Regionale Uitrol Laadinfrastructuur

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 305MobiliteitsbeleidNr. 466 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 juni 2024Met deze brief wordt de Kamer geïnformeerd over de voortgang van deNationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL). Hiermee wordt invullinggegeven aan de toezegging aan het lid Veltman (VVD) om voor hetzomerreces een nieuwe voortgangsrapportage naar de Kamer te sturen.1Daarnaast wordt de Kamer het Actieplan Prijstransparantie aangeboden,dat is opgesteld vanuit de NAL om prijzen van laden inzichtelijker temaken voor de elektrisch rijder. Met het actieplan wordt invulling gegevenaan de motie van de leden Koerhuis (VVD) en Van Ginneken (D66) om metde sector een plan te maken en de elektriciteitstarieven op laadpalen enlangs snelwegen zichtbaar te laten zijn.2Tot slot wordt de Kamer geïnformeerd over twee regelingen waaraanmomenteel wordt gewerkt, namelijk de Subsidieregeling PubliekeLaadinfrastructuur zwaar vervoer en de Subsidieregeling PrivateLaadinfrastructuur bij bedrijven.1. Voortgangsrapportage NAL Op 23 april 2024 heeft het ministerie de Voortgangsrapportage NAL 2023ontvangen (Bijlage 2). De rapportage laat een positief beeld zien van deuitrol van laadinfrastructuur in Nederland. Er zijn echter ook uitdagingen,met name op gebied van netcongestie en logistieke laadinfrastructuur.Landelijk dekkend netwerkDe NAL werkt toe naar een landelijk dekkend, toegankelijk en toekomstbe-stendig netwerk van laadinfrastructuur dat meegroeit met het toene-mende aantal stekkerauto’s. Het uitgangspunt is dat in elke buurt, waar op1Toezegging 154102Kamerstuk 33 118, nr. 251 kst-31305-466ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4661 straat geparkeerd moet worden, een laadpunt op loopafstand beschikbaarmoet zijn.Er werd in 2023 hard gewerkt om zogenoemde «witte vlekken» op tevullen. De landelijke dekking groeide van 71% in 2023 naar 80% dekking in2024. Het plaatsingstempo is de afgelopen jaren toegenomen van 800laadpunten per maand in 2019 tot ruim 1.900 laadpunten in 2023.Publieke laadpunten worden steeds meer proactief en data-gestuurdgeplaatst op basis van gebruik. Eerder was dit vooral op basis vanaanvragen. De laaddruk is in de meeste regio’s in 2023 nagenoeg gelijkgebleven, net als de verhouding stekkerauto’s en laadpunten. Dit geeftaan dat er voldoende laadpunten beschikbaar zijn voor elektrische rijders.Ook scoren alle typen laadpunten een ruim voldoende in het NationaalLaadonderzoek3.Nieuwe samenwerkingsovereenkomstVanwege de toenemende laadbehoefte – ook vanuit andere typenelektrische modaliteiten – is in oktober 2023 de Samenwerkingsovereen-komst Regionale Aanpak Laadinfrastructuur 2 ondertekend.4 Deze loopttot en met 2030. Het accent is verschoven naar het verdichten van hetnetwerk van publieke laadpunten voor personenvervoer en het realiserenvan een landelijk dekkend laadnetwerk voor alle typen elektrischemodaliteiten.Netcongestie en slim ladenIn 2023 is de krapte op het elektriciteitsnet toegenomen. Vanuit hetLandelijk Actieprogramma Netcongestie worden hierop acties onder-nomen waarover de Kamer door de Minister voor Klimaat en Energie injanuari is geïnformeerd.5 Slim laden is een noodzakelijke voorwaarde omte zorgen voor een stabiel en betaalbaar elektriciteitsnetwerk. In deactieagenda netcongestie laagspanningsnetten is het actieplan «Slimladen voor Iedereen»6 geborgd.