Memorie van toelichting

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 625 XIIWijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (XII) voor het jaar 2024 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)MEMORIE VAN TOELICHTINGNr. 21Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 INHOUDSOPGAVEA.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 3B.BEGROTINGSTOELICHTING41Leeswijzer42Beleid52.1Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties52.2Overzicht Coronamaatregelen83Beleidsartikelen93.1Artikel 11 Integraal Waterbeleid93.2Artikel 13 Bodem en Ondergrond113.3Artikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid133.4Artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor163.5Artikel 17 Luchtvaart193.6Artikel 18 Scheepvaart en Havens213.7Artikel 19 Internationaal Beleid233.8Artikel 20 Lucht en Geluid243.9Artikel 21 Circulaire economie263.10Artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico's283.11Artikel 23 Meteorologie, Seismologie en Aardobservatie303.12Artikel 24 Inspectie Leefomgeving en Transport313.13Artikel 25 Brede Doeluitkering333.14Artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen344Niet-beleidsartikelen354.1Artikel 97 Algemeen Kerndepartement354.2Artikel 98 Apparaat Kerndepartement374.3Artikel 99 Nog onverdeeld415Agentschappen425.1Agentschap Rijkswaterstaat425.2Agentschap Koninklijk Nederlands Metereologisch Instituut472Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikelen 1 en 2De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in:1.de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (XII);2.de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begro­tingstoelichting).De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. Madlener3Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 B. BEGROTINGSTOELICHTING1 LeeswijzerDe opzet en structuur van de onderliggende begroting voor Hoofdstuk XII is gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën. In de Rijksbegrotingsvoorschriften 2024 zijn onderstaande uniforme ondergrenzen opgenomen, welke worden gehanteerd bij het toelichten van begrotingsmutaties op het niveau van financieel instrument.Tabel 1 Norm bij toe te lichten verschillenOmvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoenBeleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)< 5012=> 50 en < 20024=> 200 en < 1000510=> 10001020OpbouwDit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatie vraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd. Deze verdiepingsslag is als volgt opgebouwd:1.In de begrotings(wet)staat zijn de wijzigingen op de begrotingsstaat van het jaar 2024 voor de begroting van Infrastructuur en Waterstaat (XII) opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de mutaties die op artikelniveau in de verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen worden voorgesteld bij deze Tweede suppletoire begroting.2.In het overzicht in paragraaf 2.1 Overzicht belangrijk uitgaven- en ontvangstenmutatieszijn de belangrijkste mutaties opgenomen, die op hoofdlijnen inzicht verstrekt in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de begroting 2024 (Kamerstukken II 2023-2024, 36 410 XII, nr 1). Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de inhoud van dit wetsvoorstel.3.In de artikelgewijze toelichting in paragraaf 3 Beleidsartikelen en paragraaf 4 Niet-beleidsartikelen zijn in de tabellen de budgettaire gevolgen van beleid de mutaties in de Tweede suppletoire begroting 2024 opgenomen ten opzichte van de reeds in de aan uw Kamer voorgelegde Suppletoire Begroting September 2024 (Kamerstukken II 2024-2025, 36 613 XII, nr 1). De begrotingsmutaties van de najaarsnota worden toegelicht op basis van bovengenoemde staffel.4.In paragraaf 5 Agentschappen staan de aanpassingen in de exploitatie- en kasstroomoverzichten van de agentschappen waarbij sprake is van cumulatieve mutaties (in totaal) groter dan 5% van de oorspronkelijk vastgestelde begroting of cumulatieve mutaties (in totaal) groter dan € 20 miljoen ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting.4Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 2 Beleid2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutatiesDe onderstaande tabellen geven de belangrijkste uitgaven- en ontvangst­enmutaties van de tweede suppletoire begroting 2024 weer. In paragraaf 3 Beleidsartikelenen paragraaf 4 Niet-beleidsartikelen is een meer gedetail­leerd overzicht van de mutaties per artikel te vinden.Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2024 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)ArtikelnummerUitgaven 2024Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW's en amendementen) 202414.125.852Belangrijkste suppletoire mutaties1) Overboekingen MinisteriesDivers‒ 155.486- Waarvan met MF en DF26‒ 132.8032) Overboekingen HXII/Fondsen26‒ 34.961- waarvan met MFDivers36.588- waarvan met DFDivers‒ 1.6273) NGF Zero Emissie Services18‒ 11.0954) NGF Groeiplan Watertechnologie11‒ 7.7095) Meevallers Klimaatfonds21 en 97‒ 2.9596) Overige mutatiesDivers2.333Stand 2e suppletoire begroting 202413.950.936Toelichting1. Overboekingen ministeriesDit betreft de overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken binnen de Rijksbegroting, met HXII, het MF of het DF. Per saldo wordt € 155,5 miljoen overgeboekt van het Ministerie van IenW naar andere begro­tingshoofdstukken.–Er wordt per saldo ‒ € 132,8 miljoen overgeboekt vanuit het MF en het DF naar andere departementen. Deze boekingen lopen via het voedingsartikel 26 op HXII. Het betreft met name de overboekingen van het MF naar het BTW-compensatiefonds voor de BTW-afdrachten, en zijn voornamelijk voor de woningbouwmiddelen korte termijn van ‒ € 65,2 miljoen, voor de mobiliteitspakketten van ‒ € 53,6 miljoen, voor de tijdelijke stimuleringsregeling Slim, Veilig, Doelmatig en Duurzaam gebruik van Mobiliteitsinfrastructuur 2023 ‒ 2027 van diverse provincies en gemeentes van in totaal ‒ € 7,2 miljoen, en voor de beschikking Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO) bij spoorzone Rijen van ‒ € 3,6 miljoen.–Van de resterende overboekingen tussen Hoofdstuk XII en andere begrotingshoofdstukken gaat per saldo ‒ € 22,7  miljoen naar andere begrotingen. Het betreft met name de overboekingen voor het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI) van in totaal ‒ € 13,5. In het voorjaar 2023 is budget vrijgemaakt voor het programma bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI), zoals voorgesteld in de Kamerbrief 2022-2023 33 450 nr 118. IenW coördineert dit programma, maar een deel van de projecten wordt uitgevoerd door KGG, EZ en DEF. De overboekingen voor PBNI gaan voornamelijk naar DEF van in totaal ‒ € 12,8, en betreft voornamelijk voor het deel van 2024 voor het inhuren van een patrouilleschip gedurende twee jaar van € 5,0 miljoen, de investering in satellietcapaciteit van € 5,0 miljoen, en de € 2,5 miljoen voor het uitvoeren van een nulmeting van de kritische infra­structuur op de Noordzee. Naast de overboekingen voor PBNI vindt er 5Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 ook een overboeking plaats naar het Gemeentefonds van ‒ € 3,4 miljoen voor de eenmalige compensatie voor werkzaamheden voor het Register Externe Veiligheidsrisico's.2. Overboeking HXII/FondsenPer saldo is € 35,0 miljoen overgeboekt vanuit het Mobiliteitsfonds en Deltafonds naar HXII, waarvan € 36,6 miljoen van het Mobiliteitsfonds naar HXII is overgeboekt en € 1,6 miljoen van HXII naar het Deltafonds. Het gaat met name om:–Een overboeking van het Mobiliteitsfonds naar HXII artikel 16 van € 29,4 miljoen voor de beschikking Decentraal Spoor 2024. IenW levert voor de dekking van het exploitatie- of beheertekort van de betreffende decentrale spoor- en tramdiensten een bijdrage. Het betreffen Specifieke Uitkeringen voor vier provincies, namelijk Overijssel, Drenthe, Limburg en Utrecht.–Een overboeking van het Mobiliteitsfonds naar HXII artikel 14 van € 5,0 miljoen voor een bijdrage aan de RDW voor de verplaatsing van het Mobiliteit en Infrastructuur Testcentrum (MITC), een testcentrum om nieuwevoertuigfunctionaliteiten te testen, naar Marknesse door de uitbreiding van de luchthaven.–Een overboeking van het Mobiliteitsfonds naar HXII artikel 14 van € 3,0 miljoen voor de bijdrage aan de RDW en betreft de kosten voor de uitvoeringstoets voor de Automated Driving Systems (ADS).–Een overboeking van het Mobiliteitsfonds naar HXII artikel 14 van € 2,9 miljoen voor de bijdrage aan de RDW voor de voorbereiding van de uitvoeringstoets voor Automated Lane Keeping Systems (ALKS). Dit is Europese regelgeving, dat bekent staat als R157.–Een overboeking van HXII artikel 14 naar het Mobiliteitsfonds van € 1,1 miljoen voor de implementatie van het beleid voor het programma Verzorgningsplaatsen van de Toekomst.–Een overboeking van HXII artikel 14 naar het Mobiliteitsfonds van € 1,0 miljoen voor de ontwikkeling en het beheer van het toegangspunt Data Laad- en tankpunten beleggen bij het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW).–Een overboeking naar het Deltafonds van € 1,4 miljoen van HXII van met name artikel 11 van € 0,7 miljoen, artikel 13 van € 0,5 miljoen, en artikel 97 van € 0,2 miljoen voor de aanvulling van de beschikking voor de uitvoering van het onderzoeksprogramma 2024 van Deltares. Het onderzoeksprogramma 2024 is onderdeel van de Subsidieregeling Instituten Toegepast Onderzoek (SITO-regeling), dat twee keer per jaar wordt herijkt en op DF wordt verantwoord.3. NGF Zero Emissie ServicesAls gevolg van nieuwe inzichten in de prognose voor de subsidie NGF Zero Emissie Services voor 2024 wordt er dit jaar ‒ € 11,1 miljoen minder uitgegeven en worden met de tweede suppletoire begroting teruggegeven aan het generale beeld. Deze middelen zullen in de eerste suppletoire begroting in 2025 weer opgevraagd worden via de 100% eindejaarsmarge op de NGF-middelen.4. NGF Groeiplan WatertechnologieVanwege een vertraging bij de openstelling en beoordeling van de aanvragen voor de NGF Groeiplan Watertechnologie subsidies, worden de beschikbare middelen met de tweede suppletoire begroting teruggegeven aan het generale beeld. Deze middelen zullen in de eerste suppletoire 6Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 begroting in 2025 weer opgevraagd worden via de 100% eindejaarsmarge op de NGF-middelen. Ook de voucherregeling zal volgend jaar in werking treden. Het betreft in totaal € 7,4 miljoen.5. Meevallers KlimaatfondsEr zijn twee meevallers op het Klimaatfonds van in totaal € 3,0 miljoen en komt door een lager aantal aanvragen op de subsidieregeling Omscha­keling en vewerking Cirulaire Plastics van € 2,6 miljoen en een vertraging van werkzaamheden voor de ANVS voor de nieuwe kerncentales van € 0,4 miljoen. Deze middelen worden met de tweede suppletoire begroting teruggegeven aan het generale beeld. Deze middelen zullen in de eerste suppletoire begroting in 2025 weer opgevraagd worden via de 100% einde­jaarsmarge op de KF-middelen.6. Overige mutatiesDit betreffen de overige mutaties op de begroting, waaronder diverse meevallers van de verschillende artikelen. Deze meevallers worden met name ingezet voor de naheffing voor de Werkkostenregeling (WKR-kosten) van € 5,1 miljoen en de hogere kosten voor het Masterplan de Bilt voor de verhuizing van de archieven van het KNMI van € 4,2 miljoen.Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2024 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)ArtikelnummerOntvangsten 2024Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW's en amendementen) 202478.063Belangrijkste suppletoire mutaties1) Desaldering BZ bijdrage Vernieuwing SAP18002) Overige mutatiesDivers578Stand 2e suppletoire begroting 202480.441Toelichting1. Bijdrage Vernieuwing SAPDit betreft de ontvangsten van € 1,8 miljoen voor het aandeel van BZ voor de vernieuwing van het SAP systeem.7Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 2.2 Overzicht CoronamaatregelenTabel 4 Coronamaatregelen op de IenW-begroting (bedragen x € 1 miljoen.)Art.Naam maatregel/regelingBedrag verplich­tingen 2024Bedrag uitgaven 2024Bedrag ontvangsten 2024Vindplaats16Beschikbaarheidsvergoeding OV11.67411.35646.584Kamerstuk II, 35 748, nr. 1 , 35 804, nr. 1 , 23 645, nr. 755 , 35 925, nr. 14 , 35 925, nr. 7122Tegemoetkoming vuurwerkbranche2602600Kamerstuk II, 35 781, nr. 1 , 35 925, nr. 14 , 36 038, nr. 1 , 35 924, nr. 1497 en 98COVID-testen reizigers1.0483.3160Kamerstuk II, 35 864, nr. 1 , 35 925, nr 71Totaal12.98214.93246.584ToelichtingBeschikbaarheidsvergoeding OVDit betreft een beschikbaarheidsvergoeding voor het openbaar vervoer (BVOV). De vergoeding is bestemd om de beschikbaarheid van het openbaar vervoer tijdens de COVID-19-crisis te kunnen borgen.Bij de tweede suppletoire begroting 2024 heeft een overboeking van artikel 16 naar artikel 98 externe inhuur van € 0,9 miljoen plaatsgevonden, voor de inhuur van adviseurs die ondersteunende diensten verrichten ter onder­steuning bij de uitvoering van de BVOV.Tegemoetkoming vuurwerkbrancheDit betreft de middelen in verband met de tijdelijke subsidieregelingen voor de detailhandel en importeurs/distributeurs, die als doel hebben om de vuurwerkbranche tegemoet te komen in de extra kosten die zij maakt vanwege het vuurwerkverbod en voor de extra opslag en transport voor het F2-vuurwerk dat voor de jaarwisseling 2021 ‒ 2022 niet verkocht mocht worden.De budgetten voor de tegemoetkoming vuurwerkbranche zijn niet aangepast bij deze tweede suppletoire begroting.COVID-testen reizigersDit betreft de middelen voor het COVID-testen voor reizigers, inclusief uitvoeringskosten. Er zijn nog een aantal facturen die betaald moeten worden in 2024. De reden hiervoor is dat de controle van de facturen van de testaanbieders meer tijd kost dan verwacht. Dit is nodig om er voor te zorgen dat de rechtmatigheid van de betaalde kosten gewaarborgd blijft.De budgetten voor de COVID-testen reizigers zijn niet aangepast bij deze tweede suppletoire begroting.8Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3 Beleidsartikelen3.1 Artikel 11 Integraal WaterbeleidBudgettaire gevolgen van beleidTabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 11 Integraal Waterbeleid (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen223.040‒ 23.621199.419Uitgaven82.861‒ 10.30772.55411.1Algemeen waterbeleid56.117‒ 72655.391Opdrachten12.853‒ 1.62111.232Partners voor Water (HGIS)6.44806.448Overige HGIS opdrachten1.55401.554Regie Innovatie965‒ 207758Overige opdrachten3.886‒ 1.4142.472Subsidies (regelingen)21.5745021.624Overige HGIS subsidies6.89806.898Partners voor Water 5 (HGIS)4.00004.000NGF NL21209.58309.583Overige subsidies1.093501.143Bijdrage aan agentschappen17.14122117.362Bijdrage aan agentschap RWS16.5016016.561Bijdrage aan agentschap KNMI640161801Bijdrage aan medeoverheden3.384‒ 3113.073NGF NL21202.98402.984Overige bijdragen400‒ 31189Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties1.1659352.100Overige bijdragen1.1659352.10011.2Waterveiligheid2.432‒ 9991.433Opdrachten2.432‒ 9991.433Waterveiligheid2.225‒ 9991.226Overige opdrachten207020711.3Grote oppervlaktewateren895‒ 138757Opdrachten895‒ 138757RWS Zuid-Westelijke Delta4250425Overige opdrachten470‒ 13833211.4Waterkwaliteit23.417‒ 8.44414.973Opdrachten6.462‒ 4086.054Waarvan RWS (BOA)05050Noordzee en oceanen2.118‒ 1731.945Overige opdrachten4.344‒ 2854.059Subsidies (regelingen)14.652‒ 7.7946.858NGF GPWT13.440‒ 7.7095.731Overige subsidies1.212‒ 851.127Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties2.303‒ 2422.061Overige bijdragen2.303‒ 2422.061Ontvangsten25002509Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verlaging van het verplichtingenbudget met € 23,6 miljoen wordt veroorzaakt door de hieronder toegelichte mutaties en:–NGF Groeiplanwatertechnologie verplichtingenschuif: De verplichtingen voor pilot- en demonstratie projecten (- € 26,9 miljoen) kunnen pas later vastgelegd worden, omdat er vertraging is opgetreden bij de openstelling van de subsidieregeling en het beoordelen van de subsi­dieaanvragen. Het budget wordt met de tweede suppletoire begroting teruggegeven aan het generale beeld en in de eerste suppletoire begroting 2025 weer opgevraagd via de 100% eindejaarsmarge op de NGF-middelen.–Blue Deal HGIS verplichtingenschuif: Vanwege een administratieve correctie wordt de aangegane verplichting richting het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor € 7,0 miljoen in 2024 vastgelegd. Deze verplich­tingenruimte komt voor € 6,0 miljoen uit de jaren 2025-2027 en voor € 1,0 miljoen uit opdrachten en internationale bijdragen.Uitgaven1 Algemeen WaterbeleidDe uitgavemutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.2 WaterveiligheidDe uitgavemutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.3 Grote oppervlaktewaterenDe uitgavemutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.4 WaterkwaliteitSubsidiesPer saldo is het budget voor subsidies in 2024 met ‒ € 7,8 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door:–NGF Groeiplan Watertechnologie kasschuif: Er wordt voor ‒ € 7,7 miljoen met de tweede suppletoire begroting teruggegeven aan het generale beeld en dit zal in de eerste suppletoire begroting in 2025 weer opgevraagd worden via de 100% eindejaarsmarge op de NGF-middelen. Door de vertraging in het openstellen van de subsidieregeling (onderdeel van het NGF project) worden de verplichtingen later vastgelegd en de kas later uitgegeven.–Het restant wordt verklaard door diverse kleine mutaties (- € 0,1 miljoen).OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.10Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.2 Artikel 13 Bodem en OndergrondBudgettaire gevolgen van beleidTabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 13 Bodem en Ondergrond (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen206.770‒ 7.105199.665Uitgaven140.585‒ 38140.54713.4Ruimtegebruik bodem140.585‒ 38140.547Opdrachten22.991‒ 3.59519.396Bodem en STRONG17.333‒ 2.31215.021RWS Leefomgeving2.740‒ 6902.050Fysieke Leefomgeving Omgevingswet (FLOW)157‒ 51106Overige opdrachten2.761‒ 5422.219Subsidies (regelingen)27.6854.08731.772Bedrijvenregeling16.0005.32921.329Subsidie Caribisch Nederland10.335‒ 1.0009.335Overige subsidies1.350‒ 2421.108Bijdrage aan agentschappen8.944‒ 8908.054Bijdrage aan agentschap RWS4.44004.440Bijdrage aan agentschap RIVM4.504‒ 8903.614Bijdrage aan medeoverheden80.96536081.325Meerjarenprogramma Bodem79.501‒ 65078.851Bijdragen aan Caribisch Nederland1.4641.0102.474Ontvangsten1.50001.500ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verlaging van het verplichtingenbudget met € 7,1 miljoen wordt veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties en de verplich­tingenschuif op het Meerjarenprogramma Bodem van € 6,6 miljoen naar latere jaren (€ 4,0 miljoen in 2026 en € 2,6 miljoen in 2027). In 2024 wordt niet het volledige verplichtingenbudget benut. De meerjarige SPUK regeling is niet voor een tweede termijn opengesteld, omdat in het Hoofdlijnenakkoord is bepaald dat deze SPUK-regeling vanaf 2026 via het Gemeentefonds en Provinciefonds zal lopen.Uitgaven4 Ruimtegebruik bodemOpdrachtenPer saldo is het budget voor opdrachten in 2024 met ‒ € 3,6 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:–Herschikking opdrachtenbudgetten: Er wordt voor ‒ € 3,3 miljoen van opdrachten naar subsidies herschikt, vanwege vertragingen in 2024 op een aantal projecten die worden gefinancierd uit de 11Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 opdrachtenbudgetten. Op de Bedrijvenregeling (subsidieregeling voor bodemsaneringen) is er een hogere kasbehoefte vanwege het aflopen van de subsidieregeling.–Het restant wordt verklaard door diverse kleine mutaties (- € 0,3 miljoen).SubsidiesPer saldo is het budget voor subsidies in 2024 met € 4,1 miljoen verhoogd. Dit wordt veroorzaakt door de volgende mutaties:–Herschikking Bedrijvenregeling: Er wordt binnen artikel 13 voor € 5,1 miljoen aan budget gealloceerd (zie met name de toelichting bij opdrachten) zodat de hogere kasbehoefte bij de bedrijvenregeling gerealiseerd kan worden.