Advies Raad van State en nader rapport

31821WijzigingvandeWetophethogeronderwijsenwetenschappelijkonderzoekenenigeanderewettenondermeerinverbandmetdeverbeteringvanhetbestuurbijdeinstellingenvoorhogeronderwijs,decollegegeldsystematiekenderechtspositievanstudenten(versterkingbesturing)Nr.4ADVIESRAADVANSTATEENNADERRAPPORT1HieronderzijnopgenomenhetadviesvandeRaadvanStated.d.3oktober2008enhetnaderrapportd.d.15december2008,aangebodenaandeKoningindoordeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschap,medenamensdeministersvanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitenvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties.HetadviesvandeRaadvanStateiscursiefafgedrukt.BijKabinetsmissivevan1augustus2008,no.08002293,heeftUweMajesteit,opvoordrachtvandeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschapa.i.,bijdeRaadvanStateteroverwegingaanhangiggemaakthetvoorstelvanwetwijzigingvandeWetophethogeronderwijsenwetenschappelijkonderzoekenenigeanderewettenondermeerinverbandmetdeverbeteringvanhetbestuurbijdeinstellingenvoorhogeronderwijs,decollegegeldsystematiekenderechtspositievanstudenten(versterkingbesturing),metmemorievantoelichting.HetvoorstelbevateenaantalaanpassingenindeWetophethogeronderwijsenwetenschappelijkonderzoek(WHW).Dezehebbenbetrekkingopondermeerdebestuursstructuur,deklachten-engeschillenregeling,deregelingvandemedezeggenschap,endeverruimingvandemogelijkheidomnietbekostig-deopleidingentoetelaten.Hetisnietdebedoelingomdestructuurvandehogeronderwijswetgevingtewijzigen.DeRaadvanStateonderschrijftdestrekkingvanhetwetsvoorstel,maarmaakteenaantalopmerkingenmetbetrekkingtotdeinvoeringvangoedbestuur,deEuropesedimensievanhethogeronderwijs,deaccreditatievanniet-bekostig-deinstellingen,derechtsbescherming,hetiudiciumabeundi,endepositievanopleidingscommissies.Hijisvanoordeeldatinverbanddaarmeeaanpassingvanhetvoorstelwenselijkis.BlijkensdemededelingvandeDirecteurvanUwkabinetvan1augustus2008,nr.08002293,machtigdeUweMajesteitdeRaadvanStatezijnadviesinzakehetbovenvermeldevoorstelvanwetrechtstreeksaanmijtedoentoekomen.Ditadvies,gedateerd3oktober2008,nr.W05.08.0365/I,biedikUhierbijaan.DeRaadvanStategeeftUinoverweginghetvoorstelvanwetaandeTweedeKamerderStaten-Generaaltezenden,nadatmetzijnopmerkingenrekeningzalzijngehouden.HierondergaikinopdeopmerkingenvandeRaad.Daarbijisdevolgordevanhetadviesaangehouden.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1265450809tkkst31821-4ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20081DeoorspronkelijketekstvanhetvoorstelvanwetenvandememorievantoelichtingzoalsvoorgelegdaandeRaadvanStateisterinzagegelegdbijhetCentraalInformatiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.41 1.GoedbestuurinhethogeronderwijsInhethogeronderwijswordthetraad-van-toezicht-modelinbeginselverplichtalsbestuursvorm.Hetcollegevanbestuurwordtbelastmethetbestuurvandeinstellingenderaadvantoezichtwordtbelastmethettoezichtopdeinstelling.DehogescholenhebbeninmiddelseendergelijkebestuursvormenookdecodesgoedbestuurvandeHBO-RaadendeVerenigingSamenwerkendeNederlandseUniversiteiten(VSNU)gaanuitvanditmodel.Ingevolgeartikel9.51,tweedelid,enartikel10.3d,zevendelid,kunnenbijzondereuniversiteitenenhogescholenookkiezenvooreenbestuursmodelwaarinbestuurentoezichtinéénorgaanzijnondergebracht.Dezeinstellingendienendanwelinhunstatutentevermeldenopwelkewijzedefunctionelescheidingwordtgewaar-borgd,eninhunjaarverslagdekeuzevoorfunctionelescheidingtemotiveren(principe:pastoeofleguit).Voortswordtdebranchecodegoedbestuurinhethogeronderwijsingevoerd.DeRaadmaakthieroverdevolgendeopmerkingen.a.Ingevolgeartikel2.9,eerstelid,dienthetcollegevanbestuurinzijnjaarverslagondermeerverantwoordingafteleggenoverhoedebranchecodevoorgoedbestuurwordttoegepast.Ookindeartikelen2.14,9.8,10.3d,en11.6vandeWHWwordtverwezennaardezebranchecode.Volgensparagraaf2.4vandetoelichtinggaathetbijdebranchecodegoedbestuuromeen«vormvanzelfregie»waarmeehetcollectiefvaninstellingenbinneneenbepaaldesectoraangeeftopwelkewijzedesectorinvullinggeeftaanprincipesvangoedbestuur.Eenbranchecodeversterkthetvertrouwenvandemaatschappelijkeomgevinginhetfunctionerenvandebrancheendeinstellingen,enbiedtmeerflexibiliteitenruimtedanwettelijkeregels.Deoverheidkandanmeeropdeachtergrondblijven,aldusdetoelichting.DetekstvandeWHWbevatechtergeendefinitievanhetbegrip«branche-code»waardoornietduidelijkiswelkeaspectenvangoedbestuurinditdocumentkunnenwordenopgenomenenvoorwelkeaspectenvervolgensmindertoezichtvandeministernodigis.MedegeletopdezorgplichtindeGrondwetvoorhetonderwijsachtdeRaadhetwenselijkdathetbegripbranchecodeindewetwordtgedefinieerdendatdaarbijwordtvastgelegdwelkeaspectenvangoedbestuurdaarbijaandeordekunnenkomen.DeRaadadviseerthetvoorstelaantepassen.b.Ingevolgeartikel2.14kunnenbijministeriëleregelingeenofmeerbranche-codesvoorgoedbestuurwordenaangewezenwaaraaninstellingenmoetenvoldoen.DeRaadwijsteropdatdevrijheidvanrichtingeninrichtingalsbedoeldinartikel23,vijfdeenzesdelid,vandeGrondwetnopentoteenterughoudenderolvandeoverheidinderegelingvandebestuurlijkeinrichtingvanhetonderwijs.Ditbetekentdatinstellingen,voorzoverdithetbijzonderonderwijsbetreft,zoveelmogelijkkeuzevrijheidmoetwordengelatenvoordeinrichtingvanhunbestuur,volgenshetprincipevan«pastoeofleguit».1DeRaadconstateertdatdecodegoedbestuuruniversiteiten2006endebranchecodegovernancevandeHBO-Raaduit2006inderdaadhetbeginsel«pastoeofleguit»alsuitgangspuntnemen.Naarzijnoordeelbiedteenbranchecodeechteronvoldoendegarantievoordehandhavingvaneengrondwettelijkevrijheid,enishetdaaromwenselijkindeWHWvastteleggendatdezebranchecodeswaarmogelijkhetbestuurdevrijheidgevenomgemotiveerdvandebepalingenindezecodeaftewijken.GeletophetbelangvandecodedientdeaanwijzingdaarvannaarhetoordeelvandeRaadinelkgevalbijalgemenemaatregelvanbestuurtegeschieden.DeRaadadviseerthetvoorstelaantepassen.c.Ingevolgeartikel10.3d,vijfdelid,onderb,wordendemedezeggenschaps-organendoordeministergehoordovereendoorhemvoorgenomenbesluittotbenoemingofontslagvandeledenvandeRaadvanToezicht.DezebepalingvoorondersteltdatdeministerdebevoegdheidheeftomdeledenvandeRaadvanToezichttebenoemenenteontslaan.Daarhethieruitsluitendbijzonderehogescholenbetreft,2ishetnietverenigbaarmetdevrijheidvanrichtingeninrichtingdatdeministerdezebevoegdheidzouhebben.Overigensiseendergelijkebevoegdheidnietindewetopgenomenenwordtdezeevenmininhetwetsvoorstelaandeministertoegekend.DaaromadviseertdeRaaddezebepalingteschrappen.1ZiehetadviesvandeRaadvan1februari2008overwetsvoorsteltotwijzigingvandeWetophetprimaironderwijs,deWetopdeexpertisecentra,deWetophetvoortgezetonderwijs,deWetmedezeggenschapopscholenendeLeerplichtwet1969inverbandmetdeinvoeringvandezorgplichtvoorgoedonderwijs,waaronderbegrepenhetaanvullenvandeinterventiemogelijkhedeninhetkadervanhetoverheidstoezicht,endezorgplichtvoorgoedbestuur,waaronderbegrependeverbeteringvanhetinterntoezicht(W05.07.0370),punt5(nognietgepubliceerd).2Aangezieningevolgeditwetsvoorstelallenogbestaandebepalingenoveropenbarehogescholenvervallenendewetalleennogmaarbijzonderehogescholenkent.