelijkheden.WijhebbeninhetkadervandezeCrisis-enherstelwetrechtwillendoenaanhetthemaduurzaamheid.DeheerVendrikweetwelkeprojectenwijmogelijkhebbengemaakt.Ditgaatverderdanhijnaarvorenbrengt.Ikvindditniethetmomentomdaarovertebeslissen,maarikwildezaakbestinhetkabinetaandeordestellen.Ikwilzijnsuggestieiniedergevalnaarvorenbrengen.Devoorzitter:DeheerVendrik,eenprocedurelevraag.DeheerVendrik(GroenLinks):Dankvoordebereidwil-ligheidomhierovernogeensinhetkabinetverdertespreken.Hetisprettigalsdeminister-presidenteenkeeraandeKamerverslagdoetvanwatditheeftopgeleverd.MinisterBalkenende:Laatikmijevennietvastpinnenopeentermijn.Ikmoetdituiteraardnogbesprekenmetdeledenvanhetkabinet.Ikzaldezezakennadestemminguiteraardbesprekenbinnenhetkabinet.Datzoukomendevrijdagkunnenzijn.IkzaldansprekenoverdesuggestievandeheerVendrikenhemdaarnaberichtenoverhettijdstipwaaropikrechtkandoenaanwathijhiernaarvorenheeftgebracht.Zullenwijhetzodoen?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14042 MevrouwOuwehand(PvdD):Deminister-presidentishetnieteensmetmijninschattingdatdeCrisis-enherstelwetnegatieveeffectenzalhebbenvoornatuurenmilieu.Isdeminister-presidentdanbereidomhetPlanbureauvoordeLeefomgevingindejaarlijkserapportagestelatenkijkennaardedaadwerkelijkeeffectenvandezewet?MinisterBalkenende:Nee,datdoenwijnueensniet.Ikhebaangegevendatwijopgoedegrondenzijngekomentotditwetsvoorstel.WijzijningegaanopdeargumentendiemevrouwOuwehandnaarvorenheeftgebracht.Zijweetprecieswathetkaderis.Wijwillenkomentotversnellingvanproceduresenikvinddatwijhetdaarbijmoetenlaten.IkhebgeenbehoefteomhetPlanbureau,naastdeactiviteitendiementochalverricht,daarvoornogextraactiviteitentelatenverrichten.Devoorzitter:Ikexcuseerdeminister-president.DitverzoekisookgekomenvandeministervanLNV,dieom14.00uureenvolgendwetgevingsoverlegheeft.Zijwilwelevenetenomdatzijdaarnatweewetgevingsoverleg-genheeftdieonafgebrokennaelkaardoorgaan.DaniszijookgeëxcuseerdendeministervanJustitieeveneens.WijgaanverdermetdeministervanVerkeerenWaterstaat,medenamenszijnoverigeviercollega’s.Uhebtnogeenkwartier.MinisterEurlings:Mijngroenehartkloptdoor.AlsministervanVROMadinterimzalikdoorgaanmetdebeantwoordingopdatterrein.Overhetamendementopstuknr.40vanmevrouwWiegmanisafgelopenvrijdageenlangebriefgeschreven,waarinbijeenaantalonderdeleneenaantalbezwarenisgenoemdwaardoorderegeringoverdieonderdelennietpositiefis.Maarikwilookietspositiefszeggen.DeregeringishetmetmevrouwWiegmaneensdathetwenselijkisdaterlokaalafsprakenwordengemaakt.WatdatbetrefthebbenwijeenpositieveroordeeloveronderdeelII,onder3.OverdatonderdeelwillenwijhetoordeelaandeKamerlatenofhetopdiemaniermoetwordengeregeld,maarwijzienwelderatioomhetzolokaaltedoen.Voorderestvanhetamendementverwijsiknaardeschriftelijkebeantwoording.Opdieonderdelenontradenwijhelaashetamendement.OokbijhetamendementvanmevrouwWiegmanopstuknr.28willenwijhaarechttegemoetkomen.Quainhoudkunnenwijonszeervindenin,sterkernog,zijnwijheteensmetwatzijbeoogt.Tegelijkertijdhebbenwijwetstechnischhetnodigecommentaar.Dusookhierweer:hoewiljedejurehetdoelbereikendatmevrouwWiegmanvoorstaat?Ikhebbegrependaterintussenookcontactheeftplaatsgevonden.Zonodigwilikerzelfookachteraangaan,zodathetgoedplaatsvindt.MochtmevrouwWiegmaninstaatzijnomdejuridischegrondingvanhaaramendementaantepassen,waardoordetechnischebezwarenwegvallen,danzalikditamendementnamensderegeringalsondersteuningvanbeleidomarmen.MevrouwWiegmanbereiktdanhetdoeldatzijmetditamendementbeoogt.Inhoudelijkzijnwijhetduseens,maarermoetwelnaardevormwordengekeken.IkkombijeenaantalvragenrondomdeMER.WatregeltdeCrisis-enherstelwetnupreciesophetpuntvandeMER?BijdemilieueffectrapportagemoeteengoedonderscheidwordengemaakttussendeMERophetplanniveauenerzijdsendeMERophetprojectniveauanderzijds.DenuvoorliggendeCrisis-enherstelwetheeftinartikel1.11uitsluitendbetrekkingopdeproject-MER.Indenotanaaraanleidingvanhetverslagisopditpuntingegaanenmetdenotavanwijziginghebikonduidelijkheidopditpuntwillenwegnemen.Voordeplan-MERwijzigternadrukkelijkdusniets.InhetkadervandeCrisis-enherstelwetvindtderegeringhetverantwoordomvoorprojectenvanbijlageIItebepalendathetbijeenproject-MERnietverplichtisomalternatieventeonderzoekenendathetooknietverplichtisomdeCommissievoordeMERomadviestevragen.Hoeverhoudtzichdezepositionering,puurvoordeprojectenvanbijlageII,zichtoteenaantalregels?Voorbeideelementenbijeenproject-MERvoordeprojectenvanbijlageIIgeldtnude’’nee,tenzij’’-bepaling,waarbijdeinitiatiefnemernogsteedskanbesluitenomeenofbeideelementenopvrijwilligebasisalsnogindeprocedureoptenemen.Maarhoeverhoudtzichdatnu?Beideelementenzijnvooreenproject-MERindeEU-richtlijnennietverplichtgesteld.ZijzijndusextrainhetNederlandsestelsel.Hetzijndezogenaamde’’koppen’’,waaroverdeKamergeregeldpermotiehaardesappreciatieheeftuitgesproken.Het’’snellen’’volgdemeestalsnelophetwoord’’koppen’’.Hetzijnduskoppenenvoordeplan-MERverandertdusniets.DeheerSamsomverzochtaandeministervanVROMadinterimombijtweeprojectentoetezienopeenzorgvuldigebesluitvorming.HetbetreftdeWestelijkeVeenweidenenMooienVitaalDelfland.DeheerSamsomheeftdaaroverveelbehartigenswaardigewoordengesproken.Ikkankortengoedzeggen:akkoord,wijzullenindelijnvandeheerSamsomverderprocederen.DeheerRoemervroegeenreactievanderegeringophet’’ja,mits’’-principebijhetalternatievenonderzoek,inplaatsvande’’nee,tenzij’’-constructie.Bijde’’nee,tenzij’’-constructiewordtuitgegaanvanmeerbevorde-ringvansnelheid,dochmetbehoudvanwaarborgenvanzorgvuldigheid.’’Ja,mits’’gaatwatonsbetreftnietmeerprimairuitvandebevorderingvansnelheid.HethoudtdeEuropesekoptochalshoofdrichtinginstand,terwijlwijjuistalshoofdlijnwildendatdezeEuropesekopvoordezecrisisprojectenzouwordengesneld.Daaromis’’ja,mits’’nietinlijnmetonzeversnellingsopgave.’’Nee,tenzij’’lijktonsdejuistelijn.DanhetamendementvanhetlidVendrikopstuknr.103,datzijnamendementopstuknr.45vervangt.Ikkankortheidshalvezeggendatookdezewijzigingonsnietvanmeningdoetveranderenendathetkabinetdusblijftbijzijnnegatieveadvies.DankomikopdiverseonderwerpendieinhetkadervanVROMaandeordezijngesteld.MevrouwWiegmanvroegnaaraanleidingvanhetamendementopstuknr.33watderegeringbedoeltmetdeopmerkingdathetamendementeenontsnappingsclausulevoorprovinciesmetteweinigwindambitiesinzouhouden.InhetkadervanSchoonenZuinighechthetkabinetgrootbelangaanderealisatievanduurzameenergie,inhetbijzonderdievanwindenergie.Hetwetsartikelbeoogtomprovinciesmeteentebeperkteambitieophetgebiedvanwindener-gie,teverplichtenommeerbijtedragen.Datisindezevisieeennationaalbelang.Nuiseenverplichtendewerkingvanditwetsartikelfeitelijkzonderwaarde,alshetbestuursorgaandatdaarvoormoetzorgenerzelfvoormagkiezenomdatniettedoen.JuistprovinciesTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14043 zonderwindambitiezullenditalseenontsnappingsclau-sulegebruiken,waardoorheteffectvanhetartikelweernihilzouzijn.Daarombeantwoordenwijhetopdiemanier.Ikkomophetamendementopstuknr.87vandeheerRoemer.DeheerRoemer(SP):Mijnfractieiszekervoorwindenergie;daarbijisheelveelwinsttehalen.Maarookwijproberenreëeltekijken.Uiteigenervaringkenikeenprojectvantweewindmolensbijmijindeomge-ving.Ditprojectisafgeschotendoordegemeenteraad,omdathetomeenprojectgingwaarbijdewindmolen135meterhoogwas,exclusiefdewieken,aanderandvaneendorp.Hetgingomeenparticulierinitiatiefentweewindmolens.Hetstaattotaalnietinverhoudingtotdeambitieomheelveeltedoenaanwindenergie.Hetkabinetzegtdaarvaneigenlijk:ditmaggeenlokaleafwegingzijn.Vindtudatnureëel?MinisterEurlings:Datvindiknietreëelendatisooknietreëelvanuithetstandpuntvanderegering.Wijwillenhelemaalnietvoorkomendaterlokaaldergelijkeafwegingenkunnenplaatsvinden.Wijwillendatdeprovinciederegiepaktenprovinciebreedenoverdeprovincieheenhaardoelenbereikt.Ikkenooktalvandievoorbeeldenhoedatgaat.AlsuinhetmooieMaastrichtbentenboveninhetreuzenradophetVrijthofzit,zietudetweezeergrotewindmolensvanLanakenutegemoetlachen.Datisvanveraftezienendaarbijwashetookdevraagofdatgoedwasofniet.Dievraaggaanwijnietbeantwoorden,maardiediscussiemoetnatuurlijkgevoerdkunnenworden.Datwilechternietzeggendatdaarmeeregio’serniettoemoetenwordenaangezetomoverderegioheendedoelstellingentebereiken.Hetgaateromdatvanuitnationaalbelanginiedereregiowelwordtgeleverd.Delokalediscussieheeftnatuurlijkhaaraandeelindekeuzehoedatpreciesgebeurt.DeheerRoemer(SP):Datzouwellichtinderdaadzozijnalswijhetoverdermategroteprojectenzoudenhebbendiedaadwerkelijkvannationaalbelangzijn,zoalsdeTweedeMaasvlakte.Wijpratenechteroverkleinschaligeprivateonderwerpen.Nuontstaatdesituatiedatdeprovinciestraksdevolgendeafwegingmoetmaken:wijkomentochnogergensietstekort,latenwijdietweewindmolensinBoxmeertochmaarneerzetten,zodatwijalsprovincieaandedoelstellingkomen.Dathoudttotaalgeenrekeningmetdemogelijkheiddathetunaniemdoordegemeenteraadendebevolkingzouzijnweggestemd.Daaroverstaptditkabinetheen.Blijkbaariserzoweiniginlevingsvermogendathetkabinetnietinzietdatditweleenseenonderdeelzoukunnenzijnwaarnaarnogkritischmoetwordengekeken,zekeralshetvaneenpartijkomtdievoorwindenergieis.MinisterEurlings:Ikbenhethelemaalnietoneensmethetgeenuwiltbereiken,maarikzegunogmaals:uwperceptievandepositievanderegeringlijktmijnietprecieszoalswijdezezien.Hetgaathierbijnietovertweewindmolens.Tweewindmolenshebbenimmerseenvermogendatkleinerisdan10megawattendusblijftheteengemeentelijkezaak.Hetgaathierbijjuistomdiegrotereparkenmeteenvermogenvantussende10en100megawatt.Datkunnenwel50molenszijn.Hetgaatoverdiegrotevelden,waarvoorgeldtdaterlinksomofrechtsomietsmoetgebeuren,wantanderskunnenwijhierinonzeHaagsewerkelijkheidmooiewoordensprekenendankuntudecollegavanVROMineigenlijvekielhalenomdathetvervolgensnietwerkt,maardangebeurterniets.Datwillenwijniet.Wijwillendatdiegroteambitiesgereedkomenendatdeprovinciesvooreendeelderegiepakken.Hetvoorbeelddatunoemtvanhetprojectvandietweehogewindmolensvan135meter,blijftdusgewoongemeentelijk.Wijdenkendatwijopdiemaniereengoedemiddenweghebbengevonden.Nogmaals:kijkernogeensnaar,wantwijwillenooknietdatoveriederemolenendétailvanbovenafwordtbesloten.Totaalniet,maarhetgaateromdatheterbijdiegroteveldenwelvankomt,wantandersweetikprecieswatergebeurt:veelbelovenenuiteindelijkopditvlaknietsgeven.Datdoet,zelfsinditdebat,nietzoheelveelmenseninvreugdeleven.Wijmoetendusweldedrukerophouden.MevrouwWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie):Ikhebinmijntweedetermijnalaangegevendatikerggevoeligwasvoordeargumentenbetreffendedeontsnappingsclausule.Ikdenkdatiknueenformuleringhebgevondenineengewijzigdamendement,opstuknr.33,waarvanikderegeringvraagomhetnadertebezien.Daaringeefikjuistheelnadrukkelijkaanwatdetaakisvandegemeenteenwatdetaakisvandeprovincie,ophetmomentdatdegemeentenietmeewerkt.Ookgeefikaanwatdetaakvandeministerisophetmomentdateenprovincienietmeewerkt,zodatgeenenkeleoverheidenhelemaalniemandzichkanuitwringenondergesteldedoelenennormen.MinisterEurlings:Uwgewijzigdeamendementregeltdatdeondergrensvandebevoegdheidvanprovincieswordtverlaagdvan10naar5megawatt.Zoalsikeerderhebaangegeven,laatikhetoordeeloverditgewijzigdeamendementoveraandeKamer.AlsdeKamerzichdaaroveruitspreekt,zullenwijdatoordeeltotonsnemen.Hettweedeenderdedeelvanhetamendementregeltdatdeprovincieinplaatsvandeministerbevoegdisomaftezienvaneeninpassingsplan,enwelpasnadatdegemeentehetinitiatiefheeftafgewezen.Hetwetsvoorstelbrengtversnellinginhetlokalebesluitvormingsprocesdoordeprovinciemeerbevoegdheidtegeven.Datluktnatuurlijkalleenalsdeprovinciedezehandschoenookechtoppakt.Onwilligeprovinciesmetweinigambitiesophetterreinvanwindenergiemoetennietdemogelijkheidkrijgenomditinstrumentniettegebruiken.Sorryvoordedubbelenegatie,maardatwillenwijnatuurlijkvoorkomen.Eenverplichtendewerkingvanhetwetsarti-kelisfeitelijkzonderwaardealshetbestuursorgaanzelfvrijisomtekiezen,deverantwoordelijkheidwelofniettepakken.Indebriefisaangegevendatditdeelvanhetamendementmoetwordenontraden.Nogmaals,wijzijnbangdathetintheoriemooiklinkt,maardatindepraktijkvanwegedevrijblijvendheidnietsgebeurt.Danhebbenwijonsnationalebelangnietgediend.Dandetoevoegingdathetbasisniveauvoordeteleverenprestatiesdoorprovinciesmoetwordenvastgelegd.Ditmoetsowiesogebeuren.HetRijkzaldeaanvraagvoorontheffingmoetentoetsen.Datisechternietvoldoende.HetprincipiëlepuntisdatdeprovincieTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14044 