–Herschikking Bijzondere Uitkering Caribisch Nederland: De subsi­diebudgetten worden herschikt naar bijdrage medeoverheden om voor ‒ € 1,0 miljoen een centrale afvalwaterzuiveringsinstallatie op Sint Eustatius te financiëren. Dit is onderdeel van het Milieuplan Caribisch Nederland.OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.12Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.3 Artikel 14 Wegen en VerkeersveiligheidBudgettaire gevolgen van beleidTabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen608.455292608.747Uitgaven475.4261.215476.64114.1Netwerk32.24611.05543.301Opdrachten13.202‒ 36112.841Wegverkeersbeleid6.809‒ 9935.816Voertuigen en Digitale Infrastructuur5.4433635.806Overige opdrachten9502691.219Bijdrage aan agentschappen9.34009.340Bijdrage aan agentschap RWS7.65907.659Overige bijdragen1.68101.681Bijdrage aan medeoverheden8.30108.301Bijdrage aan Caribisch Nederland8.19408.194Regionale bijdrage MIRT1070107Bijdrage aan ZBO's/RWT's1.40311.41612.819Overige bijdragen1.40311.41612.81914.2Verkeersveiligheid37.987‒ 65237.335Opdrachten3.9787984.776Opdrachten Verkeersveiligheid3.9787984.776Subsidies (regelingen)12.039‒ 4711.992Veilig Verkeer Nederland (VVN)4.39104.391Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV)4.44704.447Overige subsidies3.201‒ 473.154Bijdrage aan agentschappen7430743Bijdrage aan agentschap RWS7430743Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties33033Overige Bijdragen33033Bijdrage aan ZBO's/RWT's2.694‒ 2692.425Bijdrage aan CBR1.8941212.015Overige bijdragen800‒ 390410(Schade)vergoeding18.500‒ 1.13417.366Stint18.500‒ 1.13417.36614.3Slimme en duurzame mobiliteit405.193‒ 9.188396.005Opdrachten58.902‒ 11.13947.763Innovatie en Intelligente Transportsystemen7.712‒ 2757.437Verkeersemissies8270827KF: Laadinfra wegverkeer6660666Programma Vergroening Reisgedrag6.701‒ 6.390311Verduurzaming logistiek7.646‒ 2657.381NGF: Dutch Metropolitan Innovations (DMI)19.142019.142Overige opdrachten16.208‒ 4.20911.999Subsidies (regelingen)279.125‒ 240278.885Duurzame Mobiliteit18.699018.699Elektrisch Vervoer142.6590142.659Laad en AanZET66.750066.75013Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Bronmaatregelen Stikstof34.106034.106KF: Laadinfra wegvervoer11.805011.805KF: Laadinfra Bouw1.60001.600Overige Subsidies3.506‒ 2403.266Bijdrage aan agentschappen26.8315026.881Bijdrage agentschap RWS4.63404.634Bijdrage agentschap NEA5.19405.194Bijdrage agentschap RVO16.6205016.670Bijdrage aan agentschap RIVM3830383Bijdrage aan medeoverheden36.4661.59138.057Duurzame Mobiliteit21.4502.00023.450Mobiliteit en Gebieden1.000‒ 409591KF - Laadinfra14.016014.016Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties24550295Overige bijdragen24550295Bijdrage aan ZBO's/RWT's3.6245004.124Overige bijdragen3.6245004.124Ontvangsten5.619‒ 8794.740ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplichtin gen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verplichtingenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en worden daarom niet toegelicht.Uitgaven1 NetwerkBijdragen aan ZBO's/RWT'sPer saldo is het budget voor bijdragen aan ZBO's/RWT's in 2024 met € 11,4 miljoen verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:–Verplaatsen MITC: Een bijdrage aan de RDW voor de Mobiliteit en Infrastructuur Testcentrum (MITC) om nieuwe voertuigfunctionaliteiten te testen. Hiervoor wordt € 5,0 miljoen vanuit het Mobiliteitsfonds overgeboekt waar de middelen gereserveerd staan.–Uitvoeringstoets ALKS: de RDW heeft in 2023 een uitvoeringstoets voor Automated Lane Keeping Systems (ALKS) opgeleverd. De kosten voor deze toets zijn voorgeschoten door de RDW en worden nu terugbe­taald. Daarnaast heeft de RDW, in opdracht van DGMo, voorbereidingen getroffen om de ALKS wetgeving te implementeren. Hiervoor wordt € 2,9 miljoen overgeboekt vanuit het Mobiliteitsfonds waar de middelen gereserveerd staan.–Voorbereidingskosten implementatie VN-regelgeving: de RDW heeft, in opdracht van DGMo, kosten gemaakt ter voorbereiding van de implementatie van de VN-regelgeving DCAS, omdat het als wettelijke taak heeft om typegoedkeuring uit te voeren. DCAS heeft als doel 14Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 om toelatingseisen te stellen voor voertuigen met geavanceerde veilig­heidssystemen. Hiervoor wordt € 3,0 miljoen overgeboekt vanuit het Mobiliteitsfonds waar de middelen gereserveerd staan.–Het restant van € 0,5 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.2 VerkeersveiligheidDe uitgavemutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.3 Slimme en Duurzame mobiliteitOpdrachtenPer saldo is het budget voor opdrachten in 2024 met € 11,1 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:–Programma Vergroenen Reisgedrag: het budget wordt verlaagd met € 6,4 miljoen. Dit betreft met name een herschikking van opdrachten naar bijdragen aan medeoverheden ten behoeve van de SPUK-regeling Zero-Emissiebussen met € 2,0 miljoen, een overboeking naar artikel 16 ter dekking van de bijdrage aan ILT voor BCT Taxi en de indexering van de bijdrage CLU Betuwe van € 1,5 miljoen, en een overboeking naar artikelonderdeel 2 Verkeersveiligheid voor hoger uitgevallen kosten bij Verkeerscampagnes voor Bob en MONO voor € 1,1 miljoen.–Overige opdrachten: Het budget wordt verlaagd met € 4,2 miljoen. Dit betreft met name een overboeking van Programma Fiets naar artikel 24 van de ILT voor niet-kostendekkende tarieven aan KIWA van € 1,2 miljoen en een overboeking naar artikelonderdeel 2 Verkeersvei­ligheid ten behoeve van verplichtingen voor de campagne deelauto's voor € 1,0 miljoen.–Het restant van € 0,5 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.OntvangstenDe ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.15Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.4 Artikel 16 Openbaar Vervoer en SpoorBudgettaire gevolgen van beleidTabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen436.55330.597467.150Uitgaven448.28929.674477.96316.1OV en Spoor432.19328.792460.985Opdrachten6.569‒ 1.1635.406OV & Stations2.767‒ 1.2671.500ACM1.807‒ 1.8070Overige opdrachten1.9951.9113.906Subsidies (regelingen)137.79496.926234.720NS Sociale Veiligheid3.15003.150Overige subsidies134.64496.926231.570Bijdrage aan agentschappen1.221‒ 51.216Bijdrage aan agentschap RWS8800880Bijdrage aan agentschap KNMI15015Bijdrage aan agentschap RVO326‒ 5321Bijdrage aan medeoverheden286.507‒ 66.966219.541CLU Betuweroute en HSL2.4774422.919Overige bijdragen284.030‒ 67.408216.622Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties1020102Overige bijdragen102010216.2Maatregelenpakket OVS16.09688216.978Subsidies (regelingen)16.09688216.978Beschikbaarheidsvergoeding OV-sector8.598‒ 8837.715Transitievangnet OV7.4981.7659.263Ontvangsten44.884044.884ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verhoging van het verplichtingenbudget met € 30,6 miljoen wordt met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties. Het verschil wordt met name verklaard door onderschrijdingen die alleen het kasbeeld beïnvloeden.Uitgaven1 OV en SpoorOpdrachtenDe verlaging van het opdrachtenbudget met € 1,2 miljoen wordt veroorzaakt door de volgende mutaties:16Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 –OV & Stations: Het budget wordt verlaagd met ‒ € 1,3 miljoen. Dit betreft met name een overboeking van ‒ € 1,3 miljoen naar artikel 24 ILT in het kader van aanvullende kosten voor de realisatiefase van het project Boordcomputer Taxi (BCT). Als gevolg van een vertraging aan het begin van het project lopen de kosten langer door dan oorspronkelijk gepland.–ACM: Het budget wordt verlaagd met ‒ € 1,8 miljoen. Dit betreft met name een overboeking aan EZ van ‒ € 1,1 miljoen en betreft de bijdrage aan ACM voor de werkzaamheden die de ACM in 2024 uitvoert op het gebied van spoor, loodsen, luchtvaart, personenvervoer en de Zeeha­venverordening. In totaal wordt hiervoor ‒ € 1,9 miljoen van HXII naar EZ overgeboekt. Zie ook de financiële toelichting op artikel 17 en artikel 18.–Overige opdrachten: Het budget wordt verhoogd met € 1,9 miljoen. Dit betreft met name een overboeking van € 1,5 miljoen vanaf artikel 14 ter dekking van de OVS knelpunten op het opdrachtenbudget. Het gaat hier onder andere om de BCT Taxi en de indexering van bijdrage Complete Lijn Uitschakeling (CLU) Betuwe.–Het restant van ‒ € 0,3 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.SubsidiesDe verhoging van subsidies met € 96,9 miljoen wordt met name veroorzaakt door:–Overige subsidies: Er vindt een overheveling van € 96,8 miljoen euro van bijdragen aan medeoverheden naar subsidies plaats. Het bedrag was in het kader van de motie Krul (Kamerstuk II, 31524, nr. 581) vanuit de Aanvullende Post overgeheveld naar IenW en gereserveerd op het instrument bijdrage medeoverheden. De motie Krul heeft als doel het eenmalig compenseren in 2024 van de herijking van het studentenrei­sproduct voor de regionale vervoerders. Aangezien het hier om een subsidie aan de NS gaat, behoren de middelen op het instrument subsidies te staan.–Het restant van € 0,1 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.Bijdrage aan medeoverhedenDe verlaging van bijdrage aan medeoverheden met per saldo € 67,0 miljoen en is met name het gevolg van:–Overige bijdragen: Het budget voor overige bijdragen aan medeover­heden wordt per saldo met ‒ € 67,0 miljoen verlaagd als gevolg van de volgende mutaties:•Er vindt een overheveling van € 96,8 miljoen euro van bijdragen aan medeoverheden naar subsidies voor de motie Krul plaats. Zie toelichting bij instrument subsidies van artikelonderdeel OV en Spoor.•De jaarlijkse overboeking van het MF naar HXII voor de beschikkingen voor de SPUK Decentraal Spoor 2024 bedraagt dit jaar € 29,4 miljoen. IenW levert voor de dekking van het exploitatie- of beheertekort van de betreffende decentrale spoor- en tramdiensten een bijdrage. Het betreffen SPUKS voor vier provincies, namelijk Overijssel, Drenthe, Limburg en Utrecht. Vastlegging van de beschikkingen Decentraal Spoor vindt plaats op HXII.–Het restant van € 0,4 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.2 Maatregelenpakket OVSDe mutaties op dit artikelonderdeel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.17Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.18Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.5 Artikel 17 LuchtvaartBudgettaire gevolgen van beleidTabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 17 Luchtvaart (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen142.961‒ 2.689140.272Uitgaven77.751‒ 5.08572.66617.1Luchtvaart77.751‒ 5.08572.666Opdrachten22.052‒ 5.14816.904Geluidsisolatie Schiphol1310131Caribisch Nederland339‒ 32307NGF Project - Luchtvaart in Transitie4870487GIS-4 regeling2.740‒ 2.000740Programma Omgeving Luchthaven Schiphol2.905332.938Luchtruim Regio Luchthaven2.093‒ 6391.454Luchtruimherziening2.247‒ 4001.847KF: Luchtvaartverkeer energie1250125Overige opdrachten10.985‒ 2.1108.875Subsidies (regelingen)50.879‒ 1.18149.698Tarieven Bonaire1.670‒ 3751.295Omploegen graanresten1.701‒ 2011.500Klimaatbeleid25025NGF-project Luchtvaart in transitie44.739‒ 30544.434Subsidie Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS)1.20501.205Overige subsidies1.539‒ 3001.239Bijdrage aan agentschappen2.1832692.452Bijdrage aan agentschap RWS4840484Bijdrage aan agentschap KNMI30‒ 1713Bijdrage aan agentschap RVO5860586Bijdrage aan agentschap RIVM500‒ 219281Bijdrage aan agentschap RWS (Caribisch Nederland)265200465Bijdrage aan agentschap RVO (NGF)318305623Bijdrage aan medeoverheden80440520Bijdrage Caribisch Nederland80440520Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties1.649‒ 281.621ICAO (HGIS)1.45501.455Overige bijdragen194‒ 28166Bijdrage aan ZBO's/RWT's9085631.471Overige bijdragen9085631.471Ontvangsten1.72101.721Tabel 10 Uitsplitsing verplichtingen art. 17 (bedragen x € 1.000)Verplichtingen142.961‒ 2.689140.272waarvan garantieverplichtingen57.300057.300waarvan overige verplichtingen85.661‒ 2.68982.97219Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenHet verplichtingenbudget voor 2024 op artikel 17 wordt bij de tweede suppletoire begroting met € 2,7 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.Uitgaven1 LuchtvaartOpdrachtenPer saldo wordt het budget voor opdrachten in 2024 op artikel 17 met € 5,1 miljoen verlaagd. Dit is met name een gevolg van:–GIS-4 heffing: De prognose voor 2024 is bijgesteld vanwege een vertraging in de uitvoering van geluidsisolatie, door onderzoek en ontwerp. Dit heeft tot gevolg dat de realisatie pas in 2025 van start zal gaan. Het budget voor 2024 wordt met € 2,0 miljoen verlaagd.