Jaarverantwoordingen ProRail en NS 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 984Spoor: vervoer- en beheerplanNr. 1285 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 mei 2026Via deze brief wordt de Kamer geïnformeerd over de prestaties vanProRail en NS en andere relevante ontwikkelingen op en rondom hetspoor in 2025. ProRail en NS gaven in 2025 uitvoering aan het (addendumop het) beheerplan 2024–2025 en het vervoerplan 20251. De jaarrappor-tages van ProRail en NS zijn bijgevoegd bij deze brief.Jaarverantwoordingen ProRail en NSGezamenlijke prestatiesProRail en NS hebben twee gezamenlijke prestatie-indicatoren metbijbehorende bodem- en streefwaarden. Dit zijn Reizigerspunctualiteit 3minuten op het Hoofrailnet (HRN) en Reizigerspunctualiteit 10 minuten ophet HRN.Voor beide prestatie-indicatoren scoorden ProRail en NS in 2025 boven debodemwaarde. Gemeten op 3 minuten kwamen reizigers op het HRN in85,5% van de gevallen op tijd aan, bij een bodemwaarde van 84,4%.Gemeten op 10 minuten was de score in 2025 95,3%, bij een bodem-waarde van 94,5%. De robuustere jaardienstregeling en maatregelenvanuit het verbeterprogramma «betrouwbaar beter»2 dat in 2025 werdafgerond, hebben hieraan bijgedragen. Het programma is daarmee, mededankzij de goede samenwerking met ProRail en NS, succesvol geweest.Tien verstoringen met de grootste hinderJaarlijks rapporteren ProRail en NS over de tien verstoringen die degrootste hinder voor reizigers hebben veroorzaakt. De stakingen bij NS injuni 2025 veroorzaakten daarbij het grootste aantal vertragingsminuten.1Kamerstukken 29 984, nr. 12162Kamerstukken 29 984, nr. 1267 kst-29984-1285ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12851 Dit betreft een geaggregeerd totaal van meerdere, in tijd en plaatsgespreide stakingen, terwijl andere verstoringen, met name infrastruc-turele, afzonderlijk worden geregistreerd. Het grootste deel van deverstoringen in de top tien betreft infrastructurele incidenten, die doorhun complexiteit vaak een langere en minder goed voorspelbare oplostijdkennen en daardoor relatief veel reizigershinder veroorzaken.Binnen de top tien van verstoringen, zorgde de aanrijding met eenvrachtwagen bij Meteren, waarop verderop in deze brief wordt ingegaan,na de stakingen voor de meeste reizigershinder. De top drie wordtafgesloten door een spoorstaafbreuk op de Poldervaartsbrug inSchiedam, die eveneens voor serieuze hinder zorgde.Jaarverantwoording ProRailPrestaties ProRailEr zijn vier prestatie-indicatoren die alleen voor ProRail gelden naast detwee gezamenlijke indicatoren met NS. Hieronder wordt ingegaan op debehaalde prestaties op het Klantoordeel reizigersvervoerders en hetKlantoordeel goederenvervoerders. Daarna wordt ingegaan op deprestatie-indicatoren Betrouwbaarheid regionale series en Impactvolleverstoringen op de infra, waar ProRail de bodemwaarden in 2025 nietheeft behaald.Voor de klantoordelen scoort ProRail in 2025 voor de reizigersvervoerderseen 7 en voor de goederenvervoerders een 6. De bodemwaarde isdaarmee voor beide behaald. Voor het reizigersvervoer geldt dat ook destreefwaarde is behaald. Het is goed om te zien dat klanten ProRail goedwaarderen. In 2022 en 2023 heeft IenW ProRail boetes opgelegd vanwegehet niet halen van de bodemwaarde voor het klantoordeel goederenver-voerders. Dat de bodemwaarde nu twee jaar achter elkaar wel gehaald is,is een goede stap richting structurele verbetering.In 2025 voldoet ProRail op twee prestatie-indicatoren niet aan debodemwaarde. Voor de prestatie-indicator Betrouwbaarheid regionaleseries behaalt ProRail in 2025 een score van 90,5%, net onder debodemwaarde van 90,7%. ProRail heeft hiervoor een rechtvaardigings-grond ingediend waarin onderbouwd wordt dat de