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.42 d.Ingevolgeartikel9.7,vijfdelid,aanhefenondera,enartikel10.3d,vijfdelid,aanhefenondera,wordendemedezeggenschapsorganenvanuniversiteitenenhogescholenindegelegenheidgesteldomaanderaadvantoezichtadviesuittebrengenoverdeprofielenvanledenvanderaadvantoezicht.Indetoelichtingwordtnietgemotiveerdwaaromdemedezeggenschapsorganenoverdezeprofielenmoetenadviseren,andersdandealgemeneopmerkinginparagraaf2.2datdebevoegdhedenvandedezeorganenwordenversterkt.DeRaadwijsterinditverbandopdatdeministerbijopenbareuniversiteiteningevolgeartikel9.7,tweedelid,aleenlidinderaadvantoezichtmoetbenoemendatinhetbijzonderhetvertrouwengenietvandemedezeggen-schapsorganen.Hijisdaaromnietovertuigdvanhetnutvaneenverplichteadviseringoverdeprofielenvandeledenvanderaadvantoezicht.DeRaadadviseertgenoemdeartikelonderdelentelatenvervallen.1.Goedbestuurinhethogeronderwijsa.DeRaadadviseertindeWetophethogeronderwijsenwetenschappelijkonderzoek(hiernaWHWtenoemen)eendefinitieoptenemenvanhetbegrip«branchecode»endaarnaastvastteleggenwelkeaspectenvangoedbestuurdaarinaandeordekunnenkomen.Hetbegrip«branchecode»isnaarmijnmeningzodanigingeburgerdinhetNederlandsetaalgebruik,datdaarvoor–medegeletopaanwijzing54vandeAanwijzingenvoorderegelgeving–geenwettelijkedefinitienodigis.Onderde«branches»inhethogeronderwijswordendehbo-sectorendewo-sectorbegrepen.Eencodeiseenverzamelingvoorschriftenopeniggebied.Inditgevalgaathetomhetterreinvan«goedbestuur».Hetgaatincasudusomeenverzamelingvoorschriftenvanhogescholenofuniversiteitenmetbetrekkingtotdiverseaspectenvangoedbestuur.Overdebetekenisvanhetbegriphoeftdusgeenmisverstandtebestaan.Medegeletophetfeitdathetbegrip«branchecode»ookzonderdefinitieindeWeteducatieenberoepsonderwijszalwordengeïntroduceerd(WijzigingvandeWeteducatieenberoepson-derwijsinzakecollegesvanbestuurenradenvantoezicht,KamerstukkenII2005/06,30599,nrs.1–21)iseenwettelijkedefinitienietnodigenooknietwenselijk.DitonderdeelvanhetadviesvandeRaadneemikdusnietover.Wettelijkvastleggenwelkeaspectenvangoedbestuurindebranchecodeaandeordekunnenkomen,achtikvoorhethogeronderwijsevenminnodig.Hetisinbeginselaandesectorenzelfomtebepalenwelkeaspectenvangoedbestuurzijrelevantachten.Indehbo-sectorendewo-sectorbestaandaaroveruitgewerkteideeën.Daarvoorwilikruimtebieden.Onderdieomstandighedenwiliknietdoorwettelijkevoorschriftendevoordelenvanzelfreguleringafzwakken.Inverbandhiermeeneemikookditonderdeelvanhetadviesnietover.b.Hetrechtsgevolgdatmetdeaanwijzingvaneenbranchecodewordtbeoogd,isdatinstellingenafwijkingenvandeaangewezenbranchecodedienenteverantwoorden.Afwijkenvandecodeisdusmogelijkvolgenshetprincipe«pastoeofleguit»;devrijheidvanrichtingeninrichtingzijnnietinhetgeding.Dooreenbranchecodeaantewijzengeeftdeministeraan,dedesbetreffendecodebetekenisvoltevindenenvertrouwentehebbeninhetzelfregulerendvermogenvandesector.Voor(gedetailleerde)overheids-reguleringophetterreinvangoedbestuurbestaatinzo’nsituatie(nog)geenaanleiding.Omhetvoorgaandeondubbelzinnigteverwoordenisdepassageonder2.4«Jaarverslagenjaarrekening»inhetalgemeendeelvandetoelich-tingaangepast.IkvolgdeRaadinzijnadviesomhetaanwijzingsbesluitophetniveauvaneenalgemenemaatregelvanbestuurteregelen.c.HetadviesvandeRaadisindiezinopgevolgd,datinartikel10.3d,vijfdelid,onderb,nietdeminister,maarderaadvantoezichtalshetbevoegdeorgaanwordtgenoemd.d.DeRaadisnietovertuigdvanhetnutvaneenverplichteadviseringoverdeprofielenvandeledenvanderaadvantoezichtdoordemedezeggenschaps-organennaastdereedsbestaandebevoegdhedenvandezeorganen.Uithetwetsvoorstelblijkt,dathetkabinetveelwaardehechtaanderolvanderaadvantoezichtophetterreinvangoedbestuur.HetbelangvanditorgaanendedaarvoortebenoemenledenwordtnogeensbenadruktdoordezeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.43 nieuwebevoegdheidvoordemedezeggenschapsorganen.Beoogdwordtdetransparantiebinneneeninstellingtevergrotenendaarnaasttebevorderendatderaadvantoezichtopdraagvlakkanrekenen.Alduskunnenmedezeggen-schapen«checksandbalances»binneneeninstellingwordenversterkt.Ikhebdaarombeslotentothandhavingvandedesbetreffendevoorschriften.Deplichtdiedeministerheeftominderaadvantoezichtéénlidtebenoemendatinhetbijzonderhetvertrouwengenietvandemedezeggenschapsorganenheefteenspecifiekeroogmerk:hetmedezeggenschapsorgaanbeschiktdaar-doorovereenvertrouwens-encontactpersoonbinnenderaadvantoezicht.2.DeEuropeesrechtelijkedimensieInhoofdstuk6vandememorievantoelichtingwordtaandachtbesteedaandeontwikkelingenindeinternationaleaspectenvanhethogeronderwijs.HetvoorstelmaakthetmogelijkvoorNederlandseinstellingenomsamenmetbuitenlandseinstellingentotgezamenlijkeopleidingen–jointdegreesenjointdoctorates–tekomen.OokkunnenNederlandseinstellingeninhetvervolginhetbuitenlandopleidingenaanbiedenwaaraaneengraadvaninNederlandgevestigdeinstellingenisverbonden.Voorwaardeisweldatdezeopleidingennietmetpubliekemiddelenwordenbekostigd.BekostigdeinstellingendieinhetbuitenlandNederlandshogeronderwijswillenaanbiedenzullendusdaarvooreenaparte,metprivatemiddelentebekostigen,rechtspersoonmoetenoprichtendieopnieuwdoordeNederlands-VlaamseAccreditatieorga-nisatie(NVAO)geaccrediteerdmoetworden.Voortswordtdetoelatingvanniet-bekostigdeinstellingeninNederlandvergemakkelijkt.TegenhetlichtvandezeontwikkelingenmistdeRaadeenbeschouwingoverdeEuropeesrechtelijkeaspectenvanhetvoorstel,eninhetbijzonderoverdevraaginhoeverredeEuropeseregelsinzakemededingingeninternemarktophethogeronderwijsvantoepassingzijn.Inparagraaf6.1wordtwelverwezennaardeproblematiekvandeErasmusMundusjointmaster’sprogramma’sendedrukvandeEuropeseCommissieomtotjointdegreestekomen,maareentoelichtingopdezeproblematiekendezedrukwordtnietgegeven.Zoishetvanbelangtewetenofdenagestreefdeinternationaledimensievoorde46EuropeselandendiedeBologna-verklaringondertekendenopdezelfdewijzevormkanwordengegevenalsbinnendeEuropeseUnievan27lidstaten.IndecontextvandeEuropeseUnieishogeronderwijslangetijdbeschouwdalseendienstvanalgemeenbelang(DAB)waaropderegelsvanmededingingeninternemarktnietvantoepassingzijn.InzijnadviesoverdeWethogeronderwijsenonderzoekvan18april2006heeftdeRaaderreedsopgewezendatdetoepasselijkheidvaninterneregelsinzakemededingingeninternemarktafhankelijkisvandevraagofsprakeisvaneeneconomischeactiviteit,datwilzeggenhetaanbiedenvangoederenendienstenopeenmarkt.1DeRaadweesertoenopdatdepositievaninstellingeninhethogeronderwijssteedsmeerkenmerkenvertoontwaardoornietmeerkanwordenvolge-houdendathierondubbelzinnigsprakeisvanDAB.Methetvoorstelwordenenigestappengezetinderichtingvaneenopenbestel,waarbijsprakeisvanhetverrichtenvaneconomischeactiviteitendoorrechtspersonendieoplei-dingenaanbiedendienietmetpubliekemiddelenwordenbekostigd.Metditvoorstelwordtdetoetredingvanniet-bekostigdeaanbiedersinNederlandvereenvoudigd,enkunnenNederlandseinstellingen(niet-bekostigde)opleidin-geninhetbuitenlandgaanaanbieden.UitdetoelichtingwordtvooralsnognietduidelijkofdedoorNederlandseinstellingenaantebiedenopleidingeninhetbuitenlandgerekendmoetenwordentotzogehetendienstenvanalgemeeneconomischbelangoftot«gewone»economischeactiviteiten.Indienersprakeisvandienstenvanalgemeeneconomischbelang(DAEB)dandient,opgrondvanderechtspraakvanhetHofvanJustitievandeEuropeseGemeenschappendoordeNederlandsewetgeveraangegeventewordenwelkeentiteit(debekostigdeofdeniet-bekostigdeaanbieder)belastwordtmethetbeheervandiediensten.2Voortswordtnietduidelijkhoekruissubsidiëringwordtvoorkomen.HetoprichtenvanrechtspersonendoorinstellingenkanertoeleidendatpubliekemiddelendieaandeinstellingenwordenverschaftineenanderelidstaatvandeEuropeseUniewordenaangewendvoortakendieverrichtwordenopeenmarktwaaraanbiedersopererendienietoverdeze«overheidsgarantie»beschikken.Detoelichtingmaaktnietduidelijkhoedergelijkesituatiesvoorkomenkunnenworden.DeRaadadviseertindetoelichtingopdezevragenintegaan.1KamerstukkenII2005/06,30588,nr.4,hoofdstuk7.2HvJEGC-127/73(BRT),Jurispr.1974,blz.00051enC-7/82,GVL/Commissie,Jurispr.1983,blz.00483.