Leveringen militaire goederen aan Oekraïne

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202622 054Wapenexportbeleid36 045Situatie in OekraïneNr. 479 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 februari 2026In vervolg op de vorige update van leveringen van militaire goederen aanOekraïne (Kamerstuk 22 054, nr. 463, dd. 10 september 2025) informeer iku, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken en de Staatssecre-taris voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp over de laatste standvan zaken omtrent de levering van militaire goederen aan Oekraïne.Nederland heeft sinds de aanvang van de grootschalige agressieoorlogcirca € 14,3 mld. aan militaire steun begroot. De vertrouwelijke bijlage1bevat een totaaloverzicht van de tot en met 2 februari 2026 door Defensiegeleverde goederen.In het openbare overzicht vermeldt het kabinet de leveringen die nieuwzijn ten opzichte van het vorige overzicht (Kamerstuk 22 054, nr. 463,dd. 10 september 2025). Per levering wordt een afweging gemaakt ofopenbaarmaking mogelijk is. Voor de levering van militaire goederen doorhet Ministerie van Defensie en de industrie aan Oekraïne blijft deoperationele veiligheid leidend in de afweging om informatie al dan nietopenbaar te maken. Ook houdt Defensie rekening met de belangen vanbetrokken derde partijen, zoals internationale partners en het bedrijfs-leven. Deze lijst is derhalve niet uitputtend.Financiële stand van zaken levering van militaire goederenDe Nederlandse steun aan Oekraïne is omvangrijk en intensief. Mededankzij de in de vorige update gerapporteerde versnellingsoperatie,waarbij € 2 mld. aan toekomstig budget versneld is gerealiseerd2. Dezeversnellingsoperatie is vervolgens in december 2025 mede dankzij uwKamer verder versterkt door een eerste stap te zetten richting de invullingvan de motie Klaver waarbij het kabinet onderbesteding van in totaal EUR1Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt TweedeKamer.2Kamerstuk 22 054, nr. 463 kst-22054-479ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4791 700 mln. heeft aangewend ten behoeve van steun aan Oekraïne3. In totaalheeft Nederland daarmee in 2025 ca. € 5,6 mld. aan militaire steungeleverd. Het merendeel van het resterende bedrag van ca. € 14,3 mld.aan militaire steun door Nederland is reeds omgezet in concrete steun-maatregelen en bevindt zich in de uitvoering. De versnellingsoperatie isessentieel geweest aangezien de alsmaar intensievere Russische militaireinzet en agressie. Een sterke Oekraïense krijgsmacht is de eerste verdedi-gingslinie tegen de Russische dreiging ook richting de rest van Europa.Het is van groot belang dat de Oekraïense defensiecapaciteit en slagkrachtverder wordt versterkt, ook voor de lange termijn. In de toekomst zal hetvoortzetten van steun door internationale partners aan Oekraïne daaromcruciaal zijn om de Russische agressie tegen te gaan of af te schrikken. Ditis ook door Nederland vastgelegd in een tienjarige bilaterale veiligheids-overeenkomst.4 Het kabinet roept internationaal onverminderd op totburden-sharing.De totale waarde van de geleverde militaire steun aan Oekraïne bedroegop 2 februari 2026 ca. € 11,7 mld. Dit is een toename van € 2,98 mld. tenopzichte van de vorige leveringenbrief. De Nederlandse steun bestaat uit:Type steun31 aug. 202503 feb. 2026Directe levering (vervangingswaarde)€2,4 mld.€2,5 mld.Commerciële verwervingen1€6,1 mld.€8,9 mld.NAVO-fonds€0,18 mld.€0,18 mld.Totaal€8,7 mld.€11,7 mld.1 Bestaat uit financiële realisatie waaronder voorschotten die een levering kennen in de nabijetoekomst. •Directe levering: De totale vervangingswaarde van de materiële steunbedroeg op 2 februari 2026 in totaal € 2,5 mld. Defensie zal hetgeleverde materieel uit eigen voorraad waar nodig zo spoedigmogelijk aanvullen of vervangen.