Toeslagen

Brontekst

De heer Grinwis (ChristenUnie): Ja, voorzitter, ik vraag veel geduld van mijn collega's. Ik dank ze hartelijk. Het heeft ermee te maken dat er zo meteen plenair nog het een en ander staat te gebeuren op het gebied van stikstof en daar hoop ik dus ook bij aan te schuiven. Het spijt me, staatssecretaris, dat ik de antwoorden niet live ga aanhoren. Desniettegenstaande is dit een belangrijk onderwerp. Hier in de Kamer en breder in de samenleving bestaat overeenstemming dat het stelsel van belastingen, toeslagen en sociale zekerheid toe is aan een hervorming. Voor burgers, ondernemers, maar ook de overheid zelf is het stelsel veel te complex geworden. Je moet ondertussen zo ongeveer een gepromoveerd fiscalist zijn om je eigen belastingdruk uit te kunnen rekenen na een inkomensverandering. Toeslagen gaan vaak gepaard met terugvorderingen, wat leidt tot angst en problemen bij burgers. Dat is een serieus probleem. Toeslagen en regelingen worden daardoor soms zelfs niet eens aangevraagd. Idealiter komt er dus een eenvoudiger alternatief voor de toeslagen, verlagen we de marginale belastingdruk en wordt het sociale zekerheidsstelsel overzichtelijker. Het kabinet bezint zich momenteel, evenals vorige kabinetten, op een fundamentele hervorming. Ook in dit coalitieakkoord en regeringsprogramma zijn de nodige ambities opgeschreven. Er wordt veel onderzocht en weer opgeschreven, terwijl ik denk: je kunt inmiddels een toren van een paar meter hoog maken van alle rapporten over stelselherzieningen. In plaats van nog meer onderzoek kunnen we beter gewoon een keuze maken. Mijn vraag aan het kabinet is: wat is nu precies de ambitie ten aanzien van de stelselherziening, zowel qua stip op de horizon als qua tijdpad? Welke invloed heeft de staat van de uitvoering daarop? Is een herziening überhaupt mogelijk, gelet op, om een voorbeeld te noemen, de ICT-systemen bij de Belastingdienst? Met andere woorden, wanneer gaat the window of opportunity weer open? Hoe dan ook, voorzitter, moeten we de stip op de horizon van fundamentele herziening zeker blijven nastreven. Maar wat mij betreft gaan we ook nu al keuzes maken. Voor we bij die stip zijn, kunnen we al de nodige vereenvoudigingen doorvoeren. Sporadisch lukt dat, zoals bij de vereenvoudiging van de huurtoeslag in het afgelopen Belastingplan en van een wet die nog van daarvoor lag te verstoffen. Dat is gelukt de afgelopen keer. Maar meestal maakt de systematiek van de augustusbesluitvorming en het belastingplan het moeilijk voor de Kamer, en ik denk ook voor het kabinet, om écht stil te staan bij dergelijke vereenvoudigingen. Er staat daar namelijk veel op de agenda. Vooral aan koopkrachtmaatregelen, die terecht veel aandacht opeisen. Daarom heb ik gisteren — dat doe ik ook hier — met collega Vijlbrief van D66 en collega Vermeer van BBB het volgende voorstel gedaan: het kabinet maakt naast het belastingplan in het najaar voortaan een vereenvoudigingsplan met incrementele vereenvoudigingen en verbeteringen van het belasting-, toeslagen- en sociale zekerheidsstelsel. Ook zaken als de evaluaties van fiscale regelingen zouden hierbij kunnen worden betrokken. Dit heeft allerlei voordelen. In de eerste plaats komt het tegemoet aan Kameruitspraken die vroegen om wetgeving meer gespreid, en dus minder in het dikke belastingplan, te behandelen. Ook de Raad van State en andere adviesorganen hebben daarvoor gepleit, zoals onze IG Bart Snels met het advies Ritme in vereenvoudiging. Ik stel dan ook voor dat we als Kamer elk voorjaar een wetgevingsoverleg inplannen waarop we de vereenvoudigingsagenda en vereenvoudigingsvoorstellen bespreken. We hebben ook al een werktitel: vereenvoudigingsdag. Op de eerste dag van de lente, 20 of 21 maart, biedt het kabinet een vereenvoudigingsplan aan aan de Kamer. Hiermee creëert de Kamer een prikkel voor het kabinet om concrete vereenvoudigingsstappen te zetten op de korte termijn. Dat dit werkt, blijkt uit het feit dat door de Verantwoordingsdag, die we gisteren hebben gevierd, de afgelopen jaren de financiële verantwoording flink is verbeterd. Immers, als de Kamer de regering elk jaar opnieuw aanspreekt op financiële onvolkomenheden is er hoe dan ook een prikkel om de situatie te verbeteren. Alle reden om ook een vereenvoudigingsdag te organiseren, om zo met stapjes het stelsel van belastingen, toeslagen en sociale zekerheid te verbeteren. Graag hoor ik van de staatssecretaris, en ik denk ook van haar collega's, want die hebben er ook wel mee te maken, of zij van haar kant bereid is hieraan mee te werken. Voordat ik het woord teruggeef het volgende. Ik heb hier het uitgewerkte voorstel. Ik zou aan de bode willen vragen om dit aan de staatssecretaris aan te bieden en rond te delen bij de collega's.

Versie 4b290983a30d824d4a26c4e8cbc1c98a251de11407f418627f7bfc15c76c354e · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.