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.44 2.DeEuropeesrechtelijkedimensieDeRaadmistindememorievantoelichtingeenbeschouwingoverdeEuropeesrechtelijkedimensievandeinternationaleaspectenvanhetwets-voorstel.Diebeschouwinggeefikhierbij.Eénenanderisookalsnoginhetalgemeendeelvandememorievantoelichting,inhoofdstuk6«Internationalisering»,opgenomen.Hetnationaalbekostigdeonderwijsiseendienstvanalgemeenbelang.Datbetekent,datdeEuropeseUniezichertoebeperkt,hetoptredenvandelidstatenaantevullenofteondersteunen,danwelstimulerendeofcoördine-rendemaatregelenaantenemen.Hetgezamenlijkedoelvande46landendiedeBologna-verklaringin1999hebbenonderschreveniseenEuropeseHogerOnderwijsRuimtetevormendooronderanderedehogeronderwijssystemenindielandenteharmoniserenendaarmeedekwaliteitvanhetonderwijsteverhogenendeconcurrentiepositievanhetEuropeeshogeronderwijstevergroten.AlsgevolgvandieBologna-verklaringiseenvrijwilligemaargeëngageerdesamenwerkingtussendelidstatenontstaandiesomstotverstrekkende(wettelijke)hervormingenheeftgeleidopnationaalniveauindeverschillendelidstaten.DeharmoniseringvandeEuropesehogeronderwijs-systemenheeftdeweggebaandvoorverdergaandesamenwerkingtussenhogeronderwijsinstellingeninEuropaendaarbuiten(inhetbijzonderviagrensoverschrijdendestudieprogramma’salsjointdegrees)enmeerstudenten-enstafmobiliteit.Opdezemaniergroeiendestructureninhethogeronderwijslangzaamnaarelkaartoe,wordthethogeronderwijsdientengevolge«internationaler»enkunnenEuropesehogeronderwijs-instellingenzichbeteropdeinternationalemarktpositioneren.DeEuropeseUnieonderschrijftdezedoelen.DeEuropeseUnieheeftzichtotdoelgestelddemobiliteitvanstudententeverhogeneninstitutionelesamenwerkingtebevordereninhetlichtvandeinternationalekenniseconomie.DeEuropeseUnieheeftgeenformelebevoegdheidtenaanzienvanhethogeronderwijs,maarzeheeftwel,alsimpulsomactieteondernemen,eenaantalsubsidie-programma’sontwikkeld,zoalsErasmusMundus,datinstitutionelesamen-werkingenhetverhogenvandemobiliteittotdoelheeft.DeEuropeseCommissiesteltmiddelsdevormgevingvandeprogramma’svoorwaardenvoordeelnameaandezesubsidieprogramma’s.HetErasmusMundusjointmasterprogrammerichtzichspecifiekophetopstellenvangezamenlijkestudieprogramma’sopmasterniveau(jointdegrees)tussenEuropeseinstellingenofinstellingeninderdelanden.Studentendieaanspraakwillenmakenopeenbeurs,zullendusaantenminsteenkeleinstellingeneninenkelelandenhunopleidingvolgen.Internationaaliserdusdrukomjointdegreesvormtegeven.Maarookvanuitnationaaloogpuntiserdruk.Eenjointdegreeheeftimmersmeerwaarde.HetisvoordeinternationalepositioneringvanNederlandsestudentenéninstellingenvanbelangdatjointdegreesinNederlandwettelijkmogelijkwordengemaakt.Daarnaastgeldtdatjointdegreeprogramma’s,inhetbijzonderopmaster-endoctoraatsniveau,groteaantrekkingskrachthebbenoptalentvollestudentenvanbuitenEuropa.DatisgoedvoorhetNederlandsehogeronderwijs.Bovendienkunnendaarmeeeventuelespecifiekekwaliteitenvaninstellingenwordengecombineerd.Samengevat:erisgeendwingendejuridischenoodzaaktotinternationali-sering,maaromtegemoettekomenaanbovenstaandebehoefteaanverdereinternationalisering,isaanpassingnoodzakelijk.Ditwetsvoorstelmaakthetookmogelijkdatinhetbuitenlandhogeronderwijs-opleidingenkunnenwordenaangebodendietotwettelijkerkendegradenleiden.Dezeactiviteitenzijntebeschouwenalsdienstenvanalgemeeneconomischbelang.Hetisnietdebedoelingdatinhetbuitenlandverzorgdeopleidingendietotwettelijkegradenleiden,wordenbekostigd.Bekostigdeinstellingenkunnengeengeaccrediteerdonderwijsinhetbuitenlandaanbie-den.Datkanuitsluitenddoormiddelvanrechtspersonen.IkdeeloverigensnietdeopvattingvandeRaaddatdaarmee–ofdoorandereonderdelenvanhetwetsvoorstel–«enigestappen(worden)gezetinderichtingvaneenopenbestel».DevisievanhetkabinetophethogeronderwijsendeEuropeseregelsinzakemededingingeninternemarktis(onveranderd)devolgende.Hetnationalebekostigdeonderwijsis–zoalshiervooralaangegeven–eendienstvanalgemeenbelang.Hogeronderwijsorganisatiesdieniet-bekostigde,maarwelgeaccrediteerdeopleidingenaanbiedenwaaraanwettelijkerkendegradenzijnTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.45 verbonden,verleneneendienstvanalgemeeneconomischbelang.VaneengewoneeconomischeactiviteitkanwordengesprokenalshetgaatomhetaanbiedenvanonderwijszonderdatdatleidttotdehiervoorbedoeldewettelijkegradenopgrondvandeWHW.BijhetontplooienvanNederlandsehogeronderwijsactiviteiteninanderelandenvandeEUdienenzoweldeStaatalsdehogeronderwijsorganisatiesbepaaldespelregelsinachttenemen.Metnameisdaarbijvanbelangofeninhoeverrepubliekgeldwordtaangewendvoorprivateactiviteiten.Uitgangspuntisdathetinvesterenmetpubliekemiddeleninprivateactivi-teiteninhetbuitenlandnietistoegestaan.Omdieredenmogenbekostigdeinstellingengeenonderwijsinhetbuitenlandverzorgen.Onderwijsinhetbuitenlandkanuitsluitendwordenverzorgddoorrechtspersonen.Dewijzewaaropdebestedingvandepubliekeenprivatemiddelenendeinzichtelijkheiddaarvanindestukkenvandeinstellingtotuitingkomen,heeftvoorhethogeronderwijsvormgekregeninhetcontroleprotocol,waarinregelszijnneergelegdomtrentdecontrolevandeboekhouding,dejaarrekeningendeadministratievandeinstelling.Metingangvan2008isdeRichtlijnvoordejaarverslaglegging660inwerkinggetreden.Daarinisverwerktdatindieneeninstellinginhaarjaarstukkengeenscheidingtussenpubliekeenprivatemiddelenaanbrengt,dereserveswordenaangemerktalspubliekemiddelen.Alseenrechtspersoon(geaccrediteerd)hogeronderwijsinhetbuitenlandgaataanbieden,zullendegegevensdaaromtrentdeeluitmakenvandejaarstukkenvanderechtspersoon.IndieneenrechtspersooneeninstellinginstandhoudtdieonderwijsinNederlandverzorgtentevensonderwijsinhetbuitenlandverzorgt,danwordtindejaarstukkenvanderechtspersooneenweerslaggegevenvandeactiviteitenenuitgavenvandeinstelling(inNederlandenhetbuitenland).Uitdeexploitatierekeningvandeinstelling–diedeeluitmaaktvandejaarstukkenvandeinstelling–kanwordenopgemaaktofgeldnaarderechtspersoonisgesluisdinverbandmethetverzorgenvanonderwijsinhetbuitenlanddoorderechtspersoonofdatdeinstellingdirectgeldnaarhetbuitenlandheeftdoorgestuurdinverbandmeteennevenvestiginginhetbuitenland.Indatlaatstegevalwordtduidelijkdatdeinstellingonderwijsinhetbuitenlandverzorgt,hetgeeninstrijdismetdeWHW,namelijkmetartikel6.12.Deministerkannaaraanleidingdaarvaninterveniëren.Hetvoorgaandeisalsnogindeartikelsgewijzetoelichting(onderdeelAR,artikel6.12)opgeno-men.DevaststellingvandeRaaddatbepaaldepassagesindememorievantoelich-tinginparagraaf6vragenoproepen,isterecht.Detoelichtingisdaaromaangepast.3.AccreditatieIngevolgehetnieuweachtstelidvanartikel5a.8vandeWHWlegtdeNVAOzijnwerkwijzevastvoordetoetsnieuweopleidingvandeeersteopleidingdiewordtverzorgddooreenniet-bekostigderechtspersoonmetvolledigerechtsbevoegdheid,diegeaccrediteerdeopleidingenwilverzorgen.Naverle-ningvaneenpositiefoordeeldoordeNVAOeneenpositiefadviesvandeonderwijsinspectiekandeministeringevolgeartikel6.9,derdelid,jo.artikel1.12en1.12avandezewetdeinstellinghetrechtverlenenomgradenmetcivieleffectinNederlandtemogenverlenen.Deaccreditatietoetskomtindeplaatsvandehuidigeproceduretotaanwijzingvanniet-bekostigdeinstel-lingen.Volgenshoofdstuk1vandememorievantoelichtinglegtdeNVAOvoordeeersteopleidingdieeeninstellingwilgaanverzorgeneenzwaarderetoetsaan.DeRaadmerkthieroverhetvolgendeop.a.Uitdetekstvanartikel5a.8,achtstelid,volgtnietdatdetoetsvandeNVAOvoordeeersteopleidingzwaarderisdandetoetsbijvolgendeopleidingen.Uitdetoelichtingwordtevenminduidelijkwatpreciesmetdiezwaarderetoetswordtbedoeld,enhoedietoetszichverhoudttotdeeiseninartikel5a.11vandeWHW.Voorzoverinartikel5a.8,achtstelid,sprakeisvaneenextratoetsvooreeneersteopleiding,gaathethieromeenadviesvandeinspectiedatondermeerbetrekkingheeftopdecontinuïteitvandeinstellingendenalevingvandeinartikel1.12en1.12avandeWHWbedoeldebepalingen.Bijnieuwopgerichteinstellingenzaldetoetsnoodzakelijkerwijsbeperktzijntotdecontinuïteitomdatdeinstellingnoggeenonderwijsverzorgtofverzorgdheeft.DeRaadwijsteropdathetomredenenvanrechtszekerheidenrechtsgelijkheidTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.46 