•Commerciële verwervingen: De waarde van de commercieel verwor-ven militaire goederen ten behoeve van Oekraïne bedraagt op ditmoment € 8,9 mld. Hieronder valt de totale bijdrage van € 750 mln.aan het NAVO-initiatief Prioritized Ukraine Requirement List (PURL),waarmee Nederland snel Amerikaanse wapensystemen heeftverworven voor acute Oekraïense behoeften, bijvoorbeeld ten aanzienvan luchtverdediging. Andere bijdragen aan internationale samenwer-kingsprojecten of specifieke donaties die commercieel wordenverworven, zoals het Build with Ukraine coproductie-project, wordenna realisatie bij de commerciële leveringen opgeteld. De realisatiebetreft in deze gevallen de betaling aan het samenwerkingsproject. Delevering via dergelijke projecten aan Oekraïne zal op een later momentplaatsvinden.•NAVO-fonds: Nederland heeft tot op heden € 179 mln. bijgedragen aanhet NAVO Ukraine Comprehensive Assistance Package (UCAP). Uit hetUCAP levert NAVO niet-letale steun, zoals eerder met de Kamergedeeld (Kamerstuk 22 054, nr. 377 dd. 16 december 2022 en Kamer-stuk 22 054, nr. 387 dd. 13 april 2023).IndustrieDe voortzetting van de militaire steun aan Oekraïne is mede afhankelijkvan de industriële capaciteit, aangezien een groot deel commercieel3Kamerstukken 36 045, nrs. 243 en 261.4Overeenkomst inzake Veiligheidssamenwerking tussen Nederland en Oekraïne, 1 maart 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4792 verworven wordt. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de opschalingvan de Nederlandse en Europese defensie-industrieën om zowel Oekraïneals onze eigen krijgsmacht tijdig van de juiste capaciteiten te voorzien. Deverslechterde veiligheidssituatie en het regeneratievermogen van deRussische strijdkrachten vraagt van Europa om minder afhankelijk teworden van anderen. Dit is belangrijk voor ons voortzettingsvermogen enom de toeleveringsketen weerbaarder maken. Daarom blijft het kabinetzich zowel nationaal als internationaal inspannen om de industriëlecapaciteit te vergroten. Defensie verwerft waar mogelijk bij de innovatieveen hoogtechnologische defensie-industrie in Nederland voor de behoeftesvan Oekraïne. Over de nationale inspanningen rondom versnelling enopschaling van de industrie en innovatie wordt uw Kamer geïnformeerdvia de STRAIIK-D, de actieagenda van de Defensie Strategie voor Industrieen Innovatie.Een cruciaal onderdeel van het opschalen van de industriële capaciteit ishet versterken van de industriesamenwerking met Oekraïne, bijvoorbeelddoor directe verwerving bij de Oekraïense industrie. Nederland maakthierbij gebruik van het «Government to Business»-model toe om de steunaan Oekraïne te coördineren en te controleren. Dit model biedt op ditmoment de meest transparante en efficiënte manier om de middelen tebeheren en om te waarborgen dat de steun effectief wordt ingezet.Hierdoor heeft Defensie duidelijk zicht op de betrokken bedrijven, kan devoortgang worden gecontroleerd en kan informatie worden verzameld omde steun in de toekomst verder te verbeteren.Daarnaast faciliteert het kabinet de samenwerking tussen Nederlandse enOekraïense bedrijven. Zo worden er regelmatig handelsmissies georgani-seerd en heeft Defensie op 10 oktober 2025 een Memorandum ofUnderstanding gesloten met de Oekraïense overheid in het kader van hetinitiatief Build With Ukraine. Deze samenwerking maakt coproductie vanOekraïens materieel in Nederland mogelijk en legt daarmee de basis voorverdere uitwisseling van kennis en expertise tussen beide defensie-industrieën. Op 1 december 2025 hebben Nederland en Oekraïne eensamenwerkingsovereenkomst gesloten voor het eerste coproductieproject tussen een Nederlands en Oekraïens bedrijf voor de productie vanonbemenste systemen. Dit is van belang om ons productievermogen ende innovaties van het slagveld effectief in te zetten voor zowel Oekraïneals onze eigen krijgsmacht.TrainingDe aanhoudende oorlog maakt dat het opleiden van Oekraïense militaireneen absolute noodzaak is. Opleidingen stellen Oekraïense militairen instaat de door Nederland en andere partners en bondgenoten geleverdegoederen en systemen goed te gebruiken en vergroten de overlevings-kansen van de militairen. Nederland blijft doorlopend bezien op welkewijze het beste invulling gegeven kan worden aan de trainingsbehoeftevanuit de Oekraïense krijgsmacht.Sinds 2022 levert Nederland een bijdrage aan operatie