Jeugdbeleid

Brontekst

Mevrouw Westerveld (PRO): Dank, voorzitter. Vijf minuten is veel te weinig. Gelukkig hebben een heel aantal collega's ook al vragen gesteld over onderwerpen die ik wilde aanraken. Die sla ik dus over. Ik sluit me bij hen aan. Voorzitter. Een paar maanden geleden kreeg ik indringende mail van de 15-jarige Sofie over haar beste vriendin, Kaylee. Ik citeer even uit die mail. Ze schreef: "We hebben gelachen, gehuild, geschreeuwd en gefluisterd. We hadden zo veel plannen dat de kalender schrok. Maar toch was de wereld te veel voor Kaylee, niet omdat er veel gebeurde, maar juist te weinig. Kaylee is op 3 januari uit het leven gestapt. De wereld was niet meer van ons samen, maar nu alleen van mij." Het lijstje met brieven die we krijgen, maar ook met overleden kinderen en jongeren, groeit elk debat. Iedereen vindt dat natuurlijk heftig. Het is ook heel heftig om een gesprek te hebben met ouders en hun kind, dat haar beste vriendin is kwijtgeraakt. Ik merk echter dat er een soort gewenning lijkt op te treden, dat we het allemaal maar normaal vinden dat het niet goed gaat in de jeugdzorg. Daardoor laten we ons machteloos in een hoekje stoppen waarin we met elkaar machteloos worden. Volgens mij mogen we ons er nooit bij neerleggen dat dit gebeurt. Voorzitter. Kinderen en ouders willen namelijk helemaal niet de hele tijd dat gesteggel of gedoe over geld. Ze willen een minister en een staatssecretaris die knopen doorhakken en die wetgeving door de Kamer krijgen. Ik hoorde van haar ouders dat voor Kaylee zelfs geen plek was bij de crisisdienst. De cruciale ggz, ook de jeugd-ggz, moet uit de markt. Dat zeggen we wel vaker. Ik zeg het nog een keer. Bij een situatie van leven of dood moet er namelijk gewoon een plek zijn. Ik wil heel graag van deze bewindspersonen horen wat ze anders gaan doen dan hun voorgangers. We vinden het allemaal heel erg, maar er moet echt wat anders gebeuren dan de afgelopen jaren. Het stelsel loopt namelijk helemaal vast. Er moeten echt oplossingen komen. Het stelsel beschadigt gezinnen, maar raakt ook het vertrouwen van gezinnen in hulpverleners en in onze democratie. Ik hoor graag een reactie en een reflectie hierop. Wat gaan de minister en de staatssecretaris nu anders doen? Ik hoor ook graag een reactie op de volgende punten. We hebben hier allemaal voorbeelden genoemd. Ik sprak afgelopen week weer een moeder die vanwege mishandeling niet meer in haar huis kon wonen en die haar kinderen nu al jaren niet meer ziet. We hebben recent debatten gehad over de afschuwelijke mishandelingen in Vlaardingen en Stadskanaal. We zijn allemaal heel erg geschrokken van De kinderen van het kerkasiel en de berichten daarachter. Die roepen allemaal indringende vragen op. Ik vraag niet om in te gaan op individuele situaties, maar wel om in te gaan op het patroon dat we zien. Volgens mij zien we allemaal dat kinderen vaak niet wordt gevraagd wat ze willen. Als ze dan eens wordt gevraagd wat ze willen, worden ze vaak niet serieus genomen. Ook schiet de rechtsbescherming van veel ouders in kwetsbare situaties tekort. Kinderen en ouders, maar ook hulpverleners verdwalen in de regels en procedures. We merken ook dat er vaak helemaal geen eindverantwoordelijkheid lijkt te zijn: iedereen kan naar elkaar doorschuiven. De vraag is of instanties, als er een heel heftig besluit is genomen, soms ook op hun schreden kunnen terugkeren en kunnen zeggen: dit was niet goed; dit moeten we terugdraaien. Ik mis die zelfreflectie vaak. Ik hoor graag een reactie op deze punten. Voorzitter. Er is ook een groep kinderen die zich ongezien voelen omdat ze slachtoffer zijn van mishandeling, fysiek of mentaal, maar nooit zijn geholpen. Ze zijn nooit echt gezien. Ik sprak afgelopen maandag met een groep van hen. Het ging om een groep kinderen die als kind mishandeld werden. Ik heb ook een rapport van hen gekregen, dat "Gemiste kinderen" heet, met hele persoonlijke ervaringen. Zij gaven aan dat iedereen ervan wist, maar niemand ingreep. Iedereen was omstander. Niemand deed wat. Debatten en excuses gaan ook bijna nooit over hen, terwijl ook zij door willen met hun leven. Ze vertelden me ook dat in het onderwijs en op lerarenopleidingen vaak nog heel weinig aandacht is voor het herkennen van kindermishandeling. Ik weet dat ik in 2018 al een motie heb ingediend. Die verzoekt dat iedereen die leerkracht wordt, op de lerarenopleiding moet leren hoe je kindermishandeling herkent. Ik hoorde van hen dat dat niet overal zo is, dus ik hoor graag een reactie van de bewindspersonen. Over onderwijs gesproken: voor sommige leerlingen is zorg tijdens schooltijd nodig om überhaupt onderwijs te kunnen volgen. Toch hangt die heel vaak af van de afspraken die er zijn tussen scholen, gemeenten en zorgkantoren. Wie neemt de verantwoordelijkheid als een kind daardoor thuiszit? Wanneer is er duidelijkheid over de bekostiging voor leerlingen met een ernstige meervoudige beperking na 2026? Voorzitter. Ik heb ook de bijeenkomst over de excuses in de gesloten jeugdzorg gevolgd. Die was emotioneel voor heel veel mensen die aanwezig waren, maar ook voor mensen die aan het kijken waren. Ik denk dat het dat ook was voor de minister en de andere aanwezigen. Ik heb eerder met mevrouw Dobbe een motie ingediend die vraagt om te kijken naar wat deze jongeren, nu soms jongvolwassenen, individueel nodig hebben. Ik vroeg me af of de minister wat meer kan vertellen over de uitvoering van die motie. Voorzitter. Er zijn al een aantal vragen gesteld over de afbouw van de gesloten jeugdzorg. Ik sluit me daarbij aan. Ik sluit me ook aan bij de gestelde vragen over de herbeoordeling van de dossiers van de kinderen die vanwege het toeslagenschandaal uit huis zijn geplaatst.

Versie faccfeef9791f786376bdfb5b50dd4f656d4e231b2c6c631f47bf4825383b782 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.