onwenselijkisomindepraktijkzwaardereeisenaaneeneersteopleidingtestellendanindewetisvastgelegd.Detoelichtingdientduidelijkuiteentezettenwaaruitdiezwaarderetoetspreciesbestaat,enwelkegrondslagdeWHWbiedtomvoordeeersteopleidingeenzwaarderetoetsopteleggen.DeRaadadviseertindetoelichtingopdezevraagintegaan.b.OmdateenpositiefaccreditatieoordeelvandeNVAOingevolgeartikel6.9,eerstelid,eenvoorwaardeisominNederlandgradentemogenverlenenfungeertdeNVAOinfeitealspoortwachtertothetNederlandseonderwijs-bestel.VoortoelatingtothethogeronderwijsiseenpositiefoordeelvandeNVAOnoodzakelijk,maareenpositiefoordeelheeftnietautomatischtotgevolgdatdeopleidingwordtbekostigd.Ditroeptdevraagopofdeministernogvoldoendeinvloedkanbehoudenophetaanbodaanhogeronderwijs,medegeletopzijnverantwoordelijkheidvoorhetstelselvanhogeronderwijsalsgeheel.Daartoebehoortookhethandhavenvancontinuïteiteneendoelmatigespreidingvanhetaanbod.OpgrondvanhetvoorstelheeftdeministerslechtsdemogelijkheidomgebruiktemakenvanzijnbevoegdheidtotvernietigingvaneenbesluitvandeNVAOopgrondvanartikel22,eerstelid,vandeKaderwetzelfstandigebestuursorganen.DeministerkaninditbesluitbepalendatgedurendeeendoorhemtebepalentermijndeinstellingdebevoegdheidtotgraadverleningenderegistratieinhetCentraalRegisterOpleidingenHogerOnderwijs(CROHO)behoudt.DeRaadadviseertindetoelichtingopdezevragenintegaan.c.Ingevolgehetgewijzigdevijfdeenzevendelidvanartikel5a.9vandeWHWheeftbezwaarenberoeptegeneenbesluitvandeNVAOomgeenaccreditatieteverlenennietmeerautomatischschorsendewerking.Hetschrappenvanhetwoord«onherroepelijk»indezebepalingenmoetvoorkomendatinstellingendebezwaar-enberoepstermijn(oneigenlijk)gebruikenomaccreditatievaneenopleidingterekken.DeRaadwijstervoortsopdathetlatenvervallenvandeterm«onherroepelijk»inartikel5a.9,vijfdeenzevendelid,totgevolgheeftdatstudentenendocentengedurendedebezwaar-enberoepsproceduredeopleidingzullenverlaten,omdatdeafbouwinfeitealbegintterwijlhetbesluitnognietonherroepelijkis.Ditkanernstigegevolgenhebbenvoordeconti-nuïteitendekwaliteitvaneenopleidingdietenonrechteeennegatievebeoordelingheeftgekregen.DenadelenvanhetonnodiglatenvoortdurenvanaccreditatievannegatiefbeoordeeldeinstellingenwegennaarhetoordeelvandeRaadnietoptegendeschadedieopleidingenondervinden,indienzijtenonrechtenegatiefbeoordeeldzijn,engedurendedebezwaar-enberoeps-termijnnietmeergeaccrediteerdzijn.DeRaadadviseertdetermonherroepelijktehandhaven.3.Accreditatiea.DeRaadstelteenvraagoverdezwaarderetoetsvandeNVAOvooreeneersteopleiding.DetoelichtingdientvolgensdeRaadmeerduidelijkheidtebieden.Artikel5a.8,achtstelid,regeltdewijzewaaropdeNVAOeenopleidingbeoordeeltvaneenrechtspersoondienoggeengeaccrediteerdonderwijsverzorgt.Deministerbesluitofzo’nrechtspersoonwettelijkegradenmagverstrekken.Voorhetnemenvaneendergelijkbesluit,zoblijktuitartikel6.9vanhetwetsvoorstel,moetderechtspersooneenpositiefoordeelvandeNVAOaandeministeroverleggenenlaatdeministerzichdoordeOnderwijs-inspectieadviserenoverdecontinuïteitvanderechtspersoonendenalevingdoordierechtspersoonvanwettelijkebepalingen.Gewaarborgdmoetzijndatdedesbetreffendeorganisatieenigecontinuïteitheeft(inbestuurlijkeeninfinanciëlezin),zodathetaannemelijkisdatdeorganisatiemaatschappelijkgoedkanfunctioneren,wettelijkebepalingennaleeftenkwaliteitkanleveren.Datlaatstekanuitsluitendbeoordeeldwordendoorkennistenemenvandefeitelijkekwaliteitvanhethogeronderwijsdatdezeorganisatie(rechts-persoon)biedt.Detebeoordelenrechtspersoonmoetdusalenigetijddaadwerkelijkonderwijsverzorgen,voordateenverzoektothetmogenverzorgenvangeaccrediteerdonderwijskanwordeningediend(dezoge-noemdevolkomencyclus-eis).DeveronderstellingvandeRaaddatdetebeoordelenrechtspersoonnoggeenonderwijsverzorgt,isdusnietjuist.Dememorievantoelichtingisinvorenstaandezinverduidelijkt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.47 Vooreenopleidingdienognietisgeaccrediteerd,geldtdetoetsnieuweopleiding.DebeoordelingdoordeNVAOvandezereedsbestaande,maarnogniet«erkende»opleidingzalmethetoogopdehiervoorbedoeldebevoegd-heidverleningaanderechtspersoongeschiedenvolgenseenprocedure,waarinelementenvandeaccreditatieprocedurezijnopgenomen.Ditbetekentondermeerdateenvaliderendeenbeoordelendeinstantiedeopleidingvisiteert.Degrondslagdaarvoorisgelegeninhetnieuweachtstelidvanartikel5a.8,waarinwordtgeregelddatdeNVAOhaarwerkwijzevoordezespecifieketoetsnieuweopleidingvastlegt.Datdewerkwijzegebaseerdisopdeaccredi-tatieprocedureisalsnoginhetartikelopgenomen.b.Artikel6.9betreftdebevoegdheidvandeministeromrechtspersonenbevoegdtemakenomwettelijkegradenaftegeven.DeNVAOheeftdaarbijalsinstantievoordeexternekwaliteitsborgingendeInspectievanwegedenalevingvanwet-enregelgevingeenbelangrijkerol.Eenpositiefbesluitvandeministerleidtertoedatderechtspersoongeaccrediteerdhogeronderwijskanverzorgen.DeopleidingdiedoordeNVAOinditkaderisbeoordeeld,kanwordengeregistreerdinhetcentraalregisteropleidingenhogeronderwijs,aandeopleidingiseenwettelijkegraadverbondenenstudiefinancieringvoordestudenten.Vooropleidingendienietwordenbekostigdgeldtdatdevoorwaar-denvooreenpositiefbesluitvandeministeruitsluitendzijngerelateerdaandekwaliteitvanhetonderwijsdatdoordeinstellingwordtaangeboden.Hetbetrefteisenomtrent(interne)kwaliteitszorg,registratie,onderwijs(Onderwijs-enexamenregeling,examencommissie)envooropleidingseisen.Hetnieuweartikel6.9brengtindatopzichtgeenwijzigingtenopzichtevanhetbestaandeartikel6.9.Vooreenbeleidswijzigingisgeenreden.Indetoelichtingisalsnogexplicietopgenomendatbijdeerkenningvanderechtspersonen–netzoalsbijdehuidigeaanwijzigingsprocedure–geensprakeisvaneendoelmatigheidstoetsingvanhetonderwijsaanbod.c.AlsdeNVAOeennegatiefaccreditatiebesluitneemt,kanzijbesluitendeinstellingeenherstelperiodetegunnen,indienzijvanoordeelisdatdekwaliteitweliswaaronderdemaatis,maardeopleidingnaarverwachtingbinnenafzienbaretermijn(tenhoogstetweejaar)alsnogaandeeisenzalkunnenvoldoen.Vooreenopleidingmeteenherstelperiodegeldtdatderechtenvandeinstellingdoorlopen,zoalshetverlenenvangraden,hetverkrijgenvanbekostigingvoordedesbetreffendeopleiding,voorzoverhetalthansomeenbekostigdeinstellinggaat,enhetrechtomnieuwestudenteninteschrijven.Indehuidigesituatieisdatlaatsteniettoegestaan,waardoordeopleidingweliswaarnietinafbouwis(watbetekentdaterblijvendgeeninstroomvannieuwestudentenmogelijkis),maarindepraktijkwelineenafbouwfasedreigttegerakendoordatertijdelijkgeensprakeisvaninstroomvannieuwestudenten.Methetwetsvoorstelwordtbeoogddiesituatietevoorkomen.AlsdeNVAOervertrouweninheeftdatdeopleidingalsnogbinnentweejaarkanvoldoenaandeeisen,zijndeconsequentiesvaneennegatiefaccreditatiebesluitbeperkt.AlsdeNVAOerechtergéénvertrouweninheeftdatdetekortkomingenbinnenbeperktetijdhersteldkunnenworden,moethetnegatieveaccreditatiebesluitdirectinwerkingkunnentreden,waardoordeopleidingdirectindeafbouwfasekomt.HetnadeeldatdeRaadschetst,weegt–gegevendemogelijkheidvaneenherstelperiode–naarmijnmeningnietoptegenhetbestaandenadeel,namelijkdatstudentengedurendeeengeruimeperiodeeenkwalitatiefonvoldoendeopleiding(kunnen)blijvenvolgen.OmdieredenneemikhetadviesvandeRaadomdeterm«onherroe-pelijk»tehandhaven,nietover.4.RechtsbescherminginhethogeronderwijsHetvoorstelbeoogttevoorzienineenverbeteringvanderechtsbeschermingvandestudent.Dezeisthans,aldusdememorievantoelichting,teveelversnipperdoververschillendecommissiesenrechterlijkeinstanties.Studentendieeengeschilmetdeinstellinghebben,moetenzicheerstafvragenofdeinstellingopenbaarofbijzonderis,enofhungeschilprivaat-rechtelijkofbestuursrechtelijkvanaardis.Instellingenwordenverplichteenlaagdrempelig«loket»inhetleventeroepenwaarstudentenenanderebelanghebbendenalleklachtenengeschillenkunnenneerleggen.Ditloketkanstudentenvandejuisteinformatievoorzienoverdeaardvanhetgeschilenoverdetevolgeninterneenexternerechtsgang.HetloketmoetdeklachtofTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.48 