Opvang, terugkeer en vreemdelingenbewaring

7Opvang, terugkeer en vreemdelingen-bewaringAan de orde is het VAO Opvang, terugkeer en vreemdelin-genbewaring (AO d.d. 05/03).De voorzitter:Ik heet alle aanwezigen in de zaal en op de publieke tribunevan harte welkom. In het bijzonder heet ik welkom destaatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Ik geef in dit VAOals eerste spreker het woord aan mevrouw Voortman vanGroenLinks.Mevrouw Voortman (GroenLinks):Voorzitter. Ik heb een drietal moties.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat gemeenten bij het huisvesten van status-houders in hoge mate verschillende vergoedingen ofleningen verstrekken voor de inrichting van de nieuwewoonruimte;overwegende dat een statushouder niet kan kiezen in welkegemeente hij of zij terechtkomt en het derhalve financieelniet zou moeten uitmaken in welke gemeente de statushou-der wordt geplaatst, aangezien alle statushouders het rechthebben op eenzelfde start van hun nieuwe leven in Neder-land;verzoekt de regering, in overleg met de VNG tot een lande-lijke standaard te komen voor kostenvergoeding voor deinrichting van een huis voor alle statushouders,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Voortman enGesthuizen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan vol-doende ondersteund.Zij krijgt nr. 1969 (19637).MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat in een door Nederland, België, Noorwe-gen en Zweden gemeenschappelijk opgesteld ambtsberichtvan 19 december 2014 wordt gemeld dat sprake is van eenuiterst instabiele en gewelddadige situatie in Libië;constaterende dat dit voor landen als Noorwegen, Finlanden Duitsland heeft geleid tot een moratorium op uitzettingennaar Libië;verzoekt de regering, uitzettingen naar Libië op te schortenovereenkomstig artikel 15c van de Definitierichtlijn tot deveiligheidssituatie aldaar is verbeterd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Voortman enGesthuizen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan vol-doende ondersteund.Zij krijgt nr. 1970 (19637).MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat Nederland op grond van een door deUNCHR en Amnesty International betwist ambtsbericht van29 februari 2000 oud-officieren van de Afghaanse veilig-heidsdienst KhAD/WAD categorisch een 1F-verdenkingtegenwerpt;constaterende dat het Europees Hof van Justitie in een uit-spraak op 9 november 2010 heeft geoordeeld dat artikel 1Fvan het Vluchtelingenverdrag nooit categorisch mag wordentegengeworpen, maar slechts naar aanleiding van individu-eel onderzoek;verzoekt de regering, voortaan in alle gevallen slechts een1F-verdenking tegen te werpen aan vluchtelingen indienhier individueel bewijs aan ten grondslag ligt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Voortman enGesthuizen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan vol-doende ondersteund.Zij krijgt nr. 1971 (19637).Dan geef ik het woord aan de heer Voordewind. Die heeftvoor nul minuten ingetekend voor dit debat; wij slaan hemdus over. Dan geven wij het woord aan de heer Schouwvan D66.De heer Schouw (D66):Voorzitter. Ik heb één motie. Ik heb ook nog een tweedemotie, waarvan ik niet weet ik niet of die nu bij dit VAOhoort of bij het volgende. Maar dat maakt niet uit. Destaatssecretaris kan daar in wijsheid mee omgaan.MotieDe Kamer,73-7-18 april 2015TK 73Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer gehoord de beraadslaging,constaterende dat er al een aantal keer gezinnen in bewa-ring zijn gesteld om te worden uitgezet en rechters tot tweekeer toe hebben geoordeeld dat hierbij onvoldoende reke-ning is gehouden met de belangen van de kinderen;overwegende dat er in het Nederlandse beleid, in lijn methet Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind,niet lichtvaardig mag worden