Sancties tegen het Internationaal Strafhof

Brontekst

Mevrouw Piri (PRO): Dank u wel, voorzitter. De laatste hoop op gerechtigheid, erkenning van het leed, het vastleggen van de waarheid en het doorbreken van straffeloosheid: dat is wat het Internationaal Gerechtshof betekent voor de miljoenen mensen wereldwijd die slachtoffer zijn van de ernstigste oorlogsmisdaden. De Amerikaanse regering heeft aangekondigd het hof "steen voor steen te ontmantelen", aldus de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. De afgelopen maanden zijn in rap tempo sancties tegen het hof ingevoerd. Eerst tegen de aanklagers van het hof, toen tegen de rechters van het hof, afgelopen zomer tegen de president van het hof, maar ook tegen Palestijnse mensenrechtenorganisaties en de VN-rapporteur die gaat over de Palestijnse gebieden. Nu wachten we op het moment dat ook institutionele sancties worden aangekondigd om het hof lam te leggen. De effecten zijn voelbaar, zo weten alle mensen die, net als mijn fractie, gesproken hebben met medewerkers van het hof. Denk aan: geen betalingen, geen salarissen, geen IT kunnen gebruiken, geen mensen inhuren. Het grote risico is nu dat onderzoeken naar oorlogsmisdaden ernstige vertraging oplopen of helemaal stopgezet worden. Als gastland heeft Nederland een bijzondere verantwoordelijkheid. Ik ben dan ook, zoals een aantal collega's ook aangaven, blij met de duidelijke woorden van premier Jetten bij de VN: "handen af van het Internationaal Strafhof". Voorzitter. Stille diplomatie heeft de opeenstapeling van sancties echter niet voorkomen. Bij geen enkele sanctie tot nu toe heeft Nederland publiekelijk veroordeling uitgesproken. Er wordt elke keer steun voor het hof uitgesproken, maar we doen net alsof die sancties uit de lucht komen vallen, terwijl ze in Washington door middel van een executive order door de regering-Trump worden afgekondigd. Er is ook een tweetal moties aangenomen door de Kamer die de regering opdragen om de EU-antiboycotverordening te laten activeren. Spanje en België hebben dit al publiekelijk uitgesproken, maar Nederland heeft er tot nu toe niets mee gedaan. Daarom heb ik de volgende vragen. Heeft het kabinet al een alliantie gesmeed binnen de EU om bij de nieuwe VS-sancties het blocking statute te activeren? Wordt er verwacht dat er een gekwalificeerde meerderheid is in de Raad? Wat is het plan zodra de sancties geactiveerd worden? Welke afspraken zijn er gemaakt met banken en bedrijven die diensten leveren aan het hof? Is het hof inmiddels beter beveiligd tegen spionage en intimidatie? Is er gewerkt aan de onafhankelijkheid van Amerikaanse IT- en clouddiensten? Wat doet Nederland als gastland om getuigen te beschermen? Kan Nederland bevestigen alle arrestatiebevelen nog steeds uit te willen voeren? Is er gewerkt aan een coalitie van verdragsstaten wereldwijd die het hof politiek en financieel overheid houden? Aan welke tegenmaatregelen, naast het blocking statute, wordt gedacht? Voorzitter. Het overeind houden van het Internationaal Strafhof is niet alleen een juridische plicht die we in artikel 90 van onze Grondwet hebben vastgelegd. Het is niet alleen onze plicht als gastland van het Internationaal Strafhof; het is vooral onze plicht aan de ontvoerde Oekraïense kinderen, aan de slachtoffers in Darfur, aan de Afghaanse vrouwen en meisjes en aan de Palestijnen in Gaza. We mogen nooit toelaten dat de slachtoffers van genocide en misdaden tegen de menselijkheid worden gestraft, terwijl de daders worden beloond. Mijn oproep aan het kabinet is dus: tijd voor actie. Dank u wel.

Versie 209754fb50078e8f731d04fd9203d3958e273f084bff9202c80513e29841d93e · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.