–Herschikking opdrachtenbudget: Het budget voor Luchtruim Regionale Luchthavens (€ 0,6 miljoen) en Luchtruimherziening (€ 0,4 miljoen) wordt beschikbaar gesteld op artikel 98 om het tekort op de personele kosten op te vangen.–Overige opdrachten: Het budget voor overige opdrachten wordt per saldo met € 2,1 miljoen verlaagd als gevolg van de volgende mutaties:•Er vindt een herschikking plaats van het budget voor diverse kleinere opdrachten naar het apparaatsbudget op artikel 98 om het tekort op de personele kosten op te vangen (€ 0,8 miljoen).•Voor de ontwikkeling van een verkeersmanagementsysteem voor onbemande luchtvaartuigen (U-Space) wordt € 0,7 miljoen beschikbaar gesteld aan LVNL. Hiervoor wordt opdrachten budget overgeheveld naar het financieel instrument bijdrage aan ZBO's/RWT's op dit artikel.•Een overboeking naar EZ voor de kosten van de werkzaamheden die de ACM in 2024 uitvoert op het gebied van spoor, loodsen, luchtvaart, personenvervoer en Zeehavenverordening. Hiervoor wordt vanuit artikel 17 € 0,6 miljoen beschikbaar gesteld. In totaal wordt hiervoor ‒ € 1,9 miljoen van HXII naar EZ overgeboekt. Zie ook de financiele toelichting op artikel 16 en artikel 18.OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.20Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.6 Artikel 18 Scheepvaart en HavensBudgettaire gevolgen van beleidTabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 18 Scheepvaart en Havens (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen345.389‒ 26.238319.151Uitgaven113.327‒ 26.35586.97218.1Scheepvaart en havens113.327‒ 26.35586.972Opdrachten38.827‒ 14.89323.934Topsector Logistiek3.382‒ 3323.050Caribisch Nederland120‒ 6555NGF Project - Digitale Infrastructuur Logistiek12.700012.700NGF Project - Maritiem Masterplan87‒ 852Zeehavens/ Zeevaart3.423‒ 6972.726Opdrachten PBNI15.200‒ 13.4891.711Overige opdrachten3.915‒ 2253.690Subsidies (regelingen)67.256‒ 11.80455.452Walstroom3.47303.473Subsidie verduurzaming binnenvaartschepen25.468‒ 26725.201NGF Project - Zero-emissie binnenvaart batterij-elektrisch30.800‒ 11.09519.705NGF Project - Maritiem Masterplan3.216‒ 173.199Overige subsidies4.299‒ 4253.874Bijdrage aan agentschappen5.3074075.714Bijdrage aan agentschap RWS3.23703.237NGF Project - Maritiem Masterplan RVO20357260Overige bijdragen1.8673502.217Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties1.66021.662CCR/ IMO HGIS1.15601.156Overige bijdragen5042506Bijdrage aan ZBO's/RWT's277‒ 67210Overige277‒ 67210Ontvangsten8952421.137ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenHet verplichtingenbudget voor 2024 op artikel 18 wordt bij de tweede suppletoire begroting per saldo met € 26,2 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.21Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 Uitgaven1 Scheepvaart en havensOpdrachtenPer saldo wordt het kasbudget voor opdrachten in 2024 op artikel 18 met € 14,9 miljoen verlaagd. De verlaging van het kasbudget is met name het gevolg van:–Opdrachten PBNI: Het budget wordt in totaal met ‒ € 13,5 miljoen verlaagd. In het voorjaar 2023 is budget vrijgemaakt voor het programma bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI), zoals voorgesteld in de Kamerbrief 2022-2023 33 450 nr 118. IenW coördineert dit programma, maar een deel van de projecten wordt uitgevoerd door KGG, EZ en DEF. Daarom wordt € 12,8 miljoen overgeboekt naar DEF en betreft met name het deel van 2024 voor het inhuren van een patrouilleschip gedurende twee jaar van € 5,0 miljoen, de investering in satellietcapaciteit van € 5,0 miljoen, en de € 2,5 miljoen voor het uitvoeren van een nulmeting van de kritische infrastructuur op de Noordzee. Voor KGG wordt € 0,5 miljoen overgeboekt en betreft een overboeking van € 0,2 miljoen voor TNO voor de hybride AI verkenning en een overboeking van € 0,3 miljoen voor de projectontwikkeling van de publiek-private samenwerking TWO Marsec-Alliantie. Voor EZ wordt € 0,3 miljoen overgeboekt voor de Field Lab Energy Cyber Security project voor de beveiliging van de windparken op de Noordzee.–Overboeking naar ILT: Er vindt een overboeking plaats van € 0,5 miljoen naar artikel 24 aan de ILT voor de KIWA. De KIWA heeft niet-kostendek­kende tarieven, waarvoor ze worden gecompenseerd. De overboeking van € 0,5 naar KIWA loopt via ILT.–Overboeking naar EZ: Een overboeking naar EZ voor de kosten van de werkzaamheden die de ACM in 2024 uitvoert op het gebied van spoor, loodsen, luchtvaart, personenvervoer en Zeehavenverordening. Hiervoor wordt vanuit artikel 18 € 0,2 miljoen beschikbaar gesteld. In totaal wordt hiervoor ‒ € 1,9 miljoen van HXII naar EZ overgeboekt. Zie ook de financiele toelichting op artikel 16 en artikel 17.–Het restant van ‒ € 0,7 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.SubsidiesPer saldo wordt het kasbudget voor subsidies in 2024 op artikel 18 met € 11,8 miljoen verlaagd en is het gevolg van de volgende mutaties:–NGF-project ZES: Voor NGF-project Zero Emissie Services wordt € 11,1 miljoen teruggeven aan het generale beeld, welke met voorjaarsnota 2025 wordt opgevraagd. Er zijn nieuwe inzichten in de prognose; doordat het aanvragen van de subsidie voor binnenvaart­ondernemers hogere investeringskosten en operationele kosten met zich meebrengt, is het aantal inschrijvingen voor de subsidie lager dan verwacht.–Het restant van ‒ € 0,7 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.OntvangstenDe ontvangstenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.22Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.7 Artikel 19 Internationaal BeleidBudgettaire gevolgen van beleidTabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 19 Internationaal beleid (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen10.806‒ 50010.306Uitgaven11.174‒ 35010.82419.2Internationaal beleid, coördinatie en samenwerking11.174‒ 35010.824Opdrachten3.431‒ 5052.926Uitvoering internationaal HGIS808‒ 250558Uitvoering niet-HGIS1.271951.366Overige opdrachten1.352‒ 3501.002Subsidies (regelingen)1.12201.122Interreg7170717Overige subsidies4050405Bijdrage aan agentschappen3.15703.157Bijdrage aan RWS5330533Bijdrage aan RVO2.31902.319Bijdrage aan RIVM3050305Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties3.4641553.619Bijdrage HGIS2.6942502.944Bijdrage niet-HGIS770‒ 95675Ontvangsten0222222ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verplichtingenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.UitgavenDe uitgavenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.OntvangstenDe ontvangstenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.23Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.8 Artikel 20 Lucht en GeluidBudgettaire gevolgen van beleidTabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 20 Lucht en Geluid (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen65.233‒ 1.24563.988Uitgaven66.143‒ 2.05564.08820.1Gezonde lucht en tegengaan geluidhinder66.143‒ 2.05564.088Opdrachten16.790‒ 2.76014.030Geluid- en luchtsanering7.308‒ 1.2076.101Waarvan RWS2630263Waarvan RIVM6.45806.458Overige opdrachten2.761‒ 1.5531.208Bijdrage aan agentschappen19.2501.25020.500Bijdrage aan agentschap RWS3.69503.695Bijdrage aan agentschap KNMI15015Bijdrage aan agentschap RVO9411501.091Bijdrage aan agentschap RIVM14.5991.10015.699Bijdrage aan medeoverheden29.705‒ 63529.070Uitvoering geluidsanering25.470‒ 125.469Programma NSL en SLA4.235‒ 6343.601Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties09090Overige bijdragen09090Bekostiging3980398Overige bekostiging3980398Ontvangsten1.00001.000ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verlaging van het verplichtingenbudget met ‒ € 1,2 miljoen wordt met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties. Het verschil wordt met name verklaard door meevallers die alleen het kasbeeld beïnvloeden.Uitgaven1 Gezonde Lucht en Tegengaan GeluidshinderOpdrachtenDe verlaging van de opdrachten met ‒ € 2,8 miljoen wordt met name veroorzaakt door:–Herschikkingen opdrachtenbudget: herschikkingen binnen het artikel voor opdrachten aan het RIVM van in totaal ‒ € 1,1 miljoen. Het betreft een opdracht voor het beheer en de doorontwikkeling van de Centrale Voorziening geluidgegevens (Cvgg) (- € 0,5 miljoen). Daarnaast worden 24Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 metingen verricht van de emissies van eco designkachels, wordt een artikel opgesteld en wordt de modellering om luchtkwaliteit door te rekenen verbeterd (- € 0,6 miljoen).–Lagere uitgaven Duurzame Agro en LVVN overboeking: een verlaging van het budget van ‒ € 0,5 miljoen als gevolg van lagere uitgaven op het programma Duurzame Agro (- € 0,3 miljoen) vanwege een vertraging in de aanbestedingprocedure; en een lagere overboeking naar LVVN (- € 0,2 miljoen) dit jaar doordat het vervolgonderzoek «Anders meten in Geur» later start. Deze middelen vallen vrij ten behoeve van het IenW brede beeld, en worden ingezet voor verschillende begrotingsposten binnen de HXII-begroting. Zie voor een verdere toelichting het 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties.–Het restant van ‒ € 1,2 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.25Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.9 Artikel 21 Circulaire economieBudgettaire gevolgen van beleidTabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid artikel artikel 21 Circulaire Economie (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen121.5351.438122.973Uitgaven69.782‒ 4.29065.49221.5Duurzaam Productketens69.782‒ 4.29065.492Opdrachten19.553‒ 3.63315.920Uitvoering Duurzame productketens10.142‒ 2.2817.861KF - Circulair doen en gedrag1.101‒ 922179KF - Plastics norm347‒ 87260KF - Biobased bouwen1640164Overige opdrachten7.799‒ 3437.456Subsidies (regelingen)21.127‒ 1.74819.379Subsidies duurzame productketens13.68057714.257KF - DEI + CE2400240KF - circulair doen en gedrag9001201.020KF - Plastics norm6.307‒ 2.4453.862Bijdrage aan agentschappen26.6709126.761Bijdrage aan RWS11.95330112.254Bijdrage aan RVO13.816‒ 21613.600Bijdrage aan RIVM9016907Bijdrage aan medeoverheden1.8001.0002.800Caribisch Nederland afvalbeheer1.80001.800Overige bijdragen01.0001.000Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties61061Overige bijdragen61061Bijdrage aan ZBO's/RWT's5710571Overige bijdragen5710571Ontvangsten0293293ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verhoging van het verplichtingenbudget met € 1,4 miljoen wordt met name veroorzaakt door:–een verplichtingenschuif van € 6,0 miljoen voor de openstelling in 2024 van de door RVO uit te voeren stimuleringsprogramma opschaling recycling.