oorzaken buiten haarverantwoordelijkheid liggen. De Drielandentrein had de grootstenegatieve impact op deze prestatie-indicator, waarbij de onderliggendeoorzaken, zoals vertragingen uit het buitenland, buiten de invloedssfeervan ProRail liggen. Zonder deze impact zou het jaarcijfer 91,5% zijngeweest en daarmee boven de bodemwaarde. IenW acht de rechtvaardi-gingsgrond gegrond en ziet daarom af van sanctionering.De tweede prestatie-indicator waarop ProRail in 2025 niet aan debodemwaarde voldoet, betreft het aantal impactvolle storingen op deinfra. Dit aantal is in 2025 gestegen naar 586, waarmee de bodemwaardevan 520 wordt overschreden. Ten opzichte van 2024 (507) is sprake vaneen aanzienlijke toename. ProRail heeft ook hiervoor een rechtvaardi-gingsgrond ingediend en verwijst daarbij onder andere naar het niet goedfunctioneren van de markt voor het dagelijks onderhoud aan het spoor.Assetbeheer is een kerntaak van ProRail en hoewel marktomstandighedengedeeltelijk buiten de invloed van ProRail liggen, bepaalt ProRail viacontracten de wijze waarop het dagelijks onderhoud wordt uitgevoerd. Derechtvaardigingsgrond wordt daarom niet toegekend.Conform artikel 25 van de beheerconcessie wordt daarom aan ProRail eensanctie van € 2,75 miljoen opgelegd voor het niet halen van de bodem-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12852 waarde op de prestatie-indicator Impactvolle storingen op de infra. IenWzal met de consumentenorganisaties in gesprek gaan over de bestedingvan het boetebedrag. Om de prestaties op impactvolle storingen teverbeteren, werkt ProRail aan verbeteringen via het InterventieplanStoringen en de nieuwe Strategie Klein Onderhoud. Voorbeelden vanmaatregelen zijn het herstellen van slechtere spoorligging op bepaaldetrajecten en het aanpakken van dunne plekken in de bovenleiding. Ook hetvoorkomen van suïcides is een belangrijk aandachtspunt, omdat deze ookonderdeel uitmaken van de oorzaken van grote storingen. Ik verwacht vanProRail dat zij deze maatregelen uitvoert en zich inspant om de prestatiesop dit punt te verbeteren.Aanrijding MeterenOp 30 oktober jl. heeft een aanrijding plaatsgevonden op een beveiligdeoverweg tussen een reizigerstrein en een vrachtwagen. Door de aanrijdingis de trein ontspoord en was sprake van grote materiële schade en een vijflichtgewonden. De herstelwerkzaamheden hebben tot 7 novembergeduurd. Dit heeft grote impact gehad op de dienstregeling tussen DenBosch en Utrecht. Naar aanleiding van het incident hebben ProRail enTransport en Logistiek Nederland (TLN) beroepschauffeurs opgeroepenom, indien zij ingesloten raken op een overweg, door de slagboom heente rijden om ernstiger incidenten te voorkomen.Militair transportDoor geopolitieke ontwikkelingen neemt het belang van militair transporttoe. Het Ministerie van Defensie heeft aangegeven de optie van toene-mende militaire mobiliteit verder voor te bereiden, waaronder per spoor.ProRail heeft hiervoor input geleverd voor het rapport van het Overleg-orgaan Fysieke Leefomgeving (OFL). Het OFL heeft geadviseerd om eenstartpakket aan maatregelen te treffen als eerste stap om de weerbaarheiden militaire mobiliteit te bevorderen. ProRail werkt aan een nadereinvulling van deze maatregelen. Dekking van deze eventuele maatregelenverloopt via het reguliere begrotingsproces. De beschikbare middelen ende grote tekorten op bestaande opgaven die gedekt worden vanuit hetMobiliteitsfonds dwingen wel tot duidelijke keuzes, want niet alles kan enniet alles kan tegelijkertijd3.Jaarverantwoording NSPrestaties NSIn de HRN-concessie 2025–2033 zijn voor NS elf prestatie-indicatoren (PI’s)met bijbehorende bodem- en streefwaarden vastgesteld. Negen van dezePI’s hebben specifiek betrekking op NS. Dit