hetgeschilnaardejuisteinstantiebinnendeinstellingdoorgeleiden.Voorzoverhetgaatombeoordelingsgeschillenzullendezedoorhetloketvoorge-legdwordenaanhetCollegevanberoepvoordeexamensalsbedoeldinartikel7.60vandeWHW.Voorzoverhetgaatomanderegeschillenzullendezevoorgelegdwordenaandegeschillenadviescommissiealsbedoeldinartikel7.63avandeWHW,welkehetinstellingsbestuuradviseertoverdedoorhetbestuurophetbezwaartenemenbeslissing.Opdezewijzewordthetbeoogdedoelvanderechtsbescherming,hetopeenheldereentoegankelijkewijzeeenmogelijkheidbiedenaandestudentomzijnrechttehalen,bevorderd.Hetwetsvoorstelbeperktzichechterniettotdeinstellingvaneenloket,maarbevatdaarnaasteenverdergaandewijzigingvanhetstelselvanrechtsbescherming.NahetdoorlopenvandebetreffendeinternerechtsgangkunnenstudentenzowelinhetopenbaaralsinhetbijzonderehogeronderwijsallebeslissingendiejegenshenopgrondvandeWHWofdaaropgebaseerderegelingenzijngenomenvoorleggenaaneenbijzonderebestuursrechter,hetCollegevanberoepvoorhethogeronderwijs.1Opdezeprocedureishoofdstuk8vandeAlgemenewetbestuursrecht(Awb)vantoepassing.TegendeuitsprakenvanhetCollegestaatgeen(hoger)beroepopen.Daarnaastzalinprincipedeinartikel7.68,eerstelid,vandeWHWgegevenmogelijkheidblijvenbestaanvoorbijzondereinstellingenoplevensbeschou-welijkegrondslagomtervervangingvanderechtsgangbijhetCollegevanberoepvoorhethogeronderwijs(aldannietmetanderebijzonderestellingen)eeneigencollegevanberoepvoorhetbijzonderhogeronderwijsinhetleventeroepen.Andersdanonderdehuidigeregelingisdatechterslechtsmogelijkalsdeministerdaarmeeinstemt.Deministeronthoudtzijninstemming,indienhijvanoordeelisdathetniveauvanderechtsbeschermingnietgelijkwaardigisaanhetniveauvanderechtsbescherminggebodendoorhetCollegevanberoepvoorhethogeronderwijs.2DeRaadmerkthieroverhetvolgendeop.a.Hetvoorstelomallegeschillenmetbetrekkingtotbeslissingenvanonderwijsinstellingen–ongeachtofhetbesluitenbetreftindezinvandeAwb–inhandenteleggenvaneenbijzonderebestuursrechter,hetCollegevanberoepvoorhethogeronderwijs,pastnietinheteerderingezettestrevenomdebestuursrechtelijkerechtsbeschermingmeerteconcentreren.InditverbandwijstdeRaadondermeeropdeargumentendiezijngehanteerdbijdeopheffingvandeTariefcommissieenhetCollegevanberoepstudiefinancie-ring.Toenwerdgestelddatopheffingwenselijkwasomdatditcollegedoorzijnsmallecompetentiebasis,inbeheersmatigopzichtkwetsbaarwas,terwijlookeenreductievanhetaantalgerechtenuiteenoogpuntvanbeheergunstigzouzijn.3«Onderbrengingbijbestaandecollegesverbreedthetdraagvlakvoordezetakkenvandebestuursrechtspraakenheeftdaarommijn[ministervanJustitie,cursiveringRvS]voorkeur.(...)Hetligtdanookvoordehanddatderechtspraakinzakestudiefinancieringwordtondergebrachtbinnende(gewone)rechterlijkeorganisatie.Datzalbetekenendatookvoordezecategoriehogerberoepwordtingevoerdenbovendieneengeografischespreidinghetgevolgis.Hiermeewordtderechtsbeschermingvanstudentenverbeterd.»4InditwetsvoorstelwordtvoorgestelddecompetentievanhetCollegevanberoepvoorhethogeronderwijsuittebreidenenhetCollegealseersteenenigeinstantieovergeschillentelatenoordelen.Dezeafwijkingvanheteerdergenoemdestrevenwordtindememorievantoelichtinginhetgeheelnietgemotiveerd.Zoisuitdetoelichtingooknietafteleidenofisoverwogendebehandelingvangeschillenineersteaanlegteconcentrerenbijéénrechtbank.DeRaadadviseerthetvoorsteltegendehiervoorgeschetsteachtergrondnadertebezienendragendtemotiveren.b.ZoalsdeRaadaleerderheeftopgemerktinzijnadviesoverwetsvoorsteltotvaststellingvaneennieuweregelingvoorhethogeronderwijsenhetonder-zoek(Wetophethogeronderwijsenonderzoek),5doethetvoorstelomallegeschillenopgrondvandeWHWinhandenvanhetcollegevanberoepvoorhethogeronderwijsteleggengeenrechtaanhetinhetNederlandserechtsstelselverankerdeonderscheidtussenprivaatrechtenpubliekrecht,enhetdaarmeesamenhangendeonderscheidtussenhetophetpubliekrechtgebaseerdeopenbaaronderwijsenhetinhetprivaatrechtgeordendebijzonderonderwijs,alsmedededaarmeecorresponderenderechtsgangenbijrespectie-1Artikel7.66,eerstelid,WHW.2Artikel7.68,vierdelid,WHW.3KamerstukkenII1999/200026960,nr.3,blz.1–2.4KamerstukkenII1996/97,25425,nr.1,blz.12.5Adviesvan18april2006,punt3.1,onder-deelb(Kamerstukken2005/06,30588,nr.4,blz.16–17).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.49 velijkdebestuursrechterendeburgerlijkerechter.Dezeconclusieisookvantoepassingophetthansvoorliggendevoorstel.DaaraanwordtnunogtoegevoegddatbijzondereonderwijsinstellingenoplevensbeschouwelijkegrondslagslechtsgebruikkunnenmakenvandemogelijkheidtothetinstellenvaneencollegevanberoepbijzonderonderwijsindiendeministervanoordeelisdatditeigencollegeeenmethetCollegevanberoepvoorhethogeronderwijsgelijkwaardigerechtsbeschermingbiedt.DeRaadwijsteropdatdegangnaarhetcollegevanberoepbijzonderonderwijsperdefinitienietgelijkwaardigisaanderechtsgangnaarhetcollegevanberoepvoorhethogeronderwijs.Opgrondvanartikel112vandeGrondwetstaatvooreenstudentofonderwijsinstellingaltijdberoepopenopdeburgerlijkerechter.Tegendieachtergrondisdeinstemmingvandeminister,diedeindrukwektdathetcollegevanberoepbijzonderonderwijsinalleopzichtentevergelijkenvaltmethetcollegevanberoepvoorhethogeronderwijs,onjuist.NaarhetoordeelvandeRaadwordtmetditvoorstelenerzijdseenstructurelewijzigingaangebrachtinhetvigerendestelselvanrechtsbescherming.Derechtsbeschermingvandestudent,ooktenaanzienvangeschillendievoortvloeienuitzijnprivaatrechtelijkerechtsbetrekkingmetdebijzondereonderwijsinstelling,wordtondereenpubliekrechtelijkregimegebracht,meteen–beperkte–mogelijkheidomterugtekerennaareeneigenprivaatrech-telijkregime.Anderzijdswordteeninstemmingsvereistegeïntroduceerdvoordeoprichtingvaneencollegevanberoepbijzonderonderwijsdatnietnoodzakelijkisendebeoogdewaarborgfunctienietkanvervullen.TegendezeachtergrondadviseertdeRaaddehuidigebevoegdheidsverdelingtehandhavenenhetinstemmingsvereistevandeministertelatenvervallen.c.VoortsmerktdeRaadopdatingevolgedevoorgestelderegelingnietalleenbeslissingenvanonderwijsinstellingenmaarookbeslissingenvanandereinstellingengenomenkrachtensdeWHWonderdecompetentiegaanvallenvanhetCollegevanberoepvoorhethogeronderwijs.TedenkenvaltinditverbandaanbesluitenvandeInformatieBeheerGroepalsbedoeldinartikelen7.24en7.57aenvolgendevandeWHW.Dergelijkebesluitenvallenthansonderhetalgemenestelselvanrechtsbescherming.NaardeRaadaanneemtwordtnietbeoogddezematerieaandebevoegdheidvandealgemenebestuursrechterteonttrekken.Hetkomthemveeleervoordathetvoorstelenkelbeoogtderelatievanstudenten,extraneïendergelijketenopzichtevanonderwijsinstellingenteregelen.DeRaadadviseerthetvoorstelopditpuntteverduidelijken.d.Ingevolgeartikel7.59a,tweedelid,vandeWHWdienteenbetrokkeneeenklachtalsbedoeldinartikel7.59binbijdefaciliteit.Ingevolgehetderdelidvandezebepalingwordtonder«betrokkene»verstaan«eenstudent,eenaanstaan-destudent,eenextraneusofeenaanstaandeextraneus».Ingevolgeartikel7.59bbehandelthetinstellingsbestuurvaneenbetrokkene,wateenbijzondereinstellingbetreftmetovereenkomstigetoepassingvantitel9.1vandeAwb.DeRaadwijsteropdatingevolgeartikel9:1,eerstelid,vandeAwb,eeniederhetrechtheeftomeenklachtintedienen,enhetklachtrechtnietbeperktistotdeinhetderdelidvanartikel7.59agenoemdecategorieënpersonen.Hetklachtrechtinafdeling9.1.1vandeAwbheeftookbetrekkingopmondelingeklachten.Detoelichtingbevatgeenenkeleaanwijzingoverhoeeeninstellingmetmondelingeklachtenommoetgaan.Datklemttemeernuelkeinstellingingevolgeartikel9:2vandeAwbeenzorgplichtheeftvooreenbehoorlijkehandelingvanmondelingeklachten.DeRaadadviseerthetvoorstelopditpuntaantepassenenindetoelichtingaandachttebestedenaandewijzewaaropmetmondelingeklachtenwordtomgegaan.e.DeRaadconstateertdathetstelselvanrechtsbeschermingzoalsdatinditwetsvoorstelisneergelegdopbelangrijkepuntenovereenkomtmetheteerdervooradviesaandeRaadvoorgelegdewetsvoorsteltotvaststellingvaneennieuweregelingvoorhethogeronderwijsenhetonderzoek.DaaromkomtdeRaadookinditadviestotdeconclusiedathetstelselvanrechtsbeschermingvoorstudentenopbelangrijkeonderdelenonvoldoendeisdoordachtentoegelicht,entenonrechteuitgangspuntenvandeinrichtingvanderechtsbe-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.410 