omgegaan met het in bewa-ring plaatsen van een kind;verzoekt de regering, de uitspraken van de rechters te res-pecteren door de belangen van kinderen voorop te stellenin het beoordelingskader, toetsbare objectieve criteria voorhet in bewaring stellen van kinderen openbaar te makenen altijd eerst een lichter middel dan de maatregel vanbewaring op te leggen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Schouw. Naar mijblijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 1972 (19637).De heer Schouw (D66):Ter toelichting het volgende; ik denk dat de staatssecretariswel gelezen heeft wat wij hierover in het AO hebbengewisseld met elkaar. Het belang van het kind staat voorop,en in een aantal situaties is dat niet goed gegaan en heeftde rechter de zaak moeten corrigeren. Vandaar deze motie.Dan kom ik toe aan mijn "twijfelmotie", waarvan ik nietzeker ben of die hier thuishoort of bij het volgende VAO.Deze motie gaat over 1F. Omdat mevrouw Voortman daarook over begon, zal ik dat ook maar doen.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het Nederlandse 1F-beleid tekortschietten aanzien van Afghaanse vluchtelingen die als onderoffi-cier of officier bij de KhAD/WAD hebben gediend, doordatzij op grond van een ambtsbericht uit 2000 collectief wordenbeschuldigd van mensenrechtenschendingen en hun schulddan wel onschuld niet per individu is vastgesteld;van mening dat een collectieve 1F-tegenwerping enomgekeerde bewijslast zonder rechterlijke toetsing geenrecht doet aan het individuele relaas van deze groepAfghaanse asielzoekers;van mening dat ten aanzien van Afghaanse KhAD/WAD-(onder)officieren die langdurig in Nederland verblijven, eenindividuele toets op mensenrechtenschendingen wenselijkis;constaterende dat de uitzetting van Afghaanse vluchtelingenmet een 1F-status die langdurig in Nederland verblijven enzijn opgenomen in de lokale gemeenschap, op veel maat-schappelijk protest stuit;verzoekt de regering, een commissie van wijzen in te stellendie de dossiers en carrièrestaten van de groep AfghaanseKhAD/WAD-(onder)officieren met 1F-status individueelonderzoekt, die de regering per individu adviseert over dehandhaving dan wel intrekking van de 1F-status, toekenningdan wel afwijzing van een verblijfsvergunning, dan wel hetinstellen van strafvervolging, en de Kamer over de instel-ling, opdracht en uitkomsten van de commissie te informe-ren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Schouw. Naar mijblijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 1973 (19637).Mevrouw Gesthuizen (SP):Voorzitter. Kortheidshalve lees ik gewoon de twee motiesvoor die ik wens in te dienen.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat isolatie in vreemdelingendetentie alleenmag plaatsvinden wanneer dat strikt noodzakelijk is, daardit voor mensen zeer ingrijpend en schadelijk kan zijn;overwegende dat vreemdelingendetentie volgens hetCommittee for the Prevention of Torture nimmer eenbestraffend karakter mag hebben en dat het daarmee in derede ligt ook isolatie in vreemdelingendetentie niet alsstrafmaatregel aan te wenden;constaterende dat in het conceptwetsvoorstel Wet terugkeeren vreemdelingenbewaring de mogelijkheid om isolatie alsstraf op te leggen niet wordt beëindigd, maar juist wordtuitgebreid;constaterende dat ondanks de afname in absolute zin vanhet aantal afzonderingen, dit aantal in relatieve zin juistblijkt toe te nemen;overwegende dat de hierboven geconstateerde ontwikke-lingen onwenselijk zijn;roept de regering op, alles in het werk te stellen om hetgebruik van isolatie in vreemdelingendetentie ook in rela-tieve zin terug te dringen en aan de Kamer binnen eenhalfjaar te rapporteren over de voortgang,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Gesthuizen. Naarmij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.73-7-28 april 2015TK 73Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer Zij krijgt nr. 1974 (19637).Mevrouw Gesthuizen (SP):Mijn tweede motie luidt als volgt.