«Slim laden voor iedereen» is een nationaal opschalingsprogramma datervoor zorgt dat elektrisch vervoer bijdraagt aan de energietransitie en inhet energiesysteem past. Via het actieplan «Slim laden voor Iedereen»werkt de NAL met netbeheerders, gebruikersorganisaties en marktpartijentoe naar 60% slimme laadsessies in 2025. Inmiddels is een handreikingnetbewust laden voor publieke laadpalen opgeleverd en wordt onderandere gewerkt aan een keurmerk voor private slimme laadpalen endiensten. Ook actualiseert de NAL elke twee jaar de prognoses voorelektrisch vervoer en geeft daarmee de netbeheerder inzicht hoe het neteffectief uit te breiden.LogistiekEr worden belangrijke stappen gezet om te komen tot een landelijkdekkend basisnetwerk van publieke toegankelijke logistieke laadlocaties.Dat moet ook, omdat het aantal elektrische vrachtvoertuigen gestaagtoeneemt en daarmee ook de laadbehoefte. De afspraken uit de Samen-werkingsovereenkomst Regionale Aanpak Laadinfrastructuur 2 spelen een3Nationaal Laadonderzoek 2023 | RVO4Stcrt. 2024, nr. 29375Kamerstuk 29 023, nr. 4586Actieplan Slim Laden voor IedereenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4662 belangrijke rol bij de realisatie van voldoende logistieke laadinfrastructuurin de aankomende jaren.Ook doet de NAL-werkgroep logistiek veel onderzoek, brengt betrokkenpartijen bij elkaar en stimuleert samenwerking om de realisatie vanlogistieke laadinfrastructuur te versnellen. Vanuit de werkgroep zijn erbelangrijke onderzoeken en handreikingen opgeleverd,7 onder anderevoor beleidsmakers om laadbeleid voor logistiek te ontwikkelen en voorbedrijven om laadinfrastructuur te realiseren. Onderzoeken gevenbedrijven inzicht in mogelijkheden om laadinfrastructuur op eigen terreinte realiseren en te delen, evenals de kosten van elektrisch laden op eigenterrein of het laden van elektrische voertuigen bij beperkte netcapaciteit.2. Prijstransparantie Prijstransparantie bevordert concurrentie en geeft vertrouwen aan deelektrisch rijder. Dit is essentieel voor de grootschalige overstap naarelektrisch rijden. De gebruiker moet in staat worden gesteld om de kostenvan het rijden te beperken en af te zetten tegen de geboden kwaliteit vanladen.BenchmarkDe Benchmark Prijstransparantie 20238 van het Nationaal KennisplatformLaadinfrastructuur (NKL) toont dat prijstransparantie stagneert. HetNationaal Laadonderzoek 2023 constateert daarnaast dat de helft van deelektrisch rijders vaak niet of nooit de prijs weet bij een publieke laadpaal.Dat is reden tot zorg. Daarom heeft de Staatssecretaris van IenWlaadpaalexploitanten en laaddienstverleners per brief opgeroepen omgrotere verantwoordelijkheid te nemen op prijstransparantie. Nationale enEuropese wet- en regelgeving schrijven transparante prijzen voor.9Laadpaalexploitanten en laaddienstverleners zijn daarin verantwoordelijkgesteld om de prijs van laden inzichtelijk te maken en om voor eenaccurate afrekening te zorgen.ActieplanOok op sectoraal niveau moeten stappen worden gezet. Daarvoor is insamenwerking met diverse belanghebbenden het Actieplan Prijstranspa-rantie opgesteld. Binnen de NAL-werkgroep Open Protocollen, Markten &Data is een taakgroep Prijstransparantie opgericht.10 Deze taakgroep ziettoe op de uitvoering van diverse actielijnen. Hieronder zijn een aantalbelangrijke acties genoemd:–Met de Vereniging Elektrisch Rijden (VER), branchevereniging DOET enNederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) wordt gewerkt aanbetere informatievoorziening voor elektrische rijders over de totstand-koming van de prijs aan de paal en het belang van prijsbewustzijn.Hier worden kanalen van het Rijk en het netwerk van de partijen voorgebruikt.–In het kader van open data wordt een Nationaal Toegangspunt (NAP)ontwikkeld met basisinformatie over laadpunten, dat toegang tot dataen innovatie moet stimuleren.