niethaareigenvleesmoetkunnenkeuren.DeKamergaaterover,maarwijproberenaantegevenwatwijwelkunnensteunen.Neemdeondergrens.DeheerRoemerdenktermisschiennetietsandersover,maaralsdeKamerdeondergrenswilverlagen,horenwijneutraalhetoordeelvandeKameraan.WatonderdeelIIenIIIbetreft,zietdeKamermetonsdevreesdathetwelis-waaromeenbevoegdheidgaat,maardanweleentheoretische.Immers,niemandzalerzijnvingersaanwillenbranden,waardooreenenandernietwordtwaargemaaktenwijmetonsalleneenprobleemhebben.Danhetamendementopstuknr.87vandeheerRoemer.Andersdanhetamendementvoorstelt,bevatartikel5.7onderlid1vanhetwetsartikeluitsluitendeentechnischewijziging.HetartikelzorgtervoordatderegelingvangebiedsontwikkelingsgebiedenwordtaangepastalsdeWetalgemenebepalingenomgevingsrechtinwerkingtreedt.Hetvervangtdeverwijzingnaardemilieuvergun-ningdooreenverwijzingnaardedaarmeeovereenko-mendeomgevingsvergunning.Erwordengeenanderetoestemmingentoegevoegd.DeaanpassingvandeWaboisnoodzakelijk.Daaromdienenwijhetamende-mentteontraden.HiermeeisnietsandersbedoelddaneentechnischeaanpassingvoorhetmomentwaaropdeWetalgemenebepalingenomgevingsrechtinwerkingtreedt.Hetispuureenanderetechnischeverwijzing,nietsmeerennietsminder.HetvolgendepuntbetreftKopenhagen,deGreenDeal.DeheerRoemer(SP):DitgaattochomdeaanpassingvandeMijnbouwwet?Devoorzitter:Wijbesprakenzo-evenhetamendementopstuknr.87.VolgensmijmoetdeMijnbouwwetnogkomen.MinisterEurlings:Hetgingomhetamendementopstuknr.87.Ikbengeblevenbijdegroenedeal.Inditdebatbeluisterikbijsommigen,gelukkignietbijdemeesten,devraagwatwijeigenlijkaanduurzaamheiddoenenwatdeCrisis-enherstelwethieraantoevoegt.Laatikmijbijdefeitenhouden.Bijwindmolensophetland–zojuistsprakenwijerover–gaathetommeerdan100projectentussen10en100MWdieonderdeprovincialecoördina-tieregelingzullenvallen.Wijhebbenhetdanalsneloverhetequivalentvaneenofmeerkolencentrales.DeheerVendrikzaldatweten.Zoveelkunnenwijhiermeenaaronsideesnelmaarookredelijkzekergaanbereiken.Dewetlevertbovendieneenbijdrageaandeversnellingvanenergiebesparinginhuurwoningen.Wijhebbenhetdanover100.000woningenperjaareneenverminderingvandeCO2-uitstootvannaarschatting136kiloton.Destimuleringvandewarmte/koudeopslagmaakteenCO2-reductiemogelijkvan2,9megatonin2020.Wijhebbenhetookversterkingvandekustverdediging,deversneldebouwvanduizendenwoningen.AlleenalindeprojectenvandeNotaRuimtegaathetomzo’n50.000woningen.DaarnaastisernogdeDeltawetachtigebenaderingvoorbouwprojectendienaardeovertuigingvanderegeringvooreenverdereversnellingzalzorgen.Ikbenhetdanookeensmetdepremierdiezojuistinzijninbrengzeidathiermeesprakeisvaneenuitgebalan-ceerdpakket,datlangnietalleenbetrekkingheeftopinfra.AlsministerCramerhierzelfaanwezigwasgeweest,hadzijinnogveelprangenderebewoordingendeellendekunnenuitdrukkenwaarmeezijbijderealisatievangroeneprojectenindepraktijkvaakmeetemakenkrijgt.Wijdenkendatookaandegroenekantvanhetverhaaleenbelangrijkewinstzit.Hetvolgendepuntbetreftdehoudbaarheidvandeonderzoeksgegevens.MetnamedeheerKoopmansvroeghiernaar.Hijwilhetonderzoekgraagbinneneenhalfjaartegemoetzien.IkkandeKamerditkortheids-halvevolledigtoezeggen.Wijkomenhiernogopterug.Gaanwijinjanuarivolgendjaarvoordeaanvulling,deAMvB,ookanderenraadplegenovervragenzoalswelkeprojectenerbijkomen?ZojuisthebikinalgemenezinaandeheerKoopmansenanderengezegddatderegeringhettoejuichtdatindeKamereenpositievebenaderingwordtgevoeldvanhettoevoegenvanextraprojecten,zoalsdebuitenringParkstad–omdievoorhetbeeldtenoemen–entalvanandereregionaleprojecten.DeheerKoopmanszouditprimavinden,enanderenvindendateveneens.Wijvoelendezedriveookbreedinhetland.ZoismetnamevanuithetIPOendeVNGaangegevendatmenbehoefteheeftaancontacthierover.Ikkanmeedelendatdezegesprekkenintussenlopenendatwijdusinintensiefcontactzijn,vanonderop,omtebezienwatnaardeervaringvanprovinciesengemeentenprojectenzijndieerbijkunnenkomen.Ikvinddateenpositiefiets