Gecombineerde opgave en aanmelding GLB 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202528 625Herziening van het GemeenschappelijkLandbouwbeleidNr. 376 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 juli 2025Tussen 1 maart en 15 mei hebben landbouwers de Gecombineerdeopgave 2025 ingevuld. Hiermee konden zij zich onder andere aanmeldenvoor grondgebonden subsidies van het Gemeenschappelijk Landbouw-beleid (GLB). Met deze brief informeer ik uw Kamer over de belangrijksteuitkomsten van de Gecombineerde opgave 2025 en de inschrijving voorde eco-regeling voor 2025. Daarnaast ga ik in op de motie Flach (SGP)(Kamerstuk 36 600 XIV, nr. 55) over de vergoedingen in de eco-regeling enop de doorontwikkeling van de eco-regeling voor 2026. Ook informeer ik uover de bij de Europese Commissie ingediende wijzigingen van hetNationaal Strategisch Plan (NSP) over de inzet van het GemeenschappelijkLandbouwbeleid (GLB) in Nederland. Tot slot ga ik in op de motie Tjeerdde Groot (D66) en Boswijk (CDA) (Kamerstuk 33 037, nr. 475) over hetmonitoren van blijvend grasland.Verloop Gecombineerde opgave 2025De Gecombineerde opgave is dit jaar goed verlopen. In de periode van1 maart tot en met 15 mei 2025 hebben in totaal 52.884 landbouwers hunopgave gedaan. Dat is 1,8% minder dan vorig jaar en daarmee in lijn metde verwachting, rekening houdend met de langjarig dalende trend. In deGecombineerde opgave hebben 43.681 boeren ook hun aanvraagingediend voor het GLB (met name inkomenssteun, eco-regeling en bredeweersverzekering). Ook dat aantal ligt iets lager dan in 2024 en is daarmeein lijn met de langjarige trend.De door indieners zelf aangegeven invultijden lijken iets lager te liggendan voorgaande jaren. Dat is op zichzelf een positieve ontwikkeling. Daarkomt bij dat het aanvraagproces dit jaar is vereenvoudigd, waardoorlandbouwers aan het einde van het jaar hun gegevens niet meer opnieuwhoeven te controleren en versturen. Het is wel van belang dat kst-28625-376ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 625, nr. 3761 landbouwers hun aanvraag tot en met 15 oktober actueel houden.Landbouwers zijn hier onder andere over geïnformeerd in de Gecombi-neerde opgave en via de website van de RVO. Door aanvragen actueel tehouden kunnen de resultaten van de satellietmonitoring optimaal gebruiktworden ter ondersteuning van de bedrijfsvoering van boeren. Het helptook de handhaving door NVWA te verbeteren en de beslistermijnen vanRVO te verkorten. Tijdens de indienperiode van de Gecombineerdeopgave zijn minder vragen gesteld aan RVO, de meeste vragen gingenover het bijwerken van de percelen.Het lijkt erop dat het aandeel opgaves dat is gedaan door adviseursopnieuw is toegenomen. Daar gaat een zorgelijk signaal van uit. Buffer-stroken, landschapselementen en eco-activiteiten hebben veelcomplexiteit toegevoegd aan de Gecombineerde opgave. Dat blijft eengrote uitdaging voor landbouwers, adviseurs en uitvoeringsorganisaties.Met stabiel en voorspelbaar beleid, vereenvoudiging van regels waar hetkan en investeringen in betere ICT-ondersteuning zet ik in op verlichtingvan de regeldruk en de tijdsinzet die daarmee gepaard gaat. De normdient wat mij betreft te zijn dat landbouwers zelfstandig de opgavekunnen doen.Inschrijving eco-regeling 2025Uit de voorlopige eerste resultaten van de Gecombineerde opgave zie ikwederom dat het beschikbare budget van de eco-regeling ruim isoverschreden met ongeveer € 70 mln. De ervaring leert dat landbouwershun aanvraag gedurende het jaar nog aanpassen. De uiterste datum omde opgave te wijzigen is op 15 oktober. Hierdoor kan de totale budgetover-schrijding nog verminderen. Binnen de eco-regeling zie ik een toenamevan hectares waarop eco-activiteiten worden ingezet en een afname vanhet aantal agrariërs dat geen medaille behaalt. Daarmee latenlandbouwers opnieuw hun bereidheid zien om stappen te zetten in deverduurzaming van hun bedrijfsvoering.Op basis van de inschrijvingen in de Gecombineerde opgave verwacht ikmaximaal budget te moeten schuiven van de basisinkomenssteun naar deeco-regeling om de eco-vergoedingen zo veel mogelijk op peil te houden.Het tarief van de basisinkomenssteun komt dan uit op € 158 per hectare.Dat is het minimale bedrag waaraan ik wil vasthouden. Voor deeco-regeling zouden de tarieven voor goud, zilver en brons maximaal 10%lager uitkomen dan de € 200, € 100 en € 60 die eerder waren voorzien. Ditzou dus het geval zijn indien de definitieve aanvragen gelijk blijven. Zoalshiervoor gemeld leert de ervaring dat landbouwers hun aanvraaggedurende het jaar nog aanpassen en daarmee de totale budgetover-schrijding kan verminderen. Desondanks realiseer ik mij dat dit geenprettige boodschap is voor alle deelnemers aan de eco-regeling. In lijnmet de motie van het lid Flach streef ik naar consistentie in de vergoe-dingen voor de eco-regeling. Samen met de sector vind ik het van belangdat boeren kunnen rekenen op de volledige vergoeding voor de inspan-ningen die zij leveren in het kader van de eco-regeling.Zoals ik uw Kamer heb medegedeeld is er dit jaar echter geen haalbarejuridische mogelijkheid om nationale middelen toe te voegen om devergoedingen in 2025 op peil te houden (Kamerstuk 28 625, nr. 373).Graag ga ik in gesprek met de sector om te bekijken hoe we het beste metdeze situatie om kunnen gaan. Voor 2026 heb ik in de Voorjaarsnota aanuw Kamer voorgesteld € 50 mln. aan het GLB-NSP toe te voegen zodatboeren vertrouwen kunnen houden in de tarieven voor zowel inkomens-steun als eco-regeling. Ik onderzoek of dit voor 2027 ook mogelijk is.