Interflex, eentrainings- en opleidingsprogramma in het Verenigd Koninkrijk (VK) gerichtop het snel en grootschalig trainen van Oekraïense militairen op hetgebied van militaire basisvaardigheden en leiderschapstraining. Tot nutoe zijn via operatie Interflex ca. 60.000 Oekraïense militairen getraind.Daarnaast heeft Nederland gedurende 2025 ook bijgedragen aan hetopleiden van ca. 900 mariniers in Roemenië.Nederland zet bovendien in Duitsland bij het Specialized TrainingCommand (ST-C) onder de EU-trainingsmissie voor Oekraïne (EUMAM)Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4793 personeel in voor verschillende trainingen, zoals Leopard 1 tankcrew-training en training voor artilleriegeschut-operators van Pantserhou-witsers. Nederland heeft in 2025 bijgedragen aan het opleiden vanca. 650 Oekraïense militairen. Daarnaast zijn gedurende 2025 onderleiding van Nederland en als onderdeel van EUMAM, zowel in Nederlandals in andere landen 50 donatie- en specialistische trainingen gegeven aanin totaal ca. 530 Oekraïense militairen. Een substantieel deel van detrainingen is gerelateerd aan de donaties van F-16’s en mijnenjagers.ToetsingVoor alle leveringen is, waar nodig, een zorgvuldige, maar gezien deuitzonderlijke omstandigheden versnelde, toetsing aan deEU-wapenexportcriteria verricht door de Minister van Buitenlandse Zaken,waarna door de Staatssecretaris voor Buitenlandse Handel een exportver-gunning is afgegeven.5 Ook bij eventuele nieuwe leveringen zal dezezorgvuldige en versnelde toetsing waar nodig plaatsvinden.Effecten krijgsmachtDe effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandsestrijdkrachten en op het behalen van de NAVO-capaciteitsdoelen worden,gezien het Nederlands belang van een veilig Europa door Defensie alssignificant, maar acceptabel beoordeeld. Defensie neemt maatregelen omdeze gevolgen zoveel mogelijk te mitigeren. Zo zijn er maatregelen om deaankoop van vervangend materieel te versnellen en wordt project- eninkoopcapaciteit versterkt. Ook weegt Defensie continu de belangen vanenerzijds de steunvoorziening aan Oekraïne en anderzijds het belang vanhet opleiden en training van het eigen personeel. Het kabinet zal ook bijtoekomstige verzoeken aandacht houden voor de effecten op degereedheid, gezien de veranderende veiligheidssituatie waarin deNederlandse krijgsmacht haar operationele gereedheid moet verhogen.Europese VredesfaciliteitUit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility – EPF) is reedsongeveer € 6 miljard gecommitteerd aan steun voor Oekraïne. Dit gebeurtonder andere via leveringen van militair materieel van EU-lidstaten uiteigen voorraad, aanschaf bij de industrie en de financiering van degemeenschappelijke kosten van EUMAM. Daarnaast wordt een deel vande rente-inkomsten over de geïmmobiliseerde Russische centralebanktegoeden (windfall profits) via de EPF uitgegeven aan militaire steunaan Oekraïne. Het gaat tot op heden om twee tranches van in totaalongeveer € 3,3 mld. (tranche 1 ca. € 1,4 mld. en tranche 2 ca. € 1,9 mld.).Nederland is binnen de tweede tranche als uitvoerder (implementingactor) verantwoordelijk voor het verwerven van € 100 mln. aan drones bijde Oekraïense defensie industrie.Nederland krijgt voor de geleverde steun tot begin 2023 en voor bijdragenaan de EPF-munitie-initiatieven ca. € 433 mln. gecompenseerd. Hiervan is€ 52,8 mln. in 2024 uitbetaald en € 79,7 mln. in 2025. Het is deverwachting dat het resterende bedrag in 2026 en 2027 volgt. Besluit-vorming over vergoedingen voor leveringen vanaf Q2 2023 ligt stilvanwege de Hongaarse blokkade op het aannemen van volgendesteuntranches. In totaal heeft Nederland tot en met 11 januari 2026 ruim5De toetsing van specifieke transacties aan de EU wapenexportcriteria kan op verzoek inbeginsel vertrouwelijk worden ingezien.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4794 € 5,5 mld. gedeclareerd. Uw Kamer wordt via de reguliere leveringen-brieven op de hoogte gehouden van declaraties en compensatie via deEPF.De Minister van Defensie,D. Yes¸ilgöz-ZegeriusTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4795