.Ditlaatnietalleenziendaterveelinteresseisvoorbelangrijkeregionaleprojecten,maarook–endatisveelbelangrijker–datmenookingemeentenenprovinciesmetellenlangevertragingenisgeconfronteerdendatmenookdaardezewetalseenbelangrijkhulpmiddelzietomdenoodzake-lijkeversnellingdoortevoeren.Datgeeftduseenstukextravertrouwen.WijzullendeKamernatuurlijkuit-en-te-naberichtenoverdeconclusiesvandiegesprekken.EnhetideevanderegeringvoordeAmvB,daaroverzullenwijvastooknoguit-en-te-nakomentediscussiëren.Ikkomopdemotieopstuknr.101vanhetlidRoemer.Hetzijnintussenheelwatmoties,maardatwilnietszeggenoverdewet.InhetEuropeesParlementkwamenerwel400amendementenopeenrapportoverTurkije,entochhieldditaardigstand.Hetaantalmotiesenamendementenwildusnognietdirectzeggendathetgeengoedvoorstelis.Hetkánveelsteviger.DeheerRoemer(SP):HoeveelledenheefthetEuropeesParlement?MinisterEurlings:Alsikkijknaarhetaantaldeelnemersaanditdebat,kaniknietzeggendataandatdebatoverTurkijezoveelmeermensendeelnamen.Weesdusnietbevreesddathetaantalmotiesenamendementenonszoumoetenverontrusten.Demotieopstuknr.101vandeheerRoemermoetenwijhelaasontraden,wantderegeringdeeltdeanalysenietdathetgrondbeleideenvertragendefactoris.Hogegrondprijzenvoorwoningbouwgrondlijkenjuisteenstimulansomdebouwlocatiesteontwikkelen.Danishetookquaexploitatieeerdereenrealistischemogelijkheid.HoezithetpreciesmetdecoördinatieregelingWro?DeheerVanderHamheeftdaarnaargevraagd.Decoördina-tieregelingisvolgensonseengoederegeling,diewelnogwatmeerontdektdienttewordendoordegemeen-tes.Jemerktdatdaarnogeenbehoorlijkewinstteboekenis.JacquelineCramer,deministervanVROM,voertindezewekenoverlegmetdeVNGomdeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14045 bekendheidvandieregelingmeeronderdeaandachttebrengen.DeVNGwilinsamenwerkingmethetministerievanVROMtoteenleidraadkomen.Inhetkadervande,ookdoordeKamergewenste,ondersteu-ningvangemeenteslijktonsditprima.Voordeaangewezenlokaleprojectenmetnationalebetekenisvanafdeling7ishettoepassenvandecoördinatieregelingverplicht.Ookditzaldebekendheidenervaringmetdecoördinatieregelingverdertengoedekomen.IkzegdeKamertoedatwijineentijdpadtotjanuari2010,alsdeCrisis-enherstelwetinwerkingtreedt,naderzullenterugkomenopdevraaghoeditverderisgevarenenhoeverwijdaarmeezijngekomen.Datiseenbelangrijkpunt,enuiterlijkinjanuari2010wordtdeKamerhierovernaderbericht.DeministervanVROMishiermeedusbezig.DeheerSamsomsprakoverdeoplaadpuntenvoorelektrischeauto’s,netalsveleanderen;iknoemdeheerSamsommetnaamentoenaamomdathijaltijdeenvoorvechterisvanelektrischemobiliteit.Ookwijondersteunendatvolledig;inweerwilvansommigecynicidenkenwijdatditvrijsneleenbelangrijkevergroeningkangaanbetekenenvandemobiliteit.Quabedoelingstaanwijpositieftegenoverditamendement.Ookhierbijlijkenzichechterenigejuridischeuitdagingen–laatikhetzozeggen–voortedoen.Wijmoetendaaroverprecieszijnmetelkaar.ZoisonsbeelddatzakenwordengeregeldineenAMvBopgrondvandeWoningwet,hetBesluitbouwvergunningsvrijeenlicht-bouwvergunningplichtigebouwwerken.Hetzoudusergensandersmoetenlanden.IkkanmijnietvoorstellendathetdeheerSamsomomietsandersgaatdandeinhoud.Daarinheefthijzichaltijdheelconstructiefenaanjagendbetoond.MisschienkunnenwijhieroverdusopdekortstmogelijketermijntechnischoverleghebbenomtebekijkenofwijdedoelstellingvandeheerSamsomkrachtigovereindkunnenhouden,maarhetvoorsteljuridischopeenietsanderemanierkunnenlatenlanden,zodatwijhetdoelsnelbereiken.DeheerSamsom(PvdA):Ditkanookinpolitiekoverleggebeuren.WijkunnengeenAMvB’sveranderen.Datmaaktonszomachteloosopdatpunt.Dusamenderenwegraagineenwetsvoorstel.MaaralsdeministerdetoezeggingdoetdathijmetdezelfdesnelheidwaarmeedeCrisis-enherstelwetvankrachtzoukunnenworden,datis1januariaanstaande,derelevanteAMvBzodanigwijzigtdathetzelfderesultaatwordtbeoogd,doeikmethemmee.MinisterEurlings:Latenwijvandaagcontacthebben.Wekunnentweedingendoen.Alshetonsnoglukt,zoudenwehetnunogindeCrisis-enherstelwetkunnenfietsen.AnderskrijgtdeheerSamsomdegarantiedatdituiterlijkindeAMvBzijnbeslagkrijgt,beginjanuari.Linksomofrechtsomwordthetdanvastgesteld.Datlijktmijvanbelang.Ikhoopdathettechnischoverlegvandaagkanplaatsvinden.WijondersteunennamelijkhetdoelvandeheerSamsom.IkgaverdermetdeonderwerpendietothetterreinvanministerVanderLaan,ministervoorWWI,behoren.Hoepakthetschrappenvan70%instemminguitbijslechtfunctionerendecorporaties?IkmeendatonderanderendeheerVendrikdezevraagheeftgesteld.Decorporatiezalmoetenaantonenencommunicerendathetgaatomna-isolatie,datdeklusnietlangerdandriewekenduurtendatergeenhuurkostenstijgingis.Doeteencorporatiedatniet,nietgoedofnietgoedgenoeg,danheeftdehuurderachtwekendetijdombezwaartemaken.Dehuurcommissiezaldandienentearbitreren.Alseencorporatienietgoedfunctioneert,zaldeze,omhetopzijnGuusjeterHorststezeggen,opzijnvestjewordengespuugd.Ikhebhaardezeuitspraakvoorheteersthorengebruiken.Alsjeuiteenandereregiokomt,gebruikjesommigeuitsprakenmeerdanandere.HetamendementwilikgraagaanhetoordeelvandeKameroverlaten.Wijstaanerneutraalinenzullendestemmingafwachten.Waaromkomtergeenruimtevoorgemeentenomeenleegstandsheffingtoetepassen?Ophetrisicoafdatikvaneigenbelangwordbeticht,omdatmijnhuisinValkenburgintussenmeerleegstaatdanmijliefis,geefiktocheenalgemeenoordeelnamensderegering.Zoalsineenreactieopeeneerderamendementisgezegd,pastditnietinonsOZB-systeem.Nogbelangrijkerisdathetvolgensookniethelpt.Hetgaatomkleinebedragen.Hetheeftdusveelwegvansymboolpolitiek.Daaromjuichenweditinstrument,neutraalgezegd,nietergtoe.DeheerRoemer(SP):Volgensmijzouhetjuistdaaromindezewetpassen.MinisterEurlings:Hetpastnietindezewet,omdatdezewetzogoedis.Daarompastdezereactiepreciesbijdewet.Uzultindezeperiodenogmeemakendatdezewetweldegelijkresultatenzalhebben.Daaromishetzo’nsnellewet.Laatikmaardirectdoorpakken.Wijprecise-renonzeplannencontinu.DeheerRoemerweetnetzogoedalsikdathetministerievanVerkeerenWaterstaatjarenlangtemakenhadmethetprobleemdatgeldnietwerduitgegeven.Jarenlangkukeldedefinanciëleplanningachterover.Voorheteerstsindsmensenheuge-nisgevenwijhetmeestevanonsgeldgewoonuit.Ophetvlakvanwegenaanlegdraaienwij’’aspromised’’.Metspoorpikkenerbijgaanwijrichtingdenullijn.Wijhopendusdatwijvaneenjarenlangesituatiewaarinwijmoestencommunicerendatminderwordtuitgegeven,gaannaareensituatiewaarinwijmeereneerderkunnenuitgegeven.IkkanmeldendatderegeringbijdevoorjaarsnotaeenactualisatiezalgevenvandefinanciëleplanningnaaraanleidingvanhetaannemenvandeCrisis-enherstelwet.Dezezalnatuurlijkeerstmoetenwordenaangenomen.Daarnakunnenwedeconsequen-tiesnaderinbeeldbrengen.Vervolgenszaldefinanciëleplanningiteratiefaandeordezijn.Wijverwachtenerveelvan.Wewillennietmeervertragen,maarproberenjuistteversnellen.DeheerVendrik(GroenLinks):Ikmagertochvanuitgaandathetkabinetbijdeplanning,zoalsbijvoor-beeldinhetMIRTisvastgelegd,allangenbreedrekeningheeftgehoudenmetdeCrisis-enherstelwet?Andersklopterietsniet.HetkabinetbeoogtgeldnaarvorentehalenmetdeCrisis-enherstelwet,maardatgeldiserniet.MinisterEurlings:Netzozeeralsheellangbulkengeldnaarachterenzijngeschoven,ishetookmogelijkomoptalvanmanierengelduittegeven.Datlijktmijeeneersteverplichting.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14046 DeheerVendrik(GroenLinks):Datweetikallemaal,maardatisgeenantwoordopmijnvraag.Devoorzitter:Deministermageerstantwoorden.MinisterEurlings:Moetuzicheensvoorstellenwatvoorgeklandwijzijn;wijvindenhetalexotischdatwijnajareneenkeerhetgelduitgevendatvoorwegenaanlegisbegroot.Datisalexotisch.Datisinik-weet-niet-hoeveeljaarnooitgebeurd.Dathebbenwijonderanderebereiktdoornieuweinitiatieven,zoalsdespoedwet.Diebegintnuvoloptedraaien:deaannemersdraaienenerwordenmetersgemaakt.WijhopendatwemetdezeCrisis-enherstelwetverderevertragingvoorkomen.Wijvertrageniederekeermetjaren.Deeerstewensisnietmeervertragen.Datisjarenwinsttenopzichtevandehuidigesituatie.Detweedewensisverderversnellen.Ikhebdeanderhalfjaargenoemd;misschienprojectenbijlageII.Alsdeweteris,bekijkenwijwathetvoordeplanningbetekent.Wijzullendan,netzozeeralsjarenlangnaarachterisgeschoven,metdeministervanFinanciënmoetenproberenommanierentevindenomweergeldnaarvorentehalenmeteensoortvankasschuif.DaaroverkomenwijgraagnadermetdeKamertespreken.Maarfirstthingsfirst:alsueenwarmeondersteuningvoordeCrisis-enherstelwetuitspreekt,hemsnelterstemmingbrengten,andersdanbijdeSpoedwetwegverbreding,namensGroenLinksditkeerwelvoorstemt,geeftdatonseenduwinderugomsneldievertalingtekunnenmaken.Devoorjaarsnotaisheteerstemoment.Wezulleniederekeerweer,iteratief,delaatstestandderdingenopnemen.Ikbenerechtvanovertuigddathetveelkanschelen.Ikhebdeellendeaangetroffenvaniederekeervertraging.Nuishetde’’v’’vanversnelling.Ikbenbijnaaanheteindvanmijnbeantwoording.Ikhebvoormijdemotieopstuknr.86vandeheerRoemeroverdewijzigingvandeMijnbouwwet.DiebetrefthetministerievanEconomischeZaken.WatdeheerRoemervoorstelt,betreftgeenwijzigingvandeCrisis-enherstelwet,maareenfundamentelewijzigingvandeMijnbouwwetzelf.IndebriefdiedeKamerheeftontvangen,isaangegevendathetvoordeCrisis-enherstelwetinrelatietotmijnbouwprojectenslechtsomeentechnischewijzigingvandeMijnbouwwetgaat.Hetamendementbetreftdewijzigingvanbestaandewetgevingdieop1maartjongstledeninwerkingisgetredenenwaarmeedoorzoweldeTweedealsdeEersteKameruitdrukkelijkisingestemd.Opmijnbouw-projectenvannationaalbelangisderijkscoördinatierege-lingvantoepassing.Eendergelijkeproceduremaakthetmogelijkomcomplexeprojectendievannationaalbelangzijn,opeenzorgvuldigeenintegralewijzetotstandtebrengen.DeministersvanEZenVROMstelleneenrijksinpas-singsplanop.Gemeentenenprovinciesblijvenbevoegdomdevergunningenaftegeven,maardeministervanEZcoördineertdevergunningverleningwel.DeministervanEZendeministerdiehetmedeaangaat,kunnenzelfeenvergunningverlenenalseenbevoegdgezagniettijdigeenbesluitneemt.Hetgaatdanechter,ennietvoorniets,omeenprojectdathetpredicaat’’nationaalbelang’’krijgt.Hetisnietpassendombijdezegelegen-heidbestaandebepalingenoverdetoepassingvanderijkscoördinatieregelingophetgebiedvandemijnbouwtelatenvervallen.WijwetendatdeheerRoemerdaareenanderstandpuntinheeftdanhetkabinet,maarerisrecentelijknadrukkelijkoverbesloteninTweedeenEersteKamer.WijvindenhetookeenbeetjebuitendeporteeliggenvandeCrisis-enherstelwet.Latenwenunietdeheleinhoudelijkediscussieopnieuwbeginnen.DeCrisis-enherstelwetzorgtalleenvoorwattechnischeaanpassingenvandeMijnbouwwet.Wijontradendaaromdemotieopstuknr.86.DeheerRoemer(SP):Gaandiebeperktetechnischeaanpassingenervoorzorgendatgemeentenenprovin-ciesletterlijknietsmeerhebbenintebrengenoverbijvoorbeeldCO2-opslaginBarendrecht?Heeftderijksoverheidnueengemakkelijkeremanieromdiedoortedrukken,ondankseenunaniemaangenomenmotieindeprovincieZuid-Holland?Geldtdatbijvoorbeeldookvoorgaswinninginwelheelgevoeligenatuurgebieden?MinisterEurlings:TeneerstegaanwemetdeCrisis-enherstelwetdebevoegdhedenzoalszezijnverdeeld,ooknaaraanleidingvandeeerderediscussieenbesluitvor-minginTweedeenEersteKamer,nietwijzigen.Erisgeenwijzigingvandeprincipiëlebevoegdheidsverdeling.Tentweede,maardatiseenbeetjebuitenmijnnormalepakkie-an,ligtnogweldegelijkdevergunningsbevoegd-heidbijgemeentenenprovincies,maarheeftdeministervanEZwelvandemeerderheidvandeKamereencoördinerendebevoegdheidheeftgekregen.Alshetechtnietzougebeuren,iserweleenmogelijkheidominhetkadervanhetnationaalbelangzelfeenvergunningaftegeven.ZoisdateerderafgesprokenennietnuhierindeCrisis-enherstelwet.DeheerRoemermagdaareenanderemeningoverhebben.Uitdetijddieiktotnutoeindepolitiekhebmogenzitten,weetikdatjeindegemeenteraad,waariktussen1994en1998zittingmochtnemen,doormensenaanjejasjewordtgetrokkenalsjedingendoetwaarmennietachterstaat.IkhebinmijntijdalsKamerlidenooknualsministeruit-en-te-namogenervarendatnietalleenmetdeformeleinspraak,maarookmetdelobbyenhethieraanwezigzijnindeKamer,dedrukwordtopgevoerd,mochteenministertegendewensvaneenregioinerietsdoorheenwillendrukkeninhetkadervannationaalbelang.Ookopdatniveaufunctioneertdedemocratiedusgoed.IkwildaarmeedezorgenvandeheerRoemerietswegnemen.HijheeftdaareenanderstandpuntoverdandemeerderheidvanbeideKamers.Hetisechtergeenpuntdathiertenprincipaleopnieuwaandeordekomt.Ditiseerderuitgediscussieerdenbesloten.DeheerVendrik(GroenLinks):Krijgikvandeministernogeenoordeeltehorenovermotieopstuknr.85namensdeministervanVROM?Jezouimmerskunnenzeggendatzijdaarovergaat,maardiemotieheeftooktemakenmetdeportefeuillevanministerVandeLaanenmisschienzelfsmetdievanministerVanderHoeven.Maargoed,ministerEurlingsvertegenwoordigtvandaagiedereen.Devoorzitter:Diereactiekaneventueelookschriftelijkwordengegeven.MinisterEurlings:AlsdeKamerhetgoedvindt,komikdaarvanmiddagzosnelmogelijkschriftelijkopterug.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14047 Devoorzitter:DeministervanLNVheeftlatenwetendatzijnogvoormorgenschriftelijkzalreagerenophetnieuweamendementdatisingedienddoordeheerVanderHam.Zijzaldatdusindeloopvanvandaagdoen.Zijkondaarnunietdirecteenreactieopgeven.DeheerKoopmans(CDA):Aangezienamendementenhierendaarnogkunnenwordenaangepast,gaiksowiesoervanuitdatderegeringzonodigopwijzigin-geneenreactielaatkomen.Devoorzitter:Daarkomikzoop.Hetisnietuittesluitendatdekomendeurennogdenodigeamende-mentendanwelgewijzigdeamendementenwordeningediend.Alsderegeringzichgeroepenvoeltomdaaroptereageren,zullendeledendatzeerwaarderen,zoalsooknetuitdewoordenvandeheerKoopmansblijkt.ConcluderendstelikvastdathetverzoekaandeKamerisommorgenintweedelentestemmenoverdeamendementenenhetwetsvoorstel.Ikhebbegrependatditinprincipezoumoetenkunnen.Overdeamendemen-tenzaldanwordengestemdtijdensdestemmingenophetregulieretijdstipenoverhetwetsvoorstelmetdedaarinverwerkteaangenomenamendementenrondhetmiddernachtelijkuur,rond0.00uur.DeheerVanderHam(D66):Kunnenwijdevolgendeochtendoverhetwetsvoorstelstemmen?DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.Hiermaaktuheelveelcollega’snietergblijmee.Alswijmorgennogmoetenstemmenoverditwetsvoorstel,latenwijdatdanaanheteindvandemiddagdoen,omeenuurofzes,zeven,maarnietommiddernacht.DeheerKoopmans(CDA):Hetisgoeddathetnogevenwordtuitgezocht.Hetisbeteromteproberenmorgenomeenuurofzes,zeventestemmen.Danisereenpaaruurtijdgeweest.Mochtdatonmogelijkzijn,danvindikdatmoetwordenuitgezochtofheteenprobleemisvoordebehandelingindeEersteKameralswijopwoensdag-morgenom10.15uurstemmen.Alsdateenprobleemmochtzijn,zijnwijereengrootvoorstandervandatwijopdinsdagstemmen.Devoorzitter:Metuwwensenzalrekeningwordengehouden.DeheerVanderStaaij(SGP):Teneerstesluitikmijaanbijdegenendiehebbengezegd:fijndateriniedergevalintweedelenkanwordengestemd.Datsluitimmersaanbijmijnverzoekineerstetermijn.Tentweedepleitikervooromopeenzovroegmogelijktijdstiptestemmenoverhetwetsvoorstelzelf,nogopdieavondalsdatalkan.Alleenalsdatnietkan,danbenikvoorstemmentegenhetmiddernachtelijkuur.Devoorzitter:Daarzalzekernaarwordengekeken.Uwwensenzullenwordenmeegenomen.Ermoetechterwordengekekennaardeplanning.Datzelfdegeldtookvoordeplanningvanwoensdagochtendomdatdeagendavoorwoensdagookalaardigisgevuld.MinisterEurlings:Deregeringjuichthetzeertoealsallesvanmiddagwordtafgerond.Daarzullenwijzelfonsultiemebestvoordoendoortechnischeassistentieteverlenenensneldezakendienogdienentewordenbeantwoord,metdegrootstmogelijkevoortvarendheidvanmiddagafteronden.Wijzijnooktotuwdienstomamendementenwetstechnischmogelijktemaken.Wijzijnerzeermeegeholpenalswijmorgenopeenwatvroegertijdstiptotdeeindstemmingzoudenkunnenkomen.Danmoeterwelnogeenuurofvijf,zestussenzitten.DepremierheeftmijnamelijklatenwetendatookindeSenaatopeengegevenmomentderekeruitis.HetwordtdoordeSenaatalseengrootverschilgezienofnogdinsdagwordtgestemddanwelofhetweerdoorschuift.Ikbenalleendeboodschappervanhetnieuws.Dooronszouhetechterzeerwordengewaar-deerd.WijzullenzelfookonsuiterstebestervoordoenomdeKamerindepositietestellenommorgennietaltelaattestemmen.Eénwoordvandankvanmij.Ikwaservandaaglangtussenuitindezevergadering.Datisvoormijooknietcomfortabel.Ikgingpasom10.45uurlive.IkhebdeRandstadUrgent-conferentienamensallewoordvoerdersgegroet.Ikbenblijdatzijmijdemogelijkheiddaartoehebbengegeven,wanthetwerddaarzeergewaardeerd,dus:dankuwel.Devoorzitter:Ikdankdeministervoorzijnreactie.Sluiting14.24uur.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.14048