Wapenexportbeleid

Brontekst

Mevrouw Kamminga (VVD): Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met Oekraïne. Nu Rusland terrein weet te winnen, is blijvende steun essentieel, ook in de vorm van militaire steun en wapenleveranties. De VVD is dan ook erg blij met de grote steun die ook dit kabinet geeft aan Oekraïne, zodat het zich kan verdedigen. Kan de minister aangeven of zij nog belemmeringen ervaart op het gebied van exportrestricties? Zo ja, welke zijn dat dan en welke mogelijkheden ziet zij dan om die te mitigeren? Voorzitter. In deze tijden van grote geopolitieke instabiliteit is het van het grootste belang dat Nederland en de EU hun zelfredzaamheid op het gebied van veiligheid en defensie versterken. Essentieel onderdeel hiervan is dat we fors in onze eigen defensie-industrie investeren. Maar dat kunnen we niet alleen; we hebben onze partners nodig. Om een defensie-industrie te bouwen en wapens te kunnen exporteren, is een faciliterend en regulerend wapenexportbeleid essentieel. Nederlandse bedrijven in de defensie-industrie vallen veelal onder het mkb. Zij zijn verspreid over het hele land en zij zijn van grote economische waarde. Zij helpen meer dan 150.000 hardwerkende Nederlanders aan een vermogen en een baan. Deze ondernemers moeten kunnen concurreren met hun internationale tegenhangers. Dat kan alleen met toegang tot dezelfde markten en een gelijk speelveld. In dit kader is de VVD positief over de nieuwe Wet weerbaarheid defensie en veiligheid gerelateerde industrie. Deze wet biedt bedrijven en partners de zekerheid die zij nodig hebben voor deelname aan EU-projecten en versterkt onze defensie-industrie, maar voor de VVD is er meer nodig. Nederlandse defensiebedrijven lopen nu tegen onnodige exportbarrières aan, terwijl onze Europese partners onder dezelfde regels veel soepeler kunnen opereren. Dit ondermijnt niet alleen ons verdienvermogen, maar ook onze strategische autonomie. Daarom is de VVD groot voorstander van het Verdrag van Aken. Wij juichen het dan ook zeer toe dat de regering concrete stappen zet om hiertoe toe te treden, want dat is een mooie stap naar een eenduidig Europees exportbeleid. Is de minister het met ons eens dat we het ons in deze tijd niet kunnen veroorloven om altijd het beste jongetje of meisje van de klas te zijn? Hoe ziet zij de rol van dit verdrag in het creëren van gelijke kansen voor onze defensie-industrie? Ook de herziening van het Europees Gemeenschappelijk Standpunt inzake Wapenexport is in dezen van groot belang. Kan de minister in aanvulling op haar schriftelijke reactie al meer duidelijkheid geven over de specifieke plannen voor heronderhandelingen? Wat is de beoogde tijdlijn? Hoe waarborgen we dat het standpunt in lijn blijft met de liberale waarden? Welke rol ziet de minister hierin voor de Kamer? Welke aanscherpingen streeft zij na als het aankomt op exportcontrole? Voorzitter. Daarnaast is het positief dat Economische Zaken werkt aan een uitbreiding van de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames. Kan de minister aangeven hoe zij tegen de verbreding van het begrip "sensitieve technologie" aankijkt? Wordt deze uitbreiding ook van toepassing op het door haar ministerie uitgevoerde exportcontrolebeleid? Want het raakt niet alleen bedrijven als ASML, maar het zal ook veel kleine bedrijven en kleine ondernemers kunnen raken die vooroplopen in kwantum, fotonica en AI. Ondernemers hebben investeringszekerheid nodig om te kunnen doorgroeien. Ze moeten nú beslissingen nemen over kostbare innovaties en productiecapaciteit, terwijl de spelregels voor export steeds onduidelijker worden. De VVD wil voorkomen dat landen als China en Rusland toegang krijgen tot gevoelige technologieën die hun militaire capaciteit kunnen versterken, maar we moeten ook voorkomen dat er binnen de EU onduidelijkheid of een verschil van interpretatie over de exportregels is. Kan de minister aangeven hoe zij deze balans ziet? Welke implicaties heeft de huidige koers voor zowel ASML als start-ups, scale-ups en andere mkb'ers? Hoe kijkt zij aan tegen eventuele verdere exportbeperkende maatregelen die door de VS zijn aangekondigd? Tot slot nog kort iets over Israël. Ik had het niet opgenomen, maar ik zie dat ik nog wat tijd heb. Nu het debat er toch over gaat, wil ik nog maar eens herhalen dat wij als VVD echt pal staan voor het zelfverdedigingsrecht van Israël. Ik heb me in dit debat toch wel verbaasd over de eenzijdige uitleg van dit conflict. Natuurlijk moet er aandacht zijn voor wat er in Gaza gebeurt, maar laten we echt niet vergeten dat het allemaal begon op 7 oktober door een aanval van Hamas. Israël bevindt zich in een onveilige situatie in die regio. Daarom moeten we goederen blijven leveren, zodat zij zich kunnen verdedigen.

Versie 459ef34521eb49a09559dea098d774b69e327638c6dbf312a0901992e3dd94bb · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.