betreft: Aantal drukke treinenper week in de spits, Zitplaatskans in de spits in de tweede klas,Zitplaatskans in het dal in de tweede klas, Kwaliteit van aansluitingen vanNS op andere vervoerders, Impactvolle verstoringen door NS, Kwaliteitvan reisinformatie inclusief bij verstoringen, Vermeden CO2-uitstoot,Algemeen klantoordeel en Klantoordeel sociale veiligheid (zie tevens tabelhieronder). De twee klantoordelen worden jaarlijks gemeten en gepubli-ceerd via de OV-Klantenbarometer4.De aangescherpte Zitplaatskans PI’s, worden door NS gehaald. Dit zijnZitplaatskans in de spits tweede klas, Zitplaatskans in het dal tweede klas3Zoals aangegeven in de Kamerbrief Prioritering Mobiliteitsfonds en Deltafonds (TK36 800-A-39).4www.crow.nl/ov-klantenbarometer2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12853 en Aantal drukke treinen in de spits. Met een score van 92,4% voorZitplaatskans in de spits tweede klas (bodemwaarde 91,7%) en een scorevan 93 voor Aantal drukke treinen (bodemwaarde 100) presteert NS bovende bodemwaarden. Ook de jaarscore voor de nieuwe PI Vermeden CO2uitstoot ligt met 597 ruim boven de bodemwaarde van 562. VoorZitplaatskans in het dal is met 98,2% de streefwaarde (de waarde die NSstreeft te behalen in 2029 en 2033 en waarvoor de bonus-malus regelinggeldt) van 97,9% gerealiseerd.Daarnaast heeft NS ook voor de PI’s Algemeen klantoordeel, Klantoordeelsociale veiligheid, Impactvolle verstoringen veroorzaakt door NS, Kwaliteitreisinformatie inclusief verstoringen boven de streefwaarden gescoord.Het behalen van deze streefwaarden laat zien dat NS op koers ligt bij hetrealiseren van de kwaliteitsafspraken uit de HRN-concessie.Prestatie-indicatorBodem-waardeStreef-waardeJaarcijfer2025Algemeen klantoordeel7,57,77,8Klantoordeel sociale veiligheid7,77,98,1Aantal drukke treinen per week in de spits1008493Zitplaatskans in de spits tweede klas91,7%93,6%92,4%Zitplaatskans in het dal tweede klas97,0%97,9%98,2%Kwaliteit van aansluitingen van NS op andere vervoer-ders90,3%91,2%90,5%Impactvolle verstoringen veroorzaakt door NS24019077Kwaliteit reisinformatie inclusief verstoringen70,0%71,8%72,7%Vermeden CO2-uitstoot (in kiloton)562648597 Tabel prestaties NS 2025NS heeft in het eerste jaar van de nieuwe concessie goede prestatiesgeleverd. Treinen reden op tijd, waren niet te druk en reizigers waarderende dienstverlening van NS. Ik ben ontzettend tevreden met de resultatenvan dit eerste jaar. Daarbij is het positief dat de PI Kwaliteit van aanslui-tingen, die vorig jaar nog onder de bodemwaarde lag, dit jaar weer bovende bodemwaarde uitkomt. Dat is een mooi resultaat, waar ook bij stil magworden gestaan. Dat neemt niet weg dat blijvende inzet nodig is om deprestaties op peil te houden en waar mogelijk verder te verbeteren, zekergezien de uitdagingen op het spoor en de groeiende en veranderdereizigersvraag. Ik blijf de ontwikkelingen nauwgezet volgen.Tien slechtst presterende reisrelatiesNS rapporteert ook over de tien slechtst presterende reisrelaties op hetgebied van punctualiteit en zitplaatskans. Voor punctualiteit zijn vooraltrajecten over de HSL, zoals Rotterdam-Breda, problematisch. Oorzakenzijn grensvertragingen, uitval van materieel en de complexe infrastructuurvan het intensief gebruikte spoorwegnet met een grote onderhouds-opgave, waardoor de betrouwbaarheid van deze treinen extra onder drukstaat.Beperkingen in zitplaatskans doen zich voornamelijk voor op deeltrajectenvan lange reisverbindingen, zoals de verbinding Nijmegen-Rotterdam viaSchiphol of Leiden, bij drukke voorstadstations en op de HSL. Dit wordtvooral veroorzaakt door hoge spitsreizigerspieken in combinatie met eenbeperkte inzet van materieel. Hoewel de dienstregeling ten opzichte vanvorig jaar op meerdere trajecten verbeteringen laat zien, blijven punctua-liteit op de HSL en zitplaatskans in de spits belangrijke aandachtspunten.