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat gedwongen terugkeer naar landen die hierniet aan meewerken onverantwoord is, onder meer omdatin die gevallen niet met zekerheid kan worden vastgesteldof de vreemdeling die wordt uitgezet inderdaad onderdaanis van dat land;verzoekt de regering, opnieuw in gesprek te gaan met deAfghaanse autoriteiten om te zoeken naar een door beidelanden gedragen oplossing voor dit probleem en degedwongen uitzettingen naar Afghanistan te staken totdatdeze oplossing is gevonden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Gesthuizen enVoortman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan vol-doende ondersteund.Zij krijgt nr. 1975 (19637).De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Het algemeen overleg ging onder meer overvreemdelingenbewaring. Daar gaat ook de volgende motieover.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er in 2014 minder illegalen aantoonbaaruit Nederland zijn vertrokken dan in voorgaande jaren;overwegende dat vreemdelingenbewaring een noodzakelijkmiddel is om illegaal in Nederland verblijvende vreemde-lingen uit te zetten;verzoekt de regering om de ingezette beperking vanvreemdelingenbewaring ongedaan te maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Fritsma. Naar mijblijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 1976 (19637).Dan geef ik het woord aan de heer Kuzu, maar die is er niet.Daarmee is er een einde gekomen aan de eerste termijnvan de zijde van de Kamer. Dat is ook de enige termijn vande Kamer bij een VAO. De staatssecretaris beschikt nog nietover de tekst van alle moties. Ik schors daarom de vergade-ring.De vergadering wordt van 17.11 uur tot 17.17 uur geschorst.Staatssecretaris Dijkhoff:Voorzitter. Zoals de heer Schouw terecht zei, heb ik deverslagen van de AO's nagelezen. Ik was er natuurlijk nietbij. Ik heb mijn best gedaan, maar de precieze sfeer, wisse-ling en nuances heb ik niet meegekregen. Ik kan de motieswel van een oordeel voorzien.Ik kom als eerste bij de motie op stuk nr. 1969 van de ledenVoortman en Gesthuizen. Het streven om met de VNG toteen akkoord te komen, is voor mij geen probleem. Ik gagraag het gesprek aan om daarin meer te stroomlijnen. Ikkan niet alvast voor hen spreken en zeggen dat het leidt toteen uniformiteit van akkoord of dwang. Ik denk dat het beterin de verhoudingen met de VNG past om te komen tot eenakkoord vanuit de VNG en vanuit de gedeelde belangen.Als ik de motie zo mag zien dat ik het gesprek open en datik laat weten wat eruit komt, laat ik het oordeel aan deKamer.De voorzitter:Voor de Handelingen geef ik heel even het woord aanmevrouw Voortman.Mevrouw Voortman (GroenLinks):Ik knikte inderdaad. Kan de staatssecretaris een indicatiegeven van de termijn waarop hij hierover kan terugkoppe-len?Staatssecretaris Dijkhoff:Ik weet zo even niet wanneer het eerstvolgende overleggepland staat. Ik denk dat wij in het volgende algemeenoverleg de voortgang kunnen bespreken.Mevrouw Voortman (GroenLinks):Prima.De voorzitter:Gaat u verder.Staatssecretaris Dijkhoff:De motie van de leden Voortman en Gesthuizen op stuk nr.1970 gaat over het opschorten van uitzettingen naar Libiëop grond van artikel 15c van de Definitierichtlijn. Die motieontraad ik. In de Kamerbrief van januari 2015 is toegelichtdat er geen sprake was van een uitzonderlijke geweldsitua-tie. Dat is recentelijk een aantal malen door de rechterbevestigd als het gaat om bijvoorbeeld Tripoli en Benghazi.Het beleid dat wij nu hebben, houden wij in stand. Datbetekent niet dat wij niet monitoren hoe de situatie is. InLibië is er een fluïde veiligheidssituatie. Wij zullen die ont-73-7-38 april 