Verslag Eurogroep en Ecofinraad 4 en 5 november 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-07Raad voor Economische en Financiële ZakenNr. 2077 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 november 2024Bijgaand treft u het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 4 en5 november 2024 in Brussel.In het verslag wordt uw Kamer ook geïnformeerd over ontwikkelingen tenaanzien van de Extraordinary Revenue Acceleration (ERA)-leningen aanOekraïne, waarbij buitengewone inkomsten over bevroren RussischeCentrale Banktegoeden aan Oekraïne ter beschikking worden gesteld voorhet terugbetalen van EU- en G7-leningen en voor de gerelateerderentebetalingen. Inmiddels hebben G7-partners (de VS, het VK, Canada enJapan) aangegeven ook een bijdrage te leveren, waardoor het EU-aandeelin de lening naar verwachting verlaagd wordt naar 18,1 mld. euro inplaats van de eerder veronderstelde 35 mld. euro. De Nederlandsegarantie uit hoofde van het Eigenmiddelenbesluit zal zodoende naarverwachting ook dalen. De budgettaire verwerking daarvan zal plaats-vinden bij het eerstvolgende begrotingsmoment.Tot slot doe ik verslag van de ontwikkelingen inzake de digitale euro,conform de eerdere toezegging hierover aan de Tweede Kamer.De Minister van Financiën,E. Heinen kst-21501-07-2077ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20771 Verslag Eurogroep en Ecofinraad 4 en 5 november 2024Eurogroep in reguliere samenstellingMacro-economische ontwikkelingen en beleidscoördinatie in deeurozone, inclusief een debrief van internationale vergaderingenDe Eurogroep wisselde van gedachten over de macro-economischeontwikkelingen in de eurozone en ontving een terugkoppeling van deinternationale vergaderingen. De Europese Commissie (de Commissie)uitte zorgen over toenemende fragmentatie van de wereldeconomie.Vooral voor een open economie als die van de EU is dat kwetsbaar.Positief is dat er afgelopen periode 1,5 miljoen banen zijn gecreëerd in deEU en de werkloosheid niet eerder zo laag was. De ECB lichtte toe dat ersprake is van voorzichtige groei, met 0,4% in het afgelopen kwartaal. Erzijn neerwaartse risico’s voor de economische groei, waaronder door hetverhogen van invoertarieven. De groeiverwachting is 1,3% voor 2025 en1,5% voor 2026. De inflatie beweegt zich in de goede richting. Debeleidsrente staat nu op 3,25% (van een piek van 4%).Eurogroep in bankenunie-samenstellingUpdate over de bankenunieDe voorzitter van het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (SingleSupervisory Mechanism, SSM) en de voorzitter van de Gemeenschappe-lijke Afwikkelingsraad (SRB) namen deel aan de Eurogroep voor eengedachtewisseling. De voorzitter van het SSM schetste de ontwikkelingvan het toezichtsmechanisme en gaf een toelichting bij de uitdagingenwaar de Europese bankensector voor staat.1 De voorzitter van de SRB gafeen update over de werkzaamheden van de SRB, waaronder de resolutie-planning en de opbouw van het gemeenschappelijk afwikkelfonds (SingleResolution Fund, SRF).2De voorzitter van het SSM benadrukte in haar toelichting de rol van hetSSM in het waarborgen van de stabiliteit van de Europese banken. HetSSM heeft sinds de oprichting, in november precies tien jaar geleden,bijgedragen aan een uniform en effectief toezicht, wat heeft geleid tot eensterke verbetering van de weerbaarheid van Europese banken. Belangrijkeindicatoren zoals de Common Equity Tier 1-ratio zijn aanzienlijk verbeterden niet-presterende leningen zijn gedaald. Momenteel is een belangrijkeuitdaging voor banken om zich aan te passen aan nieuwe risico’s, zoalscyberdreigingen, geopolitieke spanningen en klimaatverandering. De ECBvoert aanpassingen aan het toezichtsraamwerk door om deze risico’sbeter te beheersen. De voorzitter van het SSM pleitte verder voor hetafronden van de bankenunie door