–Over verbeterde prijsvermelding ter plekke start een onderzoek naar dekosten van displays en betaalmethoden voor ad-hoc laden, terwijl7NAL werkgroep logistiek | Nationale Agenda Laadinfrastructuur8Benchmark 2023 | NKL9AFIR (artikel 5.3 en 5.5.), het Besluit prijsaanduidingen producten (artikel 3 en 4), het BurgerlijkWetboek (boek 6, afdeling 3A, artikel 193d)10Werkgroep Open protocollen en markten | NALTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4663 aanduiding van prijzen langs het hoofdwegennet wordt geborgd inbeleid ten aanzien van de verzorgingsplaatsen.–Vereniging DOET, eViolin en de EVRoaming Foundation werken aanverbeterde en geautomatiseerde informatie-uitwisseling tussenlaadpaalexploitanten en laaddienstverleners van tarieven en kosten,om zo laden met abonnement te verbeteren.–Het ministerie onderzoekt met de NAL-regio’s, DOET, NVDE en NKL deversimpeling van de tariefopbouw en geharmoniseerde indexaties.Deze actie moet gaan bijdragen aan eenvoud en meer voorspelbareprijsontwikkeling.–We blijven prijstransparantie monitoren in de benchmark Prijstranspa-rantie en het Nationaal Laadonderzoek. Daarnaast stemmen we onzeinzet af met de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Via ambtelijkegesprekken met ACM wordt zo invulling gegeven aan de toezeggingaan het lid Thijssen11 (GL-PvdA) over het verzoek aan ACM omonderzoek te doen naar de prijzen voor elektrisch rijden.3. Subsidieregelingen Publieke en Private Laadinfrastructuur Het ministerie werkt aan een tweetal subsidieregelingen om de realisatievan (logistieke) laadinfrastructuur verder te versnellen. Dit met het oog opde Alternative Fuels and Infrastructure Regulation (AFIR) die doelen steltvoor de realisatie van voldoende tank- en laadinfrastructuur richting 2025en verder. Dit zijn de Subsidieregeling Publieke Laadinfrastructuur zwaarvervoer (SPuLa) en de Subsidieregeling Private Laadinfrastructuur bijbedrijven (SPriLa). Op 4 maart is de Kamer over de (toen aanstaande)internetconsultaties van beide regelingen geïnformeerd.12 De consultatieszijn inmiddels afgerond en het streven is beide regelingen nog voor hetzomerreces te publiceren in de Staatscourant. De regelingen zullen in hetnajaar worden opengesteld.De financiële middelen voor de SPuLa zijn onderdeel van deVoorjaarsnota 2024 en openstelling van de regeling vindt plaats nagoedkeuring door de Tweede en Eerste Kamer. De verwachting is dat deEerste Kamer na het zomerreces zal stemmen over de Voorjaarsnota 2024.Ook de beschikbaarheid van de financiële middelen voor de SPriLa isdeels afhankelijk hiervan. Daarnaast kent de openstelling van de SPriLaeen langere voorbereidingstijd dan eerder werd aangenomen. Dit wordtveroorzaakt door toenemende complexiteit van de regeling, onder anderedoor het toevoegen van de mogelijkheid van subsidiëring van batte-rijopslag in combinatie met laadinfrastructuur. Deze toevoeging wordtgedaan naar aanleiding van de vele verzoeken van ondernemers enbrancheverenigingen die ontvangen zijn in de internetconsultatie.Tot slot, het Nederlandse laadnetwerk is nog steeds één van de meestfijnmazige en kwalitatief hoogstaande netwerken ter wereld. Dankzijintensieve samenwerking met partijen in de NAL kunnen we de kansen enuitdagingen, horende bij de energietransitie, het hoofd bieden. Zo blijvenwe samen internationaal aan kop.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,M.G.J. Harbers11Toezegging 202401–032 / 2024A0049312Kamerstuk 31 305, nr. 446Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 305, nr. 4664