–de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.26Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 Uitgaven5 Duurzame productieketensOpdrachtenDe verlaging van de opdrachten met ‒ € 3,6 miljoen wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:–Circulaire Ambachtscentra: een herschikking van ‒ € 1,0 miljoen binnen artikel 21 om de bijdragen voor Circulaire Ambachtscentra te kunnen verstrekken. Het gaat om subsidies aan gemeenten ter stimulering van de oprichting en ontwikkeling van ambachtcentra. Dit is onderdeel van het Nationaal programma circulaire economie.–Afvalverbrandingsinstallaties: een overboeking van ‒ € 0,5 naar artikel 98 voor uitvoeringskosten die gepaard gaan met de aanpak van maatwerkafspraken voor de afvalverbrandingsinstallaties. Middelen zijn bij voorjaarsnota 2024 uit het klimaatfonds verkregen.–Het verschil van ‒ € 2,1 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.SubsidiesDe verlaging van de subsidies met ‒ € 1,7 miljoen wordt veroorzaakt door de volgende mutaties:–Subsidie omschakeling en verwerking circulaire plastics: een verlaging van het budget van ‒ € 2,6 miljoen als gevolg van een lager aantal aanvragen op de subsidieregeling omschakeling en verwerking circulaire plastics. Het betreft klimaatfondsmiddelen die in 2024 niet worden uitgegeven waardoor deze dit jaar ten gunste komen van het Rijksbrede beeld.–Het verschil van € 0,9 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.OntvangstenDe ontvangstenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.27Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.10 Artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico'sBudgettaire gevolgen van beleidTabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico's (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen261.699‒ 4.045257.654Uitgaven72.579‒ 5.34567.23422.1Veiligheid chemische stoffen26.554‒ 58025.974Opdrachten7.895‒ 7527.143KF: NVS8970897Waarvan RWS1.7185142.232Waarvan RIVM1.64101.641Uitvoering Veiligheid977‒ 714263Uitvoering stoffen en Milieu & Gezondheid1.576‒ 844732Overige opdrachten1.0862921.378Subsidies (regelingen)05050Overige subsidies05050Bijdrage aan agentschappen17.70323517.938Bijdrage aan RWS2.784‒ 8441.940Bijdrage aan RIVM14.27995915.238Overige bijdragen640120760Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties806‒ 112694Overig806‒ 112694Bijdrage aan ZBO's/RWT's150‒ 1149Overige Bijdragen150‒ 114922.2Veiligheid biotechnologie7.657‒ 147.643Opdrachten1.4745432.017Veiligheid Genetisch Gemodificeerde Organismen (GGO)1.041‒ 57984Overige opdrachten4336001.033Bijdrage aan agentschappen6.183‒ 5575.626Bijdrage aan agentschap RIVM4.430‒ 5573.873Bijdrage aan COGEM1.75301.75322.3Veiligheid bedrijven en transport38.368‒ 4.75133.617Opdrachten11.404‒ 1.30210.102Omgevingsveiligheid3.556‒ 5033.053Asbest815‒ 439376Waarvan RWS3.3285013.829VTH-stelsel402211613Overige opdrachten3.303‒ 1.0722.231Subsidies (regelingen)13.415‒ 3.18010.235inricht & transp7.2052407.445Vuurwerk2600260Overige subsidies5.950‒ 3.4202.530Bijdrage aan agentschappen9.0682159.283Bijdrage aan RWS5.0444415.485Bijdrage aan RVO452‒ 100352Bijdrage aan RIVM3.572‒ 1263.446Bijdrage aan medeoverheden579‒ 175404Bijdrage Caribisch Nederland909Overige bijdragen570‒ 175395Inkomensoverdrachten3.902‒ 3093.593Inkomensoverdrachten mesothelioom3.902‒ 3093.593Ontvangsten250025028Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verlaging van het verplichtingenbudget met ‒ € 4,0 miljoen wordt met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.Uitgaven1 Veiligheid chemische stoffenDe uitgavenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.2 Veilige biotechnologieDe uitgavenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.3 Veiligheid bedrijven en transportSubsidiesDe verlaging van de subsidies met ‒ € 3,2 miljoen wordt met name veroorzaakt door de volgende overige subsidie mutaties:–Register Externe Veiligheidsrisico's: een overboeking naar het Gemeen­tefonds van € 3,4 miljoen. Dit is een eenmalige compensatie voor werkzaamheden voor het Register Externe Veiligheidsrisico's om data aan te leveren voor dit register.–Subsidie Versterking Omgevingsveiligheid: een herschikking van € 0,2 miljoen binnen artikel 22 voor de Subsidieregeling Versterking Omgevingsveiligheid industriële activiteiten (SVO) 2024.OntvanstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.29Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.11 Artikel 23 Meteorologie, Seismologie en AardobservatieBudgettaire gevolgen van beleidTabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 23 Meteorologie, Seismolologie en Aardobservatie (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen73.3764.72478.100Uitgaven74.3164.72479.04023.1Meteorologie en seismologie55.8274.72460.551Bijdrage aan agentschappen51.5534.72456.277Waarvan bijdragen aan agentschap KNMI51.5534.72456.277Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties4.27404.274Contributie WMO (HGIS)975‒ 13962Contributie ECMWF (HGIS)3.260133.273Overige bijdragen aan (inter-)nationale organisaties3903923.2Aardobservatie18.489018.489Bijdrage aan agentschappen18.489018.489KNMI: Bijdrage voor Aardobservatie18.489018.489Ontvangsten000ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verhoging van het verplichtingenbudget met € 4,7 miljoen wordt met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.Uitgaven1 Meteorologie en seismologieBijdrage aan agentschappenDe verhoging van de bijdrage aan agentschappen wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:–Bijdrage aan agentschap KNMI: Als onderdeel van het Masterplan de Bilt wordt het KNMI-archief naar het Utrechts Archief verplaatst. De kosten liggen een stuk hoger dan geraamd, vanwege verplichte winkelnering bij de Rijksorganisatie voor Informatiehuishouding (RvIHH). Om deze reden wordt het budget verhoogd met € 4,2 miljoen.–Het verschil van € 0,5 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.2 AardobservatieDe uitgavenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.30Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.12 Artikel 24 Inspectie Leefomgeving en TransportBudgettaire gevolgen van beleidTabel 17 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 24 Inspectie Leefomgeving en Transport (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen222.97511.259234.234Uitgaven222.9755.179228.15424.1Personele uitgaven198.026‒ 101197.925Personele uitgaven198.026‒ 101197.925Eigen personeel171.234‒ 1.949169.285Externe Inhuur26.7921.84828.64024.2Materiële uitgaven24.9495.28030.229Materiële uitgaven24.9495.28030.229ICT2.0935502.643Bijdragen aan SSOs8.959‒ 3008.659overige materiele uitgaven13.8975.03018.927Ontvangsten15.116015.116ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenDe verhoging van het verplichtingenbudget met € 11,3 miljoen wordt met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties en door een verhoging van het verplichtingenbudget van € 6,1 miljoen. Het verplichtingenbudget in 2024 was ontoereikend om een aantal meerjarige verplichtingen vast te leggen. Daarom is verplichtingenruimte uit 2025-2028 naar voor gehaald.Uitgaven1 Personele uitgavenDe uitgavenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.2 Materiële uitgavenOverige materiële uitgavenDe verhoging van de overige materiële uitgaven met € 5,2 miljoen wordt veroorzaakt door de volgende mutaties:–Herschikking KIWA: een herschikking van middelen van € 2,5 miljoen van personele uitgaven naar materiele materiele uitgaven om te voldoen aan de hogere uitgaven aan onder andere KIWA, licenties en veldwerk en analyses met betrekking tot inspectiewerk.–Vergoeding tarieven KIWA: compensatie voor niet-kostendekkende tarieven aan KIWA van in totaal € 1,7 miljoen. KIWA voert taken uit voor DGMO en DGLM en de vergoeding aan KIWA loopt via de ILT. Er zijn meer vergunningen verleend dan geraamd.31Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 –POK middelen: om de informatiehuishouding te versterken is € 0,9 miljoen aan extra middelen ter beschikking gesteld als gevolg van de kabinetsreactie op de POK (Parlementaire ondervragingscom­missie Kinderopvangtoeslag).–De resterende ‒ € 0,1 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.32Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.13 Artikel 25 Brede DoeluitkeringBudgettaire gevolgen van beleidTabel 18 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 25 Brede Doeluitkering (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen1.099.87645.7841.145.660Uitgaven1.113.17001.113.17025.1Brede doeluitkering1.113.17001.113.170Bijdrage aan medeoverheden1.113.17001.113.170Overige bijdragen1.113.17001.113.170Ontvangsten000ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenVolgens de BDU-systematiek worden de verplichtingen voorafgaand aan het jaar van betaling aangegaan. De beschikking voor het jaar 2025 wordt eind 2024 afgegeven aan de twee vervoersregio’s Metropoolregio Rotterdam en Den Haag (MRDH) en Vervoerregio Amsterdam (VRA). Om deze beschikking af te geven wordt het verplichtingenbudget met € 45,8 miljoen verhoogd.1 Brede DoeluitkeringEr hebben geen uitgavenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.OntvangstenEr hebben geen ontvangstenmutaties plaatsgevonden op dit artikel.33Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 3.14 Artikel 26 Bijdrage InvesteringsfondsenBudgettaire gevolgen van beleidTabel 19 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen (bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen10.573.647‒ 167.76410.405.883Uitgaven10.573.647‒ 167.76410.405.88326.1Bijdrage Mobiliteitsfonds9.319.499‒ 168.4589.151.041Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken9.319.499‒ 168.4589.151.041Overige bijdragen9.319.499‒ 168.4589.151.04126.2Bijdrage Deltafonds1.254.1486941.254.842Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken1.254.1486941.254.842Overige bijdragen1.254.1486941.254.842Ontvangsten000ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.Uitgaven1. Bijdrage aan het MobiliteitsfondsDe bijdrage vanuit de beleidsbegroting Hoofdstuk XII aan het Mobiliteits­fonds is met - € 168,5  miljoen afgenomen. Voor meer details wordt verwezen naar de tweede suppletoire begroting 2024 van het Mobiliteits­fonds.2. Bijdrage aan het DeltafondsDe bijdrage vanuit de beleidsbegroting Hoofdstuk XII aan het aan het Deltafonds is met € 0,7 miljoen verhoogd. Voor meer details wordt verwezen naar de tweede suppletoire begroting 2024 van het Deltafonds.34Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 4 Niet-beleidsartikelen4.1 Artikel 97 Algemeen KerndepartementTabel 20 Algemeen Kerndepartement (Bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen64.597‒ 25.67338.924Uitgaven65.443‒ 3.20562.23897.1Algemeen departement62.440‒ 3.20559.235Opdrachten47.146‒ 3.23043.916van A naar Beter1.783‒ 4501.333Externe juridische advisering2.1881.1003.288Onderzoeken PBL6.915‒ 9116.004Onderzoeken ANVS3.480‒ 8002.680DCC10.408‒ 1.1509.258Regeringsvliegtuig17.223017.223Overige opdrachten5.149‒ 1.0194.130Subsidies (regelingen)292554Overige subsidies292554Bijdrage aan agentschappen14.449014.449Bijdrage aan agentschap RWS3.34303.343Bijdrage aan agentschap KNMI2460246Overige bijdragen10.860010.860Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties8160816Overige bijdragen816081697.3Testen reizigers3.00303.003Opdrachten3.00303.003Testen COVID-193.00303.003Ontvangsten2.1017002.801ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenHet verplichtingenbudget van het artikel Algemeen Kerndepartement voor 2024 wordt met € 25,7 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door:–De afboeking van een verplichting voor de meerjarige opdracht aan het RIVM van ‒ € 17,4 miljoen. Deze is op verzoek van de ADR in 2023 en niet in 2024 aangegaan. Hierdoor was dit deel van het verplichtingenbudget in 2024 niet meer benodigd.