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 625, nr. 3762 Stikstofbindende gewassen en consistentie vergoedingenIn het kader van stabiliteit binnen de eco-regeling heb ik besloten geennieuwe eco-activiteiten toe te voegen aan de regeling. Naast de wijzigingvan de waarde van stikstofbindende gewassen blijven alle toegekendepunten en waarden gelijk. Vorig jaar heb ik wel de Wageningen University& Research (WUR) om wetenschappelijk advies gevraagd voor de verdereontwikkeling van de gewassenlijsten binnen de eco-regeling in 2026, opbasis van ontvangen suggesties uit de praktijk. Het advies van de WURvoor 2026 is bijgevoegd bij deze brief. Het betreft bijvoorbeeld detoevoeging van rietzwenkgras (industriegras) als rustgewas en verlengdeteelt en de toevoeging van bosui voor de eco-activiteit vroeg rasrooigewas. RVO heeft deze wijzigingen deze maand gecommuniceerdrichting de sector, op basis van het advies van de WUR.De motie van het lid Flach c.s. (Kamerstuk 36 600 XIV, nr. 55) van17 oktober 2024 verzocht de regering de vergoedingen voor onder meerstikstofbindende gewassen in de eco-regeling voor 2025 in lijn te brengenmet de vergoeding in de afgelopen jaren. Verder verzocht de motieconsistentie in te brengen in de hoogte van vergoedingen voor deeco-regeling en ook op langere termijn voldoende middelen binnenbeschikbare budgetten te waarborgen.Op basis van aanvullende informatie over de teeltpraktijk van stikstofbin-dende gewassen was vorig jaar de waarde voor de eco-activiteit «stikstof-bindende gewassen» in de twee regio’s herberekend. Volgens dezeherberekening zouden de waardes moeten worden verlaagd. Aangeziendeze waarde relatief laat werd gecommuniceerd en om de continuïteit vande eco-regeling te waarborgen, heb ik vorig jaar afgezien van dezewaardeverlaging. Het advies van de WUR uit 2024, wat een verlaging vande premie voor stikstofbindende gewassen onderbouwt, wil ik wel per2026 doorvoeren. Dit heb ik op 17 oktober 2024 gecommuniceerd in debatmet uw Kamer over de LVVN-begroting 2025. De waarde van eeneco-activiteit is altijd gebaseerd op gederfde inkomsten en gemaaktekosten. Ik vind het belangrijk om aan deze werkwijze vast te houden, zodatwe boeren ondersteunen om echte impact te maken op de groene doelenvan het GLB. Deze wijziging is al eerder door RVO aan de sectorgecommuniceerd.Ingediende NSP-wijzigingenOp 28 mei jl. heb ik een aantal wijzigingen van het NSP voor het GLB tergoedkeuring aan de Europese Commissie voorgelegd. Deze wijzigingenhebben betrekking op uitvoeringsjaar 2026 en zijn vooraf afgestemd metalle stakeholders. Als eerste is een vermindering van de overheveling vande eerste naar de tweede pijler voorgesteld, om de hoogte van debasispremie en de eco-regeling voorspelbaar te houden. Daarnaast zijnwijzigingen voorgesteld ten behoeve van de uitbreiding van het AgrarischNatuur- en Landschapsbeheer (ANLb), zoals de aanpassing van detarieven en de verwachte groei in areaal. Als laatste is een aantalwijzigingen voorgesteld binnen de tweede pijler, om de uitvoering vanregelingen te versterken. Ik zal uw Kamer uitgebreider informeren over dewijzigingen wanneer deze door de Commissie zijn goedgekeurd.Het Monitoring Comité GLB gaf unaniem positief advies op deNSP-wijzigingen. De Europese Commissie kan binnen 30 werkdagenopmerkingen over de wijzigingen maken. Als de Commissie geenopmerkingen maakt, worden deze uiterlijk na drie maanden goedgekeurd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 625, nr. 3763 Monitoring blijvend graslandDe motie Tjeerd de Groot (D66) en Boswijk (CDA) (Kamerstuk 33 037,nr. 475) van 6 november 2022 verzoekt de regering om de Kamer jaarlijkste informeren over de monitoring van de afname van grasland. Over dejaren 2023 en 2024 was er een toename van blijvend grasland van748.721 ha naar 748.923 ha. Het aandeel blijvend grasland ten opzichtevan het totale areaal landbouwgrond is daarmee toegenomen van 42,33%naar 42,68%. Procentuele toename wordt ook veroorzaakt doordat hettotaal areaal bouwland over 2023 en 2024 is afgenomen van 982.765 hanaar 970.450 ha. De gegevens over het aantal hectare grasland inNederland worden ingewonnen via de Gecombineerde opgave. In demaand maart van het opvolgende jaar zullen de gegevens aan deEuropese Commissie worden gerapporteerd.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,F.M. WiersmaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 625, nr. 3764