scherminginNederlandverlaat.Hijadviseertditstelselteheroverwegen,metinachtnemingvandeinditpuntgemaakteopmerkingen.4.RechtsbescherminginhethogeronderwijsDeRaadheefteenaantalopmerkingengeplaatstbijdevoorstelleninzakedeverbeteringvanderechtsbeschermingvandestudent.a.Indevoorgestelderegelingvanderechtsbeschermingvandestudentstaathetstrevenderechtsgangzoeenvoudigensnelmogelijktemaken,voorop.DeRaadwijstopeenbriefvandeministervanJustitievan25juni1997oververanderingeninderechterlijkeorganisatie.DeRaadadviseertiniedertegevaltemotiverenwaarominditwetsvoorstelwordtafgewekenvanhetindiebriefverwoordestrevenomdebestuursrechtelijkerechtsbeschermingmeerteconcentreren.Hetkabinetisvanoordeeldatmetditwetsvoorstelnietwordtafgewekenvanhet(kabinets)beleidinzakedeinrichtingvanderechterlijkeorganisatie.Invermeldebriefisvoorgesteldbepaaldecollegesondertebrengenbijbestaandecolleges,omdathuncompetentiebasistesmalwasendecollegestekleinentekwetsbaarwaren.Dieomstandighedenmaaktendatzijteweinigflexibelwarenenonvoldoendeinstaattereagerenopfluctuatiesindewerklast.Hetcollegevanberoepvoorhethogeronderwijsisbijdiegelegen-heidechterinstandgehoudenondermeerinverbandmetdedaarbestaandeexpertise.Dieexpertisebestaatnogsteedsinruimematebijditcollege.Inhunbriefvan28april2004hebbendeministersvanBinnenlandseZakenenKoninkrijkrelatiesenJustitieuitvoerigtoegelicht,waaromzijalshoofdlijnhanteren:handhavingvanhetbestaandestelsel.Eénvanderedenendiedaarvoorwordengenoemd,isdathetbestaanvaneenaantalverschillendebestuursrechtelijkerechtsgangennietaandewegstaataanderechtsbescher-mingvandeburger(KamerstukkenII2003/04,25425,nr.7).Datstandpuntwordtookdoorditkabinetgehuldigd.Erisalmetalgeenaanleidingdebestuursrechtelijkerechtsbeschermingvanstudentenovertehevelennaarde(gewone)rechterlijkeorganisatie.b.Bijhetstrevennaaréénexterncollege,waartoedestudentzichingevalvanberoepkanwenden,wordtgeenafbreukgedaanaanartikel112vandeGrondwet,omdateenstudentaltijdhetrechtbehoudtzichtotdeburgerlijkerechtertewenden.Bijhetstrevennaaréénexterncollegewordtinhetwetsvoorstelvoortsrekeninggehoudenmetdepositievandebijzondereinstellingen.Diekunnenindividueelofgezamenlijkkiezenvoordeoprichtingvaneen«eigen»collegevanberoep.DeRaadwijsteropdatdegangnaarhetcollegevanberoepbijzonderonderwijsperdefinitienietgelijkwaardigisaanderechtsgangbijhetcollegevanberoephogeronderwijsendathetinartikel7.68,vierdelid,voorgesteldeinstemmingscriteriumomdieredenonjuistis.IkdeeldezeopvattingvandeRaad.Omdatdeeisvangelijkwaardigheidbijnaderinziennietjuistis,maarhetkabinetwelveelwaardehechtaaneenberoepsmogelijkheidvoorstudentendiewezenlijkbijdraagtaanhunrechtsbescherming,isgekozenvooreenanderebenadering.Inartikel7.68,vierdelid,isvoorgeschreven,datbijhetvaststellingvaneenregelingvoorderechtsgangbijeencollegevanberoepbijzonderonderwijstitel4vanhoofdstuk7WHWinachtgenomenmoetworden.Tevensneemikalsnoginhetvierdelidvanartikel7.68opdatalsdeministerbinnendriemaandennahetbekendmakenvanderegelingwaarmeehetcollegevanberoepbijzonderonderwijsinhetlevenwordtgeroepen,verklaartvanoordeeltezijndatdaarintitel4vanhoofdstuk7nietinachtwordtgenomen,hetinstellingsbestuurdriemaandendegelegenheidkrijgthetbezwaarvandeministerteondervangen.Ditiseenregelingovereenkomstighetgeenisbepaaldvoordestructuurregeling,bedoeldinartikel9.51.c.DeRaadheeftterechtaangenomen,datmetditvoorsteluitsluitendwordtbeoogdomhetcollegevanberoepvoorhethogeronderwijsbevoegdhedentegevenmetbetrekkingtotderelatietussenbekostigdeonderwijsinstellingenen(aanstaande)studentenofextraneï.DitblijktnietuithetwetsvoorstelzoalshetaandeRaadisvoorgelegd.Hetwetsvoorstelisinverbandhiermeeaangepast.d.DeRaadwijsteropdatingevolgeartikel9:1,eerstelid,vandeAlgemenewetbestuursrechteeniederhetrechtheefteenklachtintedienen.InditTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.411 wetsvoorstelwordthiernietvanafgeweken.VoorzoverhetgaatomopenbareinstellingenheeftiedereenhetrechtomeenklachtintedienenopgrondvandeAlgemenewetbestuursrecht.VoorzoverhetgaatomeenbijzondereinstellingheefteeniederopgrondvandeAlgemenewetbestuursrechthetrechtomeenklachtintedienenvoorzoverdeinstellinghandeltalsbestuurs-orgaanalsbedoeldindeAlgemenewetbestuursrecht.Inditwetsvoorstelwordtditklachtrechtuitgebreidtotanderehandelingenvandeinstellingen.Artikel7.59a,tweedelid,eerstevolzin,regeltuitsluitendwaar(aanstaande)studentenenextraneïhunklachtenmoetenindienen.Voordeklachten-procedurebijdebijzondereinstellingenishoofdstuk9vandeAlgemenewetbestuursrechtvanovereenkomstigetoepassingverklaard.Voorpersoneels-ledenvaneenbijzondereinstellinggeldtditdusniet.Zijkunnenalleeneenklachtindienenvoorzoverdeinstellinghandeltalsbestuursorgaan.DemogelijkheiddiedeAlgemenewetbestuursrechtbiedtommondelingeklachtenintedienengeldtookvoorklachtenvan(aanstaande)studentenofextraneï.Hetisaandeinstellingominhetbestuursreglementvastteleggenhoedeinstellingmondelingeklachtenafhandelt.Hetvoorgaandeisalsnogindetoelichtingverduidelijkt.e.DeconclusievandeRaaddathetstelselvanrechtsbeschermingvoorstudentenopbelangrijkepuntenonvoldoendeisdoordachtentoegelichtendattenonrechteuitgangspuntenvandeinrichtingvanderechtsbescherminginNederlandwordenverlaten,deelthetkabinetniet.NaderedoordenkingvanhetstelselvanrechtsbeschermingvoorstudentenzoalsdatwasneergelegdinhetvoorstelvooreenWethogeronderwijsenonderzoekheefterjuisttoegeleiddatthanseenaantalzakenanderswordtgeregeld.EenbelangrijkonderwerpalsdebehandelingvangeschillenoverexamenaangelegenhedenisbijvoorbeeldandersgeregelddaninhetvoorstelvooreenWethogeronder-wijsenonderzoek.Voordebehandelingdaarvanblijfthetcollegevanberoepvoordeexamensinstand.Ookblijfthetvooreenbijzondereinstellingmeteenlevensbeschouwelijkeaardmogelijkalleenofsamenmetandereinstellingeneencollegevanberoepbijzonderonderwijsinhetleventeroepen.Hetbesluitoverhetvoortbestaanvanhetcollegevanberoepvoordeexamensisgenomennauitvoerigoverlegmetdirectbetrokkenenbijuniversiteitenenhogescholen,studentenenledenvanhetcollegevanberoepvoorhethogeronderwijs.Datoverlegwaseropgerichtomrechttedoenaandepositieveelementenvanhethuidigestelselmetnadrukkelijkeaandachtvoordetekort-komingendiedaarinnubestaanendewensendieinhetveldleven.Inhetvoorgaandeisaangegevenopwelkeonderdelenhetwetsvoorstelendememorievantoelichtingzullenwordenaangepast.5.LudiciumabeundiIngevolgehetnieuweartikel7.42a,eerstelid,vandeWHW,kanhetcollegevanbestuurvaneeninstellingdeinschrijvingvaneenstudentaaneenopleidingbeëindigenindiendezedoorzijngedragingenofuitlatingenblijkheeftgegevenvanongeschiktheidvoordeuitoefeningvaneenofmeerberoepenwaartoededoorhemgevolgdeopleidinghemopleidtdanwelvoordepraktischevoorbe-reidingopdieberoepsuitoefening.Ingevolgehettweedelidvandezebepalingkaneen(hernieuwde)inschrijvingaandezeopleidingofaaneenzelfdeofaanverwanteopleidingvaneenandereinstellingwordengeweigerd.Ingevolgehetderdelidwordthetookmogelijkdezestudentniettoetelatentoteenafstudeerrichtingofonderdelenvaneenopleidingdieverwantisaandeopleidingwaarvandeinschrijvingisbeëindigd.Volgensparagraaf4.3vandememorievantoelichtinggaathethieromstudentendieervanblijkhebbengegevenongeschiktzijnvoorhetberoepwaartoedeopleidingopleidt.Daarbijwordtindeeersteplaatsgedachtaanstudenteningeneeskundigeopleidingenaanwieeentuchtrechtelijkesanctiezouzijnopgelegd,indienhettuchtrechtophenvantoepassingzouzijngeweest.Voortsgaathetomstudentendieeenbedreigingvormenvooranderen,bijvoorbeelddooragressieofseksueleintimidatietegenmedestu-denten,docentenofpatiënten.Detoelichtingbenadruktonderverwijzingnaardeacademischevrijheidterechtdathetnietdebedoelingismetbehulpvandezebepalingstudententeweigerenopgrondvanbepaaldevisies,zoalsondemocratischgedachtegoed.DeRaadonderkentdewenselijkheidomstudentendiezichernstigmisdragendefinitiefvaneenopleidingteverwijderen.GeletophetbelangvandeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.412 betrokkenstudentenendeacademischevrijheidishijvanoordeeldatdezemogelijkheidzobeperktmogelijkmoetwordengehouden.Determ«uitla-tingen»lijktinditverbandnietstoetevoegen,omdatgedragingennaarhetoordeelvandeRaadeveneensbetrekkingheeftopontoelaatbareuitlatingen,zoalsbedreigingen,beledigingenenseksueleintimidatie.Determuitlatingenkantenonrechtedeindrukwekkendatookhetuitenvanmaatschappelijkomstredengedachtegoedonderdereikwijdtevanartikel7.42avalt.DeRaadadviseerttoetelichtenwatdeterm«uitlatingen»toevoegt.DeRaadwijstervoortsopdatmedischeopleidingenhetiudiciumabeundiookwillengebruikenvoorstudentendiestelselmatigeenonvoldoendebeoor-delingkrijgenvoorprofessioneelgedrag,zoalsdeomgangmetpatiëntenencollega’s,endaardooreveneensongeschiktzijnvoorhetberoepwaartoedeopleidingvoorbereidt,zonderdatdirectsprakeisvanmoreellaakbaargedrag.1Detoelichtingbesteedtaandezemogelijkheidgeenaandacht.Evenminwordtingegaanopdevraagofhetiudiciumabeundi,inaanvullingopartikel7.8b,derdelid,vandeWHWgebruiktkanwordenomstudentenmetonvoldoendeinzetenstudieresultatenuitteschrijven.DeRaadadviseertartikel7.42aendebijbehorendetoelichtingaantepassen.5.LudiciumabeundiNietalleengedragingen,maarookuitlatingenkunnenopgrondvanhetvoorgestelde7.42a,eerstelid,leidentotbeëindigingvandeinschrijving.Voordetoevoeging«uitlatingen»isbewustgekozen,omdereikwijdtevandezenieuwebepalingondubbelzinnigvastteleggen.Ikhechteraandegrondenvoorbeëindigingvandeinschrijvingzobeperktmogelijktehouden.Eenbelangrijkerestrictieisdathetmoetgaanomgedragingenenuitlatingendieindecontextvanhetdesbetreffendeberoepofdepraktijkoefeningontoelaatbaarzijn.Hetverkrijgenvaneenonvoldoendevooreenbepaaldehandelingofhetbeschikkenoverbeperktevaardigheden(bijvoorbeeldsocialevaardigheden),isopzichzelfnietvoldoendevooreeniudiciumabeundi.Evenminkanhetiudiciumabeundiwordeningezetomstudentenmetonvoldoendestudie-resultatenofstudieinzetuitteschrijven.Daarvoorbestaatdemogelijkheidvaneenbindendeafwijzendstudieadvies.Ikziegeenaanleidinghetwetsvoorstelopditaspectaantepassen,maarhetvoorgaandeisalsnogopgenomenindememorievantoelichting.6.PositieopleidingscommissiesHetvoorstelbeoogtdepositievandeopleidingscommissieteverbeteren.Formeelgaathethiernietommedezeggenschapsorganen,maarhunadviezenzijnvanbelangvoordekwaliteitvanhetonderwijsenvooreendeelgaathetomadviezenoveronderwerpendieookhetmedezeggenschapsorgaanaangaan,aldusdetoelichting.Daartoedienendeopleidingscommissiesvoortaanhunadviezenaanhetmedezeggenschapsorgaantoetezenden.Ingevolgehetnieuweartikel9.40,achtstelid,vandeWHWzijnmedezeggen-schapsorganeninhetvervolgbevoegdomgeschillenoveradviezenvanopleidingscommissiesaandegeschillencommissiesmedezeggenschapvoorteleggen,voorzoverdatstrooktmethetadviesvandeopleidingscommissie.Volgensdetoelichtingishiervansprakealsdeinstelling«nietsdoet»methetadviesvandeopleidingscommissie.Vanwegedepositievandeopleidings-commissieenomjuridiseringtevoorkomenisnietgekozenvooreenrechtstreeksberoepsrechtvandeopleidingscommissie,aldusparagraaf2.2vandetoelichting.Ingevolgehetnieuweartikel9.18isdeopleidingscommissieslechtsverplichtadviezendoortesturennaardefaculteitsraad,ennietnaaranderemedezeggen-schapsorganen.Daarmeeisnognietgegarandeerddathetadviesbijhet«juiste»medezeggenschapsorgaanterechtkomt.DeRaadzietnietinhoejuridiseringvoorkomenkanwordendoorhetberoeps-rechtvandeopleidingscommissiebijhetmedezeggenschapsorgaanneerteleggen.Ookisnietduidelijkwaaromdepositievandeopleidingscommissienoopttotvertegenwoordigingdoordefaculteitsraad,aangezieningevolgeartikel9.18,vierdelid,detakenvandeopleidingscommissieookdoordefaculteitsraadkunnenwordenuitgeoefend.Nudeopleidingscommissieinhetvervolgookeenberoepkandoenopdevoorzieningenenscholingsaansprakenvoormedezeggenschapsorganeninartikel9.48zietdeRaadvooralsnoggeen1Zieondermeer«Tabeelomperikenenhorken»inMedischContact2007,blz.73–75en«OngewenstContact»,idem,blz.284–287.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.413 redenomdeopleidingscommissiegeenzelfstandigebevoegdheidtoetekenneneengeschilaandegeschillencommissievoorteleggen.DeRaadadviseerthetvoorstelaantepassen.6.PositieopleidingscommissiesDeRaadwijsteropdatinhetnieuweartikel9.18nietisgegarandeerddatadviezenvandeopleidingscommissiebijhetjuistemedezeggenschapsorgaanterechtkomen.Artikel9.18noemtimmersslechtsdefaculteitsraadennietdeanderemedezeggenschapsorganenbijuniversiteiten.Deverplichtingvoordeopleidingscommissieomadviezenoverdiverseonderwijsaangelegenhedenterkennisnemingaandefaculteitsraadteverstu-reniseenbewustekeuze.Waarhetonderwijsenonderzoekbetreft,liggendemedezeggenschapsrechtenimmersopfaculteitsniveau.Defaculteitsraadisdushetmeestgeschikteorgaanomkennistenemenvandehiervoorbedoeldeadviezen.Bijhogescholenisdemedezeggenschapsstructuurandersvormgegeven,metnameomdatvoorhogescholengeenverplichtefaculteitsstructuurbestaat.Eriseenmedezeggenschapsraadenerzijnsomsookdeelraden,indienaandehogeschoolfaculteitenofandereeenhedenzijnverbonden.Inartikel10.3cwordtgeregelddatdeopleidingscommissieshunadviezenterkennisnemingaandemedezeggenschapsraadzenden.Volledigheidshalvewordtdaaraanalsnogtoegevoegd«ofdedaarvoorinaanmerkingkomendedeelraad».Ofereendeelraadisenofdezeoverdebenodigdebevoegdhedenbeschikt,zalperhogeschoolverschillen.DeRaadzietvooralsnoggeenredenomdeopleidingscommissiegeenzelfstandigebevoegdheidtoetekennengeschillenvoorteleggenaandegeschillencommissie.Naarmijnovertuigingzijnernaasthetargumentvanderejuridiseringnoganderegoederedenenomdeopleidingscommissiegeenzelfstandigebevoegdheidtoetekennen.Doordetoekenningvandebedoeldebevoegdheidaanhetdesbetreffendemedezeggenschapsorgaanwordeneenhelderemedezeggenschapsstructuurengeschillenregelinggehandhaafdenwordtrechtgedaanaaniedersverantwoordelijkheid,waardoordeopleidings-commissiebeterwordtgepositioneerd.Bovendienkanhetdesbetreffendemedezeggenschapsorgaanhetgeschilineenbrederecontextplaatsenenconcretegeschilpuntenbrederbezien,bijvoorbeeldinhetlichtvanhetfinanciëleenpersonelefaculteitsbeleid.Omdatdezeoverwegingenindememorievantoelichtingonvoldoendetotuitdrukkingkomenisdememorievantoelichtingopditonderdeelaangevuld.7.DiverseonderwerpenDeRaadmaaktvoortsnogdevolgendeopmerkingen.a.Inartikel2.5vandeWHWwordteennieuwvierdelidingevoegd,welkebepalinghetmogelijkmaaktingevalvaneenredelijkvermoedendatdegegevenswaaropderijksbijdragewordtgebaseerd,nietjuistzijn,bijdevaststellingvanderijksbijdrageeenvoorbehoudtemaken.DenoodzaakomeendergelijkevandeAwbafwijkendebevoegdheid,uitsluitendtenaanzienvaninstellingenvoorhogeronderwijs,ontgaatdeRaad.IndiendehuidigeregelingindeAwblacunesbevat,geldtditnietenkelvoordezeinstellingen,maarvoorelkesubsidieontvanger.AanpassingvandesubsidietitelindeAwbligtindatgevalinderede.DeRaadadviseertdezebepalingtelatenvervallen.b.IndeWHWvervallendebepalingenoveropenbarehogescholen,omdatergeenopenbarehogescholenmeerzijn.DeRaadisnietzondermeerovertuigdvandenoodzaakomdezebepalingentelatenvervallen,omdathetindetoekomstwellichtnoodzakelijkwordt-bijvoorbeeldvanwegetekortschietendaanbodvanonmisbareopleidingen-omweeropenbarehogescholenopterichten.GeletopdebestendigheidvanwetgevingendeverantwoordelijkheidvandeoverheidvoorhetstelselvanhogeronderwijsachtdeRaadhetvoors-handsonwenselijkdebepalingenoveropenbaarhogerberoepsonderwijstelatenvervallen.DeRaadadviseertdezebepalingentehandhaven.