Douane

Staatssecretaris Eerenberg: Ik zou zeggen dat "alertheid" dan het allerbelangrijkste woord is. Het gaat erom je er bewust van te zijn — en dat is de Douane absoluut — dat dit zo is, dat ontwikkelingen snel gaan en dat het steeds meer datagedreven is. Dat hele risicogestuurde wat er bij de Douane heel erg in zit, is altijd gebaseerd op wat we weten, en dat is data. Ik denk dat dat de kern is. Op het moment dat je beseft dat het zo is, kun je ook al je processen erop inrichten dat je de systemen moet aanpassen en dat je de logging op orde moet hebben. Hier en daar is dat ook echt nog wel een been bijtrekken. Het is niet voor de volle honderd procent op dit niveau. Maar de Douane is er echt alert en scherp op. Ik weet niet of ik nu iets zegt wat helemaal klopt bij hoe het intern georganiseerd is, maar op basis van mijn eigen werkbezoeken zie ik ook dat het bijna een beetje een soort schillenmodel is. Sommige mensen bij de Douane kunnen met echt hele gevoelige informatie bijvoorbeeld de call maken om een container wel of niet in Rotterdam of in een andere haven te doen. Nou, daarbij zijn echt veel meer checks-and-balances aan de orde dan bij andere zaken. Er wordt dus echt vanuit die schillen gewerkt. Ik was bij het werkbezoek in ieder geval onder de indruk van wat er allemaal op die afdeling werd geregeld wat betreft hoe mensen wel en niet met gevoelige informatie mogen omgaan. Maar alertheid is key, evenals niet naïef zijn. Er zijn namelijk mensen die het natuurlijk gewoon gaan proberen. Dan vroeg Forum voor Democratie of wij een profiel hebben van de douaniers die verdacht zijn. Omdat het mensen zijn die verdacht zijn en je in dit land gelukkig onschuldig bent tot het tegendeel is bewezen, ga ik daar verder niets meer over zeggen. Het is nu ook aan het OM om daar het volgende mee te doen. Voorzitter. Dan ga ik naar ondermijning, wat natuurlijk een verlengde is van deze discussie. De vraag van de VVD over de weerbare haventerminals. Er zijn heel veel maatregelen genomen in de Rotterdamse haven. De vertrouwensketen is op orde gebracht. Het virtuele hek is er. Er zijn extra controles. De uithalersproblematiek in de Rotterdamse haven is als gevolg daarvan echt sterk verminderd. Er is één maatregel — daar vroeg u ook naar — uit het programma die wij nog wel moeten invoeren. Die gaat over de aanzegtermijn. Die staat nu op 72 uur, maar die moet verkort worden naar 24 uur, zodat de informatiepositie beter wordt. Maar dan moeten we ook weer met de IT aan de slag. Daar is voldoende man- of vrouwkracht voor beschikbaar. Deze maatregel is op de IT-kalender naar boven geprioriteerd, dus daar gaan we mee aan de slag. Dat is denk ik even voor nu … O, voorzitter, als ik zo vrij mag zijn, heb ik ook nog wat feiten hierover. Dit jaar zijn er tot nu toe acht uithalers aangetroffen. In 2025 werden er 80 uithalers in dezelfde Rotterdamse haven opgepakt. In 2024 waren het er 226. Je ziet dat die aanpak in die zin ook werkt. Ook daar weer moeten we niet naïef zijn. Niet al deze mensen zijn daarna een ander beroep gaan doen, dus dan moeten we ook weer kijken waar ze dan wel naartoe zijn gegaan.