een Europese depositogarantie en hetverbeteren van resolutiemechanismen om de financiële stabiliteit tewaarborgen. Tot slot benadrukte de voorzitter dat een sterke en goedgereguleerde bankensector cruciaal is voor economische groei eninnovatie, en dat het handhaven van robuuste toezichtsmaatregelenessentieel is voor het voorkomen van toekomstige financiële crises.1Zie het verslag van de bespreking van de voorzitter van het SSM met de Ministers in deEurogroep (4 november 2024), https://www.consilium.europa.eu/media/pmekt4f3/2024-11-04-eg-written-overview-for-the-exchange-of-views-of-the-chair-of-the-supervisory-board-of-the-ecb-with-the-eurogroup-on-4-november-2024.pdf2Zie het verslag van de voorzitter van de SRB (4 november 2024), https://www.consilium.europa.eu/media/pu5kidvb/20241104-srb-s-eurogroup-reporting-note.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20772 De voorzitter van de SRB lichtte toe dat alle significante instellingen hundoel voor het Minimum Requirement for Own Funds and EligibleLiabilities (MREL) hebben behaald. Dit zijn de bankenbuffers die nodig zijnom een bank in problemen te kunnen afwikkelen. Grote banken hebbenaanzienlijke stappen gezet in het verbeteren van hun afwikkelbaarheid. DeSRB heeft een strategische visie voor 2028 gepresenteerd, gericht op hetvereenvoudigen van resolutieplannen en het uitvoeren van diepgaanderetests van banken. De lopende herziening van het crisismanagement- endepositogarantieraamwerk (Crisis manangement and deposit insurance,CMDI) kan de mogelijkheden voor crisisbeheersing verbeteren enuitbreiden. Het Single Resolution Fund (SRF) is gevuld tot het doelniveau.Dit fonds kan cruciale ondersteuning bieden tijdens resolutie van banken,maar er blijft behoefte aan extra liquiditeitsbronnen om te zorgen vooradequate middelen in tijden van nood.In de discussie riepen enkele lidstaten op tot vervolgmaking van debankenunie. Een lidstaat onderstreepte het belang van gelijk speelveld inde implementatie van de Bazel-vereisten. De voorzitter benadrukte denoodzaak tot het ratificeren van het aangepaste ESM-verdrag en hetafronden van het CMDI-pakket.Eurogroep in inclusieve samenstellingConcurrentievermogen in de eurozone: afronding van dewerkstroomIn de Eurogroep is gesproken over de afronding van de verschillendeEurogroep-discussies over concurrentievermogen en nam een verklaringaan over dit onderwerp.3 De Commissie gaf aan de verklaring te kunnensteunen en productiviteitsgroei als een leidend thema te zien, waarbijonderzoek en innovatie moeten worden versterkt. Polen gaf aan (alsaanstaand voorzitter van de Raad) het onderwerp concurrentievermogentijdens hun voorzitterschap op de agenda te zullen houden. In de discussiebenadrukten meerdere lidstaten het belang van private financiering en hetbelang van het verlagen van administratieve lasten. Andere lidstatenstelden dat ook de discussie over publieke financiering gevoerd zoumoeten worden. Nederland vroeg aandacht voor nationale hervormingenen onderstreepte het belang van versterking van de kapitaalmarktunie.Kapitaalmarktunie – bespreking nationale initiatieven en bestpractices om kapitaalmarkten te verdiepenDe Eurogroep in inclusieve samenstelling sprak over de kapitaalmark-tunie, zoals is opgenomen in de high-level roadmap van de Eurogroep-voorzitter met betrekking tot opvolging van de verklaring van deEurogroep over dit onderwerp. De voorzitter van het Financiële Diensten-comité gaf een presentatie over de werkstroom gericht op nationaleinitiatieven om kapitaalmarkten te verdiepen.4 Dit comité heeft eendocument opgesteld met een overzicht van de inbreng van de lidstatenover onder meer uitdagingen, kansen en beleidsopties op het gebied vanduurzame financiering, mkb-verslaggevingstandaarden, eigen vermogenfinanciering en consolidatie, en beleggen, pensioenen en financiële3Zie de verklaring van de Eurogroep (4 november 2024), https://www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2024/11/04/competitiveness-of-the-european-economy-statement-of-the-eurogroup-in-inclusive-format/4Zie de diavoorstelling van presentatie van de voorzitter van het Financiële Dienstencomité in deEurogroep (november 2024) https://www.consilium.europa.eu/media/rdrct12u/ewgplus-ppt-on-cmu-final.