2015TK 73Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer wikkelingen volgen en als dat nodig is het beleid aanpassen.Op dit moment is er echter geen sprake van een 15c-situatie.Ik ontraad de motie.De motie van de leden Voortman en Gesthuizen op stuk nr.1971 gaat over de 1F-verdenking. Die valt enigszins samenmet de motie van de heer Schouw op stuk nr. 1973. Vooralle duidelijkheid: er is wel een individuele toets of iemandonderdeel was van de betreffende organisatie. Het is dusniet zo dat er een probleem is met de uitspraken diegememoreerd zijn. Wij houden vast aan dat beleid. Ik ont-raad de motie. Het waren geen padvinders en wij hebbenheel veel mensen in dit land opgevangen die ons op hethart drukken om dit beleid voort te zetten, omdat zij juistmede dankzij de inspanningen en activiteiten van dezeorganisatie gevlucht zijn.Mevrouw Voortman (GroenLinks):Dit klinkt een beetje alsof de staatssecretaris zegt dat we aleen individuele toets doen. Mijn motie vraagt eigenlijk ietswat het kabinet al doet.Staatssecretaris Dijkhoff:Wij toetsen individueel of iemand lid was van die organisa-tie en of hij daar een functie in had.Mevrouw Voortman (GroenLinks):Dan moet ik mijn motie toch in stemming brengen.De voorzitter:Ja. Het oordeel is ontraden.Staatssecretaris Dijkhoff:Ik kom nu bij de motie van de heer Schouw op stuk nr. 1972,over de belangen van de kinderen. Bewaring van kinderenis een ultimum remedium. Vanuit het kabinet maken wijdaarin een ontwikkeling. Wij doen niet nog precies hetzelfdeals eerst. Er zijn nu kindvriendelijke locaties. Wij zijn steedsmeer aan het bekijken hoe wij dat beter kunnen doen. Uit-spraken van de rechters respecteren wij altijd. De conclusiedie de motie daaraan verbindt, vind ik de indruk wekkendat wij iets anders doen dan wij nu doen. Daarom ontraadik de motie.De motie van de heer Schouw op stuk nr. 1973 gaat overde commissie van wijzen. Voor de inhoud geldt hetzelfdeals wat ik heb gezegd bij de motie van mevrouw Voortmanop stuk nr. 1971. De toetsing is het werk van de IND endaarvoor staat toetsing bij de rechter open. Ik wil dat beleidcontinueren. Daarom ontraad ik ook deze motie.Dan kom ik bij de motie op stuk nr. 1974 van mevrouwGesthuizen waarin gevraagd wordt om isolatie te beperken.Wij gaan er terughoudend mee om. Het is het laatste mid-del. Het is geen schering en inslag dat het gebeurt. Ik heber moeite mee om daaraan een aantal te koppelen om hetrelatieve percentage te laten dalen, juist omdat het beleidis dat niet vaak gehanteerd wordt. Ik hoop van ganser hartedat het daalt, omdat het dan namelijk niet nodig is om diemaatregelen toe te passen. Dat is voor iedereen beter, maarals zich in een jaar toevallig bepaalde incidenten voordoenwaardoor er meer isolatie in vreemdelingendetentie nodigwas, zal dat blijken. Het streven is erop gericht om alleandere opties eerst te gebruiken. Het is dus geen beleidwaarop je in aantallen kunt sturen. Daarom wil ik de motieontraden.De andere motie van mevrouw Gesthuizen, die zij samenmet mevrouw Voortman heeft ingediend, roept ons op omgeen mensen meer uit te zetten naar Afghanistan. Datonderdeel wil ik ontraden, maar ik wil erbij zeggen dat wijnatuurlijk voortdurend in overleg met de Afghaanse autori-teiten zijn. Er vinden op dit moment ook met succes uitzet-tingen plaats. Ik wil daaraan zeker geen einde maken, maarook het overleg, met de ruimte voor verbetering die er nogis, zeker niet nalaten.Ik kom nu bij de motie van de heer Fritsma. Het kabinetsbe-leid is om vreemdelingenbewaring te beperken waar datkan. Deze motie is daaraan contrair en daarom wil ik dieontraden.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De stemmingen over de ingediende moties zullen komendedinsdag plaatsvinden.73-7-48 april 2015TK 73Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer