Natuur

Mevrouw Bromet (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter. Ook van mijn kant welkom aan de eerste minister voor Natuur en Stikstof. Een zware verantwoordelijkheid en een ministerschap waarin je heel veel kunt bereiken als je het goed doet, denk ik. Die zware verantwoordelijkheid is gelegen in het feit dat de natuurgebieden in Nederland in slechte staat zijn. De wateren in Nederland zijn in slechte staat. Eikenbossen sterven. Elk jaar komen er minder grutto's. Op de agenda van vandaag staan een heleboel stukken die eigenlijk een illustratie zijn van het overlegcircus dat de Nederlandse natuur geworden is, met zijn complex aan organisaties en bestuurslagen die in proces- en regiegroepen werken aan deeldoelen. Ik wil daar niets aan afdoen, want dat is heel belangrijk, maar je zou de natuur eigenlijk wat meer ruimte gunnen ten opzichte van al die deelprocesjes, die aan elkaar hangen van deelbelangen. Er staat bijvoorbeeld een optimistisch verslag op over het agrarisch landschapsbeheer, maar de Rekenkamer heeft ondertussen geoordeeld dat het helemaal niet zo goed gesteld is met het agrarisch natuurbeheer in Nederland. Er staat een stuk over de Bossenstrategie op, maar mijn collega van de Partij voor de Dieren noemde het net al: het Sterrebos wordt op dit moment gekapt voor een autofabriek. De allergrootste donkere wolk die boven ons natuurbeleid hangt, is natuurlijk stikstof. Wij zijn bijna drie jaar verder na de uitspraak van de rechter. De Stikstofwet werkt niet; dat wist GroenLinks al. Het scheiden van poep en pies van koeien werkt niet. Dat wist GroenLinks ook al. De enige maatregel die genomen is om de stikstof te verminderen is 100 kilometer per uur gaan rijden. Ondertussen is er een handel in stikstof op gang gekomen. Dat is geen handel in daadwerkelijke stikstof, maar in papieren stikstof. We zitten dus in Nederland in de situatie dat op papier de stikstofuitstoot nu daalt, maar dat de stikstofuitstoot in werkelijkheid toeneemt. Ik heb gisteravond gesproken met gedeputeerden van GroenLinks om gewoon eens te vragen hoe het nou gaat in de provincies. Ik wil aan de minister doorgeven dat zij een positieve indruk hebben gekregen van de minister. Zij zijn namelijk ook al met haar in gesprek geweest. Zij hebben ook de indruk dat de urgentie duidelijk is voor de minister, dus ik krijg daar graag een bevestiging van in deze vergadering. De vergunningverlening voor de woningbouw in Nederland dreigt namelijk volledig stil te vallen. Dat heeft te maken met die papieren handel in stikstof, die niet rechtsgeldig is en die keer op keer verworpen wordt door de rechter. Mijn eerste vraag aan de minister is: hoe kijkt zij aan tegen die papieren handel in stikstof? Hoe gaat zij daar een streep doorheen halen? Vraag twee. Weet zij überhaupt hoeveel latente papieren stikstofruimte er is? Als het straks lukt om al die latente ruimte eruit te halen en we kunnen beginnen met het laten dalen van de werkelijke stikstofuitstoot, dan vind ik het goed dat er gebiedsprocessen zijn. Maar ze gaan niet snel genoeg. Die vergunningverlening loopt namelijk vandaag al spaak, terwijl de gebiedsprocessen jaren gaan duren. Volgens mij is er maar één mogelijkheid, namelijk dat de piekbelasters zo spoedig mogelijk moeten verdwijnen. Graag een reactie daarop van de minister. Is zij het met GroenLinks eens dat dit een oplossing is? Een andere oplossing zou kunnen zijn om aan te sluiten bij de plannen waar de provincies nu al mee bezig zijn. Gelderland is daar een goed voorbeeld van. Die provincie heeft een regeling opgesteld om de kalverhouderij te saneren en heeft daar een budget voor beschikbaar gesteld van 20 miljoen. De boeren staan in de rij, maar de provincie heeft niet genoeg geld voor die regeling. Dus hoe makkelijk is het niet om als Rijk te zeggen: er is een provincie met een plan en een regeling; we hebben alleen maar geld nodig om die boeren aan de rand van de Veluwe te laten stoppen. Is de minister dat met mij eens? Tot slot, voorzitter, nog twee suggesties in afwachting van de verdere voorstellen die eind maart zullen volgen. Ik heb bij de vorige minister een eerste recht van koop voorgesteld voor boeren die toch al willen stoppen. Er stoppen zes boeren per dag. Als je als overheid een eerste recht van koop vestigt op die boerenbedrijven, dan kun je daarmee allerlei processen in gang zetten die je nodig hebt. Hoe kijkt de minister daarnaar? De tweede opmerking gaat over de wirwar aan regelgeving die gepaard gaat met de stikstofproblematiek. Ik moet eerlijk toegeven dat ik het soms erg ingewikkeld vind, ook als ingevoerde politica, om het nog allemaal te begrijpen. Ik vraag me af of het niet tijd wordt om gewoon eens helemaal opnieuw te beginnen. Dus helemaal vrij denken. AERIUS eruit. Zones instellen van 5 kilometer rond natuurgebieden. Via de ruimtevaart daadwerkelijke emissies meten. En dan bekijken wat we moeten doen om de natuur te kunnen herstellen. Of vertrouwt de minister erop dat voortborduren op het huidige systeem gaat werken? Dank u wel, voorzitter.