–Een overschot op de verplichtingenruimte op artikel 97 voor het regeringsvliegtuig (doordat in eerdere jaren al een meerjarige verplichting was vastgelegd), ingezet ter reservering van salarisboe­kingen in december op artikel 98 van ‒ € 6,3 miljoen.–De hieronder toegelicht uitgavenmutaties van ‒ € 2,0 miljoen.35Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 Uitgaven1 Algemeen departementOpdrachtenDe verlaging van de het opdrachtebudget met ‒ € 3,2 miljoen wordt met name veroorzaakt door de volgende uitgavenmutaties:–Externe juridische advisering: Er heeft een herschikking plaatsgevonden van € 1,1 miljoen vanuit Overige opdrachten ten behoeve van de inzet van extra externe juridische advisering.–Bijdragen aan onderzoeken PBL: Betreft voornamelijk bijdragen aan EZ van per saldo ‒ € 0,9 miljoen voor werkzaamheden ten behoeve van de onderzoeksprogramma’s KEV, Klimaatadaptie en Circulaire Economie.–Overschot onderzoeken ANVS: Dit betreft een overschot van ‒ € 0,8 miljoen doordat er geen materiële kosten zijn doorbelast vanuit centrale ICT voor werknemers die in 2024 bij de ANVS in dienst zijn gekomen en daarnaast kon extra informatiebeveiliging dienstver­lening niet worden geleverd. Deze middelen zijn herschikt voor het opvangen van diverse tegenvallers op HXII. Zie hiervoor een verdere toelichting 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties.–Overschot DCC: De middelen voor vernieuwing en vervanging van AV-installaties in crisisruimten zijn in 2025 benodigd. Hiervan valt ‒ € 0,9 miljoen vrij ten behoeve van het IenW brede beeld (zie voor een verdere toelichting 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangst­enmutaties). Daarnaast wordt ‒ € 0,3 miljoen ingezet voor de organisatie van de NAVO top.–Overige opdrachten: Het budget wordt verlaagd met € 1,0 miljoen. Dit betreft met name:•een herschikking van de onderzoeken KIM en ASA. Door vertra­gingen van onderzoeken bij Algemene Strategische Advies en het Kennis Instituut Mobiliteit heeft een herschikking van ‒ € 1,1 miljoen plaatsgevonden ter dekking van extra noodzakelijke externe juridische advisering.•een vertraging van werkzaamheden voor de ANVS voor de nieuwe kerncentales van € 0,4 miljoen op het Klimaatfonds. De huidige planning voor nieuwe kerncentrales vanuit KGG leidt tot een latere piek in werkzaamheden voor de ANVS dan oorspronkelijk gedacht. Daarnaast zijn er nog geen private initiatieven voor Kleine Modulaire Reactors (SMR's) voor concreet vooroverleg met ANVS. Hierdoor komen deze middelen van ‒ € 0,4 miljoen niet tot betaling in 2024.–De resterende € 0,1 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.3 Testen reizigersDe uitgavenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.OntvangstenDe ontvangstenmutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.36Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 4.2 Artikel 98 Apparaat KerndepartementTabel 21 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (Bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen524.98528.415553.400Uitgaven518.3849.086527.47098.1Personele uitgaven392.04817.090409.138Personele uitgaven392.04817.090409.138Eigen personeel337.10114.763351.864Externe inhuur52.9002.32755.227Overige personele uitgaven2.04702.04798.2Materiële uitgaven126.336‒ 8.004118.332Materiële uitgaven126.336‒ 8.004118.332ICT35.44348235.925Bijdrage aan SSO's67.663‒ 69866.965Overige materiële uitgaven23.230‒ 7.78815.442Ontvangsten4.7271.8006.527ToelichtingOnderstaand wordt op het niveau van financieel instrument, de verplich­tingen en de ontvangsten een toelichting gegeven op de mutaties ten opzichte van de september suppletoire begroting 2024. Zie voor de gehanteerde norm de leeswijzer.VerplichtingenHet verplichtingenbudget van het artikel Algemeen Kerndepartement voor 2024 wordt met € 28,4 miljoen verhoogd. Dit wordt deels verklaard door onderstaande uitgavenmutaties. Het verschil wordt o.a. verklaard door:–Een verplichtingenschuif van 2025 naar 2024 ten behoeve van de aanbe­steding van het project Horizon (vernieuwing documentmanagement­systeem).–Daarnaast is sprake wordt er budget overgeboekt van de verplichtingen­ruimte op artikel 97 voor het regeringsvliegtuig, die wordt ingezet ter reservering van salarisboekingen in december op artikel 98.–Tot slot hebben er verplichtingenschuiven plaatsgevonden voor het aangaan/verlengen van inhuur-, opleidings- en kantoorautomatise­ringscontracten en het Burgerberaad waarvan de uitgaven in latere jaren plaatsvinden.Uitgaven1 Personele uitgavenEigen personeelDe ophoging van het budget eigen personeel met € 14,8 miljoen wordt met name veroorzaakt door:–Herschikking vanuit externe inhuur: Een herschikking van € 2,0 miljoen is noodzakelijk om het budget beter aan te laten aansluiten op de prognose en omdat ere meer inzet met eigen personeel is gevuld.–Hogere personele uitgaven Luchtvaart en Maritiem: Dit betreft een bijstelling om het beschikbare budget gelijkt te stellen aan de daadwer­kelijke personele uitgaven. De middelen zijn herschikt vanuit het 37Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 opdrachtenbudget van artikel 17. Daarnaast betreft het een overboeking van artikel 21 voor vanuit het klimaatfonds verkregen uitvoeringskosten die gepaard gaan met de aanpak van en maatwerkafspraken voor de afvalverbrandingsinstallaties. In totaal per saldo betreft het € 3,0 miljoen.–Naheffing Werkkostenregeling WKR: IenW heeft een naheffing inkom­stenbelasting van € 5,1 miljoen ontvangen vanwege het overschrijden van de vrije ruimte van de Werkkostenregeling voor onbelaste vergoe­dingen aan werknemers. Dit wordt gedekt door meevallers bij verschil­lende begrotingsposten. Zie voor een verdere toelichting het 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties.–Interdepartementale overboekingen: Deze worden met name verklaard door de ontvangen bijdragen van EZ voor onderzoek Lerende Evaluatie klimaatbeleid en verrekening van de kosten Rekenmeesterfunctie. Deze worden beide door PBL uitgevoerd. Daarnaast betreft het een bijdrage van BZ voor personele uitgaven Luchtvaart als vergoeding voor de IenW attache in Ottawa. In totaal betreft het per saldo € 0,6 miljoen.–Inkomsten EU-projecten 2024: Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft vanuit de EU middelen ontvangen van intotaal per saldo € 0,3 miljoen voor de volgende onderzoeksprojecten: CASRI, ACHIEVE, DG CLIMA 2024, EAT, OECD ENVIRONMENTAL OUTLOOK, Ondersteuning internationaal biodiversiteitsbeleid inzet PBL CBD Mechanisme, unep Emissions Gap report 2024, Special impact of EU policies.–Herschikking van materieel naar eigen personeel: De middelen voor de banenafspraak waren centraal gereserveerd op materieel en worden nu overgeboekt naar eigen personeel. Voor het programma Verkenning Nationaal Actieprogramma Cybersecurity (VNAC) is een herschikking nodig omdat de werkzaamheden meer in eigen beheer worden uitgevoerd. De bijdrage van BZK voor de Evaluatiecommissie omgevingswet wordt binnen de Raad voor de leefomgeving en infra­structuur (Rli) herverdeeld conform prognose. Voor personele inzet t.b.v. de invoering van het Programma Open Overheid is ook een herschikking nodig. Daarnaast zijn bij de voorjaarsnota middelen toegekend voor het Burgerforum waarvan nu de herverdeling plaatsvindt. Tot slot worden diverse overschotten op o.a. facilitaire uitgaven, opleidingen en huisvesting ingezet voor de dekking van het eigen personeel aangezien er tijdelijk capaciteit nodig is om onze taken uit te voeren. In totaal betreft het per saldo € 3,1 miljoen.–De resterende € 0,7 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.Inhuur externenDe ophoging van het budget externe inhuur met € 2,3 miljoen wordt met name veroorzaakt door:–Herschikking naar personele kosten: Een herschikking van ‒ € 2,0 miljoen is noodzakelijk om het budget beter aan te laten aansluiten op de prognose van personele uitgaven omdat er meer werkzaamheden met inzet van eigen personeel zijn gedaan dan voorzien.–Vertraging aanbestedingstrajecten: Dit betreft de lagere uitgaven externe inhuur van ‒ € 0,7 miljoen. Door vertraging in aanbestedingstra­jecten zijn externen later gestart dan voorzien waardoor de kosten dit jaar lager uitvallen dan begroot. Daarnaast is de capaciteitsbehoefte in enkele gevallen ingevuld via in-gedetacheerde medewerkers.–Herschikking vanuit ICT: Dit wordt overwegend veroorzaakt door projecten, in het kader van Open Overheid, die niet middels opdrachten worden aanbesteed maar met inhuur worden uitgevoerd, en betreft in totaal per saldo € 2,1 miljoen.38Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 –Herschikking vanuit materieel: Diverse overschotten op o.a. facilitaire uitgaven, opleidingen en huisvesting worden ingezet voor de dekking van het anticiperend werven van tijdelijke capaciteit. Daarnaast worden voor het programma Kompas de werkzaamheden deels uitgevoerd door inhuurmedewerkers. In totaal betreft het per saldo € 1,5 miljoen.–Bijdragen vanuit programma: Vanuit artikel 16 worden budget overge­heveld voor de inhuur van expertise die specifiek voor de Beschikbaar­heidsVergoeding OV (BVOV) ingezet wordt. Vanuit artikel 18 worden middelen overgeboekt naar externe inhuur voor het vastleggen van extra inhuur EMSWe in het kader van de Digitale Transport Strategie (DTS). In totaal betreft het € 1,4 miljoen.2 Materiële uitgavenOverige materiële uitgavenDe verlaging van het budget overige materiële uitgaven met ‒ € 7,8 miljoen wordt met name veroorzaakt door:–Banenafspraak RWS en ILT: Dit betreft de bijdragen aan IenW-onderdelen voor het invullen van arbeidsplaatsen, om te voldoen aan de banenafspraak o.a. RWS (MF) en ILT (artikel 24), en betreft in totaal ‒ € 1,3 miljoen.