Sancties tegen het Internationaal Strafhof

Brontekst

Mevrouw Van der Werf (D66): Dank u wel, voorzitter. De internationale rechtsorde zoals wij die kennen, wordt iedere dag harder gesloopt. We zitten als kikkers in een pan die langzaam opwarmt. U kent de metafoor: het probleem van de kikker is niet dat die niet kan springen, maar dat die het niet doet. Rusland en China stoken het vuur al jaren op. Nu doen de Verenigde Staten mee. We moeten kiezen tussen blijven zitten en langzaam gaarkoken of eruit springen en in actie komen. Na de Tweede Wereldoorlog hebben we een rechtsorde gebouwd om agressie, oorlogsmisdaden en etnische zuiveringen te voorkomen. Het Internationaal Strafhof is daar een van de belangrijkste pijlers van, met het vervolgen van Joseph Kony om zijn kinderlegers en Duterte om zijn oorlog tegen zijn eigen burgers. Nu onderzoekt het Strafhof de bruten van Darfur, de beulen van Hamas en de oorlogsmisdadigers van de Israëlische regering. Het principe is eenvoudig: het recht moet zijn beloop hebben, ongeacht paspoort, macht of bondgenootschap. Wie het hof aanvalt, valt dat principe aan. Zonder dat principe blijft straffeloosheid over, waardoor we uiteindelijk allemaal vogelvrij zijn. Uit vrees voor escalatie reageerde Nederland steeds voorzichtig op eerdere Amerikaanse sancties, maar die fluwelen handschoen heeft niet gewerkt. De Amerikanen blijven doorgaan. Ik heb waardering voor het werk van Buitenlandse Zaken om de gevolgen voor gesanctioneerden te verzachten, maar een politieke aanval vraagt om een politiek antwoord. Mijn vraag aan de minister is dan ook: wanneer is deze aanval op het hof ons wél de consequenties waard? Voorzitter. Europese bedrijven hoeven niet aan deze afbraak mee te doen. Het blocking statute is precies voor dit scenario ontworpen. We moeten het nu ook durven gebruiken. Is de minister bereid om bij een volgende escalatie wel op te roepen tot activering? Frankrijk, België en Spanje hebben zich daar al voor uitgesproken, maar het hof heeft zich niet in Den Haag gevestigd in de hoop dat Parijs het zou komen redden. Voorzitter. We hebben het hier in de Kamer vaak over strategische autonomie. Het Strafhof laat zien dat soevereiniteit dichterbij is dan we denken. Grote delen van de digitale en financiële dienstverlening zijn overgezet naar Europese alternatieven. Dat verdient ook een groot compliment. Het blocking statute is een schild voor vandaag, maar Europese financiële infrastructuur is de oplossing voor morgen. Daarom wil D66 werken aan een Europees soevereiniteitsinstrument. Denk aan een publiek verankerde faciliteit, zoals een bank of een instelling, waar het Strafhof en anderen, die om willekeurige redenen worden gesanctioneerd, hun betalingsverkeer veilig kunnen onderbrengen. Zo bepaalt Europa wie toegang houdt, zonder in de klauwen van de Amerikaanse financiële instellingen te zitten. Hoe kijkt de minister hiernaar? Voorzitter, tot slot. Vele mensen in deze zaal, waaronder ikzelf, zijn er trots op om elke dag te mogen werken in een parlement dat zetelt in de internationale stad van vrede en recht. Laten we die naam eer aan doen.

Versie 209754fb50078e8f731d04fd9203d3958e273f084bff9202c80513e29841d93e · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.