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12854 Tariefstijging in de jaren 2026–2029In 2025 heeft het kabinet met NS afspraken gemaakt over de tariefstijgingin de jaren 2026–2029. Waar eerst per 1 januari 2026 een tariefstijging vanca. 12% werd verwacht, is het gelukt om dit terug te brengen tot ca. 6,5%.NS heeft zelf een structurele bijdrage geleverd aan het dempen vantariefstijgingen door het nemen van kostenbesparende maatregelen in dedienstverlening. Zo is het onderhoudsschema van NS slimmer en heeftNS ontheffing gekregen voor het rijden van een beperkt aantal trein-diensten. De Kamer is op 16 juli 2025 en 5 november 2025 nader over ditthema geïnformeerd.5Sociale veiligheidIn de afgelopen periode zijn verdere maatregelen genomen om de socialeveiligheid in het openbaar vervoer te verbeteren. NS heeft in de eerstehelft van 2024 een pilot uitgevoerd waarbij hoofdconducteurs enservicemedewerkers bodycams gebruikten om hun veiligheid tevergroten. De resultaten van deze proef zijn positief. Op Prinsjesdag 2025is aangekondigd dat 12 miljoen euro beschikbaar wordt gesteld voor deaanschaf van bodycams voor een bredere groep hoofdconducteurs diemomenteel nog niet over een bodycam beschikken. Op 20 april 2026 is degefaseerde uitrol gestart van bodycams onder hoofdconducteurs en devervanging van de oude bodycams bij medewerkers Veiligheid & Service(V&S). De verwachting is dat eind 2026 al deze medewerkers over eenbodycam beschikken.DienstregelingIn 2025 is door NS (onder de nieuwe HRN-concessie) de dienstregelinguitgebreid ten opzichte van 2024. Zo zijn meer treinen gaan rijden tussenDen Haag-Rotterdam-Dordrecht (tienminutensprinter), is de Airports-printer gaan rijden tussen Amsterdam en Schiphol, is een eerste stapgezet met HSL-treinen die verder zijn gaan doorrijden (bijv. LelystadCentrum en zijn er meer treinen gaan rijden naar België (van 16 treinennaar 32 treinen per dag). NS blijft naar verwachting de komende jaren hetaantal treinen uitbreiden. Ik ben blij met het aanbod voor de reiziger inNederland dat elk jaar weer verbeterd en de inspanningen die NSdaarvoor levert.Overige onderwerpenVerbeterprogramma Betrouwbaar BeterIn 2025 is het verbeterprogramma Betrouwbaar Beter afgerond door NSen ProRail6. Het programma had als doel de prestaties op het hoofdrailnetduurzaam te verbeteren. Het programma was georganiseerd in driewerkstromen: tijdelijke snelheidsbeperkingen (TSB’s), inzetbaar materieelen hinder door geplande werkzaamheden.In de werkstroom TSB’s is ingezet op het versneld opheffen van snelheids-beperkingen of het inpassen ervan in de dienstregeling. De werkstroommaterieel richtte zich op verbeteringen in de materieelbeschikbaarheid,onder meer via preventief onderhoud en real-time monitoring. Binnen dewerkstroom hinder door geplande werkzaamheden is gewerkt aan eenrobuuste dienstregeling die aansluit op de werkzaamheden. Volgens de5Kamerstuk 29 984, nr. 1260 en Kamerstuk 29 984, nr. 12676Kamerstukken 29 984, nr. 1267Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12855 evaluatie door Goudappel7 hebben deze werkstromen geleid totaantoonbare verbeteringen in de kwaliteit van de dienstverlening, en zijnde maatregelen structureel verankerd in de organisaties.Het programma is succesvol afgerond, uiteraard is het van belang dat NSen ProRail de effecten in 2026 blijven monitoren; daar zal ik op toezien omde verbeteringen voor reizigers te borgen.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,A.W.H. Bertram7Zie bijlage bij Kamerstukken 29 984, nr. 1267Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 984, nr. 12856