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20773 geletterdheid.5 In de discussie noemde Nederland haar prioriteiten,waaronder het centraliseren van kapitaalmarkttoezicht, harmonisatie vaninsolventierecht en verslaggevingstandaarden voor het mkb, en deverdere nationale ontwikkeling van tweede pijler-pensioensystemen.Daarbij gaf Nederland ook aan open te staan voor kopgroepen vanambitieuze, gelijkgestemde lidstaten om initiatieven binnen de kapitaal-marktunie verder te brengen.In de Eurogroep is overeenstemming bereikt over een werkwijze vanmonitoring van voortgang bij de versterking van de kapitaalmarktunie.6Vanaf oktober 2025 zal er jaarlijks in de Eurogroep in inclusieve samen-stelling worden stilgestaan bij de prestaties van de Europese kapitaal-markten en voortgang van de implementatie van maatregelen opnationaal en EU-niveau. Input en data zullen door lidstaten en deCommissie op basis van bestaande processen en beschikbaarheidaangeleverd worden. Het aanstaande Pools voorzitterschap gaf aanverdieping van de kapitaalmarktunie hoog op de agenda te willen houden.EcofinraadEcofinraadontbijt: Fiscale aspecten van het Draghi-rapportDe Ecofinraad besprak tijdens een ontbijtsessie de fiscale aspecten vanhet Draghi-rapport. De bespreking was bedoeld als gedachtewisseling.Lidstaten raakten in hun interventie aan meerdere aspecten van Europeesbelastingbeleid. Zo spraken meerdere lidstaten steun uit voor de ambitieom de administratieve lasten van fiscale regelgeving te verminderen ende wet- en regelgeving op te schonen (ook wel «decluttering» genoemd).Daarnaast benadrukten sommige lidstaten dat de behaalde resultaten vande anti-belastingontwijkingsagenda niet uit het oog verloren mogenworden. Andere lidstaten vonden het van belang dat fiscale instrumentenook groene doelstellingen ondersteunen. Sommige lidstaten wezendaarbij op de implicaties van het Draghi-rapport met betrekking tot debelasting van luchtvaart en maritiem transport, waarbij zij waarschuwdenvoor negatieve gevolgen voor de concurrentiekracht. Verder pleittenlidstaten voor verder werk aan de herziening van de Energiebelasting-richtlijn (ETD).De Commissie benadrukte dat invoering van gekwalificeerde meerder-heidsbesluitvorming (QMV) op belastinggebied kan leiden tot snellere enbetere besluitvorming. Meerdere lidstaten hebben aangegeven op hetgebied van fiscaliteit de besluitvorming op basis van unanimiteit te willenbehouden.Verschillende lidstaten vroegen om meer duidelijkheid over de staats-steunregels voor fiscale stimulering van doelstellingen zoals onderzoek enontwikkeling (R&D) en innovatie, zoals genoemd in het Draghi-rapport.Sommige lidstaten wezen daarbij op het belang voor de EU om na tedenken over de belasting van de digitale sector. Een lidstaat onderstreeptede noodzaak van verder werk aan de belasting van tabak.5Zie de bijdrage van het Financiële Dienstencomité aan de Eurogroep over kapitaalmarktunie(8 november 2024), https://www.consilium.europa.eu/media/twjc2zji/fsc-contribution-to-the-follow-up-work-to-the-eurogroup-statement.pdf6Zie een document over de consensus over monitoring van voortgang bij de versterking van dekapitaalmarktunie (4 november 2024), https://www.consilium.europa.eu/media/kljp0mvi/cmu_monitoring-framework.