het normaliseren van geweld in politiek en samenleving

Brontekst

Minister Van Weel: Laat ik beginnen met een hele korte inleiding. Dan kom ik bij een paar korte vragen over de opsporing, dan rechts-extremisme in relatie tot de protesten die we hebben gezien en dan algemeen, met de bevoegdheden van overheden in relatie tot geweldgebruik et cetera. Ik zal het kort houden, voorzitter. Laat ik beginnen met me aan te sluiten bij de minister-president. Wij staan vierkant achter onze burgemeesters, de politie en andere hulpverleners. Naar aanleiding van de eerste termijn van de Kamer wil ik echter ook benadrukken dat ik pal voor de veiligheidsdiensten en de NCTV sta. Deze mensen werken dag en heel vaak ook nacht om ons veilig te houden en ons te behoeden voor de afbreuk van onze democratische rechtsorde en daar moeten we ze extreem dankbaar voor zijn. Ik ben dat en ik weet dat met mij ook de andere leden van het kabinet dat zijn. Het is niet voor het eerst dat ik hier met u spreek over geweld tegen hulpverleners en de verhuftering van delen van onze samenleving. Ik vind dat een enorm probleem. Ook vandaag, na een aantal dagen warm weer, zien we weer dat het op vele plekken aan de kust of bij het strand, in Nesselande, Zandvoort, Scheveningen, compleet uit de hand loopt. De drempel die verlaagd wordt naar geweldgebruik en de korte lontjes in onze samenleving zijn niet oké. Daar kunnen we hard op reageren met lik-op-stukbeleid, met normering, maar het vraagt ook echt om een gedragsverandering in de samenleving. Dan dit specifieke geval; daar hebben we het hier natuurlijk over. Uw Kamer en ik staan zij aan zij, ook met de minister van Binnenlandse Zaken, voor het demonstratierecht en het recht op demonstreren. Maar we hebben hier ook gezien dat we ons zorgen moeten maken dat vreedzame demonstraties gekaapt worden door — ik kan het niet anders zeggen — crimineel tuig met gewelddadige intenties die de democratische rechtsorde ondermijnen. Laat ik ook duidelijk zijn: wij willen op geen enkele manier met dit kabinet bijdragen aan de normalisering van rechts-extremisme, waar de NCTV, zoals aangehaald, meermaals voor gewaarschuwd heeft. Nogmaals, veel demonstraties verlopen vreedzaam en prima en niet iedereen die aanwezig was bij demonstraties die uit de hand liepen, is ook daadwerkelijk extremistisch, maar we hebben wel beelden gezien waarbij sommige van deze demonstraties gekaapt worden door personen van wie de leuzen en symbolen duidelijk wél passen in een rechts-extremistisch narratief. Dat blijft voor ons een belangrijk punt om tegen te gaan. Dan het geweld tegen hulpverleners en opsporing en vervolging. Doen we daar eigenlijk wel genoeg aan? Hoeveel zijn er al gepakt? Moet dat allemaal niet strenger? Op dit moment zijn er 50 aanhoudingen verricht naar aanleiding van de rellen tegen asielzoekerscentra. Ik ga ervan uit dat er meer zullen volgen. Inmiddels is op vele plekken uitgelegd dat de prioriteit op het moment dat zo'n rel plaatsvindt natuurlijk het weer terugbrengen van de orde is, maar er zijn heel veel mogelijkheden — ik kom daar later nog op terug in het antwoord op de heer Brekelmans — om te zorgen dat we ook achteraf die opsporing voortzetten. Dat zullen we ook doen, zeker wat betreft geweld tegen hulpverleners, want die zaken hebben altijd prioriteit bij politie en OM. Het gaat daarbij niet alleen maar om boetes of geen straf opleggen. Nogmaals, het beeld is nog helemaal niet volledig. We zullen dat moeten afwachten, maar ter illustratie: op 22 mei is een 20-jarige man veroordeeld tot vijf maanden gevangenisstraf, waarvan twee maanden voorwaardelijk, voor het afschieten van vuurwerk op politieagenten tijdens zo'n azc-protest. Het is dus zeker niet waar dat daar lichtvoetig mee wordt omgegaan. Maar nogmaals, het beeld zal zich moeten bereiken. Voorzitter. Laten we tegen iedereen die hieraan deel heeft genomen, zeggen dat we alles op alles zullen zetten om de laatste geweldpleger of overtreder van strafbare feiten te pakken, zoals we dat met alle gevallen pogen te doen. Ik heb al eerder gezegd: toen was het 2024 en inmiddels is het 2026, dus de techniek helpt ons steeds beter om dat achteraf nog te doen. Dan de vragen over of hier nou sprake is van aansturing en infiltratie en over hoe we de Defendgroepen duiden et cetera. Nogmaals, er zijn op dit moment geen signalen dat er sprake is van strakke aansturing bij de azc-protesten die we hebben gezien. Dat wil niet zeggen dat we daar geen onderzoek naar doen. De AIVD schat in dat de Defendgroepen wisselend georganiseerd zijn en in wisselende mate leden hebben die wel degelijk extremistische narratieven aanhouden. Dan is even de vraag: hoe ga je daar in het vervolg mee om? Nou, daar kom ik zo meteen op terug voor wat bevoegdheden betreft.

Versie d5622acc561ca6a63603d5c2838af9cc56c15afae8acf5270e4291fe1d07d9be · Officiële bron.