–Overboeking vanuit programma OVS: In het kader van het Platform Spoorgoederenvervoer 2024 wordt vanuit artikel 16 een bijdrage gedaan ten behoeve van participatie Fysieke Leefomgeving (FLO) van € 0,2 miljoen.–Vliegende Brigade: Er worden middelen overgeboekt van ICT Vliegende Brigade ter dekking van de tekorten van ICT werkzaamheden voor de IenW brede organisatie zoals Digi-toegankelijkheidstoetsen Cyber en data unit, en betreft ‒ € 1,0 miljoen.–Herschikking naar personele uitgaven: De verdeling van centrale middelen naar de directies voor de Banenafspraak. Voor het programma Verkenning Nationaal Actieprogramma Cybersecurity (VNAC) is een herschikking nodig omdat de werkzaamheden meer in eigen beheer worden uitgevoerd. De bijdrage van BZK voor de Evaluatiecommissie omgevingswet wordt binnen de Raad voor de leefomgeving en infra­structuur (Rli) herverdeeld conform prognose. Voor personele inzet t.b.v. de invoering van het Programma Open Overheid is ook een herschikking nodig. Daarnaast zijn bij de voorjaarsnota middelen toegekend voor het Burgerforum waarvan nu de herverdeling plaatsvindt. Tot slot worden diverse overschotten op o.a. facilitaire uitgaven, opleidingen en huisvesting ingezet voor de dekking van het anticiperend werven van tijdelijke capaciteit. Het betreft in totaal per saldo ‒ € 3,1 miljoen.–Herschikking naar externe inhuur: Diverse overschotten op o.a. facilitaire uitgaven, opleidingen en huisvesting worden ingezet voor de dekking van het anticiperend werven van tijdelijke capaciteit. Daarnaast worden voor het programma Kompas de werkzaamheden deels uitgevoerd door inhuurmedewerkers. Het betreft in totaal per saldo ‒ € 1,5 miljoen.–Meevallers: Er is sprake van diverse kleine meevallers, door o.a. vertra­gingen betreft in totaal per saldo ‒ € 1,0 miljoen. Deze middelen worden ingezet voor diverse tegenvallers op HXII. Zie voor een verdere toelichting het 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmu­taties.–De resterende € 1,9 miljoen wordt verklaard door diverse kleine mutaties.39Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 OntvangstenHet ontvangstenbudget van het artikel Algemeen Kerndepartement voor 2024 wordt met € 1,8 miljoen verhoogd en wordt verklaart door de bijdrage van BZ aan de Vernieuwing SAP.40Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 4.3 Artikel 99 Nog onverdeeldTabel 22 Nog onderdeeld (Bedragen x € 1.000)Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1)Mutaties 2e suppletoire begroting (2)Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)Art.Verplichtingen000Uitgaven00099.1Nog Onverdeeld000Nog te verdelen000Nog te verdelen000Ontvangsten000ToelichtingEr hebben geen mutaties op dit artikel bij de tweede suppletoire begroting plaatsgevonden.41Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 5 Agentschappen5.1 Agentschap RijkswaterstaatTabel 23 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap Rijkswaterstaat Tweede suppletoire begroting 2024 (Bedragen x € 1.000)(1) Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)(2) Mutaties 2e suppletoire begrotingTotaal geraamd (3) = (1) + (2)BatenOmzet3.980.858159.8834.140.741waarvan omzet moederdepartement3.493.883‒ 4.5713.489.312waarvan omzet overige departementen111.5561.794113.350waarvan omzet derden265.4494.594270.043waarvan saldo op ontvangen bijdragen exploitatie en onderhoud59.840175.533235.373waarvan saldo op ontvangen bijdragen voor te verlenen diensten50.130‒ 17.46732.663Rentebaten67.2649767.361Vrijval voorzieningen000Bijzondere baten1.50001.500Totaal baten4.049.622159.9804.209.602LastenApparaatskosten1.580.67461.1991.641.873- Personele kosten1.237.88482.7531.320.637waarvan eigen personeel1.164.36067.6561.232.016waarvan inhuur externen73.52415.09788.621waarvan overige personele kosten000- Materiële kosten342.790‒ 21.554321.236waarvan apparaat ICT45.8365.26351.099waarvan bijdrage aan SSO's67.12913.97781.106waarvan overige materiële kosten229.825‒ 40.794189.031Externe Productkosten2.436.535148.8452.585.380Rentelasten1.914‒ 631.851Afschrijvingskosten18.7613318.794- Materieel18.761‒ 14218.619waarvan apparaat ICT5.41705.417waarvan overige materiële afschrijvingskosten13.344‒ 14213.202- Immaterieel0175175Overige lasten8.0002.85010.850waarvan dotaties voorzieningen8.0002.85010.850waarvan bijzondere lasten000Totaal lasten4.045.884212.8644.258.748Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening3.738‒ 52.884‒ 49.146Agentschapsdeel Vpb-lasten13044174Saldo van baten en lasten3.608‒ 52.928‒ 49.320Dotatie aan reserve Rijksrederij3.608‒ 2.723885Te verdelen resultaat0‒ 50.205‒ 50.205ToelichtingBatenOmzetOmzet moederdepartementDe lagere omzet moederdepartement ten opzichte van de suppletoire begroting september (SBS) 2024 ad. € -4,6 miljoen wordt met name veroorzaakt door:42Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 –Het opvangen van de financiële tegenvaller voor de renovatie van het Julianakanaal (€ -13,9 miljoen);–aanvullend budget voor het Kennisonderzoek Water en Bodem (€ 2,7 miljoen);–capaciteit voor Beleidsondersteuning en Advies (BOA) voor Micro­plastics (€ 1,3 miljoen);–middelen voor het Nationaal toegangspunt Data, Laad en tankpunten (€ 1,0 miljoen);–het restant betreft verschillende mutaties kleiner dan € 1,0 miljoen (€ 4,3 miljoen).Omzet overige departementenDe hogere omzet overige departementen ten opzichte van de suppletoire begroting september 2024 ad. € 1,8 miljoen wordt met name veroorzaakt door doorbelasting van brandstofkosten vanuit de Rijksrederij aan de Politie.Omzet derdenTen opzichte van de suppletoire begroting september 2024 neemt de omzet derden naar verwachting toe met € 4,6 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere verwachte verhuur en pacht opbrengsten op benzi­nestations (€ 2,4 miljoen) en een hogere indexatie dan eerder geraamd.Saldo op ontvangen bijdragenIn navolging van de aanbeveling uit het rapport doorlichting agentschap Rijkswaterstaat (2021) en toezegging aan de Tweede Kamer over het gebruik en de naamgeving van de balanspost Nog Uit Te Voeren Werkzaamheden (NUTW) zijn de afspraken over het gebruik van de NUTW post opnieuw geformaliseerd. Hierbij is besloten de NUTW te splitsen in een post gerelateerd aan de bekostiging van de maatregelen ten behoeve van het Basis KwaliteitsNiveau (BKN) voor Exploitatie en Onderhoud en een post voor overige werkzaamheden gefinancierd vanuit EPK-BLS, respectievelijk «Saldo op ontvangen bijdragen exploitatie en onderhoud» en Saldo op ontvangen bijdragen voor te verlenen diensten».Saldo op ontvangen bijdragen voor exploitatie en onderhoudOnder dit saldo vallen de ontvangsten en uitgaven die samenhangen met afspraken over het Basis Kwaliteitsniveau (BKN). De huidige prognose geeft het beeld dat RWS meer opdrachten in de markt zal zetten dan het aan opbrengsten ontvangt. Op basis daarvan is het de verwachting dat het saldo met € 235,4 miljoen zal afnemen, waar dit bij suppletoire begroting september nog een verwachte afname van € 59,8 miljoen was.Saldo op ontvangen bijdragen voor te verlenen dienstenOnder dit saldo vallen de ontvangsten en uitgaven in het kader van planstudies, Caribisch Nederland, werken voor en met partners, aanvullende opdrachten van het moederdepartement die niet tot BKN behoren en overige opdrachten. De huidige prognose geeft het beeld dat RWS meer opdrachten heeft gekregen dan werd verwacht bij het opstellen van de begroting 2024, terwijl de uitvoering van die opdrachten deels verder in de tijd ligt, waardoor de uitvoering in 2024 lager uitkomt. Als gevolg hiervan is het de verwachting dat het saldo € 17,5 miljoen minder zal afnemen ten opzichte van de suppletoire begroting september.43Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 LastenApparaatskostenPersonele kostenDe personele kosten bestaan uit de kosten van het eigen personeel en de kosten van de ingehuurde capaciteit voor de uitvoering van kerntaken.Eigen personeelDe verdere toename van de kosten eigen personeel ten opzichte van de suppletoire begroting september ad. € 67,6 miljoen zijn met name het gevolg van gemaakte afspraken in de CAO Rijk. Hierin zijn afspraken gemaakt over verlofuren in het kader van het Individueel Keuze Budget (IKB) voor het personeel. Het opsparen van deze verlofuren zorgt voor toename van de personeelskosten (€ 26,6 miljoen). Verder leidt de CAO-loonstijging tot stijging van de personeelskosten op Werken voor en met Partners en overige departementen. Voor deze toename ontvangt RWS geen compensatie, waardoor deze kostenstijging zelf is in te passen (€ 11,8 miljoen). Tenslotte wordt de toename met name ook veroorzaakt door capaciteit die RWS in afstemming met beleid zelf inpast voor aanleg (80 FTE) en Cybersecurity (51 FTE) en is de capaciteit toegenomen voor Beleidsondersteuning en Advies aan het ministerie van Economische Zaken en Werken voor en met Partners.Inhuur externenDe hogere verwachte inhuur dan ingeschat bij suppletoire begroting september heeft mede te maken met een schuif van uitbesteding naar inhuur voor werving en selectie. Door de aard van de werkzaamheden (directe aansturing) betreft dit inhuur, waar eerder rekening was gehouden met een uitbestedingsopdracht (materiële kosten).Materiële kostenDe materiële kosten bestaan uit de kosten voor apparaat gebonden ICT-middelen, de bijdrage aan SSO’s die bedrijfsvoeringsdiensten leveren en overige materiële kosten.De verwachte daling van de materiële kosten wordt met name veroorzaakt door vertragingen in werkzaamheden. Een voorbeeld hiervan zijn de geplande masterplannen in rijkskantoren. Door capaciteitsproblemen verschuift de uitvoering van deze werkzaamheden naar latere jaren. Daarnaast heeft ook een schuif plaats gevonden van uitbesteding materieel naar inhuur voor werving en selectie. Door de aard van de werkzaamheden is deze opdracht als inhuur op de markt gezet. Dit was in de suppletoire begroting september nog als uitbesteding geraamd.Externe productkostenBij brief van 17 maart 2023 (Kamerstukken II 2022-2023, 29 385, nr 119) is de Kamer geïnformeerd over de aanpak van RWS van de groeiende instandhoudingsopgave. Voor de netwerken is een Basiskwaliteitsniveau geformuleerd. Extra budget is beschikbaar gekomen vanuit het CoalitieAk­koord Rutte IV (CA) en een schuif van middelen en capaciteit van aanleg naar instandhouding. Door het beschrijven van een 8-jarige opdracht ontstaat langjarige zekerheid voor zowel RWS al de markt om efficiënt en doelmatig te werken en zo de productie te laten stijgen.De prognose is € 148,9 miljoen hoger dan bij suppletoire begroting september 2024 en komt uit boven het beschikbare budget. Naast het feit dat de productie op stoom komt, wordt de stijging veroorzaakt door het inpassen van een aantal tegenvallers (vanwege endogeen risico). 44Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 Hieronder vallen de prinses Margriettunnel, het borgen van constructieve veiligheid Haringvlietbrug, Stuw Grave, pompen IJmuiden, Krammers­luizen, Havenhoofd IJmuiden, en  de overlaatdam Maastricht. Het totale kaseffect in 2024 van deze tegenvallers bedraagt naar verwachting circa € 121 miljoen. Hiermee zal de trend van een steeds toenemende balanspost «Saldo op ontvangen bijdragen» niet worden voortgezet en zal de balanspost afnemen. Zie ook de toelichting onder de post «Saldo op ontvangen bijdragen».Overige lastenDotaties voorzieningenDe toename van de dotaties is met name het gevolg van een dotatie aan de reorganisatievoorziening (€ 0,1 miljoen) en de verhoging van de dotatie aan de voorziening groot onderhoud vaartuigen (€ 2,7 miljoen). De verwachte dotatie aan de voorziening groot onderhoud vaartuigen stijgt hiermee van € 8,0 miljoen naar € 10,7 miljoen.Dotatie aan reserve RijksrederijHet verschil tussen de afschrijvingskosten en rentekosten op basis van historische kostprijs en de afschrijvingskosten en rentekosten op basis van vervangingswaarde bedraagt dit jaar naar verwachting € 11,6 miljoen. Dit bedrag wordt voor € 10,7 miljoen gedoteerd aan de voorziening groot onderhoud vaartuigen voor de investeringen die worden gevraagd om de bestaande vloot varende te houden en voor € 0,9 miljoen aan de bestem­mingsreserve voor de vervanging van vaartuigen.Tabel 24 Kasstroomoverzicht Baten-lastenagentschap Rijkswaterstaat Tweede suppletoire begroting 2024 (Bedragen x € 1.000)(1) Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)(2) Mutaties 2e suppletoire begrotingTotaal geraamd (3) = (1) + (2)1.Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen1.676.86401.676.864Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)3.939.6521.9143.941.566Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)‒ 4.019.253‒ 210.025‒ 4.229.2782.Totaal operationele kasstroom‒ 79.601‒ 208.112‒ 287.713Totaal investeringen (-/-)‒ 56.0237.301‒ 48.722Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)03.Totaal investeringskasstroom‒ 56.0237.301‒ 48.722Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000Eenmalige storting door moederdepartement (+)000Aflossingen op leningen (-/-)‒ 15.724136‒ 15.588Beroep op leenfaciliteit (+)53.222‒ 10.81242.4104.Totaal financieringskasstroom37.498‒ 10.67626.8225.Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)1.578.738‒ 211.4871.367.251ToelichtingOperationele kasstroomHieronder vallen de ontvangsten en uitgaven uit de reguliere bedrijfs­voering.De hogere uitgaven operationele kasstroom ten opzichte van de suppletoire begroting september 2024 ad. € 210,0 miljoen worden met name veroorzaakt door de hogere externe productkosten. Voor meer toelichting wordt verwezen naar hetgeen is opgenomen onder de posten personele-, materiële- en externe productkosten.45Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 InvesteringskasstroomHieronder vallen de investeringen in nieuwe en bestaande activa en de boekwaarden, boekwinsten en boekverliezen van de verschrootte en verkochte vaste activa.De lagere investeringen ten opzichte van de suppletoire begroting september ad. € 7,3 miljoen bestaat uit 2 delen. Aan de ene kant een lagere investering voor in totaal (€ -11,4 miljoen). Dit wordt met name veroorzaakt door vertraging in de erkende maatregelen LED op RWS terreinen (€ -8,4 miljoen) en investeringen waarvan activatie niet meer in 2024 wordt voorzien. Aan de andere kant zijn ook investeringen gedaan (€ 3,8 miljoen), waarvoor geen aanvraag op de leenfaciliteit meer mogelijk is. Dit betreft met name investeringen in kantoorautomatisering (€ 1,3 miljoen) en Casco verbouwingen (€ 1,3 miljoen). Deze investeringen waren in latere jaren voorzien en naar voren gehaald. Verder zorgt een wijziging in het project Overkapping Zeewolde voor een hogere investering dan vooraf voorzien (€ 0,7 miljoen).FinancieringskasstroomHieronder vallen alle geldstromen die te relateren zijn aan de financiering van RWS.Het lagere beroep op de leenfaciliteit ten opzichte van de suppletoire begroting september ad. € 10,8 miljoen is met name het gevolg van de hierboven genoemde lagere investeringen.46Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 5.2 Agentschap Koninklijk Nederlands Metereologisch InstituutTabel 25 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap KNMI tweede Suppletoire begroting 2024 (Bedragen x € 1.000)(1) Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)(2) Mutaties 2e suppletoire begrotingTotaal geraamd (3) = (1) + (2)Baten- Omzet118.446‒ 2.263116.183waarvan omzet moederdepartement82.136‒ 5.42076.716waarvan omzet overige departementen4.9506645.614waarvan omzet derden31.3602.49333.853Rentebaten1.000501.050Vrijval voorzieningen000Bijzondere baten000Totaal baten119.446‒ 2.213117.233LastenApparaatskosten96.73248297.214- Personele kosten62.71489963.613waarvan eigen personeel55.392‒ 76554.627waarvan inhuur externen7.3221.6548.976waarvan overige personele kosten01010- Materiële kosten34.018‒ 41733.601waarvan apparaat ICT15.51565316.168waarvan bijdrage aan SSO's2.2153782.593waarvan overige materiële kosten16.288‒ 1.44814.840Rentelasten10037137Afschrijvingskosten2.115‒ 2751.840- Materieel1.906‒ 1261.780waarvan apparaat ICT69‒ 465waarvan overige materiële afschrijvingskosten1.837‒ 1221.715- Immaterieel209‒ 14960Overige lasten22.081‒ 1.24220.839waarvan aardobservatie22.081‒ 1.30020.781waarvan dotaties voorzieningen011waarvan bijzondere lasten05757Totaal lasten121.028‒ 998120.030Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening‒ 1.583‒ 1.215‒ 2.797Agentschapsdeel Vpb-lasten2525Saldo van baten en lasten‒ 1.608‒ 1.215‒ 2.822ToelichtingBatenOmzet moederdepartementDe lagere omzet moederdeartement ten opzichte van de suppletoire begroting september 2024 van ‒ € 5,4 miljoen wordt veroorzaakt door achterblijven bij strategische projecten van ‒ € 3,4 miljoen, lagere omzet op EUMETSAT van ‒ € 1,3 miljoen, en de bijdrage WAU direct naar Eigen Vermogen van - € 0,7 miljoen. Strategische projecten blijven met name achter door vertraging op het Masterplan project. Daar tegenover staat een toename van de omzet van € 0,6 miljoen voor Faciliteiten Toegepast Onderzoek (FTO), welke via IenW wordt ontvangen in plaats van omzet overige departementen.47Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 Omzet overige departementenDe stijging van de omzet komt door enkele eenmalige posten van in totaal € 0,7 miljoen.Omzet derdenDe hogere omzet komt met name door enkele eenmalige meevallers van in totaal € 0,6 miljoen, een hogere omzet luchtvaart van € 0,6 miljoen, en € 1,2 miljoen extra omzet maatwerk en subsidie als gevolg van de stijging van de tarieven per 1 juli.LastenPersonele kostenVanwege een lagere bezetting dan begroot is sprake van een afname van de loonkosten van - € 0,8 miljoen. De lagere bezetting wordt veroorzaakt door moeite met het aantrekken en behouden van personeel. Met name door ontvangen uren IKB is het aantal openstaande verlofuren sterk gestegen. Dit maakt een ophoging van de reservering openstaande verlofuren van € 1,8 miljoen noodzakelijk, dat is € 0,8 miljoen hoger dan eerder voorzien. De inhuurkosten stijgen met € 1,6 miljoen doordat de werving van vast personeel moeizaam verloopt. Om continuiteit te garanderen wordt extra ingehuurd. Dit speelt zowel bij strategische projecten als bij reguliere activi­teiten.Materiele kostenDe overschrijdingen komen met name door hogere kosten voor IT-dienstver­lening van € 0,6 miljoen, hogere kosten bij SSO's door Huur RVB 2024 van € 0,3 miljoen en nagekomen kosten voorgaande jaren van € 0,1 miljoen. De onderschrijding van ‒ € 1,4 miljoen komt vooral door vertraging en daardoor lagere kosten op Masterplan.AfschrijvingskostenDe onderschrijding van ‒ € 0,3 miljoen is het gevolg van vertraging van investeringen voor met name modernisering waarneemapparatuur.Overige lastenOnderschrijding van ‒ € 1,2 miljoen komt met name door de teruggave overschotten EUMETSAT per 1 juli 2024 van - € 1,3 miljoen. De overschotten worden door KNMI gesaldeerd met de contributies waardoor de realisatie op de contributies lager uitvalt.ResultaatHet stijging van het verlies is mede het gevolg van de CAO wijzingen van de afgelopen jaren. Bij de ontvangen looncompensatie is geen rekening gehouden met de extra IKB uren wat leidt tot een hogere verlofreser­vering en dus extra kosten. Daarnaast worden er kosten gemaakt van € 1,6 miljoen voor oplossen van de tekortkomingen uit het rapport van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, voor de Wet open overheid (regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet) en voor het programma Werk aan Uitvoering (een overheidsbreed programma ter verbetering van de publieke dienstverlening). Hier staan geen opbrengsten tegenover (maar wel een directe vermogensstorting).48Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2 Tabel 26 Kasstroomoverzicht (Bedragen x € 1.000)(1) Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)(2) Mutaties 2e suppletoire begrotingTotaal geraamd (3) = (1) + (2)1.Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen16.79616.796Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)4.367‒ 2754.092Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)‒ 8.29585‒ 8.2102.Totaal operationele kasstroom‒ 3.928‒ 190‒ 4.118Totaal investeringen (-/-)‒ 3.0006‒ 2.994Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)03.Totaal investeringskasstroom‒ 3.0006‒ 2.994Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)0Eenmalige storting door moederdepartement (+)4.9384.938Aflossingen op leningen (-/-)‒ 2.108‒ 2.108Beroep op leenfaciliteit (+)3.000‒ 62.9944.Totaal financieringskasstroom8924.9325.8245.Rekening courant RHB 31 december (=1+2+3+4)10.7604.74815.508ToelichtingOperationele kasstroomDe operationele kasstroom daalt met - € 0,2 miljoen. Oorzaken zijn een daling van de ontvangsten van - € 0,3 miljoen (afschrijvingskosten dalen) en een daling van de uitgaven met € 0,1 miljoen (stijging van het begrote verlies van € 1,2 miljoen en lagere uitgaven EUMETSAT van € 1,3 miljoen).InvesteringskasstroomGeen noemenswaardige wijzigingen.FinancieringskasstroomEr wordt een eenmalige storting door het moederdepartement ontvangen voor Werken aan Uitvoering (WAU) voor de periode 2024-2031 van € 0,7 miljoen en voor het verhuizen van het archief als onderdeel van het project Masterplan De Bilt van € 4,2 miljoen.49Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 625 XII, nr. 2