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20774 Btw-regels voor het digitale tijdperkDe Raad stemde in met het voorstel betreffende btw-regels voor hetdigitale tijdperk. Het voorstel bestaat uit drie onderdelen: (1) nieuweregelgeving voor digitale rapportageverplichtingen en e-facturatie, (2) eenplatformfictie voor kortlopende accommodatieverhuur- en personenver-voerdiensten, en (3) uitbreiding van de enkele btw-registratie (one-stop-shop). Het voorzitterschap lichtte toe dat het proces voor consultatie vanEuropees Parlement nu zal worden gestart. Een lidstaat wees op eenverklaring waarin zij aangeeft een derogatie te zullen aanvragen om deplatformfictie voor kortlopende accommodatieverhuur- en personenver-voerdiensten eerder dan juli 2028 te kunnen toepassen. De kabinetsinzet isbeschreven in de geannoteerde agenda voor deze Ecofinraad.7Stand van zaken implementatie regelgeving financiële dienstenHet voorzitterschap presenteerde de stand van zaken van wetgevingsvoor-stellen op het gebied van financiële diensten.8 De Ministers werdengeïnformeerd over de stand van zaken van de implementatie vanEU-wetgeving op het gebied van financiële diensten. Als punt zonderdiscussie heeft de Raad twee wetsvoorstellen aangenomen: de wijzigingvan de Solvency II-richtlijn, het prudentieel kader voor verzekeraarsbinnen de EU-regelgeving, en de invoering van nieuwe regels voor hetherstel en de afwikkeling van verzekeraars (IRRD).Economisch herstel in Europa: herstel- en veerkrachtfaciliteit –stand van zakenDe Ecofinraad sprak over de voortgang van de uitvoering van de Herstel-en Veerkrachtfaciliteit (HVF). De Commissie lichtte toe dat tot op heden 70betalingsverzoeken zijn ingediend en meer dan € 268 miljard is uitbetaald.De Commissie spoorde lidstaten aan om oog te houden voor een tijdigeimplementatie van de plannen, en deze volledig ten uitvoering te brengenvoor afloop van de HVF aan het einde van 2026.De Raad stemde verder in met de aanpassingen van de uitvoeringsbe-sluiten ter goedkeuring van de herstel- en veerkrachtplannen (HVP) vanTsjechië en Nederland. Een toelichting bij de aanpassing van dezeuitvoeringsbesluiten is te vinden in de geannoteerde agenda van dezeEcofinraad.9Economische en financiële impact van de Russische agressie-oorlog tegen OekraïneDe Ecofinraad besprak de stand van zaken van de opvolging van hetpolitieke G7-akkoord om USD 50 mld. aan leningen te verschaffen aanOekraïne, waarbij de buitengewone inkomsten over bevroren RussischeCentrale Banktegoeden aan Oekraïne ter beschikking gesteld worden voorhet terugbetalen van de EU- en G7-leningen en voor rentebetalingen.De Commissie lichtte toe dat Oekraïne voor de zwaarste winter staat sindshet begin van de oorlog, met een financieringsgat van 41,5 miljard USD.Dat is 15,6 miljard hoger dan eerder voorspeld. Inmiddels hebben7Zie de geannoteerde agenda Eurogroep/Ecofinraad 4 en 5 november 2024, https://open.overheid.nl/documenten/6c7d6d7d-de9a-4e4d-8a9e-7ff0ca0b758a/file8Zie een overzicht van de voortgang van de dossiers op het gebied van financiële diensten(oktober 2024) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13853-2024-INIT/en/pdf9Zie de geannoteerde agenda Eurogroep/Ecofinraad 4 en 5 november 2024, https://open.overheid.nl/documenten/6c7d6d7d-de9a-4e4d-8a9e-7ff0ca0b758a/fileTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20775 G7-partners (de VS, het VK, Canada en Japan) aangegeven ook eenbijdrage te leveren. Daardoor wordt het EU-aandeel in de lening naarverwachting verlaagd naar 18,1 mld. euro in plaats van de eerderveronderstelde 35 mld. euro. De Nederlandse garantie uit hoofde van hetEigenmiddelenbesluit zal zodoende naar verwachting ook dalen. Debudgettaire verwerking daarvan zal plaatsvinden bij het eerstvolgendebegrotingsmoment. Op 28 oktober trad het leningmechanisme voorOekraïne in werking en de EU werkt nu aan het afronden van de overigeelementen, waaronder het tekenen van een