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.414 c.Ingevolgeartikel7.4a,vierdelid,vandehuidigeWHWbedraagtdestudie-lastvandemasteropleidingvoorhetberoepvantandarts120studiepunten.IngevolgeartikelI,onderdeelBB,wordtdezestudielastverhoogdtot180studiepunten.Detoelichtingbevathiervoorgeenmotivering.DeRaadadviseertdeuitbreidingvandestudielasttoetelichten.7.Overigeopmerkingena.HetadviesvandeRaadomhetnieuwevierdelidvanartikel2.5telatenvervallenvolgthetkabinetop,zijhetopgrondvanandereoverwegingen.Indieneenredelijkvermoedenbestaatdatdegegevenswaaropderijksbij-drageisgebaseerdnietjuistzijnenernaderonderzoekmoetplaatsvinden,ishetuiteenoogpuntvanbeperkingvanadministratievelastenenhetvoorko-menvaneen«stapeling»vanbesluiteneenvoudigerdevaststellingvanderijksbijdrageuittestellen.Debetrokkenezaldaarvanschriftelijkopdehoogtewordengesteld.Voordezehandelwijzeisgeenwetswijzigingnodig.NochdeAlgemenewetbestuursrecht,nochdeWHWstaatnamelijkaaneendergelijkehandelwijzeindeweg.b.Hoofdstuk10vandeWHWheeftgeenbetrekkingophogescholeninhetalgemeen,maaruitsluitendopdeindebijlagevandewetopgenomenhogescholen.Aangezienindiebijlagegeenenkeleopenbarehogeschoolwordtvermeld,ishandhavingvandevoorschriftenvanhoofdstuk10,titel2,overhogescholenzonderbetekenis.HetadviesvandeRaadisomdieredennietopgevolgd.c.DeuitbreidingvandestudielastvloeitvoortuitdeaanbevelingenvandeCommissieInnovatieMondzorguit2005.Injuli2005heefthetvorigekabinetinzijnbeleidsreactieaangegevendeaanbevelingvandeCommissieinhaarrapport«InnovatieindeMondzorg»omdetandartsopleidingmetéénjaarteverlengen,tezullenovernemen.Hetrapportenhetkabinetsstandpuntzijnop5juli2006aandeKameraangeboden(KamerstukkenII2005/06,30300XVI,nr.159).Dememorievantoelichtingismetdezeinformatieaangevuld.Deredactionelekanttekeningenzijnverwerktmetuitzonderingvandekanttekeningbijartikel11.3.Dieisnietovergenomen,omdatdebestuurlijkeinrichtingsvoorschriftenbijdeOpenUniversiteit(OU)endeuniversiteitenverschillen.Bijdeuniversiteitenisdeinhettweedelidbedoeldebevoegdheidgeattribueerdaandedecanen.BijdeOUisdatniethetgevalendaaromstaatnietbijvoorbaatvastwelkorgaanbinnendeinstellingdedesbetreffendetaakzalvervullen.OmdieredenwordtvoorgestelddatditbijdeOU–netalsbijdehogescholen–wordtgeregeldinhetbestuurs-enbeheersreglement.Daarmeeistevensgewaarborgddatdemedezeggenschaphieroverhaaroordeelkangeven.Vandegelegenheidisgebruikgemaaktomeenaantaltechnischeenredac-tioneleverbeteringendoortevoereninhetbijzonderonjuisteverwijzingen.Daarnaastiseenaantal,hiernatevermelden,meerinhoudelijkewijzigingenaangebracht.OnderdeelAAanartikel1.1is–tervergrotingvandeleesbaarheid–inonderdeelaaeennieuwbegriptoegevoegd.Hetgaatomhetbegrip«rechtspersoonvoorhogeronderwijs».Ditnieuwebegripheefttoteenaantalandereredactionelewijzigingengeleid.Uitdebegripsomschrijvingblijktdatookinstellingenpostinitiëlemasteropleidingenkunnenverzorgen.OnderdeelAQAanartikel6.10iseennieuwvijfdelidtoegevoegdteneindedegevolgenvanhetministeriëlebesluit(ontnemingvanrechten)betertebenoemen.OnderdeelAYInartikel7.3c,eerstelid,isdeopsommingvantoepasselijkeartikelengecorri-geerd(gezamenlijkeverantwoordelijkheidvoortakenenbevoegdhedeninhetkadervan«jointdegrees»).Inartikel7.3c,vierdelid,isalsnogtotuitdrukkinggebrachtdathetwettelijkvoorgeschrevenminimumbedragdatvoorhetinstellingscollegegeldgeldt,voorstudentendieinternationalegezamenlijkeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.415 opleidingenvolgen,nietgeldt.Dergelijkestudentenbetalenimmersvaakookalcollegegeldaandedesbetreffendebuitenlandseinstelling.Deinstellingmagvoordezecategoriestudenteneencollegegeldvaststellendatonderhetwettelijkvoorgeschrevenminumumbedragligt.Hetvoorgaandeisnieteennieuwelementinhetwetsvoorstel,maarisverplaatstvanartikel7.46,tweedelid,naarartikel7.3c,vierdelid.OnderdeelBAInhetvijfdelidvanartikel7.4aisalsnoggeregeld,datdestudielastvandeinternationaleopleidingen,bedoeldinartikel7.3c,90studiepuntenbedraagt.Voorinternationalejointdegreeswordtdusstudiefinancieringvooreenopleidingvan90studiepuntenmogelijk.Dezewijzigingiswenselijkomdatvoormasteropleidingenvan60studiepunten(éénjaar)destudieduurvaakeenknelpuntisominternationaalsamentewerken.OnderdeelBGArtikel7.11isindiervoegegewijzigd,datdeexamencommissiealsnogwordtverplichthetdiplomasupplementvolgenshetbinnenEuropaovereengekomen«format»vormtegeven.OnderdeelBIDitonderdeelbetreftartikel7.13.Voorgesteldwordtdathetinstellingsbestuurinvoorkomendgevalindeonderwijs-enexamenregelingdeprocedureencriteriavoordeerkenningvanverworvencompetentiesopneemt.Bijnaderinzienachtikdeonderwijs-enexamenregelingdaarvoornietgeschikt.Deinhoudvanhetnieuweonderdeelvisomdieredenovergeheveldnaareenzelfstandigewettelijkebepaling,namelijkhetnieuweartikel7.16.OnderdeelBLHetnieuwezesdelidvanartikel7.18isindiezinaangevulddatalsnogisgeregeld,datinstellingennadereafsprakenkunnenmakenomtrentdeuitvoeringbinnenhetbepaaldeinhetpromotiereglement.OnderdeelBTArtikel7.37,tweedelid(voldoeningcollege-ofexamengeldalsvoorwaardevoorinschrijving)isduidelijkergeformuleerd.OnderdeelBWVanartikel7.45,eerstelid,onderd,iseenzelfstandigevolzingemaakt.Inartikel7.51tweedelid,iseenonderdeelfingevoegd,datinhetoorspronkelijkewetsvoorstelabusievelijknietwasopgenomen(studievertragingwegens«niet-studeerbaarheid»).OnderdeelDEHettweedelidvanartikel9.51isaangevuldmetdeverplichtingvooruniversi-teitendieeenfunctionelescheidingaanbrengenomindestatutentevermel-denopwelkewijzedefunctionelescheidingwordtgewaarborgd.Hetcollegevanbestuurdientdaarnaastjaarlijksinhetjaarverslag,bedoeldinartikel2.9,deredenenvooreeneventueleafwijkingtevermelden.OnderdeelDNInartikel10.3cisalsnogtotuitdrukkinggebrachtdatadviezenookaandedaarvoorinaanmerkingkomendedeelraadkunnenwordengezonden.OnderdeelEBInartikel10.24iseenfouthersteld.Inditartikelwasabusievelijknietverwoorddathethorenvanhetmedezeggenschapsorgaanbijhogescholenookdientplaatstevindenbijeenvoorgenomenontslagvaneenlidvanhetcollegevanbestuur.Hetovergangsrechtisaangevuldmeteenbepalingvoordehuidigeaange-wezeninstellingen(artikel18.70).InartikelVIIisdeafwijkendeinwerkingtredingsbepalingvoortandartsoplei-dingengeschrapt.Daarvoorbestaatbijnaderinziengeengoedereden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.416 Inhetalgemeendeelvandememorievantoelichtingzijndiversecorrectiesaangebracht.Inhetbijzonderzijndeproceduresterzakevandebehandelingvanklachten,geschillenenverzoekenomschadevergoedingbetertoegelicht(hoofstuk4.1«rechtsbescherming»).Deartikelsgewijzetoelichtingisinverbandmetdehiervoorbedoeldewijzigingenaangepastenopdiverseplaatsenaangevuld.Geblekenisdatereenfoutisopgetredenbijdeberekeningvandeafnamevandeadministratievelastenvoorbedrijven(incasuderechtspersonenvoorhogeronderwijs).Intotaalgaathetnietomeenstructureleafnamevan€98000,–,maarvan€93000,–.8.VoorredactionelekanttekeningenverwijstdeRaadnaardebijhetadviesbehorendebijlage.DeRaadvanStategeeftUinoverweginghetvoorstelvanwettezendenaandeTweedeKamerderStaten-Generaal,nadatmethetvorenstaanderekeningzalzijngehouden.DeVice-PresidentvandeRaadvanState,H.D.TeenkWillinkIkmogeU,medenamensdeministersvanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitenvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,verzoekenhethierbijgevoegdegewijzigdevoorstelvanwetendegewijzigdememorievantoelichtingaandeTweedeKamerderStaten-Generaaltezenden.DeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschap,R.H.A.PlasterkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.417 BijlagebijhetadviesvandeRaadvanStatebetreffendeno.W05.08.0365/ImetredactionelekanttekeningendiedeRaadinoverweginggeeft.–Paragraaf2vanhoofdstuk3inzijngeheelvervangendooreennieuwetekst,teneindedewijzigingsopdrachteninartikelI,BVtotenmetBYtevereenvoudigen.–InartikelI,onderCI,indetweedevolzinvanartikel7.63b,tweedelid,eenhoofdwerkwoordplaatsen.–InartikelI,onderCN,inartikel9.7,tevenshethuidigevijfdelidlatenvervallen,omdatdeinhoudalinhetnieuwevierdelidstaat.–InartikelI,onderdeelCV,inhetnieuwezesdelidvanartikel9.32dewoorden«vierdelid»vervangendoor:vijfdelid.–InartikelI,onderdeelDO,onder1,denieuwevolzinschrappen.–DetoelichtingbijartikelI,onderdeelEG,inovereenstemmingbrengenmetdetekstvanartikel10.38enhetalgemeendeelvandetoelichting.–InartikelI,onderdeelEK,artikel11.3vormgevenalsartikel9.4.–InartikelIII,onderdeelH,inhettweedesubonderdeelookdeverwijzingvanartikel6.9vandeWHWinsubonderdeeleaanpassen.–Determ«judiciumabeundi»telkensvolgensdeLatijnsespellingschrijvenals«iudiciumabeundi».TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31821,nr.418