Memorandum van Overeen-stemming (MoU) met Oekraïne. De Commissie wil de leenovereenkomsteind november met Oekraïne tekenen.De Commissie lichtte verder toe dat de Russische economie gematigdegroei vertoont, maar kampt met aanhoudende inflatie (ruim 13% inoktober) en druk op de overheidsfinanciën, mede door sancties. Debeleidscentrale van de centrale bank is verhoogd naar 21%. Ruslandbesteedt ongeveer 8% van het bbp aan de oorlog.Lidstaten uitten brede steun voor het akkoord dat is overeengekomen inG7-verband. Meerdere lidstaten, waaronder Nederland, riepen daarbij opom het sanctieregime snel te verlengen en sterker in te zetten op demobilisatie van Russische bevroren activa, met nadruk op het uitbreidenvan sancties naar de energie- en nucleaire sector en het voorkomen vansanctieomzeiling. Nederland noemde daarbij dat zij Oekraïne politiek,militair, financieel en moreel actief en onverminderd zal blijven steunen intijd van oorlog, herstel en wederopbouw, zolang als dat nodig is. Er werddoor meerdere lidstaten aangedrongen op een snelle afronding van hetMoU en op aanvullende sanctiepakketten tegen Rusland. Lidstatenbenadrukten verder het belang van solidariteit en deling van de lasten.Het jaarverslag van het Europees BegrotingscomitéIn de Ecofinraad heeft Niels Thygesen, de voorzitter van het EuropeesBegrotingscomité (European Fiscal Board, EFB), het jaarverslag 2024 vande EFB toegelicht.10 De Commissie gaf aan zich grotendeels te kunnenvinden in de conclusies van het jaarverslag. De Europese Centrale Bank(ECB) benadrukte het belang van goede implementatie van de buitenspo-rigtekortprocedures in het kader van de Europese begrotingsregels.Raadsconclusies over EU-statistiekenDe Raad heeft conclusies goedgekeurd11 over de voortgang die is geboektmet betrekking tot de statistische prioriteiten van de EU, en heefttegelijkertijd richtlijnen gegeven voor verder werk. Als hamerpunt heeft deRaad ook een verordening aangenomen die tot doel heeft de ontwik-keling, productie en verspreiding van Europese statistieken verder teverbeteren.Terugkoppeling van de G20-bijeenkomst voor Ministers vanFinanciën op 23-24 oktober 2024De Voorzitter en de Commissie hebben de Ministers geïnformeerd over debelangrijkste resultaten van de vergadering van de G20-Ministers vanFinanciën en centrale bankgouverneurs, die plaatsvond op 23-24 oktober10Zie het Jaarverslag 2024 van het Europees Begrotingscomité, https://commission.europa.eu/publications/2024-annual-report-european-fiscal-board_en11Zie het bericht op de website van de Raad (5 november 2024) https://www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2024/11/05/statistics-council-adopts-revised-regulation-and-approves-conclusions-on-european-statistics/Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20776 2024 in Washington. De Commissie benadrukte dat de steun voorOekraïne nog steeds breed wordt gedragen. Er werden zorgen geuit overde wereldwijde economische situatie, de hoge schuldenniveaus en, metname in Europa, de lage economische groei.Bij de G20-vergadering is overeenstemming bereikt over de G20 Roadmaptowards Bigger, Better and More Effective Multilateral Development Banks(MDBs), die wordt beschouwd als een van de belangrijkste uitkomstenvan het Braziliaans voorzitterschap van het Finance track. Er wordt al jarengewerkt aan de versterking van de multilaterale ontwikkelingsbanken, omdeze beter in staat te stellen om mondiale uitdagingen (zoals pandemieri-sico’s, fragiliteit en klimaatverandering) te adresseren. Nederland steuntdit initiatief, dat o.a. tot balansoptimalisatie en operationele hervormingenheeft geleid. De implementatie van deze roadmap, die de vervolgstappenin dit traject uitstippelt, zal nauwlettend worden gevolgd. Daarnaastbekrachtigde de G20 de Note on the Lessons Learned from the First CasesUnder the Common Framework, het gemeenschappelijke raamwerk voorde behandeling van schulden. Met betrekking tot het IMF, werd desuccesvolle herziening van de Poverty Reduction and Growth Trust (PRGT)verwelkomd. Er wordt bij het IMF verder gewerkt aan de herziening vanquota, waarbij het aankomende Poolse EU-voorzitterschap een belangrijkerol kan spelen in het faciliteren van gesprekken over de positie van deEU-lidstaten. Er waren geen interventies van lidstaten tijdens debijeenkomst.Ministeriële Bijeenkomst van de Europese VrijhandelsassociatieOp 9 november vond de jaarlijkse bijeenkomst plaats met de Ministersvan Financiën van de Europese Vrijhandelsassociatie (European FreeTrade Association, EFTA). Bij deze bespreking waren de Ministers vanFinanciën van Noorwegen, Liechtenstein, IJsland en Zwitserlanduitgenodigd om in gesprek te gaan met de Ministers van Financiën van deEuropese Unie. De bijeenkomst vindt buiten de agenda’s van deEurogroep en Ecofinraad plaats.De bijeenkomst behandelde belangrijke economische uitdagingen binnenzowel de EU en EFTA-staten, met een focus op concurrentievermogen,arbeidsmarkten, vergrijzing, en demografische trends. De Commissielichtte toe dat de EU een bescheiden economische groei met sterkerearbeidsmarkten doormaakt, terwijl inflatie daalt en geopolitiekespanningen en klimaatverandering onzekerheid blijven veroorzaken.Demografie speelt een cruciale rol: zonder migratie zou de arbeidsmarktin de EU met 60 miljoen mensen krimpen, wat leidt tot een daling van hetpotentiële bbp. Vergrijzing is een breed ondervonden probleem, metname Oost- en Zuid-Europa. Innovatie, productiviteitsgroei en de juistevaardigheden zijn nodig om deze demografische verschuivingen op tevangen.In de discussie benadrukten meerdere EFTA-landen het belang van eenmarktgebaseerde economie, allocatieve efficiëntie, en het verbeteren vanrandvoorwaarden voor economische groei. Verder werd de noodzaak voorstabiel begrotingsbeleid en het stimuleren van private investeringenonderstreept. De landen pleitten voor beleidsmaatregelen die langeloopbanen en levenslang leren bevorderen, evenals het gebruik vantechnologie en robots in de publieke en private sector. Defensie-uitgavenen een robuuste begroting worden gezien als noodzakelijke elementen ineen veilige en welvarende toekomst.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20777 OverigOntwikkelingen digitale euroDe digitale euro is niet besproken tijdens de Eurogroep en Ecofinraad van4 en 5 november. Op ambtelijk niveau gaan de raadsonderhandelingenondertussen wel door. In september en oktober is gesproken over diverseonderwerpen, waaronder het kostenmodel (regulering van bepaaldevergoedingen). In november vindt een werkgroep plaats over aanhou-dingslimieten (het maximale aantal digitale euro’s dat gebruikers zoudenkunnen aanhouden). Onder het Hongaarse voorzitterschap zal niet wordeningezet op een Raadsakkoord. Op basis van de missiebrief gericht aan debeoogd eurocommissaris voor Economie en Productiviteit, Implementatieen Simplificatie Valdis Dombrovskis12, is de verwachting dat de nieuweEuropese Commissie snelle voortgang wil bereiken op het digitale europroject. Nederland heeft in Europa steeds het belang van een zorgvuldigwetgevingsproces benadrukt en zal dat blijven doen. Daarbij moetvoldoende aandacht worden besteed aan de belangrijke randvoorwaardenvoor een digitale euro, waaronder privacy-waarborgen en toegevoegdewaarde, en voldoende betrokkenheid van de private sector, die eenbelangrijke rol zal spelen in de mogelijke infrastructuur voor een digitaleeuro.12Zie de mission letter van Commissievoorzitter Von der Leyen aan beoogd Commissaris ValdisDombrovskis https://commission.europa.eu/document